Najpotężniejszym i najstarszym bo naturalnym źródłem energii jest promieniowanie słońca . Gdyby udało się znaleźć technicznie dogodne rozwiązanie problemu wykorzystania tej energii , stałoby się ono niewyczerpalnym źródłem energii elektrycznej na ziemi . Wielki uczony Juliot-Curie był nawet zdania , że rozwiązanie zagadnienia wykorzystania energii słońca jest zadaniem ważniejszym niż wykorzystanie energii atomowej .

Generator plazmowy jest pomyślany w postaci długiego cylindra żaroodpornego materiału , mającego na każdym końcu urządzenie odbijające . Cylinder jest napełniony gazem zawierającym lub w postaci gazowej i w takiej ilości , że przy równomiernym rozmieszczeniu tej mieszaniny gazów koncentracja jego winna być nieco mniejsza od krytycznej .

Spadek powyższego wskaźnika odbywał się w początkowym okresie przede wszystkim dzięki ogólnemu podniesieniu warunków eksploatacji urządzeń oraz dzięki coraz lepszemu rozkładowi obciążeń w szybko powstającym krajowym systemie energetycznym . Poważną rolę odegrały też modernizacje starych kotłów i turbin . W następnym okresie zmniejszanie wskaźnika zostało uzyskane przede wszystkim dzięki wprowadzeniu jednostek bardziej nowoczesnych ,

Obroty części wysokoprężnej wynoszą wtedy trzy tysiące sześćset obrotów na minutę , części zaś niskoprężnej tysiąc osiemset obrotów na minutę . Jak wynika z praktyki przewaga maszyn o trzy tysiące sześćset obrotów na minutę pod względem ilości materiału użytego na konstrukcję nad maszynami wolniejszymi , przy wysokich parametrach pary , występuje tylko do mocy rzędu dwieście megawatów w przypadku maszyn jednowałowych ,

Woda do turbin zostaje doprowadzona przy pomocy trzech sztolni . Elektrownia Nurekska będzie posiadała dziewięć turbin o mocy trzysta megawatów każda . Roczna produkcja tej elektrowni wyniesie jedenaście i osiem dziesiątych miliarda kilowatogodzin . Produkcja całej kaskady elektrowni na rzece Wachsz , po jej zbudowaniu , osiągnie około trzydzieści cztery miliardy kilowatogodzin .

Cadillac wytwarzał samochody o trzech mocach dziesięć koni mechanicznych w cenie siedemset pięćdziesiąt dolarów , jednocylindrowy chłodzony wodą , trzybiegowy z przekładnią planetarną , dziesięć koni mechanicznych w cenie dziewięćset pięćdziesiąt dolarów oraz tysiąc dolarów ( dwie odmiany ) czteroosobowy ( reszta cech jak u poprzedniego ) , szesnaście koni mechanicznych w cenie tysiąc dwieście dolarów , dwuosobowy ( jak wyżej ) ,

Dalszy rozwój silnika wysokoprężnego poszedł w kierunku coraz większych mocy , coraz większej liczby wytwórców , którzy nabyli licencję od MAN oraz postępu technicznego . Postęp ten wyraził się w zastąpieniu ropy naftowej przez olej napędowy , będący trzecią główną frakcją ropy naftowej - po benzynie i nafcie . Dzięki temu uzyskano paliwo o składzie bardziej jednorodnym ,

Z nadwoziem wiąże się najściślej sprawa instalacji oświetleniowej samochodu . Światło elektryczne , upowszechnione na samochodach osobowych i ciężarowych , stworzyło nowy problem oślepiania , czyli " olśnienia " kierowcy pojazdu , jadącego od strony przeciwnej . Stąd powstała koncepcja opuszczanego snopa światła . Koncepcja ta nie zjawiała się wśród konstruktorów i wytwórców , a została im narzucona przez władze administracyjne ,

Silniki dwusuwowe miały największe powodzenie w NRD i NRF . Jednak powodzenie to jest zmienne : okresowo wzrasta ono i spada . Wzrost następuje po każdym ulepszeniu konstrukcyjnym , pozwalającym zmniejszyć zużycie paliwa lub powiększyć moc . Jednak niepowodzenie silników dwusuwowych chłodzonych powietrzem o nieco większej objętości skokowej zmniejszyło zainteresowanie tą konstrukcją .

Druga koncepcja , opracowana w postaci projektu miasta " Motopia " , jako przedmieścia Londynu , przenosi cały ruch samochodowy na dachy domów . Sieć domów ustawianych w liniach ciągłych ma biec w dwóch kierunkach prostopadłych . Na skrzyżowaniach przewidziany jest ruch okrężny . Na czwartym piętrze każdego domu - najwyższym - przewidziane są garaże , niżej mieszkania , a na dole sklepy .

Dokładna analiza procesów zachodzących w turbinie parowej wykazała , że dla wydajnej pracy , czyli dla oszczędnego gospodarowania parą , jest rzeczą konieczną , aby prędkość obwodowa łopatek wirnika wynosiła około połowy prędkości pary . Wynika z tego , że prędkość obwodowa łopatek musi przekraczać szybkość dźwięku . Nie chcąc budować maszyn o monstrualnych rozmiarach , de Laval musiał się zdecydować na ogromną szybkość obrotów swojej turbiny , co przypieczętowało losy jego wynalazku .

Najwymyślniejsze urządzenie nie jest w stanie obejść tej trudności , gdyż jest to prawo natury . Para opuszczająca maszynę pozostaje parą , a jako taka unosi ze sobą ciepło parowania , czyli mnóstwo kalorii straconych dla procesów przetwarzania energii , tym się tłumaczy stosunkowo niska sprawność maszyn parowych . Pierwsze maszyny parowe przetwarzały w pracę użyteczną zaledwie kilka procent energii tkwiącej w paliwie .

Węgiel kamienny stanowiący jeszcze do dzisiaj główny surowiec energetyczny , rozpoczął swoją światową karierę dość późno bo dopiero w połowie dziewiętnastego wieku . Rewolucja przemysłowa , wywołana przez wynalazek maszyny parowej w osiemnastym wieku , przez długie lata bowiem opierała się ona na drewnie . Ono było materiałem opałowym którym szafowano rozrzutnie , niszcząc lasy w sposób katastrofalny . Jeszcze sto lat temu zużycie drewna dla celów energetycznych było dwukrotnie większe niż zużycie węgla .

