1~Minorski S.~Perspektywy rozwoju energetyki~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~8~3
Najpotniejszym[251] i najstarszym[251] bo naturalnym[251] rdem energii[121] jest promieniowanie[111] soca[121]. Gdyby udao[501] si znale technicznie dogodne[241] rozwizanie[141] problemu wykorzystania[121] tej[221] energii[121], staoby[501] si ono niewyczerpalnym[251] rdem energii[121] elektrycznej[221] na[66] ziemi[161]. Wielki[211] uczony[111] Juliot-Curie[/] by nawet zdania[121], e rozwizanie[111] zagadnienia[121] wykorzystania[121] energii[121] soca[121] jest zadaniem waniejszym[251] ni[9] wykorzystanie[111] energii[121] atomowej[221]. 
2~Minorski S.~Perspektywy rozwoju energetyki~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~81~d
Generator[111] plazmowy[211] jest[57] pomylany[211] w[66] postaci[161] dugiego[221] cylindra[62] aroodpornego[221] materiau, majcego[221] na[66] kadym[261] kocu urzdzenie[141] odbijajce[241]. Cylinder[111] jest[57] napeniony[211] gazem zawierajcym[251] [~] lub [~] w[66] postaci[161] gazowej[261] i w[66] takiej[261] iloci[161], e przy[66] rwnomiernym[261] rozmieszczeniu[161] tej[221] mieszaniny[121] gazw koncentracja jego[42] winna[5] by nieco mniejsza od[62] krytycznej[221]. 
3~Minorski S.~Perspektywy rozwoju energetyki~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~99~5
Spadek[111] powyszego[221] wskanika odbywa[501] si w[66] pocztkowym[261] okresie przede[+] wszystkim dziki[63] oglnemu podniesieniu[131] warunkw eksploatacji[121] urzdze oraz dziki[63] coraz lepszemu rozkadowi obcie w[66] szybko powstajcym[261] krajowym[261] systemie energetycznym[261]. Powan[241] rol odegray te modernizacje[112] starych[222] kotw i turbin. W[66] nastpnym[261] okresie zmniejszanie[111] wskanika zostao[57] uzyskane[211] przede[+] wszystkim dziki[63] wprowadzeniu[131] jednostek bardziej nowoczesnych[222], [&] 
4~Minorski S.~Perspektywy rozwoju energetyki~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~122~6
Obroty[112] czci[121] wysokoprnej[221] wynosz wtedy trzy[34] tysice[142] szeset[34] obrotw na[64] minut, czci[121] za niskoprnej[221] tysic[141] osiemset[34] obrotw na[64] minut. Jak[9] wynika z[62] praktyki[121] przewaga maszyn o[64] trzy[34] tysice[142] szeset[34] obrotw na[64] minut pod[65] wzgldem[151] iloci[121] materiau uytego[221] na[64] konstrukcj nad[65] maszynami wolniejszymi, przy[66] wysokich[262] parametrach pary[121], wystpuje tylko do[62] mocy[121] rzdu dwiecie megawatw w[66] przypadku maszyn jednowaowych[222], [&] 
5~Minorski S.~Perspektywy rozwoju energetyki~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~175~1
Woda do[62] turbin zostaje[57] doprowadzona przy[66] pomocy[161] trzech[32] sztolni[122]. Elektrownia Nurekska[/][111] bdzie[56] posiadaa[52] dziewi[34] turbin o[66] mocy[161] trzysta megawatw kada. Roczna produkcja tej[221] elektrowni[121] wyniesie jedenacie[34] i osiem[34] dziesitych[122] miliarda kilowatogodzin. Produkcja caej[221] kaskady[121] elektrowni[121] na[66] rzece Wachsz[/], po[66] jej[42] zbudowaniu[161], osignie okoo[8] trzydzieci[34] cztery[34] miliardy[142] kilowatogodzin. 
6~Groniowski K.~Z dziejw motoryzacji~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~87~16
Cadillac[/] wytwarza samochody[142] o[66] trzech[36] mocach dziesi koni mechanicznych[222] w[66] cenie[161] siedemset pidziesit dolarw, jednocylindrowy[241] chodzony[241] wod, trzybiegowy[241] z[65] przekadni planetarn[251], dziesi koni mechanicznych[222] w[66] cenie[161] dziewiset pidziesit dolarw oraz tysic dolarw (dwie[31] odmiany[112]) czteroosobowy[241] (reszta cech jak[9] u[62] poprzedniego[221]), szesnacie koni mechanicznych[222] w[66] cenie[161] tysic dwiecie dolarw, dwuosobowy[241] (jak[9] wyej), [&] 
7~Groniowski K.~Z dziejw motoryzacji~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~114~23
Dalszy[211] rozwj[111] silnika wysokoprnego[221] poszed w[66] kierunku[161] coraz wikszych[222] mocy[122], coraz wikszej[221] liczby[121] wytwrcw[122], ktrzy nabyli licencj od[62] MAN[=] oraz postpu technicznego[221]. Postp[111] ten[211] wyrazi[501] si w[66] zastpieniu[161] ropy[121] naftowej[221] przez[64] olej[141] napdowy[241], bdcy[241] trzeci[251] gwn[251] frakcj ropy[121] naftowej[221]  po[66] benzynie[161] i nafcie[161]. Dziki[63] temu[43] uzyskano paliwo[141] o[66] skadzie bardziej jednorodnym[261], [&] 
8~Groniowski K.~Z dziejw motoryzacji~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~131~26
Z[65] nadwoziem wie[501] si najcilej sprawa instalacji[121] owietleniowej[221] samochodu. wiato[111] elektryczne[211], upowszechnione[211] na[66] samochodach osobowych[262] i ciarowych[262], stworzyo nowy[241] problem[141] olepiania[121], czyli olnienia[121] kierowcy[121] pojazdu, jadcego[221] od[62] strony[121] przeciwnej[221]. Std powstaa[5] koncepcja opuszczanego[221] snopa wiata[121]. Koncepcja ta nie zjawiaa[501] si wrd[62] konstruktorw[122] i wytwrcw[122], a zostaa[57] im[43] narzucona przez[64] wadze[142] administracyjne[242], [&] 
9~Groniowski K.~Z dziejw motoryzacji~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~161~26
Silniki[112] dwusuwowe[212] miay najwiksze[241] powodzenie[141] w[66] NRD[=] i NRF[=]. Jednak powodzenie[111] to[211] jest zmienne[211]: okresowo wzrasta ono i spada. Wzrost[111] nastpuje po[66] kadym[261] ulepszeniu[161] konstrukcyjnym[261], pozwalajcym[261] zmniejszy zuycie[141] paliwa[121] lub powikszy moc[141]. Jednak niepowodzenie[111] silnikw dwusuwowych[222] chodzonych[222] powietrzem o[66] nieco wikszej[261] objtoci[161] skokowej[261] zmniejszyo zainteresowanie[141] t konstrukcj. 
10~Groniowski K.~Z dziejw motoryzacji~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~215~3d
Druga koncepcja, opracowana w[66] postaci[161] projektu miasta[121] Motopia[/], jako[62] przedmiecia[121] Londynu[/], przenosi cay[241] ruch[141] samochodowy[241] na[64] dachy[142] domw. Sie[111] domw ustawianych[222] w[66] liniach cigych[262] ma biec w[66] dwch[36] kierunkach prostopadych[262]. Na[66] skrzyowaniach przewidziany[211] jest[57] ruch[111] okrny[211]. Na[66] czwartym[261] pitrze kadego[221] domu[121]  najwyszym[261]  przewidziane[212] s[57] garae[112], niej mieszkania[112], a na[66] dole[161] sklepy[112]. 
11~Sosiski R.~Rozmowy o technice~LSW~1965~41~25
Dokadna analiza procesw zachodzcych[222] w[66] turbinie[161] parowej[261] wykazaa, e dla[62] wydajnej[221] pracy[121], czyli dla[62] oszczdnego[221] gospodarowania[121] par, jest rzecz konieczn[251], aby[9] prdko[111] obwodowa opatek wirnika wynosia okoo[62] poowy[121] prdkoci[121] pary[121]. Wynika z[62] tego[42], e prdko[111] obwodowa opatek musi przekracza szybko[141] dwiku. Nie chcc budowa maszyn[121] o[66] monstrualnych[262] rozmiarach, de[+] Laval[/] musia si zdecydowa[501] na[64] ogromn[241] szybko[141] obrotw swojej[221] turbiny[121], co[41] przypiecztowao losy[142] jego[42] wynalazku[21]. 
12~Sosiski R.~Rozmowy o technice~LSW~1965~49~5
Najwymylniejsze[211] urzdzenie[111] nie jest w[66] stanie[161] obej[5] tej[221] trudnoci[121], gdy jest to[41] prawo[111] natury[121]. Para opuszczajca maszyn pozostaje par, a jako[61] taka unosi ze[65] sob ciepo[141] parowania[121], czyli mnstwo[141] kalorii[122] straconych[222] dla[62] procesw przetwarzania[121] energii[121], tym[45] si tumaczy[501] stosunkowo niska sprawno[111] maszyn parowych[222]. Pierwsze[212] maszyny[112] parowe[212] przetwarzay w[64] prac uyteczn[241] zaledwie kilka[34] procent[122] energii[121] tkwicej[221] w[66] paliwie. 
13~Sosiski R.~Rozmowy o technice~LSW~1965~88~11
Wgiel[111] kamienny[211] stanowicy jeszcze do[+] dzisiaj gwny[241] surowiec[141] energetyczny[241], rozpocz swoj[241] wiatow[241] karier do pno bo dopiero w[66] poowie[161] dziewitnastego[221] wieku[121]. Rewolucja przemysowa, wywoana przez[64] wynalazek[141] maszyny[121] parowej[221] w[66] osiemnastym[261] wieku[161], przez[64] dugie[242] lata[142] bowiem opieraa[501] si ona na[66] drewnie. Ono byo materiaem opaowym[251] ktrym[251] szafowano rozrzutnie, niszczc lasy[142] w[64] sposb[141] katastrofalny[241]. Jeszcze sto[34] lat temu[8] zuycie[111] drewna[121] dla[62] celw energetycznych[222] byo dwukrotnie wiksze[211] [||] ni zuycie[111] wgla. 
14~Sosiski R.~Rozmowy o technice~LSW~1965~114~5
Na[66] zbiorniku[161], ktrego[221] poziom[141] zawartoci[121] chcemy kontrolowa, umieszcza si[41] stalowe[241] jarzmo[141] z[65] prowadnicami po[66] obu[36] stronach zbiornika. Wzdu[62] prowadnic przesuwa si[41] po[66] jednej[261] stronie preparat[141] promieniotwrczy[241], po[66] drugiej[261] przyrzd[141] pomiarowy[241] w[64] ten[241] sposb[141], e znajduje[501] si on zawsze na[66] jednej[261] wysokoci[161]. Jak[9] dugo preparat[111] znajduje[501] si ponad[65] zwierciadem cieczy[121], promieniowanie[111] przenika jedynie przez[64] ciank zbiornika. Licznik[111] Geigera[/] pokazuje wwczas stosunkowo due[241] natenie[141] promieniowania[121]. 
15~Sosiski R.~Rozmowy o technice~LSW~1965~135~19
Uywany[211] jest[57] te specjalny[211] pomocniczy[211] odbiornik[111] radiowy[211], ktry[211] odbiera tene[241] sygna[141], przesany[241] drog[151] radiow[251], oczywicie po[66] wrzuceniu[161] kilku[32] monet. S te i inne[212] systemy[112], na[64] przykad[141] z[65] tam magnetyczn[251] rejestrujc[251] odebranie[141] programu i tym[232] podobne[212]. Widzimy wic wyranie, e telewizja w[66] Ameryce[/][161] nie jest bynajmniej dobrodziejstwem wiadczonym[251] spoecznie na[64] wielk[241] skal, lecz tylko takim[251] samym[251] jak[9] inne[212] (lub jeszcze lepszym[251]) biznesem. 
16~Sosiski R.~Rozmowy o technice~LSW~1965~197~26
Jaki[211] bdzie ksztat[111] toru pocisku, jeliby powikszy prdko[141] pocztkow[241] ponad[64] siedem[34] tysicy dziewiset[34] pidziesit[34] metrw na[64] sekund? Okazuje[501] si, e tor[111] ten[211] staby[501] si elips. W[66] jednym[261] z[62] jej[42] ognisk znajdowa[511] si bdzie[56] rodek[111] ziemi[121]. Elipsa ta mie bdzie ksztat[141] coraz bardziej wyduony[241], w[64] miar jak[9] prdko[111] pocztkowa bdzie[56] wzrasta[51]. Z[65] chwil, gdy prdko[111] ta osignie warto[141] jedenacie tysicy sto osiemdziesit metrw na[64] [||] sekund, tor[111] pocisku stanie[501] si paraboliczny[211]. 
17~Sosiski R.~Rozmowy o technice~LSW~1965~246~19
Wprowadmy do[62] tego[221] urzdzenia[121] trzeci[241] elektrod, tak zwan[241] siatk, i naadujmy j ujemnie, umieszczajc j pomidzy[65] anod i katod. Teraz elektrony[112] oderwane[212] od[62] katody[121] na[66] drodze do[62] anody[121] napotyka[51] bd[56] ujemnie naadowan[241] siatk. Poniewa elektrony[112] same[212] s rwnie adunkami ujemnymi, przeto siatka dziaa[51] bdzie[56] hamujco na[64] ich[42] ruch[141] w[66] kierunku[161] anody[121]. Im[9] silniej naadowana bdzie[57] ujemnie siatka, tym[9] bardziej bdzie[56] hamowa[51] ruch[141] elektronw. 
18~Sosiski R.~Rozmowy o technice~LSW~1965~283~11
Nadajniki[112] umieszczone[212] na[66] satelitach musz by z[62] koniecznoci[121] lekkie[212], a wic maej[221] mocy[121]. Nie chodzi tutaj zreszt o[64] to[44], e nadajnik[111] duej[221] mocy[121] jest ciszy[211], gdy przy[66] miniaturyzacji[161] urzdze elektronicznych[222] ciar[111] ten[211] nie odgrywa wikszej[221] roli[121]. Natomiast moc[111] nadajnika jest[57] limitowana przez[64] ciar[141] urzdze zasilajcych[222] go[44] energi, a wic baterii[122] sonecznych[222], ktre[212] s jedynymi rdami zasilania[121] w[66] tego[221] rodzaju[121] systemie. 
19~Sosiski R.~Rozmowy o technice~LSW~1965~354~4
Wewntrzne[212] cianki[112] rurki[121] pokryte[212] s[57] cieniutk[251] warstw mieszaniny[121] proszkw fluoryzujcych[222]. Elektrody[112] wykonane[212] s[57] w[66] postaci[161] dwuskrtek[122], pokrytych[222] materiaem, ktry[211] po[66] ich[42] rozgrzaniu[161] wysya obficie elektrony[142]. W[66] rurze[161] umieszcza[+] si odrobin rtci[121] i napenia si[41] j rozrzedzonym[251] argonem[151]. W[64] szereg[141] z[65] rur wczony[211] zostaje[57] dawik[111] dla[62] zapewnienia[121] stabilizacji[121] pracy[121] lampy[121] (tak zwany[211] stabilizator[111]). 
20~Sosiski R.~Rozmowy o technice~LSW~1965~390~10
Energia kinetyczna to[41] energia ruchu[121]. Posiada j kade[211] poruszajce[+] si[211] ciao[111], na[64] przykad[141] rozpdzony[211] samochd[111], kula karabinowa, spadajca cega i tak dalej. Ten[241] sam[241] rodzaj[141] stanowi[5] energia pod[65] postaci ciepa[121] czy pod[65] postaci prdu elektrycznego[221]. Drugi[211] rodzaj[111] to[41] energia potencjalna, wynikajca z[62] wzajemnego[221] pooenia[121] cia lub ich[42] czstek. Jako[61] przykad[111] suy tutaj cega podniesiona nad[65] powierzchni ziemi[121], nakrcona spryna zegarka i tak dalej. Ten[241] sam[241] rodzaj[141] energii[121] reprezentuje rwnie stae[211] pole[111] magnetyczne[211] lub elektryczne[211]. 
21~Radwan M.~Rudy, kunice i huty elaza w Polsce~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~37~9
Prby[112] stosowania[121] wgla kamiennego[221] w[66] postaci[161] naturalnej[261] w[66] wielkich[262] piecach do[62] celw redukcji[121] rudy[121] nie powiody[501] si. W[66] grnej[261] czci[161] szybu wielkiego[221] pieca obserwowano osiadanie[141] duej[221] iloci[121] smoy[121], ktra tamowaa przepyw[141] gazw. Bya tu podobna sytuacja, jak[9] z[65] prbami zastosowania[121] drewna[121], nawet przesuszonego[221]  trzeba byo drewno[141] najpierw zwgli i do[62] celw metalurgicznych[222] uywa go[42] w[66] postaci[161] wgla drzewnego[221]. 
22~Radwan M.~Rudy, kunice i huty elaza w Polsce~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~139~12
Produkcja elaza[121] bya niedua, budzio[501] si jednak przewiadczenie[111] o[66] koniecznoci[161] kontynuowania[121] prac w[66] tym[261] kierunku[161]. Powstaa[5] literatura przedmiotu. W[66] historii[161] hutnictwa[121] i grnictwa[121] odnotowane[212] s[57] nazwiska[112] pierwszych[222] autorw  [122] Rzczyski[/][111], Osiski[/][111], Kluk[/][111], Duczewski[/][111] i tak dalej zapisani s[57] jako[61] powaniejsi autorzy czy tumacze literatury[121] obcej[221]. Zaczynaj te przecieka do[6] Polski[/][121] nowiny[112] techniczne[212], co[+] prawda zazwyczaj spnione[212]. 
23~Radwan M.~Rudy, kunice i huty elaza w Polsce~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~141~2
Ju w[66] siedemnastym[261] wieku[161] rozumiano tu, e kraj[111] posiadajcy[211] wgiel[141] kamienny[241] powinien przeznacza drewno[141] na[64] budow okrtw, elazo[141] za zakupywa w[66] krajach bogatych[262] w[64] paliwo[141] metalurgiczne[241], to[41] jest w[64] wgiel[141] drzewny[241], Anglia[/] wic przywozia elazo[141] ze[62] Szwecji[/][121] i Rosji[/][121], a stal[141] z[62] Austrii[/][121], jeszcze w[66] pierwszej[261] poowie[161] osiemnastego[221] wieku[121] pokrywajc cztery[34] pite[142] zapotrzebowania[121] z[62] importu. 
24~Radwan M.~Rudy, kunice i huty elaza w Polsce~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~236~15
Metal[111] badany[211] pod[65] mikroskopem po[6] przewalcowaniu[161] nie wykazywa prawie[8] adnych[222] wtrce niemetalicznych[222]. W[66] pewnych[262] przypadkach wykazywa on wysze[242] wasnoci[142] ni[9] stal[111] z[62] innych[222] procesw na[64] przykad[141] stal[111] na[64] cienki[241] drut[141] zero[111] dwadziecia[31] pi[31] setnych[122] milimetra miaa wytrzymao[141] do[62] dwustu[32] kilogramw na[64] milimetr[141] kwadratowy[241] (po[66] przeciganiu[161] i po[66] obrbce[161] cieplnej[261]). 
25~Radwan M.~Rudy, kunice i huty elaza w Polsce~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~243~21
Jako[64] pomys[141] naprawd rewelacyjny[241] trzeba oceni zupenie nowy[241] sposb[141] walcowania[121] tam blachowych[222] na[+] zimno wedug[62] patentu inyniera[121] [~] Sdzimira[/][121], zrealizowany[241] w[66] hucie[161] Pokj[/] w[66] latach tysic dziewiset trzydzieci trzy na[64] trzydzieci cztery. Pocztkowo bya to[41] walcarka prbna, nastpnie za zostaa[57] przejta przez[64] zarzd[141] huty[121] do[62] normalnej[221] eksploatacji[121]. Produkcja walcarki[121] sigaa okoo[8] czterysta[34] ton[122] na[64] miesic[141] blachy[121] o[66] gruboci[161] zero trzydzieci pi setnych[122] do[62] zero czterdzieci pi setnych[121] milimetra. 
26~Radwan M.~Rudy, kunice i huty elaza w Polsce~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~252~6d
Straty[112] w[66] zniszczonych[262] zakadach hutniczych[262] oceniane[212] s[57] na[64] wiele[34] miliardw dzisiejszej[221] waluty[121]. wiat[111] technikw[122] i inynierw[122] nie doliczy[501] si poowy[121] stanu sprzed[62] wojny[121], tak wielu[32] byo zabitych[122], zmarych[122] i rozproszonych[122]. Nie inaczej byo i z[65] szeregowymi hutnikami. Tote, gdy tylko wojska[112] okupacyjne[212] opuszczay zakady[142], rnymi drogami, pieszo, na[66] osiach wagonw, przygodnymi samochodami wojskowymi zbiegali zewszd pracownicy. 
27~Stefanowski B.~Pojcie ciepa w rozwoju historycznym~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~54~1
Rozwj[111] nauki[121] o[66] cieple, gwnie w[66] Anglii[/][161] i we[66] Francji[/][161], mimo[62] ogromnych[222] postpw cigle opiera[501] si na[66] materialnym[261] ujciu[161] ciepa[121]. Carnot[/][111], cho by ju bliski uznania[121] zasady[121] rwnowanoci[121] ciepa[121] i pracy[121], jak[9] wiemy nie ogosi tego[221] pogldu i dopiero z[62] opublikowanego[221] w[64] kilkadziesit[34] lat po[66] mierci[161] Carnota[/][121] dziennika jego[42] pracy[121], [&] 
28~Stefanowski B.~Pojcie ciepa w rozwoju historycznym~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~72~24
Wprowadzenie[141] przez[64] [~] Thomsona[/][141] pojcia[121] temperatury[121] bezwzgldnej[221] naley uzna za[64] jego[42] najwikszy[241] wkad[141] do[62] nauki[121], lecz jego[42] dziaalno[111] obejmowaa obszerny[241] zasig[141] naukowych[222] zagadnie i to[8] nie tylko z[62] dziedziny[121] zagadnie cieplnych[222], ale i innych[222], ktre[242] [~] Thomson[/][111] potrafi rozwiza. Naley jeszcze podkreli, e zupenie niezalenie od[62] Clausiusa[/][121] sformuowa [~] Thomson[/][111] twierdzenie[141], zwane[41] drug[251] zasad termodynamiki[121], [&] 
29~Stefanowski B.~Pojcie ciepa w rozwoju historycznym~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~29~9
S jednak pewne[212] ciaa[112], ktre[212] poddane[212] fizycznej[231] analizie[131], nie wykazuj zgodnoci[121] z[65] prawem Nernsta[/][121], mianowicie s to[41] ciaa[112] nie bdce[212] w[66] rwnowadze[161] wewntrznej[261], zwane[212] ciaami metastabilnymi przechodzce[212] bardzo wolno[8] w[64] stan[141] rwnowagi[121], na[64] przykad[141] wskutek[62] duej[221] lepkoci[121] i temu[43] podobne[212]. Nie mona wic twierdzi, e ciaa[112] te[212] przy[66] [~] stanowi[51] bd[56] ukad[141] o[66] najmniejszej[261] moliwej[261] energii[161] i ich[42] entropia w[66] tych[262] warunkach nie dy do[62] zera[121]. 
30~Czetwertyski W.~Woda w technice~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1967~9~10
Ciekami woda spywa do[62] jezior, mrz i oceanw, skd paruje zasilajc zasoby[142] wilgoci[121] w[66] powietrzu[161]. Oczywicie, e woda z[62] ciekw oraz powierzchni[121] gruntu rwnie paruje, jednak najwiksza cz[111] pary[121] wodnej[221] znajdujcej[+] si[221] w[66] atmosferze[161] powstaje wskutek[62] parowania[121] wody[121] z[62] powierzchni[121] mrz i oceanw. Par[141] wodn[241] znad[62] oceanw przenosz wiatry[112] nad[64] kontynenty[142], [&] 
31~Czetwertyski W.~Woda w technice~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1967~39~4d
Filtry[112] piaskowe[212] s najstarszym[251] urzdzeniem filtrujcym[251], dotychczas powszechnie stosowanym[251]. Dziaanie[111] filtru piaskowego[221] polega na[66] tym[46], e przy[66] przepywie[161] wody[11] przez[64] warstw piasku[121] osadzaj[501] si najpierw zanieczyszczenia[112] grubsze[212], drobniejsze[212] za przechodz midzy[65] ziarnkami piasku[121]. Przez[64] stopniowe[241] osadzanie[+] si[141] coraz drobniejszych[222] zanieczyszcze kanaliki[112] midzy[65] ziarnkami piasku[121] czciowo si zatykaj[501], [&] 
32~Czetwertyski W.~Woda w technice~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1967~58~3
Przy[66] tym[261] sposobie oczyszczania[121] ciekw nie powstaj przykre[212] zapachy[112], wydzielony[241] ze[62] ciekw osad[141] przerabia si[41] w[66] komorach fermentacyjnych[262], suszy[5] na[66] poletkach i uywa si[41] jako[64] nawz[141]. Oczywicie eksploatacja tych[222] urzdze jest bardziej kosztowna ni[9] poletek irygacyjnych[222], gdy wymaga staego[221] wtaczania[121] duych[222] iloci[122] powietrza[121] i cigej[221] kontroli[121] przebiegu[121] procesw biologicznych[222]. 
33~Elsztein P.~Mody modelarz rakiet~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1966~60~7
Model[111] nie jest trudny[211] do[62] budowy[121]. Mona go[44] wykona w[66] cigu[161] dwch[32]  trzech[32] godzin. Rakieta jest[57] zbudowana z[62] kartonu, drewna[121] sosnowego[221], drutu, nici[122] i kleju[121]. A oto czci[112] skadowe[212]: gowica stokowa  karton[111], kadub[111] rurowy[211]  karton[111], usterzenie[111]  karton[111], obsada miga[121]  sosna, piasta[111] miga[121]  sosna, oka miga[121]  drut[111] stalowy[211] rednicy[121] zero pi dziesitych[122] milimetra, opatki[112] miga[121]  karton[111]. 
34~Elsztein P.~Mody modelarz rakiet~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1966~77~8
Kadub[111] rakiety[121] skada[501] si z[62] gumowej[221] gowicy[121] wtopionej[221] w[64] grn[241] cz[141] skorupy[121], z[62] trzech[32] cylindrycznych[222] segmentw poczonych[222] zakadkami w[66] rodkowej[261] czci[161] oraz trzech[32] statecznikw tworzcych[222] jedn[241] cao[141] z[65] dolnym[251] segmentem kaduba. rodkowa cz[111] jest[57] wykonana z[62] tworzywa[121] przezroczystego[221], umoliwiajcego[221] kontrol napeniania[121] wod  paliwem. W[66] dolnej[261] czci[161] rakiety[121] jest[57] wtopiona plastykowa tuleja, [&] 
35~Elsztein P.~Mody modelarz rakiet~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1966~88~4
Kocwka lontu powinna tkwi tu przy[66] adunku[161] tam[121], aby[9] moga si ona zapali[501]. Lont[141] jednak musimy rwnie zaliczy do[62] urzdze prymitywnych[222], std te dno[111] do[62] wykorzystania[121] innych[222] moliwoci[122] zapalania[121] adunkw. Lont[111] ma niekontrolowan[241] prdko[141] spalania[+] si[121], moe[5] na[64] przykad[141] raz[8] pali[501] si bardzo powoli, a innym[251] razem[151] spala byskawicznie. 
36~Elsztein P.~Mody modelarz rakiet~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1966~163~20
Na[66] linii[161] stanowisk startowych[222] odlegych[222] od[62] wyrzutni[121] o[64] okoo[8] dwadziecia[34] pi[34] metrw znajdowaa[501] si centralna tablica rozdzielcza kierownika[121] startu i maszt[111] ze[65] wiatami sygnalizacyjnymi. wiato[11] zielone[211] oznaczao przygotowanie[141]  droga[111] wolna, czerwone[211] byo sygnaem startu i jednoczenie ostrzeeniem dla[62] wszystkich[222], e silnik[111] rakiety[121] pracuje. Stanowisko[111] startowe[211] byo zradiofonizowane[211], a czno[141] z[65] trzema punktami pomiarowymi utrzymyway telefony[112] polowe[212] i radiostacje[112]. 
37~Elsztein P.~Mody modelarz rakiet~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1966~196~4
Drugi[211] stopie[111] jest[57] wyposaony[211] w[64] urzdzenie[141] rejestrujce[241] cinienie[141] gazw powstae[241] w[66] wyniku[161] dziaania[121] adunku[121] miotajcego[221]. Urzdzenie[111] to[211] skada[501] si z[62] cylindra, spryny[121], dwch[32] toczkw i rysika. Gazy[112] cisn na[64] toczek[141] zamocowany[241] do[62] cylindra, ciskajc spryn, ktra z[62] kolei[121] wywiera nacisk[141] na[64] rysik[141] zapisujcy[241] na[66] obwodzie cylindra wielko[141] siy[121]. 
38~Grski J.~Podbj gbin oceanw~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1964~52~11
Dzieje[501] si tak dlatego, poniewa morze[111] jest dzikim[251] zbiorowiskiem biologicznym[251], w[66] ktrym[261] czowiek nie reguluje warunkw racjonalnego[221] wspycia[121], jak[9] jego[42] prehistoryczni przodkowie. W[66] obecnym[261] stanie[161] rzeczy[122] czowiek moe[5] korzysta tylko z[62] okrelonej[221] nadwyki[121] ryb, powstajcej[221] co[62] roku[121] w[66] procesie produkcji[121] biomasy[121] oceanicznej[221]. 
39~Grski J.~Podbj gbin oceanw~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1964~83~17
Ogem[8] Siewierianka[/] odbya ju koo[62] dziesiciu[32] wypraw[122] badawczych[222], przepyna podczas[62] nich[42] przeszo[8] dwadziecia[34] pi[34] tysicy mil morskich[222] i spdzia na[66] Atlantyku[/][161] i Morzu[161] Beringa[/][121] okoo[8] sto[34] pidziesit[34] dni[122]. Oceanografowie radzieccy, zadowoleni z[62] nabytku[121], zabiegaj o[64] zbudowanie[141] innego[221] statku[121] podwodnego[221], od[62] pocztku[121] konstruowanego[221] dla[62] bada naukowych[222]. 