Na zbiorniku , którego poziom zawartości chcemy kontrolować , umieszcza się stalowe jarzmo z prowadnicami po obu stronach zbiornika . Wzdłuż prowadnic przesuwa się po jednej stronie preparat promieniotwórczy , po drugiej przyrząd pomiarowy w ten sposób , że znajduje się on zawsze na jednej wysokości . Jak długo preparat znajduje się ponad zwierciadłem cieczy , promieniowanie przenika jedynie przez ściankę zbiornika . Licznik Geigera pokazuje wówczas stosunkowo duże natężenie promieniowania .

Używany jest też specjalny pomocniczy odbiornik radiowy , który odbiera tenże sygnał , przesłany drogą radiową , oczywiście po wrzuceniu kilku monet . Są też i inne systemy , na przykład z taśmą magnetyczną rejestrującą odebranie programu i tym podobne . Widzimy więc wyraźnie , że telewizja w Ameryce nie jest bynajmniej dobrodziejstwem świadczonym społecznie na wielką skalę , lecz tylko takim samym jak inne ( lub jeszcze lepszym ) " biznesem " .

Jaki będzie kształt toru pocisku , jeśliby powiększyć prędkość początkową ponad siedem tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt metrów na sekundę ? Okazuje się , że tor ten stałby się elipsą . W jednym z jej ognisk znajdować się będzie środek ziemi . Elipsa ta mieć będzie kształt coraz bardziej wydłużony , w miarę jak prędkość początkowa będzie wzrastać . Z chwilą , gdy prędkość ta osiągnie wartość jedenaście tysięcy sto osiemdziesiąt metrów na sekundę , tor pocisku stanie się paraboliczny .

Wprowadźmy do tego urządzenia trzecią elektrodę , tak zwaną siatkę , i naładujmy ją ujemnie , umieszczając ją pomiędzy anodą i katodą . Teraz elektrony oderwane od katody na drodze do anody napotykać będą ujemnie naładowaną siatkę . Ponieważ elektrony same są również ładunkami ujemnymi , przeto siatka działać będzie hamująco na ich ruch w kierunku anody . Im silniej naładowana będzie ujemnie siatka , tym bardziej będzie hamować ruch elektronów .

Nadajniki umieszczone na satelitach muszą być z konieczności lekkie , a więc małej mocy . Nie chodzi tutaj zresztą o to , że nadajnik dużej mocy jest cięższy , gdyż przy miniaturyzacji urządzeń elektronicznych ciężar ten nie odgrywa większej roli . Natomiast moc nadajnika jest limitowana przez ciężar urządzeń zasilających go energią , a więc baterii słonecznych , które są jedynymi źródłami zasilania w tego rodzaju systemie .

Wewnętrzne ścianki rurki pokryte są cieniutką warstwą mieszaniny proszków fluoryzujących . Elektrody wykonane są w postaci dwuskrętek , pokrytych materiałem , który po ich rozgrzaniu wysyła obficie elektrony . W rurze umieszcza się odrobinę rtęci i napełnia się ją rozrzedzonym argonem . W szereg z rurą włączony zostaje dławik dla zapewnienia stabilizacji pracy lampy ( tak zwany stabilizator ) .

Energia kinetyczna to energia ruchu . Posiada ją każde poruszające się ciało , na przykład rozpędzony samochód , kula karabinowa , spadająca cegła i tak dalej . Ten sam rodzaj stanowi energia pod postacią ciepła czy pod postacią prądu elektrycznego . Drugi rodzaj to energia potencjalna , wynikająca z wzajemnego położenia ciał lub ich cząstek . Jako przykład służy tutaj cegła podniesiona nad powierzchnię ziemi , nakręcona sprężyna zegarka i tak dalej . Ten sam rodzaj energii reprezentuje również stałe pole magnetyczne lub elektryczne .

Próby stosowania węgla kamiennego w postaci naturalnej w wielkich piecach do celów redukcji rudy nie powiodły się . W górnej części szybu wielkiego pieca obserwowano osiadanie dużej ilości smoły , która tamowała przepływ gazów . Była tu podobna sytuacja , jak z próbami zastosowania drewna , nawet przesuszonego - trzeba było drewno najpierw zwęglić i do celów metalurgicznych używać go w postaci węgla drzewnego .

Produkcja żelaza była nieduża , budziło się jednak przeświadczenie o konieczności kontynuowania prac w tym kierunku . Powstała literatura przedmiotu . W historii hutnictwa i górnictwa odnotowane są nazwiska pierwszych autorów - Rzączyński , Osiński , Kluk , Duńczewski i tak dalej zapisani są jako poważniejsi autorzy czy tłumacze literatury obcej . Zaczynają też przeciekać do Polski nowiny techniczne , co prawda zazwyczaj spóźnione .

Już w siedemnastym wieku rozumiano tu , że kraj posiadający węgiel kamienny powinien przeznaczać drewno na budowę okrętów , żelazo zaś zakupywać w krajach bogatych w paliwo metalurgiczne , to jest w węgiel drzewny , Anglia więc przywoziła żelazo ze Szwecji i Rosji , a stal z Austrii , jeszcze w pierwszej połowie osiemnastego wieku pokrywając cztery piąte zapotrzebowania z importu .

Metal badany pod mikroskopem po przewalcowaniu nie wykazywał prawie żadnych wtrąceń niemetalicznych . W pewnych przypadkach wykazywał on wyższe własności niż stal z innych procesów na przykład stal na cienki drut zero dwadzieścia pięć setnych milimetra miała wytrzymałość do dwustu kilogramów na milimetr kwadratowy ( po przeciąganiu i po obróbce cieplnej ) .

Jako pomysł naprawdę rewelacyjny trzeba ocenić zupełnie nowy sposób walcowania taśm blachowych na zimno według patentu inżyniera Sędzimira , zrealizowany w hucie Pokój w latach tysiąc dziewięćset trzydzieści trzy na trzydzieści cztery . Początkowo była to walcarka próbna , następnie zaś została przejęta przez zarząd huty do normalnej eksploatacji . Produkcja walcarki sięgała około czterysta ton na miesiąc blachy o grubości zero trzydzieści pięć setnych do zero czterdzieści pięć setnych milimetra .

Straty w zniszczonych zakładach hutniczych oceniane są na wiele miliardów dzisiejszej waluty . Świat techników i inżynierów nie doliczył się połowy stanu sprzed wojny , tak wielu było zabitych , zmarłych i rozproszonych . Nie inaczej było i z szeregowymi hutnikami . Toteż , gdy tylko wojska okupacyjne opuszczały zakłady , różnymi drogami , pieszo , na osiach wagonów , przygodnymi samochodami wojskowymi zbiegali zewsząd pracownicy .

Rozwój nauki o cieple , głównie w Anglii i we Francji , mimo ogromnych postępów ciągle opierał się na materialnym ujęciu ciepła . Carnot , choć był już bliski uznania zasady równoważności ciepła i pracy , jak wiemy nie ogłosił tego poglądu i dopiero z opublikowanego w kilkadziesiąt lat po śmierci Carnota dziennika jego pracy ,

Wprowadzenie przez Thomsona pojęcia temperatury bezwzględnej należy uznać za jego największy wkład do nauki , lecz jego działalność obejmowała obszerny zasięg naukowych zagadnień i to nie tylko z dziedziny zagadnień cieplnych , ale i innych , które Thomson potrafił rozwiązać . Należy jeszcze podkreślić , że zupełnie niezależnie od Clausiusa sformułował Thomson twierdzenie , zwane drugą zasadą termodynamiki ,

Są jednak pewne ciała , które poddane fizycznej analizie , nie wykazują zgodności z prawem Nernsta , mianowicie są to ciała nie będące w równowadze wewnętrznej , zwane ciałami metastabilnymi przechodzące bardzo wolno w stan równowagi , na przykład wskutek dużej lepkości i temu podobne . Nie można więc twierdzić , że ciała te przy stanowić będą układ o najmniejszej możliwej energii i ich entropia w tych warunkach nie dąży do zera .

Ciekami woda spływa do jezior , mórz i oceanów , skąd paruje zasilając zasoby wilgoci w powietrzu . Oczywiście , że woda z cieków oraz powierzchni gruntu również paruje , jednak największa część pary wodnej znajdującej się w atmosferze powstaje wskutek parowania wody z powierzchni mórz i oceanów . Parę wodną znad oceanów przenoszą wiatry nad kontynenty ,

Filtry piaskowe są najstarszym urządzeniem filtrującym , dotychczas powszechnie stosowanym . Działanie filtru piaskowego polega na tym , że przy przepływie wody przez warstwę piasku osadzają się najpierw zanieczyszczenia grubsze , drobniejsze zaś przechodzą między ziarnkami piasku . Przez stopniowe osadzanie się coraz drobniejszych zanieczyszczeń kanaliki między ziarnkami piasku częściowo się zatykają ,

Przy tym sposobie oczyszczania ścieków nie powstają przykre zapachy , wydzielony ze ścieków osad przerabia się w komorach fermentacyjnych , suszy na poletkach i używa się jako nawóz . Oczywiście eksploatacja tych urządzeń jest bardziej kosztowna niż poletek irygacyjnych , gdyż wymaga stałego wtłaczania dużych ilości powietrza i ciągłej kontroli przebiegu procesów biologicznych .

Model nie jest trudny do budowy . Można go wykonać w ciągu dwóch - trzech godzin . Rakieta jest zbudowana z kartonu , drewna sosnowego , drutu , nici i kleju . A oto części składowe : głowica stożkowa - karton , kadłub rurowy - karton , usterzenie - karton , obsada śmigła - sosna , piasta śmigła - sosna , ośka śmigła - drut stalowy średnicy zero pięć dziesiątych milimetra , łopatki śmigła - karton .

Kadłub rakiety składa się z gumowej głowicy wtopionej w górną część skorupy , z trzech cylindrycznych segmentów połączonych zakładkami w środkowej części oraz trzech stateczników tworzących jedną całość z dolnym segmentem kadłuba . Środkowa część jest wykonana z tworzywa przezroczystego , umożliwiającego kontrolę napełniania wodą - " paliwem " . W dolnej części rakiety jest wtopiona plastykowa tuleja ,

Końcówka lontu powinna tkwić tuż przy ładunku taśm , aby mogła się ona zapalić . Lont jednak musimy również zaliczyć do urządzeń prymitywnych , stąd też dążność do wykorzystania innych możliwości zapalania ładunków . Lont ma niekontrolowaną prędkość spalania się , może na przykład raz palić się bardzo powoli , a innym razem spalać błyskawicznie .

Na linii stanowisk startowych odległych od wyrzutni o około dwadzieścia pięć metrów znajdowała się centralna tablica rozdzielcza kierownika startu i maszt ze światłami sygnalizacyjnymi . Światło zielone oznaczało przygotowanie - droga wolna , czerwone było sygnałem startu i jednocześnie ostrzeżeniem dla wszystkich , że silnik rakiety pracuje . Stanowisko startowe było zradiofonizowane , a łączność z trzema punktami pomiarowymi utrzymywały telefony polowe i radiostacje .

Drugi stopień jest wyposażony w urządzenie rejestrujące ciśnienie gazów powstałe w wyniku działania ładunku miotającego . Urządzenie to składa się z cylindra , sprężyny , dwóch tłoczków i rysika . Gazy cisną na tłoczek zamocowany do cylindra , ściskając sprężynę , która z kolei wywiera nacisk na rysik zapisujący na obwodzie cylindra wielkość siły .

Dzieje się tak dlatego , ponieważ morze jest dzikim zbiorowiskiem biologicznym , w którym człowiek nie reguluje warunków racjonalnego współżycia , jak jego prehistoryczni przodkowie . W obecnym stanie rzeczy człowiek może korzystać tylko z określonej nadwyżki ryb , powstającej co roku w procesie produkcji biomasy oceanicznej .

Ogółem Siewierianka odbyła już koło dziesięciu wypraw badawczych , przepłynęła podczas nich przeszło dwadzieścia pięć tysięcy mil morskich i spędziła na Atlantyku i Morzu Beringa około sto pięćdziesiąt dni . Oceanografowie radzieccy , zadowoleni z nabytku , zabiegają o zbudowanie innego statku podwodnego , od początku konstruowanego dla badań naukowych .

Na przykładzie Sharka można przekonać się , jak szybki jest postęp w budownictwie okrętów podwodnych . Shark może zanurzać się na głębokość trzystu trzydziestu metrów , potrafi wynurzać się i nurkować pod bardzo dużym kątem do czterdziestu stopni , na powierzchni rozwija prędkość trzydziestu pięciu węzłów , a w zanurzeniu dwadzieścia pięć węzłów . Bez uzupełniania zapasów paliwa może przebyć sto tysięcy mil .

Na pokładzie Nautilusa znajdowali się dwaj oceanografowie doktor : Waldo i jego asystent . Już podczas pierwszych godzin podwodnego rejsu zebrali więcej informacji naukowych o wodach Oceanu Lodowatego , aniżeli wszyscy ich poprzednicy w ciągu dziesięcioleci . Największym zaskoczeniem były dla Waldo wyniki potwierdzające w całej rozciągłości informacje o prądach Oceanu Lodowatego , opublikowane przez uczonych radzieckich .