40~Grski J.~Podbj gbin oceanw~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1964~137~4
Na[66] przykadzie Sharka[/][121] mona przekona[501] si, jak[9] szybki[211] jest postp[111] w[66] budownictwie okrtw podwodnych[222]. Shark[/][111] moe[5] zanurza[501] si na[64] gboko[141] trzystu[32] trzydziestu[32] metrw, potrafi wynurza[501] si i nurkowa pod[65] bardzo duym[251] ktem do[62] czterdziestu[32] stopni[122], na[66] powierzchni[161] rozwija prdko[141] trzydziestu[32] piciu[32] wzw, a w[66] zanurzeniu[161] dwadziecia pi wzw. Bez[62] uzupeniania[121] zapasw paliwa[121] moe[5] przeby sto[34] tysicy mil. 
41~Grski J.~Podbj gbin oceanw~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1964~140~25
Na[66] pokadzie[161] Nautilusa[/][121] znajdowali[501] si dwaj oceanografowie doktor: Waldo[/][111] i jego[42] asystent. Ju podczas[62] pierwszych[222] godzin podwodnego[221] rejsu zebrali wicej informacji[122] naukowych[222] o[66] wodach Oceanu Lodowatego[/][221], anieli wszyscy ich[42] poprzednicy w[66] cigu[161] dziesicioleci[122]. Najwikszym[251] zaskoczeniem byy[5] dla[62] Waldo[/][121] wyniki[112] potwierdzajce[212] w[66] caej[261] rozcigoci[161] informacje[142] o[66] prdach Oceanu Lodowatego[/][221], opublikowane[242] przez[64] uczonych[142] radzieckich[242]. 
42~Grski J.~Podbj gbin oceanw~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1964~169~13
Uczeni[112] amerykascy kocz opracowywanie[141] modeli basenw portowych[222] dla[62] tamtej[221] strony[121] koa[121] polarnego[221]. Nowy[211] port[111] amerykaski[211] powstanie[5] tu przy[66] Cape[+] Thompson[/] na[66] pnocno-zachodnim[261] brzegu[161] Alaski[/][121]. Bdzie to[41] najdalej na[64] pnoc[141] wysunity[211] port[111] dla[62] podwodnych[222] flot handlowych[222]. Do[62] robt ziemnych[222] zwizanych[222] z[6] budow podbiegunowych[222] basenw portowych[222] uyje si[41] zapewne adunkw jdrowych[222] o[66] maksymalnej[261] sile wybuchu[121] dwadziecia osiem tysicy ton[122] trotylu. 
43~Grski J.~Podbj gbin oceanw~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1964~211~5
Uczeni[112] radzieccy dokonali zdj wielu[32] miejsc dna morskiego[221] na[66] duej[261] gbokoci[161]. Na[66] fotografiach wida wyranie pofalowanie[141] gruntu, takie[241] jakie[241] podczas[62] odpywu morza[121] wida niekiedy na[66] mieliznach. Oznacza to[41], e rwnie przy[66] samym[261] dnie morza[121] pyn wartkie[212] prdy[112]. Te[212] obserwacje[112] pozwoliy uczonym[132] radzieckim[232] na[64] wycignicie[141] wniosku, e w[66] rnych[262] warstwach oceanu, a do[62] gbokoci[121] jedenastu[32] tysicy metrw, odbywa[501] si oywiona wymiana wody[121]. 
44~Banaszczyk E.~Najszybsi ludzie wiata~LSW~1964~11~7
W[66] styczniu[161] tysic dziewiset czterdziestego[221] szstego[221] roku[121] XS-jeden[/], jak[9] wwczas okrelano rakietoplan[141] Bella[/][121], by na[+] tyle zaawansowany[211] w[66] budowie[161], i mona byo przystpi do[62] dokonania[121] pierwszych[222] prbnych[222] lotw szybowych[222] ze[62] specjalnie przystosowanego[221] bombowca typu B-dwadziecia-dziewi[/]. Dokonywa ich[42] Jack[/] Woolams[/], ktry[211] jednake wkrtce zgin na[66] innym[261] samolocie. Jego[42] nastpc w[66] roli[161] oblatywacza[121] XS-jeden[/] zosta Slick[/] Goodlin[/], pilot zawodowy[211]. 
45~Banaszczyk E.~Najszybsi ludzie wiata~LSW~1964~36~23
W[66] przypadku[161] B-jeden[/], a wic w[66] najwczeniejszej[261] fazie[161] ataku[121] na[64] wielkie[242] prdkoci[142], zastosowano rozwizania[142] konwencjonalne[242], odpowiadajce[242] wczesnemu poziomowi[131] wiedzy[121] aerodynamicznej[221]. Konsultantem zespou konstruktorskiego[221] w[66] tym[261] zakresie by profesor Wodzimierz[/] Pysznow[/], jeden[211] z[62] nielicznych[222] jeszcze wwczas w[66] wiecie uczonych[122], zajmujcych[+] si[222] badaniami zjawisk aerodynamicznych[222] zachodzcych[222] w[66] sferze[161] prdkoci[122] zblionych[222] do[62] prdkoci[121] dwiku[121]. 
46~Banaszczyk E.~Najszybsi ludzie wiata~LSW~1964~60~19
Porwnanie[111] Rastorgujewa[/][121] byo w[66] dodatku[161] o[+] tyle uzasadnione[211], e wykonywa on zadanie[141] nadzwyczaj niebezpieczne[241]. Wystarczy powiedzie, e ilo[111] kwasu azotowego[221], jaka zastosowana bya[57] w[66] tym[261] typie silnika rakietowego[221], a ktr[251] wypenione[212] byy[57] zbiorniki[112], wystarczyaby w[66] zupenoci[161], aby[9] zniszczy cay[241] samolot[141] w[66] jednym[261] mgnieniu[161] oka[121]. 
47~Banaszczyk E.~Najszybsi ludzie wiata~LSW~1964~62~28
Lotnictwo[111] radzieckie[211] po[66] wojnie[161] miao przej[5] z[62] jednego[221] rodzaju[121] napdu na[64] drugi[241]. Napd[111] odrzutowy[211] stwarza ogromne[242] moliwoci[142], ale by nowy[211], nie znany[211] zupenie tysicom lotnikw[122] armii[121] radzieckiej[221]. Kto zna lotnictwo[141], ten[211] wie, jak[9] ostronie bra[111] lotnicza odnosi[501] si do[62] nowoci[121] i dziwi[501] si temu[43] nie trzeba. 
48~Banaszczyk E.~Najszybsi ludzie wiata~LSW~1964~90~21
W[66] pierwszej[261] poowie[161] roku[121] tysic dziewiset pidziesit dwa nazwiska[112] Carpentiera[/][121] czy Rozanoffa[/][121] byy na[66] ustach wszystkich[222] mionikw[122] lotnictwa[121], ktrych[242] we[66] Francji[/][161] liczy si[41] na[64] miliony[142]. Z[65] pocztkiem lata[121] okrelono ju dla[62] dwch[32] maszyn i kilku[32] pilotw[122] konkretne[241] zadanie[141]: osign jednego[241] macha[141]. Samolotami byy Vautour[/] i Mystere[/], a pilotami Rozanff[/] i Carpentier[/], ktrzy oblatujc poprzedniego[221] roku[121] samolot[141] Mystere[/] przekroczyli dziewi[34] dziesitych[122] macha[121]. 
49~Banaszczyk E.~Najszybsi ludzie wiata~LSW~1964~120~20
Jednym[251] z[62] takich[222] wanie oryginaw[122] lotniczych[222] jest Sergiusz[/] Anochin[/]. Polskiemu czytelnikowi nazwisko[111] to[211] jest[57], by moe[5], mao znane[211], w[66] Zwizku[/][161] Radzieckim[/][261] otacza je[44] sawa rwna[211] Yeagera[/][121] w[66] Stanach[/] Zjednoczonych[/][262] lub Dukea[/][121] w[66] Anglii[/][161]. Wiadomo, e Anochin[/], pukownik lotnictwa[121] za[64] swoje[242] loty[142] dowiadczalne[242] odznaczony[211] zosta[57] Zot[/][251] Gwiazd[/] Bohatera[/][121] Zwizku[/][121] Radzieckiego[/][221] i Nagrod[/] Leninowsk[/][251]. 
50~Banaszczyk E.~Najszybsi ludzie wiata~LSW~1964~175~20
Program[111] ten[211] po[66] przeprowadzonych[262] dotd lotach rozszerza[501] si. Chodzio teraz nie tylko o[64] kontynuowanie[141] szybkociowych[222] lotw, majcych[222] na[66] celu[161] dalsze[242] badania[142] bariery[121] cieplnej[221], ale take o[64] osignicie[141] maksymalnego[221] puapu. Realizacj czci[121] szybkociowej[221] w[66] lotach poziomych[262] zaj[501] si mia [~]. Kincheloe[/] natomiast wykona mia zadanie[141] w[66] pewnym[261] sensie bardziej skomplikowane. 
51~Banaszczyk E.~Najszybsi ludzie wiata~LSW~1964~176~20
wietny[211] ten[211] pilot, jak[9] dzi niemal wszyscy lotnicy dowiadczeni, inynier, odnis cakowity[241] sukces[141], osigajc w[66] locie wysoko[141] trzydzieci osiem tysicy czterysta trzydzieci metrw. Do[62] tamtej[221] pory[121] aden czowiek nie dotar tak daleko od[62] powierzchni[121] ziemi[121]. Gdy normalnie o[66] znaczniejszych[262] wyczynach lotnikw[122] wojskowych[222] zwyk by komunikowa w[66] ramach swych[222] obowizkw[122] rzecznik prasowy[211] wojsk lotniczych[222], tym[251] razem[151] dwudziestego[221] wrzenia tysic dziewiset pidziesitego[221] szstego[221] roku[121] [#] 
52~Banaszczyk E.~Najszybsi ludzie wiata~LSW~1964~234~9
W[66] czerwcu[161] tysic dziewiset pidziesitego[221] pitego[221] roku[121] odbya[501] si kolejna generalna konferencja FAI[=]. Rozwaano na[66] niej[46] midzy[+] innymi spraw ustanowienia[121] odrbnych[222] rekordw kobiecych[222] w[66] sporcie samolotowym[261], proponujc pene[241] rwnouprawnienie[141] w[66] tej[261] dziedzinie[161], czyli inaczej mwic, zaniechanie[141] oddzielnego[221] rejestrowania[121] rekordw ustanawianych[222] przez[64] mczyzn[142] i kobiety[142]. 
53~Marchaj Cz.~Teoria eglowania~Sport i turystyka~1966~12~25
Skoro zdano sobie[43] spraw ze[62] znaczenia[121] wielkoci[121] jachtu dla[62] wyniku[121] regatowego[221], nasun[501] si musia oczywisty[211] wniosek[111], e aby[9] wyrwna szanse[142] rywalizujcych[222] zag, naleaoby ograniczy start[141] jedynie do[62] jachtw posiadajcych[222] podobne[242] wymiary[142] lub wprowadzi handicap[141] czasu, oparty[241] na[66] wielkoci[161] jachtu. Poniewa jachty[112] miay rne[242] proporcje[142], rne[242] rodzaje[142] oaglowania[121] i nierwne[242] powierzchnie[142] agli[122] monotypowych[222] klas wwczas nie znano, powsta do trudny[211] do[62] rozwizania[121] problem[111]: jak[9] mierzy i klasyfikowa jednostki[142] ze[62] wzgldu na[64] dajc[+] si[241] osign maksymaln[241] szybko[141] eglugi[121], [#] 
54~Marchaj Cz.~Teoria eglowania~Sport i turystyka~1966~20~12
[>] wszystkie[212] wymiary[112] w[66] metrach lub stopach angielskich[262]. Obliczon[241] warto[141] regatow[241] jachtu podawano odpowiednio w[66] metrach lub stopach. Ta regua pomiarowa chybia jednak celu[121]. Sdzono e pomiar[111] obwodu poszycia[121], wikszy[211] w[66] jachtach paskodennych[262] z[65] bulbkilem[151] zapobiegnie budowaniu[131] tych[222] jachtw penokadubowych[222]. Czynnik[111] [~] zwiksza bowiem warto[141] regatow[241] jachtw bulbkilowych[222], zaliczajc je[44] do[62] klas wyszych[222], o[66] duszej[261] jak[+] gdyby linii[121] wodnej[221], a wic szybszych[222]. 
55~Marchaj Cz.~Teoria eglowania~Sport i turystyka~1966~38~1
Dragon[111] jest rwnie klas olimpijsk[251]. Jest to[41] stosunkowo may[211] jacht[111] balastowy[211], ktry[211] sta[501] si monotypem midzynarodowym[251] przez[64] ewolucj podobnego[221] jachtu, uywanego[221] na[66] wodach wielkich[222] jezior w[66] USA[=] i Kanadzie[/][161]. Traktowany[211] pocztkowo jako[61] tania jednostka uywana do[62] turystyki[121], przeobrazi[501] si w[64] wyrafinowany[241] jacht[141] regatowy[241], do kosztowny[241], ale popularny[241] na[66] wodach europejskich[262]. Ksztat[111] kaduba, powierzchnia agli[122], a nawet ciar[111] gatunkowy[211] ptna[121] s[57] cile kontrolowane[212] przepisami klasowymi. 
56~Marchaj Cz.~Teoria eglowania~Sport i turystyka~1966~69~8
Uzasadnione[211] jest[57] przypuszczenie[111], e spadek[111] ten[211] wywoany[211] zosta[57] zmian prdkoci[121] przepywu przez[64] przekroje[142] i manometry[112] i nie wykazuj adnych[222] zmian, poniewa w[66] przekrojach nie[+] ma wzrostu prdkoci[121] przepywu. Pytki[112] grna i dolna s do[62] siebie[42] rwnolege[212] i prdko[111] przepywu w[66] tych[262] przekrojach jest taka sama, jak[9] przed[65] wejciem do[62] przekroju[121], to[41] jest dwadziecia metrw na[64] sekund. Poniewa, jak[9] ju wspomnielimy, powietrze[111] moe[5] by[57] traktowane[211] przy[66] takiej[261] prdkoci[161] jako[61] nieciliwe[211], atwo mona wnioskowa, e szybko[111] przepywu przez[64] przekroje[142] [~] i [~] ktre[212] s mniejsze[212] od[62] przekroju[121] [~], musi by odpowiednio wiksza. 
57~Marchaj Cz.~Teoria eglowania~Sport i turystyka~1966~25~1
Dla[62] przykadu, sup[111] o[66] dugoci[161] dziesiciu[32] metrw moe[5] by[57] sklasyfikowany[211] jako[61] jedenastometrowy[211], gdy w[66] jego[42] konstrukcji[161] denie[111] do[62] szybkoci[121] przewaa nad[65] wzgldami wygody[121] i mieszkalnoci[121]. Albo kecz[111] dwunastometrowy[211] w[66] linii[161] wodnej[261] o[66] szerokim[261] kadubie i nieco niedoaglowany[211] moe[5] by[57] sklasyfikowany[211] jako[61] jedenastometrowy[211]. Zakada si[41] przy[66] tym[46], dajc odziom t sam[241] klas, e spodziewany[211] wzrost[111] prdkoci[121] odzi[121] wskutek[62] nierwnych[222] dugoci[122] w[66] linii[161] wodnej[261] (dziesi metrw i dwanacie metrw) bdzie[57] zneutralizowany[211] przez[64] ujemny[241] wpyw[141] wikszej[221] szerokoci[121], [&] 
58~Marchaj Cz.~Teoria eglowania~Sport i turystyka~1966~133~29
Szybko[111] wiatru rzeczywistego[221] zmienia[501] si zalenie od[62] wielkoci[121] blisko[62] powierzchni[121] wody[121] prdko[111] wiatru jest mniejsza. Wskutek[62] tarcia[121] o[64] podoe[141], warstwy[112] powietrza tu nad[65] wod s[57] przyhamowywane[212] silniej, ni warstwy[112] pooone[212] wyej. Charakter[111] zmian prdkoci[121] wiatru zalenie od[62] wysokoci[121] jest podobny[211] do[62] tych[222], jakie[242] mona obserwowa w[66] granicach warstwy[121] przyciennej[221], jakkolwiek w[66] znacznie wikszej[261] skali[161]. Pomiary[112] metereologiczne[212] wykazay, e stopie[111] wzrostu prdkoci[121] wiatru, czyli tak zwany[211] pionowy[211] gradient[111] wiatru, zaley od[62] warunkw pogodowych[222] oraz od[62] stanu morza[121]. 
59~Marchaj Cz.~Teoria eglowania~Sport i turystyka~1966~163~11
Oczywicie przy[66] wiatrach silnych[262], gdy przechyy[112] wiatru s za[+] due[212], zaoga moe[5] zarefowa zbyt[8] gboki[241] agiel[141] albo prowadzi agle[142] przy[66] czciowym[261] ich[42] opocie[161]. Oba[31] te[212] rozwizania[112] s jednak gorsze[212] w[66] porwnaniu[161] z[65] korzyci, jak[241] daje, odpowiednie[211] dla[62] danych[222] warunkw postawienie[111] paskiego[221] agla. Mona przyj jako[64] zasad, e refowanie[111] nawet najbardziej staranne[211] i umiejtne[211], deformuje agiel[141] i dlatego posiadanie[111] kilku[32] kompletw agli daje bezsporne[242] korzyci[142]. 
60~Marchaj Cz.~Teoria eglowania~Sport i turystyka~1966~198~2
I nic[41] innego[221] w[66] rwnym[261] stopniu nie przeszkadza w[66] osigniciu[161] najwikszej[221] prdkoci[121] przy[66] ostrzeniu[161] na[64] wiatr[141], jak[9] zbyt[8] mocne[211] docignicie[111] foka[121] do[62] grota[121]. Poluzowanie[111] szotw foka[121], niekiedy o[64] kilka[34] centymetrw, lub niewielkie[211] przesunicie[111] na[+] zewntrz pozycji[121] kip[122] moe[5] radykalnie poprawi sprawno[141] jachtu. Te[212] praktyczne[212] dowiadczenia[112] potwierdzone[12] zostay[57] w[66] eksperymentach tunelowych[262], wykonanych[262] przez[64] autora[141] na[66] uniwersytecie w[66] South[+] Ampton[/]. 
61~Marchaj Cz.~Teoria eglowania~Sport i turystyka~1966~228~16
W[66] rodowisku[161] eglarskim[261] dobrze znane[212] s[57] fakty[112], e mniej szybkie[212] jachty[112] s na[+] og kiepsko wywaone[212] kierunkowo i przeto twarde[212] i oporne[212] na[66] sterze. W[66] kracowych[262] wypadkach, mimo[62] nieraz wielkich[222] si na[66] sterze i przeciwdziaania[121] sternika[121], le kierunkowo wywaone odzie[112] maj tendencj do[62] gwatownego[221] wyostrzenia[121] w[66] porywach wiatru i zatrzymywania[+] si[121] przy[66] opoczcych[262] aglach w[66] osi[161] wiatru. 
62~Marchaj Cz.~Teoria eglowania~Sport i turystyka~1966~246~29
Zdarza[501] si niekiedy, e tylne[212] partie[112] agla wyamuj[501] si na[64] zawietrzn[141]. Jeli wystpuje to[41] tylko przy[66] wiatrach silnych[262], moe[5] by korzystne[211], poniewa zmniejsza przechy[141] odzi[121]. Przy[66] wiatrach sabych[262] natomiast jest to[41] wad, ktra moe[5] by wynikiem czciowego[221] zniszczenia[121] agla; powodem mogo by eglowanie[111] w[66] pierwszym[261] okresie stawiania[121] nowego[221] agla przy[66] zbyt[8] silnych[262] wiatrach, lub zbyt[8] maa wytrzymao[111] tkaniny[121] aglowej[221] (wkna[112] tkaniny[121] zlepione[212] razem[8] w[66] procesie ywicowania[121] i kalandrowania[121] rozdzieliy[501] si). 
63~Marchaj Cz.~Teoria eglowania~Sport i turystyka~1966~293~18
Wiadome[211] jest zarwno z[62] obserwacji[121] zachowania[+] si[121] odzi[121] w[66] naturalnych[262] warunkach eglugi, jak[9] i z[62] eksperymentw w[66] basenach dowiadczalnych[262], e poduny[211] trym[111] kaduba nie jest stay[211], jeeli szybko[111] eglugi wzrasta. Kada jednostka zmienia swj[241] trym[141] to[41] jest usytuowanie[141] konstrukcyjnej[221] linii[121] wodnej[221] do[62] powierzchni[121] wody[121] stosownie do[62] ukadu fal wzdu[62] kaduba oraz do[62] wielkoci[121] si dynamicznych[222] cinienia[121] wody[121] wywieranych[222] na[64] dno[141]. Niezalenie od[62] dugoci[121] jednostki[121] oraz jej[42] wypornoci[121] daje[501] si jednak obserwowa pewien[211] typowy[211] sposb[111] zmiany[121] trymu przy[66] wzrastajcej[261] prdkoci[161] ruchu[121]. 
64~Marchaj Cz.~Teoria eglowania~Sport i turystyka~1966~385~12
Stateczno[111] poduna w[66] porwnaniu[161] z[65] poprzeczn[251] jest dua i dlatego ewentualne[212] zmiany[112] podunego[221] trymu kaduba s w[66] czasie eglugi niewielkie[212] i std wpyw[111] trymu na[64] opory[142] hydrodynamiczne[242] jest stosunkowo nieznaczny[211] w[66] porwnaniu[161] ze[65] skutkami przechyu (szczeglnie jachtw balastowych[222]). Niemniej jednak i te[212] niezbyt due[212] zmiany[112] oporu, jakie[212] mog by[57] spowodowane[212] podunym[251] trymem licz[501] si, gdy chodzi o[64] osignicie[141] najlepszej[221] sprawnoci[121] regatowej[221], na[64] przykad[141] mieczowych[222] odzi[122] regatowych[222]. 
65~Marchaj Cz.~Teoria eglowania~Sport i turystyka~1966~455~27
Oznaczajc symbolem [~] najwiksz[241] prdko[141] przepywu wody[121] rzecznej[221], moemy wydzieli z[62] rzeki[121] pewn[241] strug o[66] najwikszej[261] prdkoci[161] przepywu. Struga taka nosi nazw nurtu rzeki[121]. Zrnicowanie[111] brzegw oraz zmienna gboko[111] koryta[121] rzeki[121] sprawiaj, e linia nurtu, nawet na[66] prostych[262] odcinkach rzeki[121], wije[501] si od[62] brzegu[121] do[62] brzegu[121]. Wyglda to[41] tak, jak[+] gdyby w[66] duej[261] rzece[161] pyn kaprynie wartki[211] strumie[111]. 
66~Weinfeld S.~Elektryczno przywraca zdrowie~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~34~2
Doczona do[62] uzwojenia[121] wtrnego[221] lampa prostownicza przepuszcza pyncy[241] prd[141] tylko w[66] jednym[261] kierunku[161]. Lampa ta dziaa wic jak[9] wentyl[111], ktry[211] tylko w[66] jednym[261] kierunku[161] przepuszcza powietrze[141]. Prd[111], ktry[211] przechodzi przez[64] lamp prostownicz[241], jest wic jednokierunkowy[211], ale warto[111] jego[42] wci si zmienia[501]. Do[62] galwanizacji[121] za potrzebny[211] jest prd[111] jednokierunkowy[211] o[66] staej[261] wartoci[161]. 
67~Weinfeld S.~Elektryczno przywraca zdrowie~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~87~14
Jakiekolwiek[212] by to[41] nie byy[54] przyrzdy[112], kady[211] z[62] nich[42] jednak posiada wskazwk, ktrej[221] wychylenie[111] zaley od[62] wartoci[121] mierzonego[221] napicia[121] lub natenia[121] prdu. Na[66] tarczce wymalowana jest[57] podziaka, pozwalajca na[64] odczytanie[141], jakiej[221] wartoci[121] prdu odpowiada dane[211] wychylenie[111] wskazwki[121]. Oczywicie przy[66] wzrocie prdu wskazwka wychyla[501] si bardziej, przy[66] zmniejszaniu[161] odchyla[501] si w[66] kierunku[161] przeciwnym[261]. 
68~Weinfeld S.~Elektryczno przywraca zdrowie~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~93~8d
Prd[111] anodowy[211] zwizany[211] jest[57] jednak i z[65] napiciem w[66] obwodzie anodowym[261], std te wynika, e zmiany[112] napicia na[66] siatce wywouj zmiany[142] napicia[121] w[66] obwodzie anodowym[261]. Ta okoliczno[111] nie byaby jeszcze sama w[66] sobie[46] ciekawa, gdyby nie fakt[111], e siatka znajduje[501] si znacznie bliej[62] katody[121] anieli anoda. Dlatego te wpyw[111] potencjau siatki[121] na[64] wylatujce[242] z[62] katody[121] elektrony[142] jest znacznie silniejszy[211] ni[9] wpyw[111] potencjau anody[121]. 
69~Weinfeld S.~Elektryczno przywraca zdrowie~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~104~27
Te[212] okrelenia[112] wynikaj z[62] bada, ktre[212] ustaliy, e dochodzcy[211] do[62] naszego[221] ucha[121] dwik[111] jest niczym[45] innym[251], jak[9] drganiem powietrza[121]. Jeli jest to[41] drganie[111], to[9] oczywicie jego[42] paszportem, jego[42] dowodem osobistym[251] musi by czstotliwo[111]. Jak[9] si te okazao[501], z[65] czstotliwoci drga akustycznych[222] zwizana jest[57] wysoko[111] tonu. Im[9] czstotliwo[111] jest wiksza, tym[9] ton[111] jest wyszy[211] i na[+] odwrt: [&] 
70~Girulski R.~Amatorskie urzdzenia krtkofalowe i ich obsuga~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~9~15
Generator[111] sterujcy[211] oddzielony[211] jest[57] od[62] pozostaych[222] stopni nadajnika tak zwanym[251] separatorem. Separator[111], czyli stopie[111] izolujcy[211], zapobiega szkodliwym[232] wpywom dalszych[222] stopni nadajnika na[64] prac generatora sterujcego[221]. Po[66] separatorze nastpuj stopnie[112] zwielokratniajce[212] pierwotn[241] czstotliwo[141], czyli powielacze[112]. Nastpuje jednoczenie wzmocnienie[111] energetyczne[211] drga. Wzmocnione[212] i powielone[212] do[62] danej[221] czstotliwoci[121] drgania[112] steruj kocowy[241] wzmacniacz[141] mocy[121], ktry[211] zasila obwody[142] anteny[121]. 
71~Girulski R.~Amatorskie urzdzenia krtkofalowe i ich obsuga~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~13~17
Obwody[112] zasilajce[212] generator[141] powinny by prawidowo zaprojektowane[212] pod[65] wzgldem[151] filtracji[121] i odsprze. Z[62] reguy[121] pierwsze[212] stopnie[112] nadajnika zasilane[212] s[57] z[62] osobnego[221] zasilacza. Lampa generatora i obwd[111] siatki[121] sterujcej[221] lampy[142] separatora objte[212] s[57] wsplnym[251] ekranem eliminujcym[251] sprzenia[142] z[65] pozostaymi stopniami nadajnika (szczeglnie przy[66] pracy[161] bez[62] powielania). Nieznaczny[241] prd[141] siatki[121] lampy[121] generatora uzyskuje si[41] [&] 
72~Girulski R.~Amatorskie urzdzenia krtkofalowe i ich obsuga~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~78~9
Wiksze[211] odchylenie[111] od[62] powyszej[221] normy[121] (zarwno w[64] d[141] jak[9] i w[64] gr)  ze[62] wzgldu na[64] silnie obcion[241] prdem anodowym[251] katod  prowadzi do[62] szybkiej[221] utraty[121] emisji[121]. Dlatego te zalecane[211] jest[57] umieszczanie[111] w[66] nadajnikach wikszej[221] mocy[121] oddzielnego[221] transformatora arzeniowego[221] w[+] pobliu lamp kocowych[222] wzmacniacza mocy[121]. Unika si[41] wtedy znacznego[221] spadku[121] napicia[121] arzenia[121] na[66] dugich[262] doprowadzeniach. 
73~Girulski R.~Amatorskie urzdzenia krtkofalowe i ich obsuga~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~126~12
Przy[66] modulacji[161] w[66] siatce zerowej[261] siatka ekranowa powinna by zasilana przez[64] opornik[11] redukcyjny[241]; zapobiega to[41] przecieniu[131] przy[66] ujemnych[262] szczytach modulacji[121]. Modulacja ta stosowana tylko w[66] przypadku[161] pentod[122] z[65] wyprowadzon[251] na[66] cokole siatk zerow[251] odznacza[501] si maymi znieksztaceniami. Inne[212] parametry[112], na[64] przykad[141] sprawno[111], zgodne s z[65] parametrami omwionymi poprzednio przy[66] opisie modulacji[121] w[66] obwodzie siatki[121] sterujcej[221]. 
74~Girulski R.~Amatorskie urzdzenia krtkofalowe i ich obsuga~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~131~20
Istot amatorskiej[221] cznoci[121] krtkofalowej[221] fonicznej[221] jest przekazanie[111] w[64] sposb[141] cakowicie czytelny[241] caej[221] treci[121] informacji[122] skadajcych[+] si[222] na[64] normalne[241] QSO[=]. Od[62] modulacji[121] nie jest[57] tu wymagana w[66] adnym[261] razie[161] radiofoniczna jako[111] przenoszenia[121], ktra zazwyczaj i tak byaby zatracona w[66] wskopasmowym[261] kanale odbiorczym[261] wspczesnego[221] odbiornika komunikacyjnego[221]. Poza[65] tym[45], jak[9] ju wiadomo, moc[111] wstg bocznych[222] istotna jest w[66] przekazaniu[161] informacji[121]. 