Uczeni amerykańscy kończą opracowywanie modeli basenów portowych dla tamtej strony koła polarnego . Nowy port amerykański powstanie tuż przy Cape Thompson na północno-zachodnim brzegu Alaski . Będzie to najdalej na północ wysunięty port dla podwodnych flot handlowych . Do robót ziemnych związanych z budową podbiegunowych basenów portowych użyje się zapewne ładunków jądrowych o maksymalnej sile wybuchu dwadzieścia osiem tysięcy ton trotylu .

Uczeni radzieccy dokonali zdjęć wielu miejsc dna morskiego na dużej głębokości . Na fotografiach widać wyraźnie pofalowanie gruntu , takie jakie podczas odpływu morza widać niekiedy na mieliznach . Oznacza to , że również przy samym dnie morza płyną wartkie prądy . Te obserwacje pozwoliły uczonym radzieckim na wyciągnięcie wniosku , że w różnych warstwach oceanu , aż do głębokości jedenastu tysięcy metrów , odbywa się ożywiona wymiana wody .

W styczniu tysiąc dziewięćset czterdziestego szóstego roku XS-jeden , jak wówczas określano rakietoplan Bella , był na tyle zaawansowany w budowie , iż można było przystąpić do dokonania pierwszych próbnych lotów szybowych ze specjalnie przystosowanego bombowca typu B-dwadzieścia-dziewięć . Dokonywał ich Jack Woolams , który jednakże wkrótce zginął na innym samolocie . Jego następcą w roli oblatywacza XS-jeden został Slick Goodlin , pilot zawodowy .

W przypadku B-jeden , a więc w najwcześniejszej fazie ataku na wielkie prędkości , zastosowano rozwiązania konwencjonalne , odpowiadające ówczesnemu poziomowi wiedzy aerodynamicznej . Konsultantem zespołu konstruktorskiego w tym zakresie był profesor Włodzimierz Pysznow , jeden z nielicznych jeszcze wówczas w świecie uczonych , zajmujących się badaniami zjawisk aerodynamicznych zachodzących w sferze prędkości zbliżonych do prędkości dźwięku .

Porównanie Rastorgujewa było w dodatku o tyle uzasadnione , że wykonywał on zadanie nadzwyczaj niebezpieczne . Wystarczy powiedzieć , że ilość kwasu azotowego , jaka zastosowana była w tym typie silnika rakietowego , a którą wypełnione były zbiorniki , wystarczyłaby w zupełności , aby zniszczyć cały samolot w jednym mgnieniu oka .

Lotnictwo radzieckie po wojnie miało przejść z jednego rodzaju napędu na drugi . Napęd odrzutowy stwarzał ogromne możliwości , ale był nowy , nie znany zupełnie tysiącom lotników armii radzieckiej . Kto zna lotnictwo , ten wie , jak ostrożnie brać lotnicza odnosi się do nowości i dziwić się temu nie trzeba .

W pierwszej połowie roku tysiąc dziewięćset pięćdziesiąt dwa nazwiska Carpentiera czy Rozanoffa były na ustach wszystkich miłośników lotnictwa , których we Francji liczy się na miliony . Z początkiem lata określono już dla dwóch maszyn i kilku pilotów konkretne zadanie : osiągnąć jednego macha . Samolotami były " Vautour " i " Mystere " , a pilotami Rozanff i Carpentier , którzy oblatując poprzedniego roku samolot " Mystere " przekroczyli dziewięć dziesiątych macha .

Jednym z takich właśnie " oryginałów " lotniczych jest Sergiusz Anochin . Polskiemu czytelnikowi nazwisko to jest , być może , mało znane , w Związku Radzieckim otacza je sława równa Yeagera w Stanach Zjednoczonych lub Dukea w Anglii . Wiadomo , że Anochin , pułkownik lotnictwa za swoje loty doświadczalne odznaczony został Złotą Gwiazdą Bohatera Związku Radzieckiego i Nagrodą Leninowską .

Program ten po przeprowadzonych dotąd lotach rozszerzał się . Chodziło teraz nie tylko o kontynuowanie szybkościowych lotów , mających na celu dalsze badania " bariery cieplnej " , ale także o osiągnięcie maksymalnego pułapu . Realizacją części " szybkościowej " w lotach poziomych zająć się miał Kincheloe natomiast wykonać miał zadanie w pewnym sensie bardziej skomplikowane .

Świetny ten pilot , jak dziś niemal wszyscy lotnicy doświadczeni , inżynier , odniósł całkowity sukces , osiągając w locie wysokość trzydzieści osiem tysięcy czterysta trzydzieści metrów . Do tamtej pory żaden człowiek nie dotarł tak daleko od powierzchni ziemi . Gdy normalnie o znaczniejszych wyczynach lotników wojskowych zwykł był komunikować w ramach swych obowiązków rzecznik prasowy wojsk lotniczych , tym razem dwudziestego września tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego szóstego roku

W czerwcu tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego piątego roku odbyła się kolejna generalna konferencja FAI . Rozważano na niej między innymi sprawę ustanowienia odrębnych rekordów kobiecych w sporcie samolotowym , proponując pełne równouprawnienie w tej dziedzinie , czyli inaczej mówiąc , zaniechanie oddzielnego rejestrowania rekordów ustanawianych przez mężczyzn i kobiety .

Skoro zdano sobie sprawę ze znaczenia wielkości jachtu dla wyniku regatowego , nasunąć się musiał oczywisty wniosek , że aby wyrównać szanse rywalizujących załóg , należałoby ograniczyć start jedynie do jachtów posiadających podobne wymiary lub wprowadzić handicap czasu , oparty na wielkości jachtu . Ponieważ jachty miały różne proporcje , różne rodzaje ożaglowania i nierówne powierzchnie żagli monotypowych klas wówczas nie znano , powstał dość trudny do rozwiązania problem : jak mierzyć i klasyfikować jednostki ze względu na dającą się osiągnąć maksymalną szybkość żeglugi ,

wszystkie wymiary w metrach lub stopach angielskich . Obliczoną wartość regatową jachtu podawano odpowiednio w metrach lub stopach . Ta reguła pomiarowa chybiła jednak celu . Sądzono że pomiar obwodu poszycia , większy w jachtach płaskodennych z bulbkilem zapobiegnie budowaniu tych jachtów pełnokadłubowych . Czynnik zwiększał bowiem wartość regatową jachtów bulbkilowych , zaliczając je do klas wyższych , o dłuższej jak gdyby linii wodnej , a więc szybszych .

Dragon jest również klasą olimpijską . Jest to stosunkowo mały jacht balastowy , który stał się monotypem międzynarodowym przez ewolucję podobnego jachtu , używanego na wodach wielkich jezior w USA i Kanadzie . Traktowany początkowo jako tania jednostka używana do turystyki , przeobraził się w wyrafinowany jacht regatowy , dość kosztowny , ale popularny na wodach europejskich . Kształt kadłuba , powierzchnia żagli , a nawet ciężar gatunkowy płótna są ściśle kontrolowane przepisami klasowymi .

Uzasadnione jest przypuszczenie , że spadek ten wywołany został zmianą prędkości przepływu przez przekroje i manometry i nie wykazują żadnych zmian , ponieważ w przekrojach nie ma wzrostu prędkości przepływu . Płytki górna i dolna są do siebie równoległe i prędkość przepływu w tych przekrojach jest taka sama , jak przed wejściem do przekroju , to jest dwadzieścia metrów na sekundę . Ponieważ , jak już wspomnieliśmy , powietrze może być traktowane przy takiej prędkości jako nieściśliwe , łatwo można wnioskować , że szybkość przepływu przez przekroje i które są mniejsze od przekroju musi być odpowiednio większa .

Dla przykładu , słup o długości dziesięciu metrów może być sklasyfikowany jako jedenastometrowy , gdy w jego konstrukcji dążenie do szybkości przeważa nad względami wygody i mieszkalności . Albo kecz dwunastometrowy w linii wodnej o szerokim kadłubie i nieco niedożaglowany może być sklasyfikowany jako jedenastometrowy . Zakłada się przy tym , dając łodziom tę samą klasę , że spodziewany wzrost prędkości łodzi wskutek nierównych długości w linii wodnej ( dziesięć metrów i dwanaście metrów ) będzie zneutralizowany przez ujemny wpływ większej szerokości ,

Szybkość wiatru rzeczywistego zmienia się zależnie od wielkości blisko powierzchni wody prędkość wiatru jest mniejsza . Wskutek tarcia o podłoże , warstwy powietrza tuż nad wodą są przyhamowywane silniej , niż warstwy położone wyżej . Charakter zmian prędkości wiatru zależnie od wysokości jest podobny do tych , jakie można obserwować w granicach warstwy przyściennej , jakkolwiek w znacznie większej skali . Pomiary metereologiczne wykazały , że stopień wzrostu prędkości wiatru , czyli tak zwany pionowy gradient wiatru , zależy od warunków pogodowych oraz od stanu morza .

Oczywiście przy wiatrach silnych , gdy przechyły wiatru są za duże , załoga może zarefować zbyt głęboki żagiel albo prowadzić żagle przy częściowym ich łopocie . Oba te rozwiązania są jednak gorsze w porównaniu z korzyścią , jaką daje , odpowiednie dla danych warunków postawienie płaskiego żagla . Można przyjąć jako zasadę , że refowanie nawet najbardziej staranne i umiejętne , deformuje żagiel i dlatego posiadanie kilku kompletów żagli daje bezsporne korzyści .

I nic innego w równym stopniu nie przeszkadza w osiągnięciu największej prędkości przy ostrzeniu na wiatr , jak zbyt mocne dociągnięcie foka do grota . Poluzowanie szotów foka , niekiedy o kilka centymetrów , lub niewielkie przesunięcie na zewnątrz pozycji kip może radykalnie poprawić sprawność jachtu . Te praktyczne doświadczenia potwierdzone zostały w eksperymentach tunelowych , wykonanych przez autora na uniwersytecie w South Ampton .

W środowisku żeglarskim dobrze znane są fakty , że mniej szybkie jachty są na ogół kiepsko wyważone kierunkowo i przeto twarde i oporne na sterze . W krańcowych wypadkach , mimo nieraz wielkich sił na sterze i przeciwdziałania sternika , źle kierunkowo wyważone łodzie mają tendencję do gwałtownego wyostrzenia w porywach wiatru i zatrzymywania się przy łopoczących żaglach w osi wiatru .

Zdarza się niekiedy , że tylne partie żagla wyłamują się na zawietrzną . Jeśli występuje to tylko przy wiatrach silnych , może być korzystne , ponieważ zmniejsza przechył łodzi . Przy wiatrach słabych natomiast jest to wadą , która może być wynikiem częściowego zniszczenia żagla ; powodem mogło być żeglowanie w pierwszym okresie stawiania nowego żagla przy zbyt silnych wiatrach , lub zbyt mała wytrzymałość tkaniny żaglowej ( włókna tkaniny zlepione razem w procesie żywicowania i kalandrowania rozdzieliły się ) .

Wiadome jest zarówno z obserwacji zachowania się łodzi w naturalnych warunkach żeglugi , jak i z eksperymentów w basenach doświadczalnych , że podłużny trym kadłuba nie jest stały , jeżeli szybkość żeglugi wzrasta . Każda jednostka zmienia swój trym to jest usytuowanie konstrukcyjnej linii wodnej do powierzchni wody stosownie do układu fal wzdłuż kadłuba oraz do wielkości sił dynamicznych ciśnienia wody wywieranych na dno . Niezależnie od długości jednostki oraz jej wyporności daje się jednak obserwować pewien typowy sposób zmiany trymu przy wzrastającej prędkości ruchu .

Stateczność podłużna w porównaniu z poprzeczną jest duża i dlatego ewentualne zmiany podłużnego trymu kadłuba są w czasie żeglugi niewielkie i stąd wpływ trymu na opory hydrodynamiczne jest stosunkowo nieznaczny w porównaniu ze skutkami przechyłu ( szczególnie jachtów balastowych ) . Niemniej jednak i te niezbyt duże zmiany oporu , jakie mogą być spowodowane podłużnym trymem liczą się , gdy chodzi o osiągnięcie najlepszej sprawności regatowej , na przykład mieczowych łodzi regatowych .

Oznaczając symbolem największą prędkość przepływu wody rzecznej , możemy wydzielić z rzeki pewną strugę o największej prędkości przepływu . Struga taka nosi nazwę nurtu rzeki . Zróżnicowanie brzegów oraz zmienna głębokość koryta rzeki sprawiają , że linia nurtu , nawet na prostych odcinkach rzeki , wije się od brzegu do brzegu . Wygląda to tak , jak gdyby w dużej rzece płynął kapryśnie wartki strumień .

Dołączona do uzwojenia wtórnego lampa prostownicza przepuszcza płynący prąd tylko w jednym kierunku . Lampa ta działa więc jak wentyl , który tylko w jednym kierunku przepuszcza powietrze . Prąd , który przechodzi przez lampę prostowniczą , jest więc jednokierunkowy , ale wartość jego wciąż się zmienia . Do galwanizacji zaś potrzebny jest prąd jednokierunkowy o stałej wartości .