75~Girulski R.~Amatorskie urzdzenia krtkofalowe i ich obsuga~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~158~9
Brakujc[241] fal non[241], niezbdn[241] z[62] kolei[121] w[66] procesie demodulacji[121] odtwarza si[41] w[66] odbiorniku za[65] pomoc lokalnego[221] generatora (BFO[=]). Poniewa w[66] amatorskich[262] odbiornikach nie przeprowadza si[41] synchronizacji[121] czstotliwoci[121] generatora pomocniczego[221] czstotliwoci tumionej[221] fali[121] nonej[221], staje[501] si moliwe[211] maksymalne[211] wytumienie[111] fali[121] nonej[221] poniej[62] siedemdziesiciu[32] decybeli. Brak[111]  emitowanej[221] fali[121] nonej[221] zapewnia eliminacj zakce typu interferencyjnego[221] od[62] sygnaw ssiednich[222] stacji[122]. 
76~Girulski R.~Amatorskie urzdzenia krtkofalowe i ich obsuga~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~273~7d
Przy[66] mieszaniu[161] sumacyjnym[261] w[66] pentodzie[161] napicie[141] z[62] heterodyny[121] doprowadza si[41] przez[64] niewielki[241] kondensator[141] do[62] siatki[121] sterujcej[221] lampy[142]. Taki[211] proces[111] mieszania[121] moe[5] spowodowa promieniowanie[141] energii[121] wielkiej[22] czstotliwoci[121] heterodyny[121] do[62] anteny[121], trzeba wic stopie[141] mieszacza[121] poprzedzi wstpnym[251] wzmacniaczem wielkiej[221] czstotliwoci[121]. Mieszanie[111] sumacyjne[211] moe[5] si odbywa[501] take w[66] ukadzie[161] z[62] rysunku[121] czternacie do[62] dwadziecia cztery, w[66] ktrym[261] napicie[141] heterodyny[121] doprowadza si[41] do[62] obwodu katodowego[221] mieszacza[121]. 
77~Girulski R.~Amatorskie urzdzenia krtkofalowe i ich obsuga~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~320~5
Krytyczne[211] jest te dobranie[111] opornoci[121] zespolonej[221] jak[251] przedstawia cewka reakcyjna wraz z[65] kondensatorem i potencjometrem sprzgajcym[251] przy[66] czstotliwoci[161] roboczej[261] odbiornika. Oporno[111] ta powinna by[57] zbliona do[62] opornoci[121] wyjciowej[221] generatora w[66] odbiorniku tranzystorowym[261]. Iloci[142] zwojw cewki[121] antenowej[221] oraz reakcyjnej[221] dobiera si[41] zawsze mniejsze[242] od[62] iloci[121] zwojw cewki[121] gwnego[221] obwodu drga, a to[41] w[66] celu[161] zapewnienia[121] oscylacji[121] o[66] czstotliwoci[161] zgodnej[261] z[65] [~] obwodu gwnego[221]. 
78~Girulski R.~Amatorskie urzdzenia krtkofalowe i ich obsuga~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~339~6d
Najwysz[241] stabilno[141] zapewniaj ukady[112] stabilizatorw elektronowych[222], w[66] ktrych[262] zastosowane[212] s[57] zarwno lampy[112] jak i neonwki[112] stabilizacyjne[212]. Stabilizatory[112] takie[212] zapewniaj stao[141] napicia[121] wyjciowego[221] wiksz[241] od[62] jednego[221] procenta[121], a w[66] przypadku[161] bardziej rozbudowanych[222] ukadw  okoo[8] zero[111] jedna[211] dziesita[111] procenta[121]. Wygoda w[66] uyciu[161] stabilizatorw elektronowych[222] polega na[66] atwym[261] regulowaniu[161] napicia[121] wyjciowego[221] w[66] stosunkowo szerokich[262] granicach. 
79~Girulski R.~Amatorskie urzdzenia krtkofalowe i ich obsuga~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1963~354~1
Wypadkow[241] czstotliwo[141] akustyczn[241] kontroluje si[41] za[65] pomoc suchawek i pomocniczego[221] wzmacniacza maej[221] czstotliwoci[121]. Najmniejsza czstotliwo[111] dudnie odpowiada zgodnoci[121] czstotliwoci[121] wzorcowej[221] z[65] czstotliwoci badan[251]. Generator[141] wzorcowy[241] wykonuje si[41] zgodnie z[65] zaleceniami warunkujcymi du[241] stabilno[141] czstotliwoci[121] w[66] czasie i pod[65] wpywem zmian temperatury[121]. Pracuje on zwykle tylko w[66] jednym[261] pamie czstotliwoci[121] na[64] przykad[141]. 
80~Wolszczak S.~Amatorskie odbiorniki tranzystorowe~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1966~39~13
Do[62] zasilania[121] odbiornikw lampowo-tranzystorowych[222] potrzebne[212] s trzy[31] baterie[112] o[66] napiciu[161]: ptora wolta[121] do[62] arzenia[121] lamp, szedziesit siedem i p wolta[121] do[62] zasilania[121] anod lamp oraz sze wolt[122] lub dziewi wolt[122]  do[62] zasilania[121] tranzystorw. Taka ilo[111] baterii[122]  jak[9] na[64] jeden[241] odbiornik[141]  to[41] sprawa troch kopotliwa. Bateri szedziesit siedem i p mona zastpi przetwornic tranzystorow[251] zasilan[251] napiciem sze lub dziewi wolt[122]. 
81~Wolszczak S.~Amatorskie odbiorniki tranzystorowe~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1966~59~7
Punkt[141] pracy[121] tego[221] tranzystora ustala opornik[111] [~]. Opornik[111] ten[211] w[66] przypadku[161] zastosowania[121] innego[221] tranzystora moe[5] mie warto[141] od[62] osiem i dwie dziesite do[62] pitnastu[32] [~]. Wzmocniona energia prdw maej[221] czstotliwoci[121] zostaje[57] przeniesiona przez[64] transformator[141] do[62] drugiego[221] stopnia pracujcego[221] na[64] gonik[141]. Wzmacniacz[111] maej[221] czstotliwoci[121] wykonany[211] w[66] ukadzie[161] [~] zapewnia du[241] stabilno[141] pracy[121] i due[241] wzmocnienie[141] mocy[121]. 
82~Adamowicz Z., Fijakowski W., Paczski J.~Telekopia - technika przesyania obrazw~MON~1963~45~21
Rozrniamy dwa[34] zasadnicze[242] rozwizania[142] modulatora ekspozycji[121]: sygna[141] elektryczny[241] oddziaywania[121] na[64] rdo[141] wiata[121], zmieniajc wypromieniowany[241] strumie[141] wietlny[241]. Takim[251] rdem wiata[121] mog by lampy[112] o[66] maej[261] bezwadnoci[161] cieplnej[261], na[64] przykad[141] jarzeniowe[212]; sygna[111] elektryczny[211] powoduje, e strumie[111] wietlny[211] zostaje[57] po[66] drodze[161] rozdzielony[211] na[64] cz[141] tworzc[241] plamk wietln[241] i cz[141] ulegajc[241] rozproszeniu[131]. 
83~Adamowicz Z., Fijakowski W., Paczski J.~Telekopia - technika przesyania obrazw~MON~1963~53~8
Obraz[141] moemy tylko wtedy obserwowa, gdy jest[57] on dostatecznie owietlony[211], wwczas odbijajc cz[141] strumienia padajcego[221] staje[501] si on wtrnym[251] rdem wiata[121]. O[66] wraeniu[161], jakie[241] wywouje obraz[111], decyduje natenie[111] owietlenia[121], barwa wiata[121] i warunki[112] obserwacji[121]. Omwienie[111] warunkw jakoci[121] systemw telekopiowych[222] wymaga przypomnienia[121] poj wielkoci[122] z[62] teorii[121] wiata[121]. 
84~Adamowicz Z., Fijakowski W., Paczski J.~Telekopia - technika przesyania obrazw~MON~1963~61~14
W[66] przyblieniu[161] mona oceni zdolno[141] rozdzielcz[241] systemu telekopiowego[221] na[66] podstawie[161] znajomoci[121] lub gstoci[121] rozwinicia[21] albo liczby[121] elementw rozwinicia[121] przypadajcych[222] na[64] decymetr[141] kwadratowy[241] obrazu. Przy[66] porwnywaniu[161] szybkoci[121] telekopiowania[121] z[65] szybkoci przekazywania[121] znakw pisma[121] w[66] telegrafii[161] alfabetowej[261] naley wzr[141] okrelajcy[241] powierzchni, zamieni wzorem okrelajcym[251] liczb sw na[64] godzin. Zwykle przyjmuje si[41] e na[64] jeden[241] decymetr[141] kwadratowy[241] przekazanych[222] zostaje[57] okoo[8] sto[31] sw. 
85~Adamowicz Z., Fijakowski W., Paczski J.~Telekopia - technika przesyania obrazw~MON~1963~82~27
Znaczna amplituda pierwszego[221] przekroczenia[121] wartoci[121] nie jest tak niebezpieczna jak[9] oscylacje[112] nastpne[212]. W[66] pewnym[261] stopniu moe[5] by nawet podana, gdy dziki[63] niemu lepiej podkrelone[212] zostaj[57] zarysy[112] obrazu. Warunki[112] stawiane[212] transmisji[131] telekopiowej[231] dopuszczaj na[+] og przekroczenie[141] od[62] dziesiciu[32] procent[122] do[62] pitnastu[32] procent[122]. Natomiast amplitudy[112] nastpnych[222] oscylacji[122], jeeli nie maj by przyczyn zwielokrotnienia[121] zarysw, nie powinny przekracza pi[34] procent[122]. 
86~Adamowicz Z., Fijakowski W., Paczski J.~Telekopia - technika przesyania obrazw~MON~1963~168~18
CCIF[=] nie precyzuje oglnie obowizujcych[222] warunkw dotyczcych[222] znieksztace tumieniowych[222] w[66] kanaach telefonicznych[262] wszych[262] od[62] trzystu[32] do trzech[32] tysicy czterystu[32] hercw. Pewn[241] ogln[241] informacj jakiej[221] charakterystyki[121] mona si spodziewa[501] na[66] tego[221] rodzaju[121] kanaach daje rysunek[111], ktry[211] przedstawia wymagania[142] stawiane[242] przez[64] CCIF[=] dla[62] kanaw telefonicznych[222] naturalnych[222] do[62] transmisji[121] telegrafii[121] wielokrotnej[221]. 
87~Adamowicz Z., Fijakowski W., Paczski J.~Telekopia - technika przesyania obrazw~MON~1963~205~19
Wpyw[141] na[64] ni[44] maj rwnie warunki[112] nawietlenia[121] i warunki[112] obrbki[121] chemicznej[221]. Warunki[112] nawietlenia[121] s to[41]: czas[111] nawietlenia[121]l; skad[111] spektralny[211] promieniowania[121]; przerwy[112] w[66] czasie nawietlania[121]; temperatura w[66] czasie nawietlania[121]; czas[111] pozostawania[121] obrazu utajonego[221] w[66] stanie[161] niewywoywanym[261]. Do[62] warunkw obrbki[121] chemicznej[221] zalicza si[41]: skad[141] chemiczny[241] wywoacza[121], temperatur wywoacza[121], szybko[141] poruszania[+] si[121] wywoacza[121] w[66] stosunku[161] do[62] obrabianej[221] emulsji[121], [&] 
88~Adamowicz Z., Fijakowski W., Paczski J.~Telekopia - technika przesyania obrazw~MON~1963~232~3
Nowoci tego[221] ukadu w[66] stosunku[161] do[62] opisanych[222] poprzednio jest umieszczenie[111] obcienia[121] lampy[121], jakie[241] stanowi[5] oscylograf[111] lusterkowy[211], w[66] obwodzie katodowym[261] lampy[121] wzmacniacza[121]. W[66] omawianym[261] ukadzie daje si[41] zauway szczegln[241] dbao[141] o[64] odpowiedni[241] dobr[141] (za[65] pomoc napi pomocniczych[222] warunkw pracy[121] ukadu). Potencjometrem ustala si[41] pocztkowe[241] wychylenie[141] lusterka[121] oscylografu. Wychylenie[111] to[211] odpowiada pocztkowej[231] wartoci[131] gstoci[121] optycznej[221] zaczernienia[121], [&] 
89~Adamowicz Z., Fijakowski W., Paczski J.~Telekopia - technika przesyania obrazw~MON~1963~297~35
Dowiadczalne[212] badania[112] tego[221] ukadu optycznego[221] wykazay szereg[141] jego[42] zalet w[66] porwnaniu[161] ze[65] zwykymi ukadami optycznymi, jednoczenie jednak wyniky[5] znaczne[212] znieksztacenia[112] ksztatu i zwikszenie[111] wymiaru elementw rozwinicia[121] na[66] skrajach linii[121] rozwinicia[121]. Przyczyn tego[42] jest dystorsja, powstajca wskutek[62] duego[221] nachylenia[121] promieni na[66] skraju[161] linii[121] rozwinicia[121], ktra jest szczeglnie zauwaalna przy[66] zastosowaniu[161] obiektyww o[66] krtkich[262] ogniskowych[162]. 
90~Adamowicz Z., Fijakowski W., Paczski J.~Telekopia - technika przesyania obrazw~MON~1963~324~3
Generatory[112] RC[=] z[65] przesuwnikiem fazy[121] s[57] w[66] szczeglnoci[161] niezastpione[212] w[66] ukadach dzielnikw, gdy czstotliwo[111] wyjciowa jest nisza od[62] dziesiciu[32] hercw. W[66] tym[261] zakresie inne[212] metody[112] s niepewne[212] albo wymagaj elementw o[66] wielkich[262] wymiarach. Rnice[112] w[66] stosunku[161] do[62] zwykych[222] generatorw[122] RC[=] polegaj na[66] uyciu[161] pojemnoci[161] [~] i [~] i na[66] punkcie[161] pracy[121] lampy[121]. 
91~Burakowski T., Giziski J.,Sala A.~Podczerwie i jej zastosowanie~MON~1963~23~23
Przeprowadzajc pomiary[142] energii[121] wypromieniowanej[221] przez[64] ciao[141] doskonale czarne[241] przy[66] kilku[36] rnych[262] temperaturach zauwaymy, e na[64] pewne[242] zakresy[142] dugoci[121] fal przypadaj najwiksze[212] iloci[112] energii[121]. Mwimy wtedy, e na[64] dany[241] zakres[141] fal przypada maksimum[111] promieniowania[121]. Z[62] wykresu przedstawiajcego[221] widmowy[241] rozkad[141] mocy[121] promieniowania[121] ciaa[121] doskonale czarnego[221] przy[66] rnych[262] temperaturach widzimy, e kada krzywa[111] ma wyrane[241] maksimum[141]. 
92~Burakowski T., Giziski J.,Sala A.~Podczerwie i jej zastosowanie~MON~1963~70~1{?}
Metoda wyparowania[121] polega na[66] utrwalaniu[161] obrazu, jaki[241] daje promieniowanie[111] podczerwone[211], na[66] bardzo cienkich[262] warstwach kamfory[121], naftalenu lub oleju parafinowanego[221] naniesionych[262] na[64] koloidaln[241] bonk. Bonka taka, zaczerniona z[62] drugiej[221] strony[121], umieszczona jest[57] w[66] naczyniu[161] z[65] par nasycon[251] kamfory[121] lub naftalenu. Promieniowanie[111] podczerwone[211] po[66] przejciu[161] przez[64] odpowiedni[241] ukad[141] optyczny[241] jest[57] odbierane[211] przez[64] zaczernion[241] powierzchni warstwy[121]. 
93~Burakowski T., Giziski J.,Sala A.~Podczerwie i jej zastosowanie~MON~1963~84~30
Ze[62] wzgldu na[64] mechanizm[141] fotoprzewodnictwa[121] moemy je[44] podzieli na[64] oporniki[142] fotoelektryczne[242] samoistne[242]  gdy pod[65] wpywem pochanianego[221] promieniowania[121] elektron[111] przechodzi z[62] pasma[121] podstawowego[221] do[62] pasma[121] przewodnictwa[121], i oporniki[142] fotoelektryczne[242] domieszkowe[242]  gdy elektron[111] pochaniajc kwant[141] promieniowania[121] przechodzi z[62] pasma podstawowego[221] na[64] poziom[141] akceptorowy[241] lub te z[62] poziomu[121] donorowego[221] do[62] pasma[121] przewodnictwa[121]. 
94~Burakowski T., Giziski J.,Sala A.~Podczerwie i jej zastosowanie~MON~1963~99~7
To[241] samo[44] mona powiedzie o[66] rozpraszaniu[161] promieniowania[121] przez[64] substancj. Na[64] przykad[141] rozproszenie[111] promieniowania[121] w[66] powietrzu[161] jest odwrotnie proporcjonalne[211] do[62] czwartej[221] potgi[121] dugoci[121] fali[121], a maksymalne[211] rozproszenie[111] nastpuje wtedy, gdy dugo[111] fali[121] jest rwna[211] promieniowi[131] rozpraszajcej[221] czsteczki[121] powietrza[121]. Przy[66] przechodzeniu[161] promieniowania[121] przez[64] cienkie[242] warstewki[142] cia staych[222], cieczy[122] i gazw rozproszenie[141] moemy zaniedba w[66] stosunku[161] do[62] promieniowania[121] przepuszczonego[221]. 
95~Burakowski T., Giziski J.,Sala A.~Podczerwie i jej zastosowanie~MON~1963~137~23
Czsto w[66] celu[161] uzyskania[121] duej[221] zdolnoci[121] rozdzielczej[221] uywa si[41] w[66] spektrofotometrach siatek dyfrakcyjnych[222]. Na[64] siatk dyfrakcyjn[241] skierowuje si[41] zazwyczaj nie cay[241] strumie[141] promieniowania[121], to[1] znaczy strumie[141] o[66] skadzie widmowym[261] takim[261], jak[9] emituje rdo[111], a pewien[241] jego[42] zakres[141], ktry[211] zosta[57] uprzednio wybrany[211] za[65] pomoc pryzmatu. W[66] tym[261] przypadku[161] pryzmat[111] spenia jak[+] gdyby rol wstpnego[221] segregatora promieniowania[121]. 
96~Burakowski T., Giziski J.,Sala A.~Podczerwie i jej zastosowanie~MON~1963~152~12
Spektrofotometry[142] na[64] podczerwie[141] wykorzystuje take nowoczesny[211] przemys[111] spoywczy[211]. Uywa si[41] ich[42] tutaj do[62] identyfikowania[121] analizy[121] wglowodanw, witamin, olejw i rnych[222] skadnikw w[66] produktach spoywczych[262], bada si[41] zawarto[141] krochmalu w[66] produktach misnych[262], wykrywa si[4] zarazki[142] lub skaenia[142] w[66] rnych[262] owocach, jarzynach i tym[232] podobne[242]. 
97~Burakowski T., Giziski J.,Sala A.~Podczerwie i jej zastosowanie~MON~1963~194~7
Dotychczasowe[211] wykorzystanie[111] promiennikw podczerwieni[121] do[62] ogrzewania[121] pomieszcze nie znalazo jeszcze tak szerokiego[221] zastosowania[121], jakby mona byo[54] tego[42] oczekiwa. Nie[+] ma zreszt si co[8] dziwi[501], gdy jest stosunkowo nowa metoda ogrzewania[121]. Ponadto nie we[66] wszystkich[262] krajach produkuje si[41] cay[241] asortyment[141] promiennikw podczerwieni[121]. 
98~Burakowski T., Giziski J.,Sala A.~Podczerwie i jej zastosowanie~MON~1963~210~26
Promienniki[142] podczerwieni[121] stosuje si[41] rwnie do[62] celw laboratoryjnych[222] przy[66] badaniu[161] nagrzewania[+] si[121] pokry[12] kadubw samolotw i rakiet. W[66] tym[261] celu[161] gotowe[242] elementy[142] pokrycia[121] lub nawet gotowe[242] konstrukcje[142] samolotw lub rakiet poddaje si[41] nagrzewaniu[131] promiennikowemu do[62] temperatury[121] zmierzonej[221] uprzednio w[66] tunelu[161] aerodynamicznym[261], badajc przy[66] tym[46] wytrzymao[141] napromienionego[221] elementu. Na[66] rysunku[161] pokazano nagrzewanie[141] elementu kaduba samolotu przez[64] specjaln[241] nagrzewk z[65] promiennikami kwarcowymi. 
99~Burakowski T., Giziski J.,Sala A.~Podczerwie i jej zastosowanie~MON~1963~272~20
Wymuszanie[141] luminescencji[121] przez[64] promieniowanie[141] podczerwone[241] zaczto stosowa do[62] celw technicznych[222] zwaszcza wojskowych[22] dopiero w[66] latach drugiej[221] wojny[121] wiatowej[221]. W[66] odrnieniu[161] od[62] opisanej[221] wyej metody[121], tutaj promieniowanie[111] podczerwone[211] nie wygasza, a wymusza luminescencj uprzednio wzbudzonego[221] podobnie jak[9] w[64] poprzedni[241] sposb[141] luminoforu[121]. Pytk z[65] luminoforem styka si[41] potem[8] z[65] bon lub pyt panchromatyczn[241] i otrzymuje si[41] na[66] nich[46] diapozytywy[142]. 
100~Wgrzyn B.~Modelarstwo rakietowe~MON~1963~11~7
Najlepszym[251] tego[42] dowodem moe[5] by fakt[111], i rakieta porusza[501] si w[66] prni[161] o[+] wiele atwiej ni[9] w[66] powietrzu[161], poniewa nie dziaa[5] na[64] ni[44] czynnik[111] hamujcy[211] jej[42] lot[141] opr[11] powietrza[121]. Lot[111] rakiety[121] odbywa[501] si na[66] zasadzie[161] zjawiska[121] odrzutu. Zasad odrzutu po[64] raz[141] pierwszy[241] sformuowa teoretycznie w[66] jednym[261] ze[62] swoich[222] praw[122] dynamiki[121] uczony[111] angielski[211] Izaak[/] Newton[/], [&] 
101~Wgrzyn B.~Modelarstwo rakietowe~MON~1963~25~19
Szkolenie[111] modelarzy[122] rakietowych[222] w[66] poszczeglnych[262] klasach odbywa[501] si w[66] modelarniach szkolnych[262] lub przyzakadowych[262]. Coraz czciej szkolenie[141] przeprowadza si[41] take w[66] modelarniach wielobranowych[262], w[66] ktrych[262] obok[62] szkolenia[121] w[66] zakresie modelarstwa[121] rakietowego[221] odbywaj[501] si zajcia[112] w[66] zakresie modelarstwa[121] przemysowego[221], koowego[221] okrtowego[221] oraz lotniczego[221]. 
102~Wgrzyn B.~Modelarstwo rakietowe~MON~1963~59~16
Gdy prdko[111] powstawania[121] gazu bdzie[56] rwnoway[511] si z[65] prdkoci wpyww, wwczas cinienie[111] w[66] komorze[161] spalania[121] bdzie[56] utrzymywao[521] si na[66] rwnym[261] poziomie. Jeeli prdkoci[112] te[212] nie pozostaj w[66] rwnowadze[161] wwczas cinienie[111] moe[5] male lub rosn, przy[66] czym[46] grony[211] jest wzrost[111] cinienia[121], ktry[211] prowadzi czsto bezporednio do[62] zerwania[+] si[121] silnika. 
103~Wgrzyn B.~Modelarstwo rakietowe~MON~1963~100~1
Przy[66] czym[46] okazuje[501] si, e w[64] miar wzrostu wydue modelu powyej[62] wartoci[121] sze i cztery dziesite[112] opr[111] czoowy[211] staje[501] si coraz wikszy[211]. Wreszcie dla[62] wyduenia[121] modelu pooenie[111] maksymalnego[221] przekroju nieznacznie tylko wpywa na[64] warto[141] wspczynnika oporu [~] [&] 
104~Wgrzyn B.~Modelarstwo rakietowe~MON~1963~145~1
Konstrukcje[112] modelarskich[222] wyrzutni[122] rakietowych[222] odznaczaj[501] si du[251] rnorodnoci rozwiza. Przyjmujc za[64] kryterium[141] podziau dugo[141], wyrzutnie[142] moemy podzieli na[64] zerowe[242] oraz rozbiegowe[242]. Wyrzutnia zerowa jest to[41] wyrzutnia o[66] zerowej[261] dugoci[161] prowadnic. Rakieta spoczywa na[66] takiej[261] wyrzutni[161] w[66] trzech[36] punktach. W[66] dwch[36] przednich[262] jest[57] swobodnie podparta, natomiast w[66] trzecim[261], tylnym[261] punkcie umocowana jest[57] za[65] pomoc zamka, regulujcego[221] moment[141] startu. 
105~Wgrzyn B.~Modelarstwo rakietowe~MON~1963~148~8
Zbliona pod[65] wzgldem budowy[121] do[62] poprzednich[222] wyrzutni[122] jest[57] wyrzutnia pokazana na[66] rysunku[161]. Skada[501] si ona z[62] czterech[32] prowadnic listowych[222] z[62] drewna[121] o[66] zmiennym[261] przekroju[161], usztywnionych[222] trzema kwadratowymi obejmami metalowymi. Cao[111] spoczywa na[66] drewnianej[261] podstawie[161] poczonej[261] na[+] stae. Dla[62] zapewnienia[121] statecznoci[121] wyrzutni[121] wykorzystano cztery[34] nacigi[142] linowe[242]. 
106~Gorecki M.~Wojskowe pojazdy terenowe~MON~1963~104~13
Samochd[111] ma aluminiowe[241] samonone[241] nadwozie[141], w[66] ktrego[221] tylnej[261] czci[161] umieszczony[211] jest[57] czterocylindrowy[211] silnik[111] chodzony[211] powietrzem. Zesp[111] bieny[211], ukad[111] przenoszenia[121] napdu, silnik[111] i osprzt[111] elektryczny[211] s hermetyczne[212]. Dla[62] wyeliminowania[121] zakce radiowych[222] instalacja elektryczna jest[57] ekranowana. 
107~Gorecki M.~Wojskowe pojazdy terenowe~MON~1963~135~10
W[66] skrzynce[161] rozdzielczej[261] wmontowane[211] jest[57] tylne[211] koo[111], ktre[211] zabezpiecza automatyczne[241] wyczenie[141] przedniej[221] osi[121] napdowej[221] samochodu podczas[62] jazdy[121] do[62] przodu w[66] dobrych[262] warunkach drogowych[262]. Przy[66] wyczeniu[161] biegu[121] wstecznego[221] wczane[212] s[57] automatyczne[212] napdy[112] osi[121] przedniej[221] i tylnych[222]. Napd[111] na[64] o[141] przedni[241] przekazywany[211] jest[57] przez[64] przekadnie[142] o[66] wikszym[261] pooeniu[161] od[62] przekadni[121] osi[122] tylnych[222]. 
108~Gorecki M.~Wojskowe pojazdy terenowe~MON~1963~151~12
[>] mechanizmy[112] kierownicze[212] zbatkowe[212] i wspomagane[212] hydraulicznie. Koa[112] ogumione[212] resorowane[212] s[57] za[65] pomoc zwykych[222] podwjnych[222] spryn rubowych[222], w[66] ktrych[262] umieszczone[212] s[57] amortyzatory[112] teleskopowe[212]. Zarwno spryny[112], jak[9] i amortyzatory[112] znajduj[501] si na[+] zewntrz pancernego[221] kaduba samochodu. Koa[112] rodkowe[212] s[57] resorowane[212] i automatyzowane[212] przez[64] niewielkie[242] cylindry[142] hydrauliczno-pneumatyczne[242] przeznaczone[242] rwnie do[62] puszczenia[121] i unoszenia[121] k. 
109~Gorecki M.~Wojskowe pojazdy terenowe~MON~1963~184~15
Niestety, mimo[6] swych[222] niewtpliwych[222] zalet terenowych[222], koszty[112] produkcji[121] takich[222] pojazdw s olbrzymie[212], na[64] skutek[141] czego[42] wikszo[111] podobnych[222] rozwiza pozostaje zazwyczaj w[66] fazie[161] dowiadczalnej[261]. Jak[9] kosztowne[212] s tego[221] rodzaju[121] pojazdy[112], wiadczy fakt[111], i jedna[211] opona pocigu-giganta kosztuje okoo[8] sze[34] tysicy dolarw. 
110~Lew J.~Sto wciele yroskopu~MON~1963~21~14
Wychylenie[+] si[111] osi[121] ziemskiej[221] pod[65] dziaaniem precesji[121] na[66] przestrzeni[161] tysicleci[122] zmienia obraz[141] nieba[121], obserwowanego[221] z[62] danego[221] punktu kuli[121] ziemskiej[221]. Ze[62] starych[222] opisw nieba[121] mona si na[64] przykad[141] dowiedzie[501], e przed[65] dwoma tysicami lat gwiazdozbir[111] Wielkiej[/][221] Niedwiedzicy[/] wieci w[66] poudniowej[261] Grecji[/][161] wysoko na[66] niebie. 
111~Lew J.~Sto wciele yroskopu~MON~1963~36~7
Wirnik[111] yroskopu wraz z[65] ukadem zawieszenia[121], a wic z[65] wszystkimi obrotowymi ramkami, nazywa[501] si wzem lub podzespoem yroskopowym[261]. Podzesp[111] yroskopowy[211] jest podstawowym[251] elementem przyrzdu yroskopowego[221]  jego[42] sercem. Dlatego te specjalna uwaga przy[66] budowie[161] i produkcji[161] przyrzdw yroskopowych[222] zwrcona jest[57] na[64] ten[241] wanie podzesp[141]. 
112~Lew J.~Sto wciele yroskopu~MON~1963~123~5
Ukad[111] yropilota utrzymuje ster[141] w[66] niezmiennym[261] pooeniu[161]. Jeeli okrt[111] zejdzie z[62] nakazanego[221] kursu, na[64] przykad[141] pod[65] wpywem silnego[221] uderzenia[121] bocznej[221] fali[121], wwczas sytuacja w[66] ukadzie[161] ulegnie zmianie[131]. Styk[111] ruchomy[211] znajdzie[501] si na[66] jednym[261] z[62] piercieni[122] i zewrze obwd[141] lewego[221] lub prawego[221] uzwojenia[121] silnika. 
113~Jatak Z.~Skaenia promieniotwrcze, chemiczne, biologiczne~MON~1963~49~9
Wybuch[111] drugiej[221] wojny[121] wiatowej[221] zasta Niemcw[142] doskonale przygotowanych[242] do[62] wojny[121] chemicznej[221]. W[66] szeregu[161] dokumentw zdobytych[222] po[66] kapitulacji[161] faszystowskich[222] Niemiec[/][122] omawiane[212] byy[57] sposoby[112] stosowania[121] rodkw trujcych[222] za[65] pomoc artylerii[121], modzierzy i wyrzutni[122] oraz mwio si[41] zupenie wyranie o[66] szeroko rozwinitych[262] przygotowaniach do[62] wojny[121] chemicznej[221]. 
114~Jatak Z.~Skaenia promieniotwrcze, chemiczne, biologiczne~MON~1963~158~29
W[66] wypadku[161] poraenia[121] nosa i garda[121] trzeba przepuka je[44] czyst[251] wod, a po[66] wyjciu[161] z[62] rejonu[121] skaonego[221] wyj z[62] indywidualnego[221] pakietu[121] przeciwchemicznego[221] ampuk z[65] mieszanin przeciwdymn[251], zgnie j[44] i wcha zawarto[141] przez[64] trzy[34] minuty[142]; po[66] piciu[36], dziesiciu[36] minutach wykorzystuje si[41] drug[241] ampuk. 
115~Jatak Z.~Skaenia promieniotwrcze, chemiczne, biologiczne~MON~1963~159~28
Nastpnie zdj mask rozpi odzie[141] i, w[66] razie[161] koniecznoci[121], zastosowa sztuczne[241] oddychanie[141]. Jeeli s ampuki[112] z[65] odtrutkami w[66] woreczkach z[62] gazy[121], to[9] ju przy[66] pierwszych[262] objawach poraenia[121] naley je[44] rozgnie i woy pod[64] mask poszkodowanego[121] tak, aby[9] oddycha parami cieczy[121] znajdujcej[+] si[221] w[66] ampuce[161]. 
116~Burakowski T., Giziski J.,Sala A.~Podczerwie i jej zastosowanie~MON~1963~341~16
Przy[66] wykorzystaniu[161] bezporednich[222] metod fotografii[121] w[66] podczerwieni[161] odlego[111] fotografowania[121] zwiksza[501] si dwa[34] do[62] trzech[32] razy[122] w[66] porwnaniu[161] z[65] fotografowaniem w[66] zakresie widzialnym[261] przy[66] wykonywaniu[161] zdj podczas[62] lekkiej[221] mgieki[121]. Natomiast w[66] czasie gstej[221] mgy[121], podczas[62] deszczu i niegu oraz przy[66] wykonywaniu[161] zdj pod[64] soce[141] metody[112] fotografii[121] w[66] podczerwieni[161] nie daj lepszych[222] wynikw ni fotografowanie[111] w[66] zakresie widzialnym[261]. 
117~Burakowski T., Giziski J.,Sala A.~Podczerwie i jej zastosowanie~MON~1963~406~20
Pociski[142] odrzutowe[242] z[65] gowicami samonaprowadzajcymi na[64] podczerwie[141] stosuje si[41] do[62] zwalczania[121] zaogowych[222] i bezzaogowych[222] aparatw latajcych[222] a wic samolotw, samolotw-pociskw, bezzaogowych[222] samolotw rozpoznawczych[222] i wreszcie do[62] zwalczania[121] najgroniejszych[222] ze[62] wszystkich[22] rodkw napadu powietrznego[221]  balistycznych[222] pociskw rakietowych[222]. 
118~Burakowski T., Giziski J.,Sala A.~Podczerwie i jej zastosowanie~MON~1963~445~17
Z[62] czasw drugiej[221] wojny[121] wiatowej[221] znane[212] s[57] przypadki[112], gdy w[66] czogu[161] znajdowa[501] si tylko przetwornik[111] obrazu, natomiast potny[211] reflektor[111] podczerwieni[121] by[57] umocowany[211] na[66] towarzyszcym[261] czogowi[131] transporterze opancerzonym[261]. Przy[66] takim[261] rozwizaniu[161] zasig[111] noktowizora by znaczny[211], gdy przekracza dwa[34] tysice[142] metrw, jednak odpowiednie[211] wspdziaanie[111] transportera z[65] czogiem w[66] nocy[161], w[66] warunkach bojowych[262], byo do trudne[211]. Tego[22] typu noktowizory[142] stosowali Niemcy[112]. 
119~Burakowski T., Giziski J.,Sala A.~Podczerwie i jej zastosowanie~MON~1963~453~12
Podstawow[251] wad dotychczas stosowanych[222] noktowizorw z[65] przetwornikami prniowymi jest to[41], e reflektor[111] owietlajcy[211] teren[141] w[66] duym[261] stopniu demaskuje stanowisko[141] obserwatora[121], gdy tylko nieprzyjaciel posiada odpowiednie[242] przyrzdy[142] do[62] wykrywania[121] promieniowania[121] podczerwonego[221]. Reflektor[111] noktowizyjny[211] owietlajcy[211] teren[141] za[65] pomoc promieniowania[121] podczerwonego[221] moe[5] by[57] wykryty[211] z[62] odlegoci[121] kilkakrotnie wikszej[221] od[62] tej[221], na[64] jak[241] dany[211] noktowizor[111] jest zdolny[211] d[62] obserwacji[121]. 
120~Sosiski R.~Rozmowy o technice~LSW~1965~29{?}~4
Wysoko[111] z[62] jakiej[221] spywa woda, czyli rnica poziomw w[66] grnym[261] i dolnym[261] biegu[161] wody[121], odpowiada napiciu[131] elektrycznemu. A wic w[66] porwnaniu[161] naszym[261] metry[112] wysokoci[121] odpowiadaj woltom[132]. Na[64] pytanie[141] ile[34] koni mechanicznych[222] daje takie[211] koo[111] wodne[211], technik[111] odpowiada: trzeba pomnoy ilo[141] (ciar[141]) wody[121] spywajcej[221] w[66] cigu[161] sekundy[121] przez[64] wysoko[141] spadku[121]. Jeli ciar[141] wyrazimy w[66] kilogramach, a wysoko[141] w[66] metrach, to[9] moc[141] koa[121] wodnego[221] otrzymamy w[66] kilogramometrach na[6] sekund. 
121~Kopacz J.~Czy latanie jest bezpieczne?~MON~1963~125~19
Napotykajc w[66] czasie[161] lotu na[64] niebezpieczne[242] warunki[142] atmosferyczne[242], zaoga moe[5] powzi waciw[241] decyzj tylko wwczas, jeli bdzie[56] znaa[52] fizyczne[242] procesy[142] ich[42] powstawania[121] i rozpatrzy te[242] zjawiska[142] nie oddzielnie, lecz synoptycznie, w[66] powizaniu[161] z[65] ogln[251] sytuacj atmosferyczn[251]. 
122~Kopacz J.~Czy latanie jest bezpieczne?~MON~1963~184~5
O[66] niebezpieczestwie[161] zderzenia[+] si[121] dwch[32] samolotw w[66] locie ju mwilimy. Wydawaoby[501] si, e przy[66] wikszych[262] prdkociach lotu zmniejszaj[501] si szanse[112] ocalenia[121] zaogi[121] po[66] zderzeniu[161]. Tak jednak nie jest. Znane[21] s[57] wypadki[112], e po[66] zderzeniu[+] si[161] dwch[32] samolotw odrzutowych[222], leccych[222] z[65] duymi prdkociami, zaogi[112] zdoay si uratowa[501] dziki[63] uyciu[131] katapulty[121]. 
123~Semeczuk A.~Tajemnice paliw rakietowych~MON~1963~35~12
W[66] komorze[161] spalania[121] dokonuje[501] si pocztkowy[211] etap[111] pracy[121] silnika rakietowego[221], polegajcy[211] na[66] zamianie[161] energii[121] chemicznej[221] materiau pdnego[221] na[64] energi ciepln[241] gazowych[222] produktw spalania[121]. W[66] nastpnym[261] etapie pracy[121] silnika zachodzi zamiana energii[121] cieplnej[221] chaotycznie poruszajcych[+] si[222] czsteczek w[64] kinetyczn[241] energi ich[42] uporzdkowanego[221] wpywu, to[41] jest, kinetyczn[241] energi wypywajcego[221] z[62] silnika strumienia gazw spalinowych[222]. 
124~Semeczuk A.~Tajemnice paliw rakietowych~MON~1963~54~5
Poniewa cieky[211] tlen[111] nieustannie paruje, maszyny[112], w[66] ktrych[262] s[57] przechowywane[212] zbiorniki[112], musz by bez[62] przerwy[121] wietrzone[212] i nie mog si w[66] nich[46] znajdowa[501] materiay[112] organiczne[212]. Naley pamita, e poar[111] takiego[221] magazynu byby prawie[8] niemoliwy[211] do[62] ugaszenia[121], gdy w[66] pomieniu tlenowym[261] spalaj[501] si nie tylko substancje[112] palne[212], ale nawet metale[112]. 
125~Semeczuk A.~Tajemnice paliw rakietowych~MON~1963~67~9
Dua gsto[111], wynoszca jeden[241] i szedziesit[34] cztery[34] setne[142] grama na[64] centymetr[141] szecienny[241], decyduje o[66] tym[46], e czteronitrometan[111] zawiera na[64] jednostk objtoci[121] prawie[8] tyle[34] aktywnego[221] tlenu, co[9] i cieky[211] tlen[111]. Wartoci[112] te[212] podane[212] s[57] w[66] tablicy[161], nietrudno tu zauway zalety[142] czteronitrometanu porwnujc jego[42] charakterystyki[142] z[65] charakterystykami najczciej stosowanych[222] utleniaczy, to[41] jest tlenu i kwasu azotowego. 
126~Semeczuk A.~Tajemnice paliw rakietowych~MON~1963~122~23
Spord[62] utleniaczy wystpujcych[222] w[66] postaci[161] staej[261] bd[56] nas[44] interesoway[52] takie[212] zwizki[112] chemiczne[212], ktre[212] podczas[62] swego[221] rozkadu wydzielaj moliwie duo wolnego[221] tlenu. Przykadem takiego[221] utleniacza moe[5] by dobrze ju nam znana saletra potasowa [~]. Z[62] chemicznego[221] punktu widzenia[121] jest to[41] sl[111] potasowa kwasu azotowego[221] i dlatego wedug[62] nomenklatury[121] chemicznej[221] nazywamy j azotanem potasu. 
127~Semeczuk A.~Tajemnice paliw rakietowych~MON~1963~95~7
W[66] momencie uruchomienia[121] silnika turbina wprawia w[64] ruch[141] pompy[142], ktre[212] zasysaj skadniki[142] cieke[242] ze[62] zbiornikw i tocz je[44] do[62] komory[121] spalania[121]. Midzy[65] zbiornikami a pompami wytwarza[501] si podcinienie[111], pomidzy[65] za pompami a komor spalania[121]  nadcinienie[111]. Spord[62] znanych[222] turbin najbardziej rozpowszechniona jest[57] turbina gazowa. Zasilana jest[57] za[65] pomoc generatora gazw, w[66] ktrym[261] wytwarza si[41] gaz[141]. 
128~Marks A.~Czowiek w kosmosie~WP~1963~29~13
Oprcz[62] takiego[221] mikkiego[221] poywienia[121] kosmonauta powinien spoywa pokarm[141] w[66] postaci[161] twardej[261], bowiem badania[112] wykazuj, e gryzienie[111] pokarmw jest niezbdne[211] dla[62] prawidowego[221] funkcjonowania[121] ukadu pokarmowego[221]. Przy[66] odywianiu[+] si[161] naley take zwraca wielk[241] uwag na[64] cile regularne[241] przyjmowanie[141] posikw. Winny[5] one by niezbyt czste[212] i nie za[+] obfite[212]. 
129~Marks A.~Czowiek w kosmosie~WP~1963~124~17
Do czsto jako[64] rdo[141] energii[121] elektrycznej[221] wymienia si[41] take ogniwa[142] jdrowe[242]. Jeli uda[501] si pomylnie rozwiza problem[141] ochrony[121] przed[65] ich[42] promieniowaniem, wejd one bez[62] wtpienia[121] w[64] wyposaenie[141] przyszych[222] zaogowych[222] statkw kosmicznych[222]. Rozwaa si[41] take spraw wykorzystania[121] tak zwanych[222] ogniw paliwowych[222]. 
130~Weinfeld S.~Niewidzialne szlaki~WP~1963~50~19
Dla[62] zabezpieczenia[121] przed[65] wpywami atmosferycznymi promiennik[111] posiada oson z[62] masy[121] plastycznej[221]. Gdyby sam[241] promiennik[141] umieci nawet najwyej, zasig[111] stacji[121] byby mimo[64] to[44] niezmiernie may[211]. Fale[112] rozpraszaby[501] si na[64] wszystkie[242] strony[142], a moc[111] sygnau, ktry[211] dotarby do[62] anteny[121] odbiorczej[221], byaby zbyt[8] maa, aby[9] mona go[44] byo praktycznie wykorzysta. 
131~Weinfeld S.~Niewidzialne szlaki~WP~1963~101~16
Ucho[111] czue[211] jest bowiem na[64] bardzo ograniczony[241] zakres[141] czstotliwoci[121], podczas[+] gdy szumy[112] rozcigaj[501] si znacznie dalej  wystpuj w[66] caym[261] zakresie czstotliwoci[122] odbieranych[222] przez[64] dane[241] urzdzenie[141]. Szumy[112] wystpuj zarwno w[66] przyrzdach elektrycznych[262], jak[9] w[66] telefonie czy w[66] odbiorniku najwyszej[221] klasy[121]. 
132~Goryski J.~Urbanizacja, urbanistyka i architektura~PWN~1966~37~8
Grupa krajw NRF[=], NRD[=], Czechy[/][112] i Francja[/] znajduj[501] si w[66] okresie przejciowym[261] do[62] cywilizacji[121] usug; Wochy[/], ZSRR[=], Wgry[/] i Polska[/][111] s jeszcze na[66] etapie penego[221] rozwoju[121] uprzemysowienia[121], czyli cywilizacji[121] wtrnej[221]. Nie jest te przypadkiem, e kolejno[111], w[66] ktrej[261] ugrupowalimy te[242] kraje[142] wedug[62] rosncego[221] zatrudnienia[121] w[66] rolnictwie, odpowiada w[66] duym[261] przyblieniu[161] ich[42] kolejnoci[131] wedug[62] malejcego[221] stopnia urbanizacji[121]. 
133~Goryski J.~Urbanizacja, urbanistyka i architektura~PWN~1966~61~16
Przeduenie[111] czasu przecitnego[221] trwania[121] ycia[121] wpywa wic w[66] rwnym[261] stopniu na[64] wielko[141] przyrostu, co[9] wzrost[111] rozrodczoci[11]. Takie[211] wanie zjawisko[111] ma miejsce[141] w[66] krajach, ktre[212] osigny ju wysoki[241] poziom[141] gospodarczy[241], a przede[+] wszystkim w[66] krajach socjalistycznych[262], gdzie mono[111] korzystania[121] z[62] nowoczesnej[221] ochrony[121] zdrowia i wypoczynku[121] obja wszystkie[242] grupy[142] spoeczne[242] i zawodowe[242]. 
134~Goryski J.~Urbanizacja, urbanistyka i architektura~PWN~1966~142~2
Przykrycie[111] nabiera ksztatu pokrgego[221], wpierw beczkowego[221], a pniej coraz bardziej zoonego[221] i fantazyjnego[221]. Opanowanie[111] i rozwinicie[111] technologii[121] sklepienia[121] dao wic pocztek[141] zupenie odmiennej[231] zasadzie[131] kompozycyjnej[231], ktra znalaza swj[241] klasyczny[241] wyraz[141] w[66] epoce[161] panowania[121] stylu[121] gotyckiego[221]. Po[66] wielu[36] wiekach wspistnienia[121] i zmiennego[221] panowania[121] zasad prostoktnej[221] kompozycji[121] klasycznej[221] lub urozmaiconej[221] krzywiznami i ukami kompozycji[121] budownictwa[121] sklepionego[221] i drewnianego[221], dopiero wiek[111] dziewitnasty[211] przynis zasadniczo odmienn[241] zasad kompozycyjn[241]. 
135~zbiorowa~Rozwj techniki w PRL~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~86~4
Wzrost[111] wydobycia[121] wgla w[66] latach tysic dziewiset czterdzieci pi  tysic dziewiset szedziesit trzy zosta[57] osignity[211] zasadniczo dwiema drogami, a mianowicie przez[64] budow nowych[22] kopal i otwieranie[141] nowych[222] poziomw wydobywczych[222] w[66] kopalniach istniejcych[262], modernizacj kopal starych[222] oraz popraw organizacji[121] pracy[121]. 
136~zbiorowa~Rozwj techniki w PRL~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~197~12
Duym[251] osigniciem w[66] zakresie poprawy[121] jakoci[121] stali[121] jest metalurgia prniowa. Umoliwia ona wytwarzanie[141] wyrobw stalowych[222] o[66] znacznie lepszych[262] wasnociach fizycznych[262] i mechanicznych[262] ni[9] wyroby[112] wytwarzane[212] metodami zwykymi, dziki[63] znacznemu zmniejszeniu zawartoci[121] gazw, a zwaszcza wodoru. 
137~zbiorowa~Rozwj techniki w PRL~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~217~1
Czynnikiem jeszcze bardziej decydujcym[251] byy moliwoci[112] inwestycyjne[212]. Te[212] ostatnie[212] byy[57] ograniczone[212] trudnociami w[66] zabezpieczeniu[161] nowych[222] technologii[122] i dokumentacji[122] na[66] wysokim[261] poziomie technologicznym[261], a w[66] szczeglnoci[161] trudnociami w[66] zakresie importu urzdze i maszyn dla[62] przemysu chemicznego[221], potgowanymi przez[64] niedorozwj[141] tej[221] gazi[121] krajowego[221] przemysu maszynowego[221]. 
138~zbiorowa~Rozwj techniki w PRL~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~291~11
Przemysy[112] budowy[121] wagonw kolejowych[222], okrtowy[211], lotniczy[211], samochodowy[211] i motocyklowy[211] miay pierwszestwo[141] w[66] pokryciu[161] zapotrzebowania[121] na[64] wyroby[142] tworzywowe[242], gumowe[242], lakiery[142] choby dlatego, e lekko[111] i odporno[111] polimerw na[64] wpywy[142] atmosferyczne[242] predystynuj je[44] do[62] powyszych[222] zastosowa. Przemysy[112] te[212] przy[66] tym[46] atwiej znosz anieli budownictwo[111] obecne ceny[142] tworzyw, jeszcze na[+] razie wysze[242] od[62] cen rynku[121] wiatowego[221]. 
139~zbiorowa~Rozwj techniki w PRL~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~315~10
Drewno[111] w[66] Polsce[/][161] jest materiaem wybitnie deficytowym[251]. Do[62] zmniejszenia[121] naszych[222] zasobw przyczyni[501] si szczeglnie nadmierny[211] wyrb[111] lasw w[66] czasie okupacji[121] i wielkie[212] potrzeby[112] na[64] drewno[141] jako[64] surowiec[141] w[66] pierwszych[262] latach odbudowy[121], kiedy nie byo go[44] czym[45] zastpi. Dzi dopuszcza si[41] jedynie do[62] takiego[221] zuycia[121] drewna[121], jakie[211] moe[5] by[57] kompensowane[211] przez[64] przyrost[141] naturalny[241] i racjonaln[241] hodowl kultur lenych[222]. 
140~zbiorowa~Rozwj techniki w PRL~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~317~4
Problem[111] zaspokojenia[121] potrzeb gospodarki[121] narodowej[221] w[66] zakresie wysokowartociowego[221] tworzywa[121] zastpujcego[221] wyroby[142] z[62] grubizny[121] zosta[57] rozwizany[211] przez[64] uruchomienie[141] i szybk[241] rozbudow produkcji[121] pyt spilnionych[222] i wirowych[222]. Surowcem dla[62] trzech[32] duych[222] zakadw aktualnie pracujcych[222] i produkujcych[222] pyty[142] spilnione[242] byy pocztkowo zrzyny[11] tartaczne[212], a obecnie jeszcze trudniejsze[212] surowce[112] odpadowe[212], jak[9] odpady[112] uszczarskie[212], zrbki[112] poekstrakcyjne[212], drobnica lena, drewno[111] pokopalniane[211]. 
141~zbiorowa~Rozwj techniki w PRL~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~333~32
Zaraz po[66] wojnie[161] wiele[8] uwagi[121] powicono rozwojowi bazy[121] surowcowej[221] tego[221] przemysu. Jednake organizacja tej[221] bazy[121], podniesienie[111] hodowli[121] krw i ich[42] mlecznoci[121], nastpio dopiero w[66] pniejszych[262] latach. W[66] roku[161] tysic dziewiset trzydziestym[261] smym[261] dostarczano dla[62] przetwrstwa[121] dziewiset[34] osiemdziesit[34] milionw litrw mleka  w[66] roku[161] tysic dziewiset szedziesitym[261] pierwszym[261] dostawy[112] wzrosy do[62] trzech[32] miliardw osiemset szedziesiciu[32] czterech[32] milionw litrw. 
142~zbiorowa~Rozwj techniki w PRL~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~351~4
Czynione[212] s[57] rwnie starania[112], aby[9] wykorzysta dowiadczenia[142] i osignicia[142] krajw kapitalistycznych[222] w[66] dziedzinie[161] budownictwa[121]. Przykadem moe[5] tu by sprawa betonw komrkowych[222]. Po[66] duszym[261] okresie prb i niepowodze udaje[501] si adaptowa do[62] naszych[222] surowcw i warunkw zakady[142] lekkich[222] betonw. Dzi zakady[142] takie[242] eksportujemy do[62] ZSRR[=] i innych[222] krajw naszego[221] obozu. 
143~zbiorowa~Rozwj techniki w PRL~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~{brak}~{brak}
Za[65] przykadem Zwizku[/][11] Radzieckiego[/][221] rwnie u[62] nas[42] stosuje si[41] tak zwany[241] monta[141] z[62] k, to[41] znaczy dwig[111] bierze element[141] wprost ze[62] rodka transportowego[221] i przenosi na[64] miejsce[141] przeznaczenia[121]. Konieczna w[66] tym[261] wypadku[161] precyzja wsppracy[121] pomidzy[65] transportem i grupami montaowymi opaca[501] si, szczeglnie w[66] wypadku[161] stosowania[121] wielkowymiarowych[222] prefabrykatw, na[64] przykad[141] wielkich[222] pyt. 
144~zbiorowa~Rozwj techniki w PRL~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~402~17
Obecnie tylko na[66] wikszych[262] stacjach posiadamy okoo[8] dwiecie[34] osiemdziesit[34] urzdze dwigowych[222] rnych[222] typw do[62] wyadunku[121] i zaadunku[121] towarw cikich[222]. Szersze[241] stosowanie[141] mechanizacji[121] robt adunkowych[222] na[66] torach oglnego[221] uytku[121] przewiduje si[41] w[66] najbliszej[261] przyszoci[161], po[66] wprowadzeniu[161] koncentracji[121] adunkw na[66] wikszych[262] stacjach i wprowadzeniu[161] do[62] przewozw towarw w[66] duych[262] kontenerach. 
145~zbiorowa~Rozwj techniki w PRL~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~490~5
Obsuga prasy[121] sprowadza[501] si jedynie do[62] nadzoru pracy[121] prasy[121] i obserwacji[121] przebiegu[121] procesu technologicznego[221]. Prasa PW-dwadziecia[+] pi[/] moe[5] zastpi osiem[34] pras mimorodowych[222], a wydajno[111] jej[42] dziki[63] szeciostopniowej[231] przekadni[131] zbatej[21] wynosi od[62] tysic dziewiset do[62] trzech[32] tysicy trzystu[32] sztuk na[64] godzin. Sterowanie[111] prasy odbywa[501] si za[65] pomoc przyciskw elektrycznych[222], a smarowanie[111] jest automatyczne[211]  centralne[211]. 
146~zbiorowa~Rozwj techniki w PRL~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~601~19
W[66] systemie rozwojowym[261] nauka-produkcja mona wyodrbni podstawowe[242] funkcje[142]:  tworzenie[141] i pomnaanie[141] wiedzy[121]  przekazywanie[141] wynikw tworzenia[121] i zasobw wiedzy[121]  techniczne[241] przygotowanie[141] do[62] praktycznego[221] wykorzystania[121] wynikw tworzenia[121] i pomnaania[121] wiedzy[121]  uruchamianie[141] i powikszanie[141] produkcji[121]. Tworzenie[111] i pomnaanie[111] wiedzy[121] moe[5] by[57] dokonywane[211] przez[64] studia[142] i prace[142] teoretyczne[242], przez[64] badania[142] i prace[142] dowiadczalne[242], a nawet pod[65] wpywem intuicji[121]. 
147~Zygierewicz J.~Kosmiczna czno radiowa~MON~1964~23~10
W[66] przypadku[161] wikszej[221] liczby[121] satelitw krcych[222] po[66] tej[261] samej[261] orbicie[161] doj[5] musi jeszcze jeden[211] system[111] anten obrotowych[222]. Gdy jedna[211] z[62] anten bdzie[56] utrzymywaa[52] czno[141] z[65] satelit zanikajcym[251] za[65] horyzontem, druga musi jednoczenie umoliwia nawizanie[141] cznoci[121] z[65] drugim[251] satelit, pojawiajcym[+] si[251] nad[65] horyzontem z[62] przeciwnej[221] strony[121]. 
148~Zygierewicz J.~Kosmiczna czno radiowa~MON~1964~106~27
Orbity[112] te[212] s prostopade[212] do[62] siebie[42], przy[66] czym[46] w[66] rozwaaniach bierze si[41] najczciej pod[64] uwag jedn[241] orbit rwnikow[241], a drug[241] poudnikow[241]. I w[66] tym[261] przypadku[161] liczba satelitw, niezbdnych[222] do[62] zapewnienia[121] cznoci[121], zalee[51] bdzie[56] od[62] odlegoci[121] ich[42] orbit od[62] powierzchni[121] ziemi[121]. Przy[66] odlegoci[161] dziesiciu[32] tysicy kilometrw naleaoby rozmieci w[66] staych[262] odstpach na[66] orbicie[161] rwnikowej[261] okoo[62] dwudziestu[32] satelitw[122], [&] 
149~Zygierewicz J.~Kosmiczna czno radiowa~MON~1964~145~25
W[66] Zwizku[/][161] Radzieckim[/][261] w[+] pobliu Moskwy[/][121] buduje si[41] stacj radioastronomiczn[241], ktrej[221] zespoy[112] antenowe[212] zajm obszar[141] omiu[32] hektarw. Za[65] pomoc tych[222] anten bdzie mona wychwytywa fale[142] elektromagnetyczne[242] wytwarzane[242] na[64] skutek[141] reakcji[122] atomowych[222] w[66] kosmosie z[62] odlegoci[121] do[62] dziesiciu[32] tysicy milionw lat wietlnych[222]. Sygnay[112] docierajce[212] do[62] nas[42] z[62] tych[222] odlegych[222] obszarw zostay[57] wytworzone[212] w[66] czasach, kiedy nasza planeta jeszcze nie istniaa. 
150~Zygierewicz J.~Kosmiczna czno radiowa~MON~1964~160~26
Gdy stacja zbliya[501] si do[62] Marsa[121], odlego[111] midzy[65] ni[45] a ziemi wynosia dwiecie[34] czterdzieci[34] siedem[34] milionw kilometrw. W[64] ten[241] sposb[141] zosta[57] osignity[211] nowy[211] rekord[111] odlegoci[121] dla[62] cznoci[121] radiowej[221], lepszy[211] od[62] wynikw uzyskanych[222] przez[64] amerykask[241] sond na[66] Wenus[161] przeszo[8] trzykrotnie. W[66] celu[161] odebrania[121] sabych[222] sygnaw z[62] tak duej[221] odlegoci[121] i odrnienia[121] ich[42] z[62] niezwykle bogatego[221] ta[121] szumw cieplnych[222], [&] 
151~Zygierewicz J.~Kosmiczna czno radiowa~MON~1964~175~12
Przy[66] wykorzystaniu[161] tego[221] zjawiska[121] przez[64] zmian w[64] takt[141] sygnau natenia[121] pola[121] otrzymuje si[41] modulacj czstotliwoci[121] wytwarzanego[221] przez[64] laser[141] promieniowania[121]. Mona rwnie wykorzysta w[66] tym[261] celu[161] zmienne[242] waciwoci[142] przepuszczania[121] strumienia wietlnego[221] lub skrcanie[141] paszczyzny[121] polaryzacji[121] przez[64] kryszta[141], na[64] ktry[241] oddziaywa si[41] sygnaem modulujcym[251]. 
152~Zygierewicz J.~Kosmiczna czno radiowa~MON~1964~191~16
W[66] celu[161] zaprojektowania[121] takiego[221] sprztu naley okreli warunki[142] propagacji[121] na[66] powierzchni[161] Ksiyca, czstotliwo[141] pracy[121] systemu, sposb[141] wykonania[121] anten oraz moc[141], jak[241] trzeba doprowadzi do[62] anteny[121] nadawczej[221]. Na[66] podstawie[161] wynikw obserwacji[121] powierzchni[121] Ksiyca i szeregu[121] pomiarw wykonywanych[222] za[65] pomoc radaru, spektroskopw i temu[43] podobnych[222] przyjto pewne[242] parametry[142] transmisji[121] radiowej[221] na[66] Ksiycu, [&] 
153~Sosiski R.~Z dziejw energetyki~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1964~53~7
Nastpnym[251] powanym[251] krokiem w[66] badaniach nad[65] elektrycznoci byo odkrycie[111] francuskiego[221] fizyka[121] Coulomba[/][121], ktry[211] stwierdzi, e sia przycigania[121] lub odpychania[121] midzy[65] dwoma maymi kulkami naadowanymi elektrycznoci jest wprost proporcjonalna do[62] iloczynu ich[42] adunkw, a odwrotnie proporcjonalna do[62] kwadratu odlegoci[121] midzy[65] nimi. Prawo[111] Coulomba[/][121] byo pierwszym[251] ilociowym[251] prawem w[66] historii[161] elektrycznoci[121]. 