Jakiekolwiek by to nie były przyrządy , każdy z nich jednak posiada wskazówkę , której wychylenie zależy od wartości mierzonego napięcia lub natężenia prądu . Na tarczce wymalowana jest podziałka , pozwalająca na odczytanie , jakiej wartości prądu odpowiada dane wychylenie wskazówki . Oczywiście przy wzroście prądu wskazówka wychyla się bardziej , przy zmniejszaniu odchyla się w kierunku przeciwnym .

Prąd anodowy związany jest jednak i z napięciem w obwodzie anodowym , stąd też wynika , że zmiany napięcia na siatce wywołują zmiany napięcia w obwodzie anodowym . Ta okoliczność nie byłaby jeszcze sama w sobie ciekawa , gdyby nie fakt , że siatka znajduje się znacznie bliżej katody aniżeli anoda . Dlatego też wpływ potencjału siatki na wylatujące z katody elektrony jest znacznie silniejszy niż wpływ potencjału anody .

Te określenia wynikają z badań , które ustaliły , że dochodzący do naszego ucha dźwięk jest niczym innym , jak drganiem powietrza . Jeśli jest to drganie , to oczywiście jego paszportem , jego dowodem osobistym musi być częstotliwość . Jak się też okazało , z częstotliwością drgań akustycznych związana jest wysokość tonu . Im częstotliwość jest większa , tym ton jest wyższy i na odwrót :

Generator sterujący oddzielony jest od pozostałych stopni nadajnika tak zwanym separatorem . Separator , czyli stopień izolujący , zapobiega szkodliwym wpływom dalszych stopni nadajnika na pracę generatora sterującego . Po separatorze następują stopnie zwielokratniające pierwotną częstotliwość , czyli powielacze . Następuje jednocześnie wzmocnienie energetyczne drgań . Wzmocnione i powielone do żądanej częstotliwości drgania sterują końcowy wzmacniacz mocy , który zasila obwody anteny .

Obwody zasilające generator powinny być prawidłowo zaprojektowane pod względem filtracji i odsprzężeń . Z reguły pierwsze stopnie nadajnika zasilane są z osobnego zasilacza . Lampa generatora i obwód siatki sterującej lampy separatora objęte są wspólnym ekranem eliminującym sprzężenia z pozostałymi stopniami nadajnika ( szczególnie przy pracy bez powielania ) . Nieznaczny prąd siatki lampy generatora uzyskuje się

Większe odchylenie od powyższej normy ( zarówno w dół jak i w górę ) - ze względu na silnie obciążoną prądem anodowym katodę - prowadzi do szybkiej utraty emisji . Dlatego też zalecane jest umieszczanie w nadajnikach większej mocy oddzielnego transformatora żarzeniowego w pobliżu lamp końcowych wzmacniacza mocy . Unika się wtedy znacznego spadku napięcia żarzenia na długich doprowadzeniach .

Przy modulacji w siatce zerowej siatka ekranowa powinna być zasilana przez opornik redukcyjny ; zapobiega to przeciążeniu przy ujemnych szczytach modulacji . Modulacja ta stosowana tylko w przypadku pentod z wyprowadzoną na cokole siatką zerową odznacza się małymi zniekształceniami . Inne parametry , na przykład sprawność , zgodne są z parametrami omówionymi poprzednio przy opisie modulacji w obwodzie siatki sterującej .

Istotą amatorskiej łączności krótkofalowej fonicznej jest przekazanie w sposób całkowicie czytelny całej treści informacji składających się na normalne QSO . Od modulacji nie jest tu wymagana w żadnym razie radiofoniczna jakość przenoszenia , która zazwyczaj i tak byłaby zatracona w wąskopasmowym kanale odbiorczym współczesnego odbiornika komunikacyjnego . Poza tym , jak już wiadomo , moc wstęg bocznych istotna jest w przekazaniu informacji .

Brakującą falę nośną , niezbędną z kolei w procesie demodulacji odtwarza się w odbiorniku za pomocą lokalnego generatora ( BFO ) . Ponieważ w amatorskich odbiornikach nie przeprowadza się synchronizacji częstotliwości generatora pomocniczego częstotliwością tłumionej fali nośnej , staje się możliwe maksymalne wytłumienie fali nośnej poniżej siedemdziesięciu decybeli . Brak - emitowanej fali nośnej zapewnia eliminację zakłóceń typu interferencyjnego od sygnałów sąsiednich stacji .

Przy mieszaniu sumacyjnym w pentodzie napięcie z heterodyny doprowadza się przez niewielki kondensator do siatki sterującej lampy . Taki proces mieszania może spowodować promieniowanie energii wielkiej częstotliwości heterodyny do anteny , trzeba więc stopień mieszacza poprzedzić wstępnym wzmacniaczem wielkiej częstotliwości . Mieszanie sumacyjne może się odbywać także w układzie z rysunku czternaście do dwadzieścia cztery , w którym napięcie heterodyny doprowadza się do obwodu katodowego mieszacza .

Krytyczne jest też dobranie oporności zespolonej jaką przedstawia cewka reakcyjna wraz z kondensatorem i potencjometrem sprzęgającym przy częstotliwości roboczej odbiornika . Oporność ta powinna być zbliżona do oporności wyjściowej generatora w odbiorniku tranzystorowym . Ilości zwojów cewki antenowej oraz reakcyjnej dobiera się zawsze mniejsze od ilości zwojów cewki głównego obwodu drgań , a to w celu zapewnienia oscylacji o częstotliwości zgodnej z obwodu głównego .

Najwyższą stabilność zapewniają układy stabilizatorów elektronowych , w których zastosowane są zarówno lampy jak i neonówki stabilizacyjne . Stabilizatory takie zapewniają stałość napięcia wyjściowego większą od jednego procenta , a w przypadku bardziej rozbudowanych układów - około zero jedna dziesiąta procenta . Wygoda w użyciu stabilizatorów elektronowych polega na łatwym regulowaniu napięcia wyjściowego w stosunkowo szerokich granicach .

Wypadkową częstotliwość akustyczną kontroluje się za pomocą słuchawek i pomocniczego wzmacniacza małej częstotliwości . Najmniejsza częstotliwość dudnień odpowiada zgodności częstotliwości wzorcowej z częstotliwością badaną . Generator wzorcowy wykonuje się zgodnie z zaleceniami warunkującymi dużą stabilność częstotliwości w czasie i pod wpływem zmian temperatury . Pracuje on zwykle tylko w jednym paśmie częstotliwości na przykład .