154~Sosiski R.~Z dziejw energetyki~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1964~79~1
W[66] latach osiemdziesitych[262] ubiegego[221] wieku[121] to[211] znaczenie[111] energii[121] elektrycznej[221], ktre[241] wyczuwa profesor Ayrton[/][111], rysowao[501] si ju zupenie wyranie. Ale pogldy[112] takie[212] byy jeszcze niedostpne[212] dla[62] szerokich[222] krgw spoeczestwa[121] i Marceli[/] Deprez[/][111]  pionier w[66] dziedzinie[161] przesyania[121] energii[121] na[64] dalekie[242] odlegoci[42]  nastpujcymi sowami scharakteryzowa punkt[141] widzenia[121] pokutujcy[241] w[66] technice[161] a do[62] czasu wystawy[121] monachijskiej[221]: [&] 
155~Sosiski R.~Z dziejw energetyki~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1964~98~14
Ten[211] najprostszy[211] model[111] stanowi[5] waciwie may[241] silnik[141]. Ale silnik[111] ten[211] posiada przede[+] wszystkim jedn[241] powan[241] wad. Aeby go[44] wprawi w[64] ruch[141], trzeba wprawi w[64] ruch[141] magnes[141], czyli uy[5] do[62] jego[42] obracania[121] znowu jakiego[221] innego[221] silnika. Oczywicie byby to[41] nonsens[111] z[62] punktu widzenia[121] technicznego[221]. Czy jednak nie udaoby[501] si wywoa magnetycznych[222] dziaa [&] 
156~Sosiski R.~Z dziejw energetyki~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1964~154~3
Nad[65] rozwizaniem tych[22] trudnoci[122] gowi[501] si cay[211] szereg[111] sawnych[222] inynierw[122] dziewitnastego[221] wieku[121]. Jest przy[66] tym[46] rzecz uderzajc[251] jak[9] wiele[8] zmienio[501] si w[66] dziedzinie[161] techniki[121] od[62] czasw maszyny[121] parowej[221]. Twrcami jej[42] byli  jak[9] wiemy  empirycy, ludzie praktyki[121], bynajmniej nie uczeni[112]. Tymczasem jeli idzie o[64] wynalazek[141] i dalsze[241] udoskonalanie[141] turbiny[121] parowej[221] [&] 
157~Sosiski R.~Z dziejw energetyki~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1964~227~22
Istnieje obecnie cay[211] szereg[111] rozmaitych[222] typw reaktorw[122] atomowych[222] i coraz to[8] dalsze[212] powstaj cigle. Typ[111] opisany[211] powyej zwie[501] si reaktorem niejednorodnym[251], gdy jego[42] cz[111] aktywna skada[501] si z[62] siatki[121] przestrzennej[221] grafitu i uranu, a wic z[62] punktu widzenia[121] materiaowego[221] jest niejednorodna. Istniej rwnie reaktory[112] jednorodne[212], [&] 
158~Sosiski R.~Z dziejw energetyki~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1964~229~18
Od[62] tej[221] pory[121] powstaa pewna liczba elektrowni[122] atomowych[222], gwnie w[66] Anglii[/][161] i Ameryce[/][161]. Jednake zagadnienie[111] produkcji[121] energii[121] elektrycznej[221] przy[66] wykorzystaniu[161] energii[121] jdrowej[221] do[+] dzisiaj nie zostao[57] jeszcze rozwizane[211] w[64] taki[241] sposb[141], aby[9] elektrownie[112] te[212] mogy konkurowa z[65] elektrowniami konwencjonalnymi. Zoy[501] si na[64] to[44] cay[211] szereg[111] przyczyn. 
159~Sosiski R.~Z dziejw energetyki~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1964~237~4
W[66] zasadzie[161] ogniwo[111] paliwowe[211] oparte[211] jest[57] na[66] zjawisku[161] elektrolizy[121], ktra zostaje[57] przeprowadzona jak[+] gdyby w[66] odwrotnym[261] kierunku[161]. W[66] zwykym[261] procesie elektrolizy[121] pod[65] dziaaniem prdu elektrycznego[221] nastpuj pewne[212] reakcje[112] chemiczne[212], w[66] rezultacie ktrych[222] pojawiaj[501] si nowe[212] substancje[112]. Tak na[64] przykad[141] elektroliza roztworu kwasu siarkowego[221] powoduje wydzielanie[+] si[141] wodoru i tlenu. Ktre[212] gromadz[501] si na[66] elektrodach i mog by[57] wytwarzane[212] w[66] dowolnych[262] ilociach, [&] 
160~Krowicki K., Syczewski M.~Stae paliwa rakietowe~MON~1964~16~4
Zaleno[111] midzy[65] szybkoci spalania[121], cinieniem i temperatur jest najwaniejsz[251] charakterystyk kadego[221] paliwa[121]. Teoretyczne[212] obliczenia[112] matematyczne[212] prowadz do[62] mniej lub wicej zgodnych[222] z[65] praktyk wzorw, lecz przewanie s to[41] zalenoci[112] bardzo skomplikowane[212]. Dla[62] paliw zoonych[222] do[62] najtrafniejszych[222] naley wzr[111] wyprowadzony[211] przez[64] [~] Summerfielda[/][141] i wsppracownikw[142] z[62] uniwersytetu Princeton[/]. 
161~Krowicki K., Syczewski M.~Stae paliwa rakietowe~MON~1964~88~17
Parametrami, ktre[212] ilociowo mog okreli przydatno[141] paliwa[121] pod[65] wzgldem mechanicznym[251] s: modu[111] Jounga[/][121] dopuszczalne[211] naprenie[111], udarno[111] i tym[232] podobne[212]; ostatecznego[221], jakiego[221] oglnego[221] ujcia[121] zagadnie wytrzymaociowych[222] paliw i wpywu tych[222] wasnoci[122] na[64] balistyk wewntrzn[241] silnikw dotychczas brak[5]. Dlatego ponisze[212] uwagi[112] rwnie nie pretenduj do[62] takiego[221] ujcia[121] zagadnienia[121]. 
162~Krowicki K., Syczewski M.~Stae paliwa rakietowe~MON~1964~96~14
Temperatura kruchoci[121] tworzywa[121] zaley od[62] takich[222] czynnikw jak[9]: ciar[141] czsteczkowy[241], wizania[142] drugiego[221] rzdu (polarne[242], wodorowe[242]), wizania[142] poprzeczne[242], gitko[141] czsteczek, czynnik[141] plastyfikujcy[241], wypeniacz[141] i stopie[141] krystalizacji[121] polimeru. Wraz ze[65] wzrostem ciaru czsteczkowego[221] temperatura kruchoci[121] zmienia[501] si (obnia) do[62] chwili[121], gdy ciar[111] czsteczkowy[211] nie przekroczy wielkoci[121] okoo[8] dziesi do[62] czwartej[221] potgi[121]; [&] 
163~Krowicki K., Syczewski M.~Stae paliwa rakietowe~MON~1964~105~29
Przytoczone[212] liczby[112] wyjaniaj, dlaczego prochy[112] przyklejone[212] do[62] cian komory[121] tak le pracuj i uzasadniaj, dlaczego w[66] wypadku[161] adunkw przyklejonych[222] masa prochu[121] musi by bardzo elastyczna we[66] wszystkich[262] spotykanych[262] w[66] eksploatacji[161] temperaturach. Przy[66] co[+] najmniej dziesiciokrotnie wikszej[261] rozszerzalnoci[161] termicznej[261] liniowej[261] paliwo[111] kruche[211] przy[66] minimalnych[262] wahaniach temperatury[121] ulegoby popkaniu[131] i odklejeniu[131]. 
164~Krowicki K., Syczewski M.~Stae paliwa rakietowe~MON~1964~121~18
Na[66] tym[261] przykadzie widzimy, e w[66] wypadku[161] stosowanych[222] rozdrobnie utleniajcych[222] substancji[121], lepkoci[121] nieutwardzonych[222] ywic i istniejcych[222] ciarw waciwych[222] stosowanych[222] substancji[122] opadanie[111] zachodzi albo w[64] sposb[141] laminarny[241] (prawo[111] Stokesa[/][121]), albo substancja staa[211] jest[57] praktycznie zawieszona w[66] cieczy[161]. Std wynika, e nie[+] ma duego niebezpieczestwa[121] rozdzielania[121] maych[222] krysztaw substancji[121] utleniajcej[221] od[62] duych[222], poniewa due[212] krysztay[112] opadajc bd[56] porywa[51] mae[242], ktre[212] same[212] nie opadaj. 
165~Krowicki K., Syczewski M.~Stae paliwa rakietowe~MON~1964~156~19
S rne[212] sposoby[112] sporzdzania[121] paliw. Po[66] zmieszaniu[161] z[65] utleniaczem i innymi dodatkami monomeryczne[241] cieke[241] lepiszcze[141] poddaje si[41] polimeryzacji[131] przez[64] dodawanie[141] odpowiednich[222] katalizatorw. Niektre[212] ywice[112] (fenolowe[212]) s termoutrwardzalne[212], inne[212], jak[9] chlorek[111] poliwinylu[121], poliakryliany[112], polietylen[111] lub asfalt[111], s termopastyczne[212]. Kilka[31] jest nietwardniejcych[222]  pozostaj mikkie[212], elastyczne[212], na[64] przykad[141] poliizobutelen[111]. 
166~Krowicki K., Syczewski M.~Stae paliwa rakietowe~MON~1964~183~22
Nitroceluloza jest wietnym[251] rodkiem wicym[251]. Z[65] dodatkiem plastyfikatorw jest bardzo elastyczna. atwo wie substancje[142] stae[242] oraz eluje[5] skadniki[142] cieke[242]. Wad nitrocelulozy[121] jest niemono[111] odlewania[121] adunkw prochowych[222], gdy koloidalne[212] roztwory[112] o[66] duej[261] zawartoci[161] nitrocelulozy[121] maj tak du[241] lepko[141], e nawet metodami wyciskania[121] otrzyma mona tylko ziarno[141] o[66] niewielkich[262] rednicach. 
167~Krowicki K., Syczewski M.~Stae paliwa rakietowe~MON~1964~223~33
Dlatego pod[65] nazw[151] spowolniacz naley rozumie substancj zmniejszajc[241] szybko[141] spalania[121] paliw z[65] nadchloranami. Stosowanie[111] spowolniaczy do[62] paliw z[65] azotanami byoby zupenie bezcelowe[211], gdy paliwa[112] te[212] maj tak nisk[241] szybko[141] spalania[121], e najczciej, aby[9] podtrzyma palenie[141], naley stosowa dodatek[141] katalizatorw spalania[121]. 
168~Zieleziski J.~Obsuga techniczna samolotw sportowych~Wyd. Kom. i .~1962~31~9
W[66] przypadku[161] czenia[121] sklejek uzyskanie[111] odpowiedniego[221] skosu jest nieraz spraw trudn[251], zwaszcza gdy czenie[111] ma miejsce[141] na[66] wskich[262] wrgach lub ebrach. Dlatego te naley unika czenia[121] sklejek na[66] powierzchniach zbyt[8] wskich[262] nie podpartych[262] dostatecznie sztywno. Opaca[501] si wtedy nawet wymiana wikszego[221] pola[121] sklejki[121], to[41] znaczy do[62] szerszej[221] wrgi[121], ebra[121] i tym[232] podobne[212], ni pocztkowo zachodzia tego potrzeba[111] (z[62] tytuu uszkodzenia[121]). 
169~Zieleziski J.~Obsuga techniczna samolotw sportowych~Wyd. Kom. i .~1962~50~10
Podunice[112] i wrgi[112] kadubw o[66] konstrukcji[161] metalowej[261] i pokryciu[161] pracujcym[261] wykonywane[212] s[57] z[62] ksztatownikw formowanych[222] z[62] blach ze[62] stopw lekkich[222]. Z[62] tyche[222] stopw wykonane[212] s[57] blachy[112] przeznaczone[212] na[64] pokrycie[141] pracujce[241]. S to[41] najczciej blachy[112] duralowe[212] o[66] gruboci[161] pi dziesitych[122] milimetra do[62] dwch[3] milimetrw. Klejenie[111] drewna[121] lub spajanie[111] rur znajduje w[66] tych[262] konstrukcjach odpowiednik[141] w[66] postaci[161] nitowania[121]. 
170~Zieleziski J.~Obsuga techniczna samolotw sportowych~Wyd. Kom. i .~1962~66~7
Usuwanie[111] nitu polega na[66] nawiercaniu[161] jego[42] gwki[121]. rodek[141] gwki[121] oznacza si[41] starannie przez[64] zapunktowanie[141], a nastpnie wywierca si[41] gwk wiertem nieco mniejszej[221] rednicy[121] ni rednica trzonka. Podczas[62] wiercenia[121] naley zwraca uwag na[64] wsposiowe[241] prowadzenie[141] wierta[121], aby[9] nie dopuci do[62] uszkodzenia[121] krawdzi[122] czonych[222] elementw. Nawierca naley moliwie pytko, to[41] znaczy jedynie do[62] poziomu blachy[121], w[64] sposb[141] przedstawiony[241] na[66] rysunku[161]. 
171~Bochenek R.~Od Muru Chiskiego do Linii Maginota~MON~1964~44~8
Machiny[112] oblnicze[212], stosowane przy[66] szturmowaniu[161] redniowiecznych[222] budowli[122] obronnych[222], w[66] zasadzie[161] nie rniy[501] si od[62] tych[222], ktrymi posugiwali[501] si wojownicy wiata antycznego[221]. Uywano taranw, hakw niszczycielskich[222], helepolii[122] czyli ruchomych[222] wie oblniczych[222] i tak dalej. W[66] pierwszej[261] poowie[161] czternastego[221] wieku[121] jako[61] zapowied[111] nowych[222] czasw pojawia[501] si bro[111] palna. 
172~Bochenek R.~Od Muru Chiskiego do Linii Maginota~MON~1964~97~7
Wynalezienie[111] przez[64] francuskiego[241] chemika[141] Vieille'a[/][141] prochu[121] bezdymnego[221] i zastosowanie[111] go[42] okoo[62] tysic osiemset osiemdziesitego[221] szstego[221] roku[121] w[66] amunicji[161] karabinowej[261] pozwolio w[66] ostatnich[262] latach dziewitnastego[221] wieku[121] skonstruowa typy[142] karabinw cakowicie wspczesnych[222]. Karabiny[142] takie[242] skonstruowali Lebel[/] w[66] tysic osiemset osiemdziesitym[261] szstym[261] roku[161] we[66] Francji[/][161], Mosin[/] w[66] tysic osiemset dziewidziesitym[261] pierwszym[261] roku[161] w[66] Rosji[/][161] i Moser[/] w[66] tysic osiemset osiemdziesitym[261] dziewitym[261] w[66] Niemczech[/]. 
173~Bochenek R.~Od Muru Chiskiego do Linii Maginota~MON~1964~104~7
W[66] latach siedemdziesitych[262] ubiegego[221] stulecia[121] wzrost[11] zasigu[121] ognia artylerii[121] oblniczej[221] zmusi fortyfikatorw[142] do[62] prawie[8] dwukrotnego[221] powikszenia[121] promienia fortw otaczajcych[222] cytadel oraz odsunicia[121] ich[42] od[62] siebie[42] na[64] trzy[34] do[62] czterech[32] kilometrw. Po[66] upywie zaledwie dwudziestu[32] lat okazao[501] si jednak, e i ta nowa linia fortw oddalonych[222] od[62] czterech[32] do[62] szeciu[32] kilometrw od[62] cytadeli[121] nie jest ju w[66] stanie[161] zabezpieczy jej[42] przed[65] ogniem artylerii[121] oblniczej[221]. 
174~Bochenek R.~Od Muru Chiskiego do Linii Maginota~MON~1964~113~12
Naczelny[211] inynier twierdzy[121] pukownik Korotkiewicz[/] zosta[57] zabity[211], pozostali[212] oficerowie dostali[501] si do[62] niewoli[121]. upem niemieckiego[221] patrolu[121] staa[501] si teczka zawierajca plan[141] twierdzy[121] oraz pen[241] dokumentacj jej[42] fortyfikacyjnej[221] rozbudowy[121] z[65] dokadnym[251] rozmieszczeniem poszczeglnych[222] budowli[122] obronnych[222] i miejscami ustawienia[121] dzia[122]. 
175~Bochenek R.~Od Muru Chiskiego do Linii Maginota~MON~1964~139~13
Do[62] jej[42] rozbudowy[121] zuyto ponad[8] sze[34] milionw ton[122] cementu i szeset[34] pidziesit[34] tysicy metrw szeciennych[222] drewna[121]. W[66] okresie najwikszego[221] nasilenia[121] prac budowlanych[222] przy[66] wznoszeniu[161] Linii[121] Zygfryda[/][121] pracowao ponad[8] piset[31] tysicy ludzi[122] oraz dostarczano dziennie do[62] rejonu jej[42] budowy[121] okoo[8] osiemset[34] wagonw materiaw fortyfikacyjnych[222]. 
176~Burakowski T., Sala A.~Pociski przeciwlotnicze i przeciwpociski~MON~1964~62~6
Faza kocowa kierowania[121] wystpuje rwnie nie we[66] wszystkich[262] typach przeciwlotniczych[262] pociskw odrzutowych[222] jednak w[66] tej[261] fazie[161] pociski[112] przeciwlotnicze[212] i przeciwpociski[112] s[57] kierowane[212] znacznie czciej ni[9] w[66] fazie[161] startowej[261] i kalibrowania[121]; pociski[112] s[57] najczciej samonaprowadzane[212], rzadziej kierowane[212] zdalnie. W[66] przypadku[161] przeciwpociskw i duych[222] pociskw przeciwlotniczych[222] o[66] wikszym[261] puapie lub zasigu[161] wystpuj zazwyczaj dwa[31] systemy[112] kierowania[121]: [&] 
177~Burakowski T., Sala A.~Pociski przeciwlotnicze i przeciwpociski~MON~1964~109~4
Jednak jeszcze do[62] tej[221] pory[121] Nike-Ajax[/] stanowi obron przeciwlotnicz[241] waniejszych[222] orodkw USA[=] oraz amerykaskich[222] baz wojskowych[222] na[66] terenie Grenlandii[/][121], NRF[=], Japonii[/][121] i innych[222]. Ponadto Stany[/][112] Zjednoczone[/][212] sprzeday je[44] kilku[33] pastwom czonkowskim[232] NATO[=] midzy[+] innymi Francji[/][131] i NRF[=] i obecnie ponad[8] tysic[111] piset[31] tych[222] pociskw znajduje[501] si na[66] ich[42] uzbrojeniu[161]. 
178~Burakowski T., Sala A.~Pociski przeciwlotnicze i przeciwpociski~MON~1964~137~1
Poniewa midzy[65] dywizjonow[251] stacj radiolokacyjn[251] wykrywania[121], i radiolokatorem bateryjnym[251] ledzenia[121] jest pewna odlego[111], zatem dane[142] przekazuje si[41] wzajemnie przez[64] urzdzenie[141] obliczajce[241] samoczynnie poprawk na[64] paralaks, czyli przez[64] tak zwany[241] przelicznik[141], jest to[41] cz[111] skadowa centralnego[221] urzdzenia[121] liczcego[221], ktre[241] posiada bateria i ktre[211] znajduje[501] si w[66] wozie dowdcy[121] baterii[121]. 
179~Domaski J.~Transport wojskowy w przestworzach~MON~1964~24~9
W[66] USA[=] na[64] przykad[141], w[66] grudniu tysic dziewiset szedziesitego[221] trzeciego[221] roku[121] uruchomiono po[64] raz[141] pierwszy[241] stae[242] kontynentalne[242] towarowe[242] linie[142] lotnicze[242], obejmujce[242] miasta[142] lece[242] midzy[65] Nowym[/][251] Jorkiem[/] a San[+] Francisco[/]. Rejsy[112] samolotw na[66] tych[262] liniach uzalenione[212] s[57] oczywicie od[62] zamwie skadanych[222] przez[64] firmy[142]. Odrzutowce[112] obsuguj te[242] linie[142], przystosowane[242] wycznie do[62] przewozu towarw mog zabra na[64] swj[241] pokad[141] czterdzieci[34] pi[34] ton[122] adunku, to[41] jest tyle[8], ile[8] dwa[31] redniej[221] wielkoci[121] wagony[112] towarowe[212]. 
180~Domaski J.~Transport wojskowy w przestworzach~MON~1964~48~17
W[66] kadym[261] bd[8] razie[161] poczwszy od[62] pierwszego[221] dnia operacji[121] siedemnastego[221] wrzenia do[62] trzydziestego[221] wrzenia tysic dziewiset czterdziestego[221] czwartego[221] roku[121] z[62] samolotw transportowych[222] zrzucono na[66] spadochronach dwadziecia[34] tysicy stu[34] dziewidziesiciu[34] onierzy[142], trzynacie[34] tysicy siedemset[34] osiemdziesit[34] jeden[8] onierzy[142] wyldowao wraz z[65] samolotami transportowymi na[66] ldowiskach przygotowanych[262] przez[64] oddziay[142] ktre[212] wyldoway uprzednio. 
181~Domaski J.~Transport wojskowy w przestworzach~MON~1964~73~1
Kampanie[112] drugiej[221] wojny[121] wiatowej[221] w[64] sposb[141] nie budzcy[241] adnych[222] wtpliwoci[122] wykazay, a niedawne[212] dziaania[112] wojenne[212] w[66] Korei[/][161], Wietnamie[/], Egipcie[/] i Algierii[/][161] potwierdziy, e gwnym[251] zadaniem samolotu nie jest ju przewoenie[111] bomb, lecz e naley go[44] traktowa jako[64] nowy[241] rodek[141] transportu, ktry[211] moe[5] wpyn na[64] zmian formy[121] prowadzenia[121] wojny[121], co[41] jest szczeglnie wane[211] w[66] erze[161] broni[122] jdrowych[222]. 
182~Domaski J.~Transport wojskowy w przestworzach~MON~1964~121~14
Oglnie rzecz[141] biorc klapy[112] s[57] znacznie szerzej rozpowszechnione[212] od[62] skrzeli[122], gdy zwikszaj si non[241] przy[66] niezwikszonym[261] kcie natarcia[121] skrzyda[121], a to[41] z[62] kolei[121] umoliwia ldowanie[141] samolotw przy[66] niezbyt duym[261] kcie natarcia[121], co[41] uatwia widoczno[141] z[62] kabiny[121] pilota[121] i umoliwia stosowanie[141] krtszego[221] podwozia[121]. Ta cenna zaleta spowodowaa, e wszystkie[212] wspczesne[212] samoloty[112], w[66] tym[46] oczywicie i samoloty[112] transportowe[212], wyposaone[212] s[57] w[64] klapy[142]. 
183~Domaski J.~Transport wojskowy w przestworzach~MON~1964~150~19
Istota tego[221] projektu polega na[66] tym[46], e migowcowi[131] w[64] miar moliwoci[121] nadano cechy[142] samolotu. migowiec[111] Girarda[/][121] ma wic silnik[141] turboodrzutowy[241] umocowany[241] tak jak[9] w[66] normalnym[261] samolocie i dajcy[241] cig[141] w[66] locie poziomym[261]. Do[62] pionowego[221] startu i ldowania[121] suy ma natomiast wirnik[111] nony[211] o[66] ksztacie trjkta z[65] ruchomymi kocwkami do[62] jego[42] sterowania[121]. W[66] locie poziomym[261] wirnik[111] nony[211] jest[57] unieruchomiony[211] i spenia rol szcztkowego[221] pata[121]. 
184~Domaski J.~Transport wojskowy w przestworzach~MON~1964~176~4
Samoloty[112] komunikacyjne[212] redniego[221] zasigu[121] zabieraj od[62] dwudziestu[32] piciu[32] do[62] stu[32] pasaerw[122], lataj z[65] prdkoci rzdu czterysta dziewiset kilometrw na[64] godzin na[66] wysokociach od[62] tysic piset do[62] dziesiciu[32] tysicy metrw. Grny[241] puap[141] osigaj tylko samoloty[112] o[66] napdzie turboodrzutowym[261] (na[64] przykad[141] puap[111] samolotu Tu-sto[+] dwadziecia[+] cztery[/] wynosi dziesi[34] tysicy metrw). 
185~Grzegorzewski J., Siekierski Z.~Przyspieszenia. Przecienia. Niewako.~{brak}~{brak}~62~4
Zwikszenie[141] przyspieszenia[121] samolotu mona uzyska rwnie za[65] pomoc innych[222] urzdze, nie zamontowanych[222] na[66] samolocie, a nalecych[222] do[62] wyposaenia[121] lotniskowego[221]. S to[41] przede[+] wszystkim rnego[221] rodzaju[121] katapulty[112] bdce[212] jednym[251] z[62] najstarszych[222] i szeroko stosowanych[222] rodkw skrcania[121] rozbiegu[121] samolotw, umoliwiajce[212] rozpdzenie[141] samolotu na[66] krtkim[261] odcinku drogi[121] do[62] prdkoci[121] koniecznej[221] do[62] oderwania[121]. 
186~Jankiewicz Z.~Latajce trjkty~MON~1964~24~12
Dalsze[212] prace[112] nad[65] tym[251] prototypem profesora[121] Lippischa[/][121] doprowadziy do[62] seryjnej[221] produkcji[121] myliwca rakietowego[221], zastosowanego[221] operacyjnie z[65] kocem roku[121] tysic dziewiset czterdziestego[221] czwartego[221]. Po[66] zakoczeniu[161] wojny[121] prace[112] nad[65] dowiadczeniami Lippischa[/][121] kontynuowane[212] byy[57] w[66] amerykaskich[262] zakadach Convair[/]. Rezultatem ich[42] byo skonstruowanie[111] pierwszego[221] na[66] wiecie latajcego[221] trjkta z[65] silnikiem turboodrzutowym[251] samolotu dowiadczalnego[221] Convair-siedem[+] tysicy[+] dwa[/], [&] 
187~Jankiewicz Z.~Latajce trjkty~MON~1964~54~16
Gwne[212] zalety[112] szybowca to[41] bardzo prosta konstrukcja oraz uatwiony[211] transport[111], szybowiec[111] moe[5] bowiem by[57] holowany[211] bokiem za[65] samochodem bez[62] potrzeby[121] demontau[121]. Skrzyda[112] prostoktne[212] o[66] kcie skosu trzynacie stopni s[57] do silnie skrcone[212] geometrycznie. Usterzenie[111] kierunku[121] skada[501] si z[62] dwch[32] trjktnych[222] powierzchni[122] osadzonych[222] na[66] kocach skrzyde. Rol lotek[122] i steru wysokoci[121] speniaj sterolotki[112]. 
188~Jankiewicz Z.~Latajce trjkty~MON~1964~63~13
Dugoletnie[212] dowiadczenia[112] z[65] samolotem AVRO[+] siedemset[+] siedem[/] umoliwiy skonstruowanie[141] pierwszego[221] bombowca w[66] ukadzie[161] czystej[221] delty[121] AVRO-szeset[+] dziewidziesit[+] osiem[/] Vulcan[/], produkowanego[221] seryjnie i stanowicego[221] nadal podstawowe[241] wyposaenie[141] lotnictwa[121] bombowego[221] RAF[=], drugim[251] z[62] brytyjskich[222] zakadw, ktry[211] zaj[501] si dowiadczeniami z[65] samolotami w[66] ukadzie[161] delty[121], jest Boulton[+] and[+] Paul[+] Limited[/]. 
189~Jankiewicz Z.~Latajce trjkty~MON~1964~81~4
Kadub[111] o[66] konstrukcji[161] pskorupowej[261] mieci w[66] swojej[261] przedniej[261] czci[161] cinieniow[241] kabin dla[62] piciu[32] czonkw[122] zaogi[121], wyposaon[241] w[64] fotele[142], ktre[212] w[66] razie[161] niebezpieczestwa[121] mog by[57] katapultowane[212]. Chwyty[112] powietrza[121] do[62] czterech[32] silnikw znajduj[501] si w[66] skrzydach po[66] obu[36] stronach kaduba. W[66] prototypach stosowano silniki[142] Saphire[/] i Avon[/]. Podwozie[111] skada[501] si z[62] trzech[32] wielokoowych[222] zespow. 
190~Kawecki A.~O walce w eterze bez tajemnic~MON~1964~92~34
Natenie[141] to[241] mona zwikszy przez[64] podwyszenie[141] mocy[121] w[66] impulsie, przez[64] zwikszenie[141] rozmiarw anteny[121], co[41] wyostrza wizk promieniowania[121], oraz za[65] pomoc innych[222] rodkw. Radiolokatory[112] naziemne[212] posiadaj tego[221] rodzaju[121] moliwoci[142]. Natomiast urzdzenia[112] zakcajce[212] z[62] reguy[121] musz by maej[221] mocy[121] i niewielkich[222] rozmiarw. Na[64] zwikszenie[141] mocy[121] stacji[121] radiolokacyjnej[221] nie mog odpowiedzie zwikszeniem swojej[221] mocy[121], gdy obciaj elektrownie[142] samolotu. 
191~Kawecki A.~O walce w eterze bez tajemnic~MON~1964~97{?}~28
Z[62] przeprowadzonych[222] bada wynika, e niektre[212] materiay[112] rokuj nadzieje[142] na[64] uzyskanie[141] dobrych[222] rezultatw, jednak prawdopodobnie nadawayby[501] si one tylko do[62] samolotw nie przekraczajcych[222] bariery[121] dwiku[121]. Warto powici kilka[34] sw szerokim[232] moliwociom maskowania[121] celw przed[65] radiolokatorami umieszczonymi na[66] pokadzie[161] samolotw oraz wytwarzaniu[131] faszywych[222] celw naziemnych[222]. 
192~Kawecki A.~O walce w eterze bez tajemnic~MON~1964~131~11
Podczas[62] pierwszych[222] nalotw bombowych[222] na[64] Angli[/] nawigatorzy bombowcw okrelali swoje[241] pooenie[141] dokonujc pomiaru kierunku[121] odbioru fal z[62] tak zwanych[222] radiolatarni[122], czyli nadajnikw, ktrych[222] sygnay[112] byy[57] znane[212], pooenie[111] za byo[57] oznaczone[211] na[66] mapie[161]. Po[66] wykreleniu[161] na[66] mapie[161] zmierzonych[222] kierunkw punkt[111] przecicia[121] wyznacza pozycj samolotu. System[111] ten[211] zosta[57] zakcony[211] przez[64] Anglikw[142], ktrzy odbierali sygnay[142] z[62] niemieckich[222] radiolatarni[122]. 
193~Kazimierczuk Z.~Izotopy - nieznani czarodzieje~MON~1964~16~7
Ale ju atom[111] obdarzony[211] jednym[251] neutronem wicej, a wic elazo[+] pidziesit[+] dziewi[111] jest izotopem promieniotwrczym[251]. Naruszy stabilno[141] jdra[121] mona nie tylko metod dokadania[121] mu neutronw. Jdro[111] jest nietrwae[211] rwnie wtedy, kiedy ma za[+] mao neutronw. Jeli elazo-pidziesit[+] sze[141] pozbawi jednego[221] neutronu, stanie[501] si ono take izotopem promieniotwrczym[251]. 
194~Kazimierczuk Z.~Izotopy - nieznani czarodzieje~MON~1964~76~13
Przyrzd[111] skada[501] si z[62] cynkowego[221] zasobnika, w[66] ktrym[261] umieszczona jest[57] aluminiowa probwka z[65] niewielk[251] iloci tulu-sto[+] siedemdziesit[121] lub europu-sto[+] pidziesit[+] pi[121]. Przyrzd[111] zawieszony[211] jest[57] nad[65] tam, na[66] ktrej[261] przesuwa[501] si ruda[111]. Wchodzc w[64] zasig[141] promieniowania[121], diamenty[112] silnie rozbyskuj. Reszta jest spraw specjalnego[221] mechanizmu ktry[21] wyawia wiecce[242] grudki[142]. 
195~Kazimierczuk Z.~Izotopy - nieznani czarodzieje~MON~1964~114~4
S to[41] jednak neutrony[112] tak zwane[212] prdkie[212]  posiadajce[212] mimo[62] kilkakrotnych[222] zderze cigle jeszcze do du[241] energi. Podkrelamy to[44] nie bez[62] powodu, istniej bowiem jeszcze neutrony[112] spowolnione[212]  zwane[212] take termicznymi. Rzecz[111] w[66] tym[46], e detektory[112] rejestrujce[212] neutrony[142] prdkie[242] s zupenie niewraliwe[212] na[64] neutrony[142] termiczne[242]. Ten[211] wanie fakt[111] mia decydujce[241] znaczenie[141] dla[62] dalszego[221] rozwoju[121] bada geologicznych[222], [&] 
196~Kazimierczuk Z.~Izotopy - nieznani czarodzieje~MON~1964~165~13
Do[62] normalnych[222] aparatw rentgenowskich[222] potrzebne[211] jest wysokie[211] napicie[111]. Delikatne[241] i skomplikowane[241] urzdzenie[141] musz obsugiwa wysoko kwalifikowani fachowcy. A przy[66] tym[46] aparaty[112] rentgenowskie[212] s drogie[212], niewygodne[212] w[66] transporcie i w[66] wielu[36] miejscowociach odizolowanych[262] od[62] wielkich[222] orodkw  na[+] og niemoliwe[212] do[62] zastosowania[121]. 
197~Kazimierczuk Z.~Izotopy - nieznani czarodzieje~MON~1964~196~8
Naukowcy pracuj take nad[65] rodkami zabezpieczajcymi przed[65] promieniowaniem. Badania[112] s[57] prowadzone[212] wprawdzie w[66] wielu[36] wypadkach na[64] zlecenie[141] instytucji[122] cywilnych[222], ale wanie wojsko[111] jest[57] szczeglnie zainteresowane[211] ich[42] pozytywnymi wynikami. Warto tu przytoczy takie[242] osignicia[142], jak[9] wytworzenie[141] nowego[221] materiau, chronicego[221] przed[65] szkodliwym[251] dziaaniem neutronw i promieniowaniem gamma. Nowy[211] materia[111] o[66] nazwie[161] Densithene[/] jest mieszanin sproszkowanego[221] oowiu[121] i tworzywa[121] sztucznego[221]. 
198~Zieleziski J.~Obsuga techniczna samolotw sportowych~Wyd. Kom. i .~1962~100~22
Bezwzgldnie do[62] ich[42] liczby[121] zaliczy trzeba zabezpieczenia[142] pocze. W[66] przypadku[161] zawleczek[122] wymagania[112] te[212] dotycz w[66] pierwszym[261] rzdzie materiau i rednicy[121] zawleczki[121]. Zawleczki[112] wykonywane[212] s[57] w[64] sposb[141] znormalizowany[241] w[66] zalenoci[161] od[62] rednicy[121] rub i sworzni[122]. Przy[66] ich[42] wytwarzaniu[161] znajduje zastosowanie[111] wglowa stal konstrukcyjna zwykej[221] jakoci[121]. 
199~Zieleziski J.~Obsuga techniczna samolotw sportowych~Wyd. Kom. i .~1962~135~5
Poprawnie zbudowane[212] cigacze[112] powinny by[57] poddawane[212] jedynie obcieniom osiowym[232]. Powinny one by[57] rwnie zabezpieczone[212] przed[65] ewentualnym[251] rozkrceniem[+] si za[65] pomoc wyarzonego[221] drutu mosinego[221] lub elaznego[221] drutu ocynkowanego[221] o[66] rednicy[161] osiem dziesitych[122] do[62] jednego[221] milimetra. Do[62] zabezpieczenia[121] jednego[221] cigacza potrzebne[212] s dwa[31] kawaki[112] drutu o[66] jednakowej[261] dugoci[161]. Wymiary[112] tych[22] drutw uzalenione[212] s[57] od[62] numeru cigacza i wynosz: [&] 
200~Zieleziski J.~Obsuga techniczna samolotw sportowych~Wyd. Kom. i .~1962~148~21
Ukady[112] sterowania[121] samolotw kryj w[66] sobie[161] nieraz drobne[242] niespodzianki[142], ktrych[222] nieznajomo[111] utrudnia moe[5] szybk[241] regulacj wychyle sterw. Dlatego te przed[65] przystpieniem do[62] regulacji[121] wychyle sterowych[222] konieczne[211] jest zapoznanie[+] si[111] z[65] kinematyk ukadu sterowego[221]. Najwicej trudnoci[122] przysparza zwykle regulacja wychyle lotek[122], a to[41] ze[62] wzgldu na[64] stosunkowo skomplikowan[241] mechanik rnicowoci[121]. 
201~Zieleziski J.~Obsuga techniczna samolotw sportowych~Wyd. Kom. i .~1962~261~14
Gdy jednak ilo[111] opikw stopniowo si zwiksza[501], silnik[111] wymaga rozebrania[121] w[66] celu[161] stwierdzenia[121] przyczyny[121] ich[42] pojawienia[+] si[121]. Niektre[212] instrukcje[112] uytkowania[121] samolotw zalecaj po[66] spuszczeniu[161] zuytego[221] oleju[121] przemywanie[141] instalacji[121] olejowej[221] naft. Przy[66] czynnoci[161] tej[261] naley jednak zwaa na[64] to[44], aby[9] nie nala nafty[121] do[62] wntrza[121] silnika. Stosuje si[41] take czsto pukanie[141] instalacji[121] za[65] pomoc czystego[221] oleju[121] w[64] sposb[141] omwiony[241] ju wyej przy[66] dokonywaniu[161] zmiany[121] gatunku[121] oleju[121]. 
202~Zieleziski J.~Obsuga techniczna samolotw sportowych~Wyd. Kom. i .~1962~265~9
Do[62] wytworzenia[121] prdu wysokiego[221] napicia[121] w[66] silnikach tych[262] suy prawie[8] zawsze urzdzenie[111] zwane iskrownikiem. W[66] nielicznych[262] tylko przypadkach w[66] bardzo maych[262] samolotach sportowych[262] stosowany[211] jest[57] jeszcze bateryjny[211] system[111] zapalania[121] (u[62] nas[42] w[66] kraju[161] nie[+] ma takich[222] samolotw w[+] ogle). Pracuje on na[66] tej[261] samej[261] zasadzie[161] co[9] system[111] iskrownikowy[211] z[65] t[251] rnic, e skada[501] si z[62] akumulatora jako[62] rda[121] prdu, cewki[121] indukcyjnej[221] przetwarzajcej[221] prd[141] niskiego[221] napicia[121] pyncy[241] z[62] akumulatora na[64] prd[141] wysokiego[221] napicia[121], urzdzenia[121] delco[/], [&] 
203~Zieleziski J.~Obsuga techniczna samolotw sportowych~Wyd. Kom. i .~1962~162~14
W[66] wikszoci[161] samolotw sportowych[222] fotele[112] zaogi[121] wyposaone[212] s[57] w[64] urzdzenia[142] do[62] regulacji[121] ich[42] pooenia[121]. Urzdzenie[111] to[211] moe[5] by dwojakie[211]. Moe[5] na[64] przykad[141] umoliwia przesuwanie[141] fotela do[62] przodu i do[62] tyu, albo jego[42] podnoszenie[141] do[62] gry[121] i opuszczenie[141] do[62] dou. Spotyka si[41] take bardziej skomplikowane[242] urzdzenia[142], ktre[212] cz w[66] sobie[46] jednoczenie oba[34] kierunki[142] ruchw. W[66] takim[261] przypadku[161] przesuwaniu[131] fotela do[62] przodu towarzyszy[5] jego[42] jednoczesne[211] unoszenie[111] do[62] gry[121]. 
204~mihorski E.~Konstrukcje przekadowe~MON~1964~26~15
Zmniejszenie[111] ciaru uzyskane[211] przez[64] zastosowanie[141] konstrukcji[122] przekadowych[222] daje korzyci[142] rwnie w[66] lotnictwie wojskowym[261] i sportowym[261]. Korzyci[142] te[242] jednak trudno jest wykaza w[66] postaci[161] konkretnych[222] oszczdnoci[122], stwierdzone[212] s[57] natomiast polepszenia[112] osigw, jak[9] wzrost[111] udwigu[121], zwikszenie[111] prdkoci[121], zasigu[121], zmniejszenie[111] ciaru w[66] porwnaniu[161] z[65] rozwizaniami konwencjonalnymi. 
205~mihorski E.~Konstrukcje przekadowe~MON~1964~35~19
Wypeniacze[112] papierowe[212] s najtasze[212] z[62] obecnie znanych[222]. Sam[211] papier[111] mimo[62] sklejenia[121] go[42] w[64] komrkowy[241] blok[141] jest tworzywem o[66] niskiej[261] wytrzymaoci[161] i z[62] tego[221] powodu wymaga usztywnienia[121] przez[64] nasycenie[141] go[42] ywic. ywica po[66] utwardnieniu[161] usztywnia papier[141] i zabezpiecza go[44] przed[65] wpywami atmosferycznymi. W[66] wyniku[161] przesycenia[121] papieru ywic otrzymuje si[41] blok[141] komrkowy[241] o[66] dobrej[261] wytrzymaoci[161] na[64] ciskanie[141], jednak wytrzymao[111] na[66] cianie[161] pozostaje niska, [&] 
206~mihorski E.~Konstrukcje przekadowe~MON~1964~62~9
Spienianie[111] i utwardzanie[111] wypeniacza[121] o[66] gruboci[161] cztery do[62] pitnacie milimetrw wymaga nagrzania[121] formy[121] do[62] osiemdziesiciu[32] stopni Celsjusza[/][121] w[66] czasie od[62] pitnastu[32] do[62] dwudziestu[32] minut. Przetrzymanie[111] w[66] tej[261] temperaturze[161] przez[64] szedziesit[34] minut powoduje spienienie[+] si[141] mieszaniny[121] pianotwrczej[221]. Podwyszenie[111] temperatury[121] do[62] stu[32] pidziesiciu[32] stopni Celsjusza[/][121] w[66] czasie od[62] dwudziestu[32] do[62] dwudziestu[32] piciu[32] minut ma na[66] celu[161] utwardzenie[141] spienionego[221] tworzywa[121]. 
207~mihorski E.~Konstrukcje przekadowe~MON~1964~89~15
Jak[9] wida z[62] wykresu, pidziesit[31] pi[31] procent[122] kosztw przypada na[64] materia[141] matrycy[121], listew i operacj rozpuszczania[121], reszta za kosztw  na[64] materia[141] okadzin i wypeniacza, walcowanie[141], formowanie[141] cylindra i monta[141] zespou. Druga metoda czenia[121] wypeniaczy z[65] okadzinami  lutowanie[111], zapewnia wysok[241] wytrzymao[141] pocze. 
208~mihorski E.~Konstrukcje przekadowe~MON~1964~95~19
Filmy[112] klejowe[212] maj t zalet w[66] stosunku[161] do[62] innych[222] rodzajw klejw, e zapewniaj sta[241] grubo[141] warstwy[121] kleju[121], przy[66] czym[46] caa powierzchnia czenia[121] pokryta jest[57] klejem, a wytrzymao[111] pocze obu[32] wykadzin (dolnej[221] i grnej[221]) z[65] wypeniaczem jest jednakowa. Najczciej stosowane[212] filmy[112] przy[66] wytwarzaniu[161] elementw przekadkowych[22] maj ciar[141] waciwy[241] od[62] pitnacie setnych[122] do[62] jednej[221] drugiej[121] metrw kwadratowych[222] klejonej[221] powierzchni[121]. 
209~Elsztein P.~Zagadki lotu~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~22~8
Budow tunelu[121] rozpoczynamy od[62] wycicia[121] stokowej[221] dyszy[121] z[62] kartonu gruboci[121] ptora milimetra, wedug[62] rozmiarw podanych[222] na[66] rozwiniciu[161] rysunku[121] dziesitego[221]. Po[66] wyciciu[161] obrysu[121] zwijamy go[44] bez[62] zaamania[121] i sklejamy spiowujc przedtem klinowato brzegi[142] kartonu, tak aby[9] dysza nie miaa najmniejszego[221] grubienia[121] w[66] miejscu[161] spojenia[121]. Podstawa dyszy[121] skada[501] si z[62] deseczek lub sklejki[121] od[62] trzech[32] do[62] piciu[32] milimetrw gruboci[121]. 
210~Elsztein P.~Zagadki lotu~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~61~16
Jeszcze bardziej pouczajce[241] dowiadczenie[141] z[65] walcem mona wykona puszczajc go[44] z[62] pewnej[221] wysokoci[121]. Ruch[141] obrotowy[241] uzyskujemy podobnie jak[9] przy[66] poprzednim[261] dowiadczeniu[161] dziki[63] zastosowaniu[131] nici[122]. Walec[111] puszczony[211] rozpdza[501] si opadajc pionowo i nagle zaamuje tor[141] lotu, spadajc pod[65] pewnym[251] ktem do[62] ziemi[121], jakby si lizga[501] po[66] niewidzialnej[261] rwni[161] pochyej[261]. 
211~Elsztein P.~Zagadki lotu~Wydawnictwa Naukowo-Techniczne~1965~90~5
Zauway mona przy[66] tym[46], e maksymalny[241] zasig[141] uzyska nasz[211] model[111] rakiety[121] przy[66] kcie startu okoo[8] czterdzieci pi stopni, a maksymalny[241] puap[141] (wysoko[141]) mniej wicej na[66] poowie[161] zasigu[121] przy[66] kcie startu okoo[8] dziewidziesit stopni. W[66] celu[161] analizy[121] poszczeglnych[222] krzywych[122] na[66] tablicy[161] wykrela si[41] siatk wsprzdnych[122]. Najprostsze[212] obliczenia[112] umoliwiaj okrelenie[141] najkorzystniejszego[221] kta startu dla[62] uzyskania[121] maksymalnego[221] zasigu[121]. 
212~Klejman H.~Masery i lasery nowe zdobycze elektroniki~MON~1965~87~21
Monokryszta[111] rubinu moe[5] te emitowa promienie[142] w[64] sposb[141] cigy[241]. Daje si[41] wtedy koncentracj jonw chromu dziesiciokrotnie mniejsz[241] (polepsza[501] si wwczas monochromatyczno[111], ale moc[111] wyjciowa znacznie spada, prt[111] utrzymuje[501] si w[66] temperaturze[161] ciekego[221] azotu) oraz stosuje si[41] specjalny[241] ukad[141] intensywnego[221] pompowania[121] optycznego[221]. Moc[111] promieniowania[121] wyjciowego[221] jest przy[66] tym[46] maa, bo rzdu[62] kilku[32] miliwatw. 
213~Klejman H.~Masery i lasery nowe zdobycze elektroniki~MON~1965~134~4
W[66] tym[261] okresie w[66] gwatownym[261] tempie nastpoway coraz to[8] nowe[212] odkrycia[112] i wynalazki[112], a czasopisma[112] naukowe[212] i techniczne[212] publikoway niemal w[66] kadym[261] numerze nowe[242] rewelacje[142] z[62] tej[221] dziedziny[121]. Laser[111] rubinowy[211], gazowy[211], szklany[211], pprzewodnikowy[211], cieczowy[211]  oto z[+] grubsza plon[111] niespena trzech[32] lat. Tempo[111] icie byskawiczne[211], bogactwo[111] problematyki[121] naukowo-technicznej[221] ogromne[211], rezultaty[112] prac imponujce[212]! 
214~Klejman H.~Masery i lasery nowe zdobycze elektroniki~MON~1965~152~10
Z[65] wizk o[66] kcie rozwarcia[121] jedna minuta mona przy[66] ich[42] pomocy[161] rozrni przedmioty[142] o[66] wymiarach od[62] trzech[32] do[62] piciu[32] metrw w[66] odlegoci[161] dziesiciu[32] kilometrw. Taki[211] lokator[111] moe[5] wsppracowa z[65] konwencjonalnym[251] mikrofalowym[251] radarem dalekiego[221] zasigu[121], jako[61] przystawka do[62] precyzyjnych[222] pomiarw w[66] mniejszym[261] promieniu. Wymiary[112] i ciar[111] lokatora[121] optycznego[221] bliskiego[221] zasigu[121] s mae[212], rzdu kilkunastu[32] kilogramw, co[41] decyduje o[66] jego[42] portatywnoci[161], szczeglnie wygodnej[261] dla[62] wojska[121]. 
215~Klejman H.~Masery i lasery nowe zdobycze elektroniki~MON~1965~155~5
Taki[211] lokator[111] moe[5] suy do[62] pomiarw szybkoci[121] i przyspiesze pojazdw kosmicznych[222] lub sztucznych[222] satelitw, jak[9] rwnie do[62] precyzyjnych[222] pomiarw w[66] odniesieniu[161] do[62] celw ruchomych[222]  w[66] zakresie zastosowa wojskowych[222]. Jednak najbardziej perspektywiczne[211] jest wykorzystanie[111] bardzo dobrej[221] czuoci[121] tego[221] urzdzenia[121] do[62] wykrywania[121] i pomiarw i obiektw poruszajcych[+] si[222] szczeglnie wolno[8], na[64] przykad[141] z[65] prdkoci jednego[221] milimetra na[64] sekund. W[66] tym[261] przypadku[161] dopplerowskie[211] przesunicie[111] czstotliwoci[121] wynosi a cztery[34] metaherze[142]! 
216~Klejman H.~Masery i lasery nowe zdobycze elektroniki~MON~1965~157~31
Wykorzystanie[111] laserowej[221] technologii[121] przebijania[121] bardzo dokadnych[222] mikrootworw, w[66] dowolnie twardym[261] materiale, pozwala na[64] obrbk dysz wykonanych[222] z[62] wglikw spiekanych[222], co[41] zwiksza ich[42] trwao[141] niemal dwieciekrotnie w[66] porwnaniu[161] z[65] dyszami stalowymi. Praktycznie nieograniczone[241] zwikszenie[141] trwaoci[121] moe[5] da uycie[111] o[62] tego[221] celu[121] korundu. 
217~Nowacki T., Piro T.~Czowiek a technika wojenna~MON~1964~25~6
Niemniej wan[241] rol odgrywaj rodki[112] przeprawowe[212], ktrych[222] wartoci[112] techniczne[212] wpywaj w[66] powanej[261] mierze[161] na[64] tempo[141] operacji[121]. Szczeglnego[221] znaczenia[121] nabiera to[211] zagadnienie[111] w[66] operacjach na[66] europejskim[261] teatrze dziaa, obfitujcym[261] w[64] du[241] ilo[141] rzek, kanaw i innych[222] przeszkd wodnych[222]. Nowoczesne[212] rodki[112] przeprawowe[212] pozwalaj ju obecnie na[64] pokonywanie[141] rzek niemal bez[62] zatrzymania[121] wojsk, co[41] umoliwia zwikszenie[141] tempa[121] dziaa. 
218~Nowacki T., Piro T.~Czowiek a technika wojenna~MON~1964~44~1
W[66] zasadzie[161] mona stwierdzi e postp[111] w[66] technice[161] wojennej[261] powoduje wypieranie[141] stosunkowo niewielkiej[221] iloci[121] rodzajw uzbrojenia[121], wprowadza natomiast wiele[34] typw nowych[222]. Dzieje[501] si tak midzy[+] innymi dlatego, e pojawienie[+] si[111] kadej[221] nowej[221] broni[121] wywouje natychmiast odpowiednie[242] zmiany[142] w[66] postaci[161] wynajdywania[121] rodkw obrony[121] czynnej[221] lub biernej[221]. Mona wic sformuowa oglne[241] prawo[141] rozwoju[121] techniki[121] wojennej[221], wyraajce[+] si[241] w[66] rosncym[261] zrnicowaniu[161] rodkw walki[121]. 
219~Nowacki T., Piro T.~Czowiek a technika wojenna~MON~1964~55~20
Inny[211] czynnik[111] wpywajcy[211] na[64] liczebno[141] wojsk, rodzaj[111] uzbrojenia[121], rwnie nie naruszy masowego[221] charakteru wspczesnej[221] armii[121]. Rozwj[111] techniki[121] doprowadzi do[62] redukcji[121] kawalerii[121], ale na[66] tym[46] waciwie skoczya[501] si redukcyjna dziaalno[111] generalnych[222] sztabw. Pojawi[501] si natomiast cay[211] garnitur[111] nowych[222] rodzajw wojsk organizowanych[222] w[64] miar pojawiania[+] si[121] nowego[221] uzbrojenia[121], a wic lotnictwo[111], wojska[112] pancerne[212], jednostki[112] obrony[121] przeciwlotniczej[221], wojska[112] rakietowe[212] i inne[212]. 
220~Nowacki T., Piro T.~Czowiek a technika wojenna~MON~1964~68~6
Wzajemne[211] powizanie[111] rnorodnych[222] systemw uzbrojenia[121], szereg[111] koniecznoci[122] przed[65] jakimi staje konstruktor broni[121]  to[41] niewtpliwie bardzo istotne[212] czynniki[112] wpywajce[212] na[64] powstanie[141] pewnej[221] tendencji[121] wystpujcej[221] dzi ostrzej ni kiedykolwiek w[66] historii[161] wojskowoci[121], a mianowicie tendencji[121] do[62] wyrwnywania[121] bilansu osigni w[66] rozwoju[161] techniki[121] na[66] wiecie. Jestemy na[64] przykad[141] wiadkami tego[42], jak[9] znakomite[212] osignicia[112] Zwizku[/][121] Radzieckiego[/][221] w[66] dziedzinie[161] nowych[222] broni[122] wywouj gorczkowe[242] wysiki[142] sztabw i instytutw badawczych[222] pastw imperialistycznych[222] do[62] odrobienia[121] swych[222] opnie w[66] tej[261] dziedzinie[161]. 
221~Nowacki T., Piro T.~Czowiek a technika wojenna~MON~1964~72~10
W[66] Stanach[/][162] Zjednoczonych[/][262] na[64] przykad[141] wicej ni poowa specjalistw[122] zajtych[222] dziaalnoci badawczo-naukow[251] i konstruowaniem pracuje w[66] dziedzinie[161] problematyki[121] wojennej[221]. Zmiany[112] i wynalazki[112] w[66] wielu[36] gaziach nauki[121] znajduj niemal natychmiast odzwierciedlenie[141] w[66] dziedzinie[161] wojskowej[261]  osignicia[112] fizyki[121] atomowej[221], pprzewodniki[112], ultradwiki[112] i infradwikowe[212] fale[112], wiato[111] podczerwone[211], technika rachunkowa i tym[232] podobne[212]. 
222~Nowacki T., Piro T.~Czowiek a technika wojenna~MON~1964~97~15
Wywd[111] ten[211] ukazuje w[66] specyficznym[261] wietle znaczenie[141] czynnika ludzkiego[221] w[66] wojnie[161]. Ukazuje go[44] od[62] strony[121] poziomu intelektualnego[221] osb odpowiedzialnych[222] za[64] przygotowania[142] obronne[242] i dziaania[142] wojenne[242], a majcych[222] olbrzymi[241] wpyw[141] na[64] zachowanie[141] lub wyniszczenie[141] ludnoci[121] wasnego[221] kraju[121]. Naczelne[212] dowdztwa[112] i ich[42] koncepcje[112] w[66] znacznym[261] stopniu decyduj o[66] losach danej[221] spoecznoci[121] i armii[121] w[66] czasie dziaa wojennych[222]. 
223~Nowacki T., Piro T.~Czowiek a technika wojenna~MON~1964~152~23
Przez[64] pojcie[141] automatyka rozumie si[41] procesy[142] techniczne[242], w[66] ktrych[262] czowiek nie bierze bezporedniego[221] udziau, czyli nie stanowi[5] ogniwa[121] w[66] obwodzie ich[42] dziaania[121], natomiast organizuje proces[141] automatyczny[241] oraz peni[5] funkcje[142] kierowania[121] i kontroli[121] (uruchomienie[111], nastawienie[111], regulacja, konserwacja, nadzr[111] i naprawa). 
224~Nowacki T., Piro T.~Czowiek a technika wojenna~MON~1964~161~20
Prostszy[211] sposb[111] przyspieszania[121] adaptacji[121] wietlnej[221] polega na[66] ograniczeniu[161] owietlenia[121] tych[222] pomieszcze, w[66] ktrych[262] operatorzy znajduj[501] si przed[65] objciem dyuru. W[66] takich[262] pomieszczeniach naley unika otwartych[222] lamp elektrycznych[222] bez[62] przysonitych[222] wkien arzenia[121]. Poleca si[41] stosowa arwki[142] o[66] matowej[261] powierzchni[161] i matowe[242] abaury[142]. Po[66] przebywaniu[161] w[66] takim[261] pomieszczeniu[161] maksymaln[241] czuo[141] osiga si[41] ju po[66] dwudziestu[36] minutach pozostawania[121] w[66] ciemnoci[161]. 
225~Bdkowski L., Kru J.~Elektryczno w samolocie~MON~1965~16~6
W[66] niektrych[262] samolotach pasaerskich[262] stosowane[211] jest[57] indywidualne[211] owietlenie[111], umoliwiajce[211] kademu pasaerowi czytanie[141] w[64] taki[241] sposb[141], aby[9] nie przeszkadzao to[41] pozostaym[232]. Opraw z[65] arwk o[66] mocy[161] dwadziecia do[62] trzydzieci watt[122] z[65] odbynikiem i z[65] ukadem soczewek wbudowuje si[41] w[64] cian kabiny[121]. Baka lampy[121] ma specjalny[241] ksztat[141], dziki[63] czemu[43] strumie[111] wietlny[211] skierowany[211] jest[57] na[64] gazet lub ksik w[66] promieniu[161] koa[121] pidziesiciu[32] centymetrw. 
226~Bdkowski L., Kru J.~Elektryczno w samolocie~MON~1965~29~3
Moc[111] arwki[121] wynosi pidziesit[34] watt[122]. Nastpnym[251] spord[62] wiate pomocniczych[222] jest wiato[111] sygnalizacji[121] wypuszczenia[121] podwozia[121]. Oprawa wiata[121] jest[57] zabudowana w[66] dolnej[261] czci[161] kaduba. wiato[111] w[66] kolorze tym[261] podaje na[64] ziemi sygna[141] informujcy[241] o[66] wypuszczonym[261] podwoziu[161]. Zasig[111] widocznoci[121] tego[221] wiata[121] wynosi trzy[34] kilometry[142], kt[111] wizki[121] rednio sto[34] osiemdziesit[34] stopni w[66] dolnej[261] pkuli[161]. 
227~Bdkowski L., Kru J.~Elektryczno w samolocie~MON~1965~104~5
Dla[62] umoliwienia[121] zaodze[131] orientacji[121] przy[66] przelocie nad[65] poszczeglnymi radiolatarniami stosuje si[41] dodatkowe[242] nadajniki[142] sygnaw przelotu, tak zwane[242] markiery[142], ktre[212] uruchamiaj na[66] pokadzie samolotu odpowiednie[242] sygnay[142] dwikowe[242] (dzwonek[111]) i wietlne[242] (lampka sygnalizacyjna). Wzdu[62] linii[121] ldowania[121] moe[5] znajdowa[501] si kilka[31] markierw[122] (dwa[31] lub trzy[31]), kady[211] w[66] innej[261] odlegoci[161] od[62] pocztkw pasa ldowania[121]. 
228~Bdkowski L., Kru J.~Elektryczno w samolocie~MON~1965~76~7
Najatwiejszym[251] sposobem zapalania[121] mieszanki[121] jest zapon[111] od[62] iskry[121] elektrycznej[221]. Iskr elektryczn[241] mona wywoa za[65] pomoc impulsu prdu elektrycznego[221] o[66] wysokim[261] napiciu[161]. Impulsy[112] takie[212] wytwarzane[212] s[57] przez[64] specjalne[242] urzdzenia[142], tak zwane[242] iskrowniki[142] i cewki[142] zaponowe[242]. Natomiast urzdzenie[111], ktre[211] wytwarza iskr bezporednio w[66] cylindrze, zwane[211] jest[57] wiec[151] zaponow[251]. 
229~Burakowski T., Sala A.~Noktowizja~MON~1965~50~14
Ziemskimi rdami promieniowania[121] s wszystkie[212] ciaa[112] znajdujce[+] si[212] na[66] kuli[161] ziemskiej[261]. Przykadami ziemskich[222] rde naturalnych[222] mog by: piasek[111], woda, gleba, skaa, drzewa[112], roliny[112], zwierzta[112], ludzie i tak dalej. Charakterystyka widmowa kadego[221] z[62] nich[42] zaley zarwno od[62] temperatury[121], jak[9] rwnie od[62] wasnoci[121] powierzchni[121] i ksztatu rda[121]. 