Do zasilania odbiorników lampowo-tranzystorowych potrzebne są trzy baterie o napięciu : półtora wolta do żarzenia lamp , sześćdziesiąt siedem i pół wolta do zasilania anod lamp oraz sześć wolt lub dziewięć wolt - do zasilania tranzystorów . Taka ilość baterii - jak na jeden odbiornik - to sprawa trochę kłopotliwa . Baterię sześćdziesiąt siedem i pół można zastąpić przetwornicą tranzystorową zasilaną napięciem sześć lub dziewięć wolt .

Punkt pracy tego tranzystora ustala opornik Opornik ten w przypadku zastosowania innego tranzystora może mieć wartość od osiem i dwie dziesiąte do piętnastu Wzmocniona energia prądów małej częstotliwości zostaje przeniesiona przez transformator do drugiego stopnia pracującego na głośnik . Wzmacniacz małej częstotliwości wykonany w układzie zapewnia dużą stabilność pracy i duże wzmocnienie mocy .

Rozróżniamy dwa zasadnicze rozwiązania modulatora ekspozycji : sygnał elektryczny oddziaływania na źródło światła , zmieniając wypromieniowany strumień świetlny . Takim źródłem światła mogą być lampy o małej bezwładności cieplnej , na przykład jarzeniowe ; sygnał elektryczny powoduje , że strumień świetlny zostaje po drodze rozdzielony na część tworzącą plamkę świetlną i część ulegającą rozproszeniu .

Obraz możemy tylko wtedy obserwować , gdy jest on dostatecznie oświetlony , wówczas odbijając część strumienia padającego staje się on wtórnym źródłem światła . O wrażeniu , jakie wywołuje obraz , decyduje natężenie oświetlenia , barwa światła i warunki obserwacji . Omówienie warunków jakości systemów telekopiowych wymaga przypomnienia pojęć wielkości z teorii światła .

W przybliżeniu można ocenić zdolność rozdzielczą systemu telekopiowego na podstawie znajomości lub gęstości rozwinięcia albo liczby elementów rozwinięcia przypadających na decymetr kwadratowy obrazu . Przy porównywaniu szybkości telekopiowania z szybkością przekazywania znaków pisma w telegrafii alfabetowej należy wzór określający powierzchnię , zamienić wzorem określającym liczbę słów na godzinę . Zwykle przyjmuje się że na jeden decymetr kwadratowy przekazanych zostaje około sto słów .

Znaczna amplituda pierwszego przekroczenia wartości nie jest tak niebezpieczna jak oscylacje następne . W pewnym stopniu może być nawet pożądana , gdyż dzięki niemu lepiej podkreślone zostają zarysy obrazu . Warunki stawiane transmisji telekopiowej dopuszczają na ogół przekroczenie od dziesięciu procent do piętnastu procent . Natomiast amplitudy następnych oscylacji , jeżeli nie mają być przyczyną zwielokrotnienia zarysów , nie powinny przekraczać pięć procent .

CCIF nie precyzuje ogólnie obowiązujących warunków dotyczących zniekształceń tłumieniowych w kanałach telefonicznych węższych od trzystu do trzech tysięcy czterystu herców . Pewną ogólną informację jakiej charakterystyki można się spodziewać na tego rodzaju kanałach daje rysunek , który przedstawia wymagania stawiane przez CCIF dla kanałów telefonicznych naturalnych do transmisji telegrafii wielokrotnej .

Wpływ na nią mają również warunki naświetlenia i warunki obróbki chemicznej . Warunki naświetlenia są to : czas naświetlenial ; skład spektralny promieniowania ; przerwy w czasie naświetlania ; temperatura w czasie naświetlania ; czas pozostawania obrazu utajonego w stanie niewywoływanym . Do warunków obróbki chemicznej zalicza się : skład chemiczny wywołacza , temperaturę wywołacza , szybkość poruszania się wywołacza w stosunku do obrabianej emulsji ,

Nowością tego układu w stosunku do opisanych poprzednio jest umieszczenie obciążenia lampy , jakie stanowi oscylograf lusterkowy , w obwodzie katodowym lampy wzmacniacza . W omawianym układzie daje się zauważyć szczególną dbałość o odpowiedni dobór ( za pomocą napięć pomocniczych warunków pracy układu ) . Potencjometrem ustala się początkowe wychylenie lusterka oscylografu . Wychylenie to odpowiada początkowej wartości gęstości optycznej zaczernienia ,

Doświadczalne badania tego układu optycznego wykazały szereg jego zalet w porównaniu ze zwykłymi układami optycznymi , jednocześnie jednak wynikły znaczne zniekształcenia kształtu i zwiększenie wymiaru elementów rozwinięcia na skrajach linii rozwinięcia . Przyczyną tego jest dystorsja , powstająca wskutek dużego nachylenia promieni na skraju linii rozwinięcia , która jest szczególnie zauważalna przy zastosowaniu obiektywów o krótkich ogniskowych .

Generatory RC z przesuwnikiem fazy są w szczególności niezastąpione w układach dzielników , gdy częstotliwość wyjściowa jest niższa od dziesięciu herców . W tym zakresie inne metody są niepewne albo wymagają elementów o wielkich wymiarach . Różnice w stosunku do zwykłych generatorów RC polegają na użyciu pojemności i i na punkcie pracy lampy .

Przeprowadzając pomiary energii wypromieniowanej przez ciało doskonale czarne przy kilku różnych temperaturach zauważymy , że na pewne zakresy długości fal przypadają największe ilości energii . Mówimy wtedy , że na dany zakres fal przypada maksimum promieniowania . Z wykresu przedstawiającego widmowy rozkład mocy promieniowania ciała doskonale czarnego przy różnych temperaturach widzimy , że każda krzywa ma wyraźne maksimum .

Metoda wyparowania polega na utrwalaniu obrazu , jaki daje promieniowanie podczerwone , na bardzo cienkich warstwach kamfory , naftalenu lub oleju parafinowanego naniesionych na koloidalną błonkę . Błonka taka , zaczerniona z drugiej strony , umieszczona jest w naczyniu z parą nasyconą kamfory lub naftalenu . Promieniowanie podczerwone po przejściu przez odpowiedni układ optyczny jest odbierane przez zaczernioną powierzchnię warstwy .

Ze względu na mechanizm fotoprzewodnictwa możemy je podzielić na oporniki fotoelektryczne samoistne - gdy pod wpływem pochłanianego promieniowania elektron przechodzi z pasma podstawowego do pasma przewodnictwa , i oporniki fotoelektryczne domieszkowe - gdy elektron pochłaniając kwant promieniowania przechodzi z pasma podstawowego na poziom akceptorowy lub też z poziomu donorowego do pasma przewodnictwa .