230~Burakowski T., Sala A.~Noktowizja~MON~1965~115~7
Widikon zosta[57] opracowany[211] w[66] ostatnich[262] latach i naley do[62] przetwornikw obrazu z[65] niepenym[251] przetwarzaniem. Spord[62] innych[222] telewizyjnych[222] lamp analizujcych[222] wyrnia[501] si dobr[251] czuoci, prost[251] budow i najmniejszymi rozmiarami (maksymalna rednica dwadziecia osiem milimetrw, maksymalna dugo[11] sto szedziesit milimetrw), co[41] szczeglnie predysponuje go[44] do[62] wykorzystania[121] w[66] telewizji[161] specjalnej[261]. 
231~Cheda W., Malski M.~Jak powstaje samolot~MON~1965~37~19
Puapem samolotu nazywa[501] si wysoko[111], na[66] ktrej[261] samolot[111] dysponuje jeszcze prdkoci wznoszenia[+] si[121] rwn[251] jednej[221] pidziesitej[121] metra na[64] sekund. Jest on szczeglnie wany[211] dla[62] samolotw wojskowych[222]. Samoloty[112] te[212] na[66] duych[262] wysokociach atwiej mog prowadzi dziaania[142] na[66] duych[262] wysokociach zarwno zaczepne[242], jak[9] i obronne[242]. Puap[111] wpywa rwnie na[64] zmniejszenie[141] kosztw eksploatacji[121] dziki[63] temu[43], e ze[65] wzrostem wysokoci[121] zmniejszaj[501] si opory[112] aerodynamiczne[212], a co[41] za[65] tym[45] idzie maleje sia potrzebna na[64] ich[42] pokonanie[141]. 
232~Cheda W., Malski M.~Jak powstaje samolot~MON~1965~146~37
Wyszkolenie[111] pilota[121] latajcego[221] na[66] tych[262] nowoczesnych[262] samolotach te osiga zawrotne[242] sumy[142] i kosztuje wicej ni[9] wyksztacenie[111] piciu[32] lekarzy[122] i trzech[32] filozofw[122]. Podobnie wyglda sytuacja w[66] dziedzinie[161] nowoczesnych[222] samolotw pasaerskich[222]. Znana amerykaska firma Boeing[/] podaa do[62] wiadomoci[121], e koszty[112] przez[64] ni[44] poniesione[212] na[64] opracowanie[141] pasaerskiego[221] odrzutowca Boeing-siedemset[+] siedem[/], po[66] uruchomieniu[161] seryjnej[221] produkcji[121] i sprzedaniu[161] rnym[232] liniom lotniczym[232] trzystu[32] pidziesiciu[32] sztuk tych[222] samolotw, nie zwrciy[501] si. 
233~Telakowska W., Reindl T.~Problemy wzornictwa przemysowego~PWN~1966~22~24
Oczywicie o[66] dalszych[262] losach analogicznych[222] inicjatyw rozstrzygaj potem[8] specyficzne[212] warunki[112] poszczeglnych[222] krajw. Omawiane[212] dwa[31] przykady[112] dostatecznie ilustruj taki[241] wanie przebieg[141] spraw[122]. Na[+] pewno wychowankowie Bauhausu[121] szybciej ni absolwenci warszawskiej[221] akademii[121] mogli dotrze do[62] problemw wzornictwa[121] produkcji[121] przemysowej[221]. Byli[5] te do[62] niej[42] lepiej przygotowani. 
234~Telakowska W., Reindl T.~Problemy wzornictwa przemysowego~PWN~1966~62~17
Towary[112] znajdujce[+] si[212] w[66] sklepach i demonstrowane[212] w[66] witrynach, powszechnie noszone[212] ubiory[112], meble[112] naszych[222] mieszka, przedmioty[112], ktrymi si otaczamy[501], rodki[112] komunikacji[121], wyposaenie[111] dworcw, hoteli, wietlic i kin  wszystko[41] to[211] ma wpyw[141] na[64] ksztatowanie[141] sposobu bycia[121], upodoba, przyzwyczaje i mody[121]  sowem na[64] ksztatowanie[141] kultury[121] i poziomu konsumpcji[121]. 
235~Telakowska W., Reindl T.~Problemy wzornictwa przemysowego~PWN~1966~126~25
Przy[66] komponowaniu[161] wiadomie, a czasem[8] podwiadomie dokonywana jest[57] dzi selekcja i ograniczanie[111] elementw skadajcych[+] si[222] na[64] cao[141], szukanie[111] zwizoci[121], jednoznacznoci[121], rzetelnoci[121] plastycznoci[121] wyrazu. Potrzeba[111] prostoty[121] nasila[501] si. Bez[62] trudu zauway to[44] mona nie tylko we[66] wspczesnej[261] architekturze[161], ubiorze, formach sprztu komunikacyjnego[221], w[66] plakacie i innych[262] rodkach propagandy[121] i reklamy[121]. 
236~Jwiak R.~Sztuczny wiatr~MON~1965~18~11
Chcc lata szybko, wygodnie i bezpiecznie musimy bada. Wszelkie[212] badania[112], a w[66] tym[261] przypadku[161] badania[112] aerodynamiczne[212], umoliwiaj nam poznanie[141] zjawisk, z[65] ktrymi moe[5] si zetkn[501] czowiek w[66] powietrzu[161]. Poznanie[111] tych[222] zjawisk w[66] badaniach aerodynamicznych[262] przeprowadzonych[262] na[66] ziemi[161], stwarza podstawy[142] dalszego[221] postpu i zapobiega niepotrzebnemu naraeniu[131] ycia[121] czowieka[121]. 
237~Jwiak R.~Sztuczny wiatr~MON~1965~67~9
Nastpnym[251] kryterium[151] warunkujcym[251] pene[241] podobiestwo[141] aerodynamiczne[241] jest liczba Macha[/][121], obrazujca wpyw[141] ciliwoci[121] powietrza[121] na[64] charakter[141] przepywu. Liczb Macha[/][121] nazywamy stosunek[141] prdkoci[121] dwiku[121], czyli prdkoci[121] rozchodzenia[+] si[121] dwiku[121] (gosu) w[66] danym[261] orodku[161] (powietrzu[161]). 
238~Jwiak R.~Sztuczny wiatr~MON~1965~115~12
Pamitamy bowiem, e kadej[231] naddwikowej[231] prdkoci[131] przepywu odpowiada tylko jeden[241] okrelony[241] ksztat[141] dyszy[121]. W[66] tym[261] przypadku[161] elastyczne[212] cianki[112] dyszy[121], mogce[212] znacznie si odksztaca[501], przybieraj potrzebne[242] ksztaty[142] pod[65] naciskiem specjalnie wykonanych[222] do[62] tego[221] celu[121] instalacji[122]. Naley nadmieni, e dyfuzor[111] zmniejszajcy[211] prdkoci[142] przepywu od[62] wartoci[122] naddwikowych[222] do[62] poddwikowych[222], powinien mie rwnie regulowany[241] ksztat[141]. 
239~Jwiak R.~Sztuczny wiatr~MON~1965~122~14
Oprcz[62] powyszych[222] czynnikw zjawisku[131] odbitej[221] fali[121] uderzeniowej[221] towarzyszy[5] zwikszenie[+] si[111] czasu trwania[121] przepywu ustalonego[221]. Wzrost[111] ten[211] jest jednak niewielki[211] i czas[111] przepywu ustalonego[221] jest w[66] dalszym[261] cigu[161] bardzo krtki[211]. Niewielkie[241] zwikszenie[141] czasu przepywu ustalonego[221] mona uzyska take przez[64] duenie[141] rury[121] niskiego[221] cinienia[121]. 
240~Jwiak R.~Sztuczny wiatr~MON~1965~133~13
Modele[112] startuj przewanie z[62] ziemi[121] (mona je[44] rwnie wypuszcza z[62] samolotu). Do[62] tego[221] celu[121] uywa si[41] silnikw rakietowych[222] na[64] paliwo[141] stae[241], ktre[211] nastpnie oddziela[501] si od[62] modelu[121] i opada. Przed[65] prb przeprowadza si[41] badania[142] atmosfery[121] za[65] pomoc radiosond, rakiet i tym[232] podobne[212]. Badania[112] aktualnych[222] parametrw atmosfery[121] (cinienia[121], wilgotnoci[121] gstoci[121], temperatury[121]) niezbdne[212] s dla[62] wprowadzenia[121] poprawek do[62] wynikw pomiarw (na[64] przykad[141] prdkoci[121]). 
241~Jwiak R.~Sztuczny wiatr~MON~1965~204{?}~24
Waciwe[211] obliczenie[111] i zaprojektowanie[111] takich[222] nietypowych[222] konstrukcji[122] dachowych[222] wymaga znajomoci[121] rozkadu cinie na[66] dachu[161] w[66] zalenoci[161] od[62] kierunku[121] i prdkoci[121] wiatru. Majc rozkady[142] cinie na[66] dachu[161], atwo jest obliczy obcienia[142] dziaajce[242] na[64] poszczeglne[242] segmenty[142] konstrukcji[121] i wykry miejsca[142] najbardziej obcione[242], ktre[242] trzeba bdzie wzmocni. 
242~Kochaski M.~Od balisty do dziaa atomowego~MON~1965~14~17
Siy[121] miotajcej[221] w[66] balistach dostarczay pki[112] skrconych[222] y[122] zwierzcych[222], umocowane[212] pionowo w[66] ramie[161] zbudowanej[261] z[62] klockw drewnianych[222] w[64] pki[142] y[122] wkadano dwie[34] dwignie[142] z[62] obu[32] stron koyski[121], drugie[242] koce[142] koyski[121] czono z[65] dwigni. Aby[9] wystrzeli pocisk[141], napinano ciciw za[65] pomoc koowrotka i utrzymywano w[66] stanie[161] napitym[261] na[66] zaczepie[161]. Przed[65] ciciw, w[66] wyobieniu[161] koyski[121], ukadano pocisk[141], ktrym[251] by kamie[111] lub strzaa. 
243~Kochaski M.~Od balisty do dziaa atomowego~MON~1965~51~12
Przy[66] zwykym[261] dziaaniu[161] zapalnika przyczynami zadziaania[121] sponki[121] zapalajcej[221] mog by: nakucie[111] przez[64] iglic mechanizmu uderzeniowego[221], przesuwajc[+] si[241] w[66] kierunku[161] sponki[121] pod[65] wpywem bezwadnoci[121] podczas[62] uderzenia[121] pocisku[121] w[64] przeszkod (w[66] zapalnikach uderzeniowych[262]); nakucie[111] iglic mechanizmu zegarowego[221] w[66] mechanicznym[261] zapalniku[161] czasowym[261]; impuls[111] prdu w[66] zapalnikach zblieniowych[262] i zapalnikach elektrycznych[262] uderzeniowych[262] lub czasowych[262]. 
244~Kochaski M.~Od balisty do dziaa atomowego~MON~1965~95~12
Wspczynnik[111] ksztatu pocisku[121] jest czci skadow[251] tak zwanego[221] wspczynnika batalistycznego[221] pocisku[121], ktry[211] w[66] postaci[161] nieco uproszczonej[261] przedstawiony[211] jest[57] zwizkiem [~] bdcym[251] zasadnicz[251] charakterystyk balistyczn[251] pociskw. W[66] powyszym[261] wzorze [~]. Oznacza kaliber[141] pocisku[121] [~] jego[42] ciar[141] [~]. Czym[9] jest [~] mniejsze[211], tym[9] lepiej, gdy wiadczy to[41] o[66] mniejszych[262] oporach napotykanych[262] przez[64] pociski[142] w[66] czasie lotu. 
245~Kochaski M.~Od balisty do dziaa atomowego~MON~1965~115~3
Zamki[112] poosiowo suwliwe[212] rni[501] si od[62] zamkw klinowych[222] i rubowych[222] tym[45], e przy[66] otwieraniu[161] i zamykaniu[161] maj ruch[141] posuwisty[241], rwnolegy[241] do[2] osi[121] przewodu lufy[121]. Mona wykorzystywa je[44] przy[66] tym[46] dla[62] szeregu[121] czynnoci[122] takich[222], jak[9] na[64] przykad[141] pd[111] mechanizmu do[62] noszenia[121] i podawania[121] nabojw, wyrzucanie[111] wystrzelonych[222] usek i dosyanie[111] kolejnego[221] naboju[121] do[62] komory[121] nabojowej[221]. 
246~Kochaski M.~Od balisty do dziaa atomowego~MON~1965~170~8
Wybuch[141] adunku[121] atomowego[221] przeprowadza si[41] przez[64] szybkie[241] przejcie[141] masy[121] paliwa[121] atomowego[221] w[64] stan[141] skupiony[241]. Krce[212] dotychczas swobodnie neutrony[112] wywouj reakcj acuchow[241]. Intensywno[141] wybuchu[121] wzmagaj otaczajce[212] paliwo[141] atomowe[241] specjalne[12] powoki[112] grafitowe[212], ktrych[222] zadaniem jest utrudnianie[111] wylatywania[121] neutronw na[+] zewntrz adunku[121]. W[66] chwili[161] spotkania[121] z[65] celem[151] na[66] okrelonej[261] odlegoci[161] od[62] celu[121] nastpuje wybuch[111] zwykego[221] materiau[121] wybuchowego[221]. 
247~Kochaski M.~Od balisty do dziaa atomowego~MON~1965~199~22
Wiea czogu[121] jest dwudzielna. Bdc koysk dla[62] dziaa[121], grna cz[111] wiey[121] waha[501] si w[66] czopach dolnej[221], obrotowej[221] czci[121] wiey[121]. Wahliwa[211] wiea umoliwia ustawienie[141] na[66] czogu[161] potnego[221] dziaa[121], ktre[211] znajduje[501] si poza[65] jego[42] dziaem bojowym[251]. Dziki[63] temu[43] mona zmierzy rednic czci[121] obrotowej[221] czogu[121] i oglne[242] wymiary[142] czogu[121], a przez[64] to[44] i jego[42] ciar[141]. Francuskie[212] czogi[112] cikie[212] o[66] podobnej[261] konstrukcji[161] nie zostay[57] wprowadzone[212] na[64] uzbrojenie[141]. 
248~Pilecki S.~Od Ikara mdrsi~MON~1965~19~16
Jonosfera jest warstw zalegajc[251] nad[65] stratosfer na[66] wysokoci[161] od[62] okoo[8] osiemdziesiciu[32] do[62] okoo[8] szeset kilometrw. Skada[501] si ona z[62] silnie zjonizowanych[222] o[66] ujemnym[261] adunku[161] elektrycznym[261] czstek rozrzedzonych[222] gazw. W[66] niszych[262] partiach atmosfery[121], w[66] zwizku[161] z[65] wiksz[251] gstoci powietrza[121], jony[112] nie mog istnie przez[64] duszy[241] okres[141] czasu, na[66] wikszych[262] jednak wysokociach moliwoci[112] te[212] s znaczne[212]. Stopie[111] jonizacji[121] i wysoko[111] jonosfery[121] nad[65] powierzchni ziemi[121] s zmienne[212] i zale od[62] pory[121] doby[121] i roku[121], nasilenia[121] plam sonecznych[222] i tym[232] podobnych[222]. 
249~Pilecki S.~Od Ikara mdrsi~MON~1965~24~34
Najbardziej istotny[241] wpyw[141] na[64] organizm[141] czowieka[121] wywieraj przecienia[112] powstajce[212] w[66] tych[262] wanie kierunkach. Wpyw[111] przyspieszenia[121] (przecienia[121]) na[64] organizm[141] czowieka[121] zaleny[211] jest[57] od[62] nastpujcych[222] czynnikw: wartoci[121] przyspieszenia[121], czasu jego[42] dziaania[121] prdkoci[121] narastania[121] przyspieszenia[121], kierunku[121] si przyspieszenia[121] wzgldem[65] ciaa[121] obcego[221], czci[122] ciaa[121], na[64] ktre[242] siy[112] te[212] dziaaj, czstoci[121] zmian tych[222] si i stanu organizmu. 
250~Pilecki S.~Od Ikara mdrsi~MON~1965~82~15
W[66] szkoach takich[262] szkoli si[41] rnych[242] specjalistw[142], ktrych[222] praca wie[501] si z[65] wypadkami i awariami w[66] lotnictwie. S wic nimi piloci, nawigatorzy, cznociowcy, mechanicy jak rwnie lekarze, sanitariusze i inni. Zakres[111] wiedzy[121] o[66] subie[161] ratowniczej[261] jest bardzo obszerny[211], gdy awarie[112] mog zachodzi w[66] bardzo rnych[262] warunkach, a sposoby[112] przeciwdziaania[121] im[43] lub likwidowania[121] czy zmniejszania[121] ich[42] nastpstw musz by inne[212] na[66] oceanie, w[66] lasach, na[66] jeziorach lub w[66] zanieonych[262] grach. 
251~Pilecki S.~Od Ikara mdrsi~MON~1965~177~31
Biorc pod[64] uwag due[242] trudnoci[142], jakie[212] mog wystpi z[65] hodowl wyszych[222] rolin na[66] statku[161] kosmicznym[261], zwrcono uwag na[64] rolin wodn[241] Wolffia[+] arrhiza[$]. A szedziesit[34] do[62] szedziesiciu[32] piciu[32] procent[122] caej[221] tej[221] masy[121] stanowi wglowodany[142] (skrobia). Nie jest[57] wykluczone[211], e rwnie niektre[212] roliny[112] wysze[212] w[66] ograniczonej[261] iloci[161] bd[56] mogy[52] by[57] hodowane[212] na[66] pokadzie[161] statku[121] kosmicznego[221]. 
252~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~34~1
Architektura romaska narastaa na[66] tradycji[161] antycznego[221] Rzymu[/], odrodzonej[261], skodyfikowanej[261] i rozwinitej[261] w[66] oparciu[161] o[64] nowe[241] imperium[141] Karola[/][121] Wielkiego[/][221] i Ottonw[/][122]. Dawne[212] rzymskie[212] wzorce[112] techniczne[212], przestrzenne[212] i plastyczne[212]  najmniej przez[64] ciemne[242] wieki[142] znieksztacone[212] w[66] Italii[/][161]  wraz z[65] acisk[251] romask[251] kultur wdroway na[64] pnoc[141], po[66] drodze[161] upraszczane[212], a w[66] zakresie kompozycji[121] planu, bryy[121] i paszczyzny[121] poddane[212] nowemu, geometrycznemu moduowi. Na[66] pnocy[161], a szczeglnie na[66] terenach normandzkiej[221] Francji[/][121] i Anglii[/][121] romanizm[111] przechodzi w[66] cigu[161] dwunastego[221] wieku[121] zupenie zasadnicze[242] przeobraenia[142]. 
253~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~70~31
cile centralna omioboczna nawa ze[65] smukym[251] ciosowym[251] supem, rozsuwajcym[251] ze[62] rodka ebra[121] gwiadzistej[221] sieci[121] sklepienia[121], posiadaa analogie[142] w[66] przykatedralnych[262] kapitularzach angielskich[262], genetycznie blisza bya[5] jednak zapewne kwadratowym[232] kapitularzom Malborka[/] czy wrcz jednosupowemu cysterskiemu kapitularzowi niedalekiego[221] Ldu[/]. Omiobok[111] nie stanowi[5] jednak caego[221] kocioa w[66] Gosawicach[/], lecz wie[501] si czterema bokami z[65] formujcymi rzut[141] krzya aneksami: [&] 
254~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~94~22
Podczas[+] gdy na[66] nizinach o[66] obliczu[161] stylowym[261] architektury[121] decydoway nadal kocioy[112], w[66] Maopolsce[/][161] ju w[66] pitnastym[261] wieku[161] budownictwo[111] wieckie[211] nie ustpuje sakralnemu. Doskonaoci artystyczn[251] i techniczn[251] moe[5] si ono tylko rwna[501] z[65] wczesn[251] mieszczask[251] architektur Gdaska[/][121], ale jego[42] wybitne[212] przykady[112] powstaj nie[+] tyle[9] na[64] zlecenie[141] mieszczan, co[9] kulturalnych[222] maopolskich[222] monowadcw[122]. Ich[42] poczynania[142] budowlane[242] przymi dopiero od[62] koca pierwszej[221] wierci[121] szesnastego[221] wieku[121] mecenat[111] ostatnich[222] Jagiellonw[/][122], [&] 
255~Supiski W.~Sto lat okrtw wojennych~MON~1965~23~17
Napd[111] parowy[211] zwikszy znacznie zdolnoci[142] manewrowe[242] okrtw, co[41] doprowadzio do[62] ponownego[221] pojawienia[+] si[121] taranw. Tarany[112] zawiody ostatecznie w[66] praktyce[161], lecz przez[64] nastpne[241] pwiecze[141] stanowiy charakterystyczny[241] element[141] konstrukcyjny[241] okrtw i wywary niemay[241] wpyw[141] na[64] taktyk bitew morskich[222] dziewitnastego[221] wieku[121]. 
256~Supiski W.~Sto lat okrtw wojennych~MON~1965~43~33
Pozioma cz[111] pokadu znajdowaa[501] si nieco powyej[62] linii[121] wodnej[221], pochye[212] boki[112] natomiast schodziy poniej[62] tej[221] linii[121]. Cao[111] tworzya co[44] w[66] rodzaju[161] dachu[121] chronicego[221] ywotne[242] czci[142] okrtu przed[65] pociskami. Pokad[111] pancerny[211] okrtu mia[5] tylko trzydzieci[34] osiem[34] milimetrw gruboci[121], lecz poniewa mg by[57] trafiony[211] tylko pod[65] maym[251] ktem, dawa skuteczn[241] ochron przed[65] pociskami rednich[222] kalibrw. 
257~Supiski W.~Sto lat okrtw wojennych~MON~1965~53~26
Entuzjazm[111] do[62] tej[221] nowej[221] broni[121] wystpi przede[+] wszystkim we[66] Francji[/][161], ktra widziaa w[66] torpedowcach skuteczn[241] przeciwwag dla[62] potnej[221] floty[121] angielskich[222] okrtw liniowych[222]. W[66] cigu[161] omiu[32] lat, midzy[65] rokiem tysic osiemset osiemdziesitym[251] smym[251] a tysic osiemset dziewidziesitym[251] szstym[251], wybudowano we[66] Francji[/][161] siedemdziesit[34] pi[34] torpedowcw, przy[66] czym[46] ograniczono do[62] minimum[121] budow nowych[222] okrtw liniowych[222]. 
258~Supiski W.~Sto lat okrtw wojennych~MON~1965~61~16
Torpedowce[112] dawnego[221] typu zostay[57] cakowicie wyparte[212] z[62] uycia[121], jako[61] okrty[112] bojowe[212], przez[64] niszczyciele[142] i kutry[142] torpedowe[242]. Pozostae[212] jeszcze w[66] skadzie[161] flot stare[212] torpedowce[112] byy[57] uywane[212] w[66] czasie wojny[121] jako[61] przybrzene[212] jednostki[112] dozorowe[212]. Te[242] same[242] funkcje[142] speniay torpedowce[112] nowo budowane[212] przez[64] niektre[242] pastwa[142], jak[9] Wochy[/][142] i Niemcy[/][142]. 
259~Supiski W.~Sto lat okrtw wojennych~MON~1965~166~11
Obecnie jednak uznano, e uzbrojenie[111] to[211] jest ju niewystarczajce[211] pod[65] wzgldem[151] dononoci[121] i jedno[211] z[62] dzia[122] kalibru sto dwadziecia siedem milimetrw ma by[57] zamienione[211] na[64] pojedyncz[241] wyrzutni pociskw kierowanych[222] przeciwlotniczych[222] typu Tartar[/][111] o[66] dononoci[161] dwadziecia jeden tysicy metrw, a dotychczasowy[211] miotacz[111] bomb gbinowych[222] na[64] ulepszony[241] miotacz[141] rakieto-torped[122] typu Asroc[/][111] o[66] dononoci[161] czternacie tysicy piset metrw. Zaoga liczy czterystu[32] pidziesiciu[32] ludzi[122]. 
260~Supiski W.~Sto lat okrtw wojennych~MON~1965~180~9
Okrty[12] pomocnicze[212] zyskay na[66] znaczeniu[161] we[66] wspczesnych[262] warunkach, gdy stare[212] bazy[112] s[57] powanie zagroone[212] przez[64] bro[141] atomow[241], a flota bdzie[56] musiaa[52] by[57] zaopatrzona w[64] potrzebne[242] rodki[142] na[66] nie majcych[262] odpowiednich[222] urzdze redach[162], a nawet na[66] penym[261] morzu[161]. Wikszo[111] pastw posuguje[501] si jednak jeszcze okrtami pomocniczymi zbudowanymi w[66] czasie drugiej[221] wojny[121] wiatowej[221]. 
261~Witkowski B.J.~Od lontu do radiozapalnika~MON~1965~13~13
Dziaanie[111] zapalnika rurkowego[221] byo bardzo proste[211]  cho czsto zawodne[211]  od[62] gazw prochowych[222], majcych[222] wysok[241] temperatur w[66] chwili[161] strzau, zapala[501] si knot[111], od[62] ktrego[221] ogie[111] przechodzi do[62] zapalnika. Masa prochowa zapalnika palia[501] si przez[64] okrelony[241] czas[141], po[66] upywie ktrego[221] ogie[111] dochodzi do[62] adunku[121] wybuchowego[221]  powodujc rozerwanie[+] si[141] pocisku[121] i raenie[141] przeciwnika[121] odamkami. 
262~Witkowski B.J.~Od lontu do radiozapalnika~MON~1965~76~7
Wiadomo powszechnie, e kondensatory[112] przy[66] wczeniu[161] do[62] ukadu prdu staego[221] nie przewodz prdu, natomiast zostaj[57] naadowane[212]. Dlatego, mwic na[66] marginesie, wyjcie[111] wtyczki[121] odbiornika radiowego[221] z[62] sieci[121] wcale nie daje gwarancji[121] uniknicia[121] podczas[62] manipulacji[121] we[66] wntrzu[161] poraenia[121] prdem. Natomiast kondensatory[112] doskonale przewodz prd[141] zmienny[241] i dlatego mog w[66] tym[261] wypadku[161] speni rol urzdzenia[121] zabezpieczajcego[221] w[66] opisywanym[261] zapalniku[161]. 
263~Witkowski B.J.~Od lontu do radiozapalnika~MON~1965~89~2
Czstotliwo[111] odebranych[222] fal bdzie[56] rwnie rnia[521] si od[62] fal wysyanych[222] z[62] powodu istnienia[121] tak zwanej[221] prdkoci[121] wzgldnej[221] (midzy[65] pociskiem a samolotem), czyli czstotliwo[111] ta bdzie[56] si zmieniaa[521] zgodnie z[65] opisanym[251] ju zjawiskiem Dopplera[/][121]. Czstotliwo[111] fal odbitych[222] ktr[241] oznaczamy przez[64] [~] wzrasta podczas[62] zbliania[+] si[121] pocisku[121] do[62] celu[121]. 
264~Witkowski B.J.~Od lontu do radiozapalnika~MON~1965~114~19
Kade[211] nagrzane[211] ciao[111] emituje promienie[142] podczerwone[242] i im[9] ma wysz[241] temperatur, tym[9] wyraniej mona okreli ilo[141] promieniowania[121]. Doskonaym[251] promiennikiem tych[222] fal jest leccy[211] samolot[111], ktry[211] emituje moc[141] nawet rzdu kilku[32] kilowatw. Dlatego powstay[5] gowice[112] samonaprowadzajce[212], ktre[212] pracuj w[66] zakresie fal podczerwonych[222] w[64] sposb[141] bierny[241]. 
265~Skowski S., Szostakiewicz S.~wiat tworzyw sztucznych~WP~1965~34~23
Istniej dwa[31] kwasy[112]: cyjanowy[211] i piorunowy[211], ktrych[222] czsteczki[112] skadaj[501] si z[62] tej[22] samej[221] liczby[121] atomw tych[222] samych[222] pierwiastkw; mimo[64] to[44] kady[211] z[62] tych[222] zwizkw wykazuje zupenie inne[242] waciwoci[142]. Pierwszy[211] z[62] nich[42], kwas[111] cyjanowy[211], tworzy z[65] metalami bardzo trwae[241] poczenie[141], wytrzymujce[241] nawet praenie[141] do[62] czerwonoci[121]. Drugi[221], kwas[111] piorunowy[211], daje z[65] tymi samymi metalami zwizki[142] niesychanie atwo, [&] 
266~Skowski S., Szostakiewicz S.~wiat tworzyw sztucznych~WP~1965~48~22
W[66] latach siedemdziesitych[262] ubiegego[221] wieku[121] synnemu chemikowi niemieckiemu Baeyerowi[/] oraz jego[42] uczniom znany[211] ju by[57] fakt[111] czenia[+] si[121] fenolu[121] z[65] formaldehydem w[66] obecnoci[11] kwasw na[64] substancj przypominajc[241] konsystencj ywic. O[66] wycigniciu[161] z[62] tej[221] wiadomoci[121] jakich[222] korzyci[122] praktycznych[222] nie mylano, gdy formaldehyd[111] by jeszcze wwczas zwizkiem bardzo drogim[251], niedostpnym[251] na[64] skal przemysow[241]. 
267~Skowski S., Szostakiewicz S.~wiat tworzyw sztucznych~WP~1965~157~1
A wic z[65] nylonem moemy si spotka[501] dzi niemal wszdzie. W[66] mieszkaniu[161], w[66] szpitalu, we[66] wszelkich[262] rodkach lokomocji[121] morskiej[221], ldowej[221] i powietrznej[221], w[66] grach czy nad[65] morzem, w[66] fabryce[161], na[66] stadionie sportowym[261] czy na[66] zabawie[161], gdzie dziesitki[112] ng w[66] nylonowych[262] poczochach i skarpetkach tacz w[64] tak[141] jazzu z[62] dugograjcej[221] nylonowej[221] pyty[121]. 