To samo można powiedzieć o rozpraszaniu promieniowania przez substancję . Na przykład rozproszenie promieniowania w powietrzu jest odwrotnie proporcjonalne do czwartej potęgi długości fali , a maksymalne rozproszenie następuje wtedy , gdy długość fali jest równa promieniowi rozpraszającej cząsteczki powietrza . Przy przechodzeniu promieniowania przez cienkie warstewki ciał stałych , cieczy i gazów rozproszenie możemy zaniedbać w stosunku do promieniowania przepuszczonego .

Często w celu uzyskania dużej zdolności rozdzielczej używa się w spektrofotometrach siatek dyfrakcyjnych . Na siatkę dyfrakcyjną skierowuje się zazwyczaj nie cały strumień promieniowania , to znaczy strumień o składzie widmowym takim , jak emituje źródło , a pewien jego zakres , który został uprzednio wybrany za pomocą pryzmatu . W tym przypadku pryzmat spełnia jak gdyby rolę wstępnego segregatora promieniowania .

Spektrofotometry na podczerwień wykorzystuje także nowoczesny przemysł spożywczy . Używa się ich tutaj do identyfikowania analizy węglowodanów , witamin , olejów i różnych składników w produktach spożywczych , bada się zawartość krochmalu w produktach mięsnych , wykrywa się zarazki lub skażenia w różnych owocach , jarzynach i tym podobne .

Dotychczasowe wykorzystanie promienników podczerwieni do ogrzewania pomieszczeń nie znalazło jeszcze tak szerokiego zastosowania , jakby można było tego oczekiwać . Nie ma zresztą się co dziwić , gdyż jest stosunkowo nowa metoda ogrzewania . Ponadto nie we wszystkich krajach produkuje się cały asortyment promienników podczerwieni .

Promienniki podczerwieni stosuje się również do celów laboratoryjnych przy badaniu nagrzewania się pokryć kadłubów samolotów i rakiet . W tym celu gotowe elementy pokrycia lub nawet gotowe konstrukcje samolotów lub rakiet poddaje się nagrzewaniu promiennikowemu do temperatury zmierzonej uprzednio w tunelu aerodynamicznym , badając przy tym wytrzymałość napromienionego elementu . Na rysunku pokazano nagrzewanie elementu kadłuba samolotu przez specjalną nagrzewkę z promiennikami kwarcowymi .

Wymuszanie luminescencji przez promieniowanie podczerwone zaczęto stosować do celów technicznych zwłaszcza wojskowych dopiero w latach drugiej wojny światowej . W odróżnieniu od opisanej wyżej metody , tutaj promieniowanie podczerwone nie wygasza , a wymusza luminescencję uprzednio wzbudzonego podobnie jak w poprzedni sposób luminoforu . Płytkę z luminoforem styka się potem z błoną lub płytą panchromatyczną i otrzymuje się na nich diapozytywy .

Najlepszym tego dowodem może być fakt , iż rakieta porusza się w próżni o wiele łatwiej niż w powietrzu , ponieważ nie działa na nią czynnik hamujący jej lot opór powietrza . Lot rakiety odbywa się na zasadzie zjawiska odrzutu . Zasadę odrzutu po raz pierwszy sformułował teoretycznie w jednym ze swoich praw dynamiki uczony angielski Izaak Newton ,

Szkolenie modelarzy rakietowych w poszczególnych klasach odbywa się w modelarniach szkolnych lub przyzakładowych . Coraz częściej szkolenie przeprowadza się także w modelarniach wielobranżowych , w których obok szkolenia w zakresie modelarstwa rakietowego odbywają się zajęcia w zakresie modelarstwa przemysłowego , kołowego okrętowego oraz lotniczego .

Gdy prędkość powstawania gazu będzie równoważyć się z prędkością wpływów , wówczas ciśnienie w komorze spalania będzie utrzymywało się na równym poziomie . Jeżeli prędkości te nie pozostają w równowadze wówczas ciśnienie może maleć lub rosnąć , przy czym groźny jest wzrost ciśnienia , który prowadzi często bezpośrednio do zerwania się silnika .

Przy czym okazuje się , że w miarę wzrostu wydłużeń modelu powyżej wartości sześć i cztery dziesiąte opór czołowy staje się coraz większy . Wreszcie dla wydłużenia modelu położenie maksymalnego przekroju nieznacznie tylko wpływa na wartość współczynnika oporu

Konstrukcje modelarskich wyrzutni rakietowych odznaczają się dużą różnorodnością rozwiązań . Przyjmując za kryterium podziału długość , wyrzutnie możemy podzielić na zerowe oraz rozbiegowe . Wyrzutnia zerowa jest to wyrzutnia o zerowej długości prowadnic . Rakieta spoczywa na takiej wyrzutni w trzech punktach . W dwóch przednich jest swobodnie podparta , natomiast w trzecim , tylnym punkcie umocowana jest za pomocą zamka , regulującego moment startu .

Zbliżona pod względem budowy do poprzednich wyrzutni jest wyrzutnia pokazana na rysunku . Składa się ona z czterech prowadnic listowych z drewna o zmiennym przekroju , usztywnionych trzema kwadratowymi obejmami metalowymi . Całość spoczywa na drewnianej podstawie połączonej na stałe . Dla zapewnienia stateczności wyrzutni wykorzystano cztery naciągi linowe .

Samochód ma aluminiowe samonośne nadwozie , w którego tylnej części umieszczony jest czterocylindrowy silnik chłodzony powietrzem . Zespół bieżny , układ przenoszenia napędu , silnik i osprzęt elektryczny są hermetyczne . Dla wyeliminowania zakłóceń radiowych instalacja elektryczna jest ekranowana .

W skrzynce rozdzielczej wmontowane jest tylne koło , które zabezpiecza automatyczne wyłączenie przedniej osi napędowej samochodu podczas jazdy do przodu w dobrych warunkach drogowych . Przy wyłączeniu biegu wstecznego włączane są automatyczne napędy osi przedniej i tylnych . Napęd na oś przednią przekazywany jest przez przekładnie o większym położeniu od przekładni osi tylnych .

mechanizmy kierownicze zębatkowe i wspomagane hydraulicznie . Koła ogumione resorowane są za pomocą zwykłych podwójnych sprężyn śrubowych , w których umieszczone są amortyzatory teleskopowe . Zarówno sprężyny , jak i amortyzatory znajdują się na zewnątrz pancernego kadłuba samochodu . Koła środkowe są resorowane i automatyzowane przez niewielkie cylindry hydrauliczno-pneumatyczne przeznaczone również do puszczenia i unoszenia kół .