268~Skowski S., Szostakiewicz S.~wiat tworzyw sztucznych~WP~1965~179~22
Nie pomoga akcja ratownicza, w[66] ktrej[261] brali udzia[141] najwybitniejsi naukowcy, a midzy[65] nimi wielki[211] Pasteur[/]. Setki[112] fabryk przerabiajcych[222] jedwab[141] stany bezczynnie, ich[42] robotnicy[112] znaleli[501] si bez[62] pracy[121], a waciciele zastanawiali[501] si powanie nad[65] cakowitym[251] zlikwidowaniem swych[222] zakadw i przerzuceniem[+] si na[64] produkcj mniej ryzykown[241] i mniej zalen[241] od[62] kaprysw przyrody[121]. 
269~Skowski S., Szostakiewicz S.~wiat tworzyw sztucznych~WP~1965~188~3
Przez[64] odpowiednie[242] procesy[142] termiczne[242], mechaniczne[24] bd chemiczne[242] wknom poliamidowym[232] nadaje si[41] trwa[241] posta[141] spiralnych[222] sprynek. Doskonaa sprysto[111] poliamidu, jak[9] rwnie jego[42] zdolno[111] zachowywania[121] raz[8] nadanego[221] ksztatu, sprawiaj, e dzianiny[112] i trykotae[112] wykonane[212] z[62] takich[222] sprynkowatych[222] wkien odznaczaj[501] si wietn[251] elastycznoci. 
270~Gaszyski L.~Niewidzialny suga~WP~1965~33~19
Jednostk napicia[121] jest wolt[111] w[66] skrcie [~], wywodzcy[211] sw[241] nazw[141] od[62] nazwiska[121] woskiego[221] uczonego[221] Aleksandra[/][121] Volty[/][121], ktry[211] na[66] przeomie osiemnastego[221] i dziewitnastego[221] wieku[121] zbudowa pierwsze[241] rdo[141] energii[121] elektrycznej[221] w postaci[161] ogniwa[121]. Jednostka ta jest[57] niewtpliwie znana ju choby z[62] napisu dwiecie[31] dwadziecia[31] wolt[122], wytrawionego[221] na[66] szkle kadej[221] arwki[121] czy na[66] metalowej[261] tabliczce[161] kuchenki[121] elektrycznej[221]. Czy jest to[41] jednostka dua, czy maa, zorientuje nas[44] ponisze[211] zestawienie[111] najczciej spotykanych[222] napi[122]: [&] 
271~Gaszyski L.~Niewidzialny suga~WP~1965~46~23
Jest to[41] niewielki[211] elektromagnes[111], uzwojenie[141] ktrego[221] czymy ze[65] rdem prdu za[65] porednictwem na[64] przykad[141] wycznika przyciskowego[221] gdy naciniemy na[64] guziczek[141] owego[221] wycznika, pod[65] wpywem prdu przepywajcego[221] przez[64] uzwojenie[141] elektromagnesu rdze[111] przyciga przegubow[241] elazn[241] kotwiczk. Jej[42] ruch[111] powoduje z[62] kolei[121] zwarcie[141] dwch[32] stykw, ktre[242] moemy wczy do[62] jakiego[221] innego[221] obwodu. Najczciej jest to[41] obwd[111], w[66] ktrym[261] pynie[5] prd[111] o[66] duym[261] nateniu[161]. 
272~Gaszyski L.~Niewidzialny suga~WP~1965~56~25
Tymczasem pyta wolnoobrotowa o[66] rednicy[161] dwudziestu[32] piciu[32] centymetrw pozwala na[64] wysuchanie[141] utworu trwajcego[221] osiemnacie[34] minut, a rozporzdzajc pyt trzydziestocentymetrow[251] mamy[5] zapewnion[241] nieprzerwan[241] kontemplacj nagrania[121] przez[64] dwadziecia[34] pi[34] minut. Istniej te cakiem mae[212] pyty[112] dugograjce[212] o[66] rednicy[161] siedemnastu[32] i pi dziesitych[122] centymetra. Odtwarzamy je[44] z[65] prdkoci czterdziestu[32] piciu[32] obrotw na[64] minut w[66] czasie do[62] siedmiu[32] minut. 
273~Gaszyski L.~Niewidzialny suga~WP~1965~116~7
Czyby wic akumulator[111] przedstawia urzdzenie[141], z[62] ktrego[221] mona pobiera tyle[8] energii[121], ile[8] si[41] jej[42] w[66] nim[46] poprzednio zmagazynowao? Niestety, nie. Z[62] akumulatora daje[501] si uzyska jedynie okoo[8] siedemdziesit[34] procent[122] energii[121] uprzednio zmagazynowanej[221]. Ten[211] stosunek[111] energii[121] uzyskiwanej[221] do[6] doprowadzanej[221] zwie[501] si sprawnoci akumulatora. 
274~Gaszyski L.~Niewidzialny suga~WP~1965~125~18
Ot drugi[211] koniec[111] tego[221] uzwojenia[121] wyprowadzony[211] jest[57] na[+] zewntrz do[62] przerywacza[121] mieszczcego[+] si[221] we[66] wsplnej[261] obudowie[161] ze[65] wspomnianym[251] ju rozdzielaczem. Na[64] przerywacz[141] skada[501] si nieruchomy[211] styk[111], przymocowany[211] do[62] oprawy[121] i poczony[211] z[65] mas, oraz styk[111] ruchomy[211], utrzymywany[211] w[66] pozycji[161] zwarcia[121] przez[64] sprynujc[241] blaszk. Styki[112] s[57] rozwierane[212] przez[64] krzywk na[66] waku napdzajcym[261] palec[141] rozdzielacza. 
275~Gaszyski L.~Niewidzialny suga~WP~1965~131~7
Mwic o[66] prdzie elektrycznym[261] wspomnielimy, e atom[111] przypomina budow Ukad[141] Soneczny[241]. Dokadniejsze[212] badania[112] wykazay jednak istnienie[141] zasadniczych[222] rnic midzy[65] nimi. Pierwsza polega na[66] tym[46], e planety[112] okraj Soce[141] po[66] orbitach lecych[262] niemal w[66] jednej[261] paszczynie[161]  podczas[+] gdy elektrony[112] atomu migaj dookoa[62] jego[42] jdra[121] po[66] orbitach bardzo rnie rozoonych[262] w[66] przestrzeni[161]. 
276~Gaszyski L.~Niewidzialny suga~WP~1965~162~26
Po[66] naoeniu[161] rur sscych[222] i wa[121] sscego[221] do[62] otworu w[66] przodzie obudowy[121] i nasadzeniu[161] na[64] jego[42] wlot[141] duej[221] szczotki[121], moemy ni[45] czyci przedmioty[142] paskie[242] o[66] duych[262], chropowatych[262] powierzchniach. Za[65] pomoc za maej[221] szczotki[121] usuwamy kurz[141] z[62] mebli, ram, wnk[122], ksiek i przedmiotw o[66] nierwnej[261] powierzchni[161]. Ssawka dua suy do[62] czyszczenia[121] duych[222] gadkich[222] powierzchni[122], [&] 
277~Gaszyski L.~Niewidzialny suga~WP~1965~169~24
Dopki kabina porusza[501] si z[65] nominaln[251] prdkoci, linka ukadu ogranicznika[121]  poczona przez[64] dwigni [~] z[65] kabin  przesuwa[501] si rwnie z[65] t[251] sam[251] prdkoci. W[66] trakcie obracania[+] si[121] bloczka [~] specjalne[212] krzywki[112] na[66] jego[42] bocznej[261] powierzchni[161] zaczepiaj rytmicznie o[64] podstaw przegubowo osadzonej[221] dwigni[121] [~], zmuszajc j do[62] miarowych[222] wahni w[66] kierunku[161] prostopadym[261] do[62] osi[121] koa[121]. 
278~Biskupski S.~Uwaga peryskop!~WP~1962~61~14
Horyzont[141] ogldamy przez[64] jeden[241] okular[141], tote odnosi si[41] wraenie[141], e patrzymy jednym[251] okiem. Wystarczy jednak chwila, eby si do[62] tego[42] przyzwyczai[501]. W[66] okularze widoczne[212] s dwie[31] wsprzdne[212] linie[112] z[65] wyznaczon[251] podziak. Przy[66] ataku[161] torpedowym[261] podziaka ta uatwia celowanie[141] i oddanie[141] celnej[221] salwy[121] torpedowej[221]. W[66] podziace[161] ukazuje[501] si nagle sylwetka statku[121] zdajcego[221] w[66] kierunku[161] portu. 
279~zbiorowa~Fantazja i rzeczywisto~Iskry~1963~219~1
Po[66] wczeniu[161] walca do[62] obwodu elektrycznego[221] prd[111] przez[64] warstw z[65] przewodnoci dziurow[251] nie pynie[5]. Moe[5] on pyn tylko przez[64] rdze[141] walca, jednake w[64] miar zwikszania[121] napicia[121], doprowadzonego[221] do[62] piercienia z[62] indu[121], nie przewodzca warstwa z[65] przewodnoci dziurow[251] pogrubia[501] si jak[+] gdyby, poszerza kosztem przewodzcego[221] rdzenia. W[64] ten[241] sposb[141] drgania[112] sabego[221] prdu doprowadzonego[221] do[62] piercienia[121], wywouj zmiany[142] silnego[221] prdu, [&] 
280~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~125~8
rodkowe[211] przso[111] byo tu szersze[211] i dwigao kondygnacj drug[241], rwnie opilastrowan[241], z[65] okrgym[251] oknem w[66] rodku. Poddanie[111] cian dyscyplinie[131] porzdku[121] stworzyoby z[62] tej[221] fasady[121] jednorodn[241], nowoytn[241] kompozycj, gdyby zwieczono j trjktnym[251], klasycznym[251] frontonem, zamiast tradycyjnie odcina szczyty[142], ktre[212] podobnie jak[9] w[66] pnym[261] gotyku[161] stanowi pole[141] odrbnej[221] dekoracji[121]. Nad[65] naw gwn[251] wznosi[501] si typowy niderlandzki[211] szczyt[111] z[65] okuciowym[251] wypenieniem. 
281~Pawlak Z.~Maszyna i jzyk~PWN~1964~485~106
Wyjania to[41], dlaczego symboliki[112] wygodne[212] dla[62] maszyn nie nadaj[501] si dla[62] posugiwania[121] rcznego[221]. Struktura ich[42] jest niezgodna ze[65] skadni jzyka potocznego[221] i s one dlatego trudne[212] do[62] zrozumienia[121] i wymawiania[121]. Natomiast symbolika[111] nawiasowa jest odzwierciedleniem skadni[121] jzyka potocznego[221] i dlatego posugiwanie[+] si[111] ni[45] nie sprawia trudnoci[121]. 
282~Biskupski S.~Uwaga peryskop!~WP~1962~159~19
Prby[112] z[65] okrtami podwodnymi wyposaonymi w[64] napd[141] Waltera[/][121] odbyway[501] si w[66] tysic dziewiset czterdziestym[261] czwartym[261] roku[161] w[66] rejonie Helu[/][121]. Do[62] zakoczenia[121] wojny[121] Niemcy[112] zdoali wybudowa zaledwie cztery[34] jednostki[142] tego[221] typu, ktre[212] w[66] dziaaniach udziau nie wziy. Okrty[112] te[212] miay wyporno[141] nawodn[241] trzysta czternacie ton[122] i podwodn[241] trzysta czterdzieci pi ton[122], dugo[141] okoo[62] czterdziestu[32] metrw, szeroko[141] trzy i pi dziesitych[122] metra. 
283~Biskupski S.~Uwaga peryskop!~WP~1962~261~10
Dawniej okrt[111] podwodny[211] spenia jedynie taktyczne[242] zadania[142], bro[111] jdrowa i energia atomowa pozwalaj mu wyj[5] na[64] szerokie[242] przestrzenie[142] oceaniczne[242] i wykonywa zadania[142] o[66] charakterze operacyjnym[261]. Podwodny[211] okrt[111] atomowy[211] moe[5] zniszczy baz morsk[241], duy[241] orodek[141] przemysowy[241] lub zesp[141] lotniskowcw. W[66] przyszoci[161] walki[112] podwodne[212] stan[501] si jedn[251] z[62] podstawowych[222] metod obrony[121] wasnych[222] granic morskich[222] przed[65] prb przeniknicia[121] nieprzyjacielskich[222] okrtw podwodnych[222]. 
284~Gaszyski L.~O woltach bez lku~Iskry~1965~26~12
Ot gniazdko[111] wtyczkowe[211] znajduje[501] si pod[65] napiciem, przekazanym[251] mu z[62] elektrowni[121] przez[64] miejsk[241] sie[141] elektryczn[241], a sia elektromotoryczna tkwi w[66] kadej[261] z[62] prdnic, jakie[212] pracuj w[66] tej[261] elektrowni[161], dajc prd[141] do[62] sieci[121]. Czy pomidzy[65] napiciem, si elektromagnetyczn[251] istnieje jaka[211] zaleno[111]? Oczywicie. 
285~Gaszyski L.~O woltach bez lku~Iskry~1965~158~2
Wrd[62] nieprzeniknionych[222] ciemnoci[122] nocy[121] brytyjskiemu okrtowi[131] wojennemu udaje[501] si bez[62] pomocy[121] samolotu zwiadowczego[221] wykry z[62] odlegoci[121] kilkunastu[32] kilometrw obecno[141] nieprzyjacielskiej[221] jednostki[121] pywajcej[221] i po[66] drugiej[261] ju salwie[161] posa j na[64] dno[141]. Rwnie w[66] cigu[161] chmurnej[221] nocy[121] grupa angielskich[222] okrtw otwiera ogie[141] do[62] skoncentrowanej[221] w[+] pobliu brzegw Peloponezu[/] woskiej[221] floty[121] wojennej[221] znajdujcej[+] si[221] daleko poza[65] zasigiem reflektorw, [&] 
286~Gaszyski L.~O woltach bez lku~Iskry~1965~179~23
W[66] rezultacie nastpi osabienie[111] wizki[121] pierwotnej[221] na[64] skutek[141] interferencji[121] wizek[122], skierowanych[222] przeciwnie do[62] jej[42] kierunku[121]. Dziki[63] temu[43] do[62] fotokomrki[121] dotr promienie[112] wietlne[212] o[66] sile[161] zmieniajcej[+] si[261] rwnie w[64] takt[141] zmian przyoonego[221], czyli sterujcego[221] napicia[121]. Otrzymuje przeto ona wiato[141] zmodulowane[241] [#] 
287~Wajdowicz R.~Maszyny mwice~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1966~18~4
Po[66] odkryciu[161] zjawiska[121] prdu elektrycznego[221] uczeni[112] potrafili pocztkowo oceni tylko cz[141] moliwoci[122], jakie[242] kryy w[66] sobie[43] nowe[212] odkrycia[112], a mianowicie dziaanie[111] cieplne[211] i chemiczne[211] prdu. Liczne[212] jednak analogie[112] midzy[65] elektrycznoci a magnetyzmem naprowadziy uczonych[142] na[64] myl[141] o[66] istnieniu[161] zwizku[121] midzy[65] tymi zjawiskami. 
288~Wajdowicz R.~Maszyny mwice~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1966~83~5
Urzdzenie[111] pod[65] nazw[151] Messtronom[/][111] umoliwiao regulacj prdkoci[121] obydwu[32] napdw. Ale i te[212] pomysy[112] nie utrzymay[501] si. Zarwno w[66] Ameryce[/][161] aparatura Cameraphone[/] Edisona[/][121], jak[9] i w[66] Europie[/][161] Chronophone[/] Gaumonta[/][121], Biophon[/] Messtera[/][121] czy angielska Vivaphone[/] zaczy wychodzi z[62] uycia[121]. Rozwj[111] i produkcja urzdze dwikowych[222] w[66] zastosowaniu[161] do[62] kinematografii[121] zostay[57] w[66] tym[261] okresie wyranie zahamowane[212] i okoo[62] tysic dziewiset czternastego[221] filmy[112] mwione[212] zeszy[5] waciwie z[62] ekranw kin. 
289~Wajdowicz R.~Maszyny mwice~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1966~156~3
Zmodulowane[211] w[64] ten[241] sposb[141] wiato[111] uku[121] po[66] przedostaniu[+] si[161] przez[64] wsk[241] szczelin dawao zapis[141] na[66] tamie[161] wiatoczuej[261]. Kchenmeister[/] nie zdecydowa[501] si na[64] zmian wymiarw klatki[121] obrazowej[221] i umieci ciek dwikow[241] na[66] skraju[161] tamy[121] na[+] zewntrz[62] perforacji[121] z[65] zachowaniem jednak normalnej[221] trzydziestopiciomilimetrowej[221] szerokoci[121] tamy[121] filmowej[221]. 
290~Wajdowicz R.~Maszyny mwice~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1966~165~16
Udoskonalenie[111] konstrukcji[121] modulatorw wiata[121] byo tylko jednym[21] ze[62] rodkw, majcych[222] na[66] celu[161] podwyszenie[141] jakoci[121] zapisu dwiku[121] na[66] tamie[161] filmowej[261], w[66] latach trzydziestych[262] konstruktorzy najpowaniejszych[222] laboratoriw naukowo-badawczych[222] powicili wiele[8] uwagi[121] zmniejszeniu[131] poziomu szumw wasnych[222] nonika dwiku[121], ktre[212] zwaszcza daway[501] si we[64] znaki[142] przy[66] odtwarzaniu[161] z[62] zapisu powierzchniowego[221] w[66] urzdzeniach o[66] wielkiej[261] mocy[161] akustycznej[261]. 
291~Orowski B.~Piset zagadek z historii techniki~WP~1965~43~5
Wynalaz jedwabny[241] pancerz[141] kulochronny[241]. Pracowa gwnie nad[65] wkiennictwem i filmem. Jego[42] elektryczno-fotograficzna metoda tkania[121] pozwalaa na[64] skopiowanie[141] kadego[221] wzoru w[66] cigu[161] p godziny[121]. Stworzy wasny[241] system[141] filmu barwnego[221]. Anglik, twrca wysokoprnego[221] silnika[121] parowego[221]. Pionier[111] uycia[121] pary[121] w[66] wielu[36] dziedzinach midzy[+] innymi w[66] rolnictwie. W[66] latach tysic osiemset szesnacie tysic osiemset dwadziecia dwa przebywa w[66] Peru[/][161] i Kostarice[/][161]. 
292~Orowski B.~Piset zagadek z historii techniki~WP~1965~55~6
Jakie[211] jedno[211] wielkie[211] odkrycie[111] moe[5] gruntownie zmieni nasz[241] pogld[141] na[64] wiat[141], sprawi, e zadania[112] dzisiaj niewykonalne[212], stan[501] si czym[45] dziecinnie atwym[251]. Projekty[142] na[64] wyrost[141] mona podzieli na[64] blisze[242] i dalsze[242]. Pierwsze[212] le ju czsto dzisiaj w[66] granicach moliwoci[122] technicznych[222] i na[66] przeszkodzie[161] w[66] ich[42] realizacji[161] stoi gwnie brak[111] jednoci[121] caej[221] ludzkoci[121]. 
293~Orowski B.~Piset zagadek z historii techniki~WP~1965~150~32
Jest on twrc jednej[221] z[62] hipotez wytrzymaociowych[222], jako[61] pierwszy[211] poda rwnanie[141] odksztaconej[221] osi[121] belki[121] zginanej[221], opracowa graficznie przedstawienie[141] napre w[66] punkcie. W[66] tysic osiemset szedziesitym[261] smym[261] roku[161] pierwszy[211] uy wykresw przedstawiajcych[222] naprenia[142] w[66] danym[261] punkcie przy[66] rozmaitych[262] pooeniach obcie, tak zwanych[222] linii[122] wpyww (szczeglnie wanych[222] przy[66] projektowaniu[161] konstrukcji[122] podlegajcych[222] dziaaniu[131] obcie ruchomych[222], na[64] przykad[141] mostw). 
294~ywiski M.~Nowe napdy rakietowe~MON~1966~65~12
Warstwa ciekego[221] czynnika[121] roboczego[221] spenia jednoczenie rol reflektora dla[62] neutronw oraz ochrony[121] otoczenia[121] przed[65] cieplnym[251] i jonizujcym[251] promieniowaniem. W[66] celu[161] zmniejszenia[121] rozmiarw aktywnej[221] strefy[121] reaktora konieczne[211] jest stosowanie[111] wysokich[222] cinie. Przy[66] temperaturze[161] rzdu trzydzieci tysicy Kelrina[/][121] i cinieniu[161] piciu[32] tysicy kilogramw na[64] centymetr[141] kwadratowy[241] rednica reaktora byaby rzdu dwch[32] do[62] trzech[32] metrw. 
295~ywiski M.~Nowe napdy rakietowe~MON~1966~70~3
Wymiana ciepa[121] midzy[65] plazm paliwa[121] jdrowego[221] a czynnikiem roboczym[251] odbywa[501] si: przez[64] unoszenie[141] (konwekcj), przez[64] dyfuzj do[62] czynnika roboczego[221] produktw rozpadu jdrowego[221] o[66] duej[261] energii[161] kinetycznej[261] oraz w[66] efekcie promieniowania[121] cieplnego[221]. Jak[9] wykazuje uproszczona analiza teoretyczna, dwie[31] pierwsze[212] drogi[112] wymiany[121] ciepa[121] dawayby zaledwie par[34] procent[122] cakowitej[221] energii[121] przejmowanej[221] przez[64] czynnik[141] roboczy[241]. 
296~ywiski M.~Nowe napdy rakietowe~MON~1966~88~6
Obojtno[111] elektryczna strumienia wylotowego[221] warunkuje prawidow[241] i dugotrwa[241] prac silnika. W[66] przeciwnym[261] przypadku[161], to[41] znaczy jeli byyby[57] wydalane[212] z[62] silnika wycznie jony[112] tego[221] samego[221] znaku[121], wzrastajcy[211] w[64] miar pracy[121] potencja[111] elektryczny[211] silnika uniemoliwiby w[66] kocu[161] proces[141] przyspieszenia[121] jonw. Silnik[111] jonowy[211] odznacza[501] si wysok[251] sprawnoci i duym[251] cigiem[151] jednostkowym[251]. 
297~ywiski M.~Nowe napdy rakietowe~MON~1966~90~13
Poza[65] tym[45] znacznie rozszerza[501] si i staje[501] si trudniejszy[211] problem[111] strat energii[121]. Przy[66] temperaturach silnika pracy[121] elektrotermicznego[221] zasadnicz[251] przyczyn strat energii[121] s procesy[112] dysocjacji[121] i jonizacji[121] gazw. Powstajca w[66] wyniku[161] tego[42] plazma, warunkujca dziaanie[141] silnikw (mgd[=]) czy jonowych[222], jest tutaj zjawiskiem niepodanym[251]. 
298~ywiski M.~Nowe napdy rakietowe~MON~1966~133~3
Problemami gazw elektrycznie przewodzcych[222] w[66] polu[161] magnetycznym[261] zajmuje si magnetogazodynamika[111] mgd[=]. O[66] doniosym[261] znaczeniu[161] tej[221] gazi[121] fizyki[121] wiadczy wystarczajco naukowa ocena, e pod[65] postaci plazmy[121] moe[5] znajdowa[501] si we[66] wszechwiecie wicej ni[9] dziewidziesit[31] dziewi[31] i dziewi[31] dziesitych[122] materii[121]. Znany[211] jest[57] rwnie czsto spotykany[211] termin[111] magnetohydrodynamika. 
299~ywiski M.~Nowe napdy rakietowe~MON~1966~148~28
Zastosowanie[111] prdu staego[221] czy zmiennego[221] o[66] rnych[262] czstotliwociach, cigy[211] lub impulsywny[211] charakter[111] pracy[121] silnika, waciwoci[112] gazu jako[62] czynnika[121] roboczego[221], wielko[111] cigu[121] i jednostkowego[221] impulsu silnika, osobliwoci[112] konstrukcyjne[212]  s rwnie elementami charakteryzujcymi rakietowy[241] silnik[141] magnetogazodynamiki[121]. 
300~ywiski M.~Nowe napdy rakietowe~MON~1966~173~10
Zgodnie z[65] rwnaniem Einsteina[/][121] podajcym[251] zwizek[141] midzy[6] mas a energi, dowolna substancja o[66] okrelonej[261] masie[161] [~] reprezentuje zasb[141] energii[121] rwny[241] iloczynowi tej[221] masy[121] przez[64] kwadrat[141] prdkoci[121] wiata[121] [~]. Z[62] rwnania[121] tego[221] wynika, e cakowite[211] wykorzystanie[111] energii[121] materiau pdnego[221] w[66] silniku[161] rakietowym[261] moe[5] zaj[5] wtedy, gdy prdko[111] strumienia wylotowego[221] bdzie rwna[211] prdkoci[131] wiata[121]. 
301~ywiski M.~Nowe napdy rakietowe~MON~1966~194~19
Sens[111] rozpatrywania[121] lotw midzygwiezdnych[222] tkwi wanie w[66] moliwoci[161] przeduenia[121] ycia[121] dziki[63] efektom relatywistycznym[232]. Przy[66] zwolnieniu[161] tempa[121] procesw yciowych[222] na[64] przykad[141] piciusetkrotnym[261] podr[111] w[66] promieniu[161] dziesiciu[32] tysicy lat wietlnych[222] trwaaby dla[62] kosmonautw[122] okoo[8] czterdzieci[34] lat. Ale w[66] warunkach ziemskich[262] przeminie wtedy dwadziecia[31] tysicy lat. Podr[111] ku[63] gwiazdom byaby zarazem podr w[64] odleg[241] przyszo[141] Ziemi[121]. 
302~Palij A.~Wojna radiowa~MON~1966~9~19
Upyno stosunkowo niewiele czasu od[62] chwili[121], gdy w[66] dniu[161] sidmego[221] maja tysic osiemset dziewidziesitego[221] pitego[221] roku[121] znakomity[211] uczony[111] rosyjski[211]  Popow[/], zademonstrowa pierwszy[241] w[66] wiecie odbiornik[141] radiowy[241], a ju radioelektronika[111] znalaza bardzo szerokie[241] zastosowanie[141] w[66] rnych[262] dziedzinach nauki[121] i techniki[121], w[66] gospodarce[161] narodowej[261], a take do[62] celw wojskowych[222]. 
303~Palij A.~Wojna radiowa~MON~1966~93~3
rdem szumw prdu fotoelektrycznego[221] lub fluktuacji[121] elektronw pierwotnych[222], emitowanych[222] z[62] fotokatody[121], jest zjawisko[111] rutowe[211]. Elektrony[112] padajce[212] na[64] powierzchni emitera[121]  tworz sygna[141] wejciowy[241], elektrony[112] za wtrne[212], opuszczajce[212] powierzchni emitera sygna[141] wyjciowy[241]. Wyjcie[111] pierwszego[221] stopnia powielacza stanowi[5] wejcie[141] stopnia drugiego[221] i tak dalej. 
304~Palij A.~Wojna radiowa~MON~1966~109~4
Przy[66] wytwarzaniu[161] zakce nacelowych[222] liniom cznoci[121] radiowej[221] za[65] pomoc naziemnych[222] nadajnikw zakcajcych[222] warto[111] stosunku[121] mocy[121] sygnau uytecznego[221] na[66] wejciu[161] zakconego[221] odbiornika z[65] uwzgldnieniem wpywu ziemi[121] okrelana jest[57] za[65] pomoc nastpujcego[221] wzoru, potwierdzonego[221] pomiarami eksperymentalnymi, [&] 
305~Palij A.~Wojna radiowa~MON~1966~140~33
W[66] odpowiedzi[161] na[64] te[242] przedsiwzicia[142] lotnictwo[111] niemieckie[211] w[66] kocu tysic dziewiset czterdziestego[221] roku[121] zaczo stosowa do[62] nawigacji[121] samolotw specjalne[242] radiolatarnie[142] kierunkowe[242]. Radiolatarnie[112] te[212] wytwarzay za[65] pomoc fal elektromagnetycznych[222] wskie[242] strefy[142], ktre[242] lotnicy wykorzystywali do[62] lotw nad[64] obiekty[142] bombardowania[121]. 
306~Palij A.~Wojna radiowa~MON~1966~168~25
Polaryzacj fal radiowych[222] okrela si[41] na[66] podstawie[161] zorientowania[121] wektora fali[121] elektromagnetycznej[221] wzgldem[62] kierunku[121] jej[42] rozprzestrzeniania[+] si[121]. Gdy wektor[111] pola[121] elektrycznego[221] zorientowany[211] jest[57] pionowo, fale[112] uzyskuj tak zwan[241] polaryzacj pionow[241]. Przy[66] poziomym[261] usytuowaniu[161] wektora pola[121] elektrycznego[221] fale[112] otrzymuj tak zwan[241] polaryzacj poziom[241]. 
307~Wagner J.~Problemy elektroenergetyki~PWN~1966~18~12
Przyjmujc, e warto[111] jednej[221] tony[121] paliwa[121] umownego[221] wynosi trzysta[34] zotych[122], koszt[111] paliwa[121] zuytego[221] w[66] elektrowniach wynosi w[66] tyme[261] roku[161] cztery[34] pi[34] dziesitych[122] miliarda zotych[122]. W[64] miar wzrostu produkcji[121] energii[121] elektrycznej[221] i zuycia[121] przez[64] ni[44] wgla, konieczne[212] staj[501] si inwestycje[112] w[66] kapitaochonnym[261] grnictwie. Niska sprawno[111] przemiany[121] ciepa[121] w[64] energi elektryczn[241] w[64] sposb[141] powany[241] obcia wic spoeczestwo[141]. 
308~Wagner J.~Problemy elektroenergetyki~PWN~1966~113~28
Jest rzecz oczywist[151], e produkcja energii[121] elektrycznej[221] skoncentrowaaby[501] si w[66] godzinach najwikszego[221] zuycia[121] energii[121] elektrycznej[221], a wic w[66] godzinach szczytowego[221] obcienia[121] systemu w[66] danej[261] dobie[161]. Widzimy wic, e zainstalowanie[111] czterokrotnie wikszej[221] mocy[121] nie wpywa na[64] wielko[141] dobowej[221] produkcji[121] elektrycznej[221], poniewa zaley ona wycznie od[62] iloci[121] oddanej[221] ze[62] zbiornika wody[121] w[6] okresie caej[221] doby[121] oraz od[62] wysokoci[121] spadu niezalenego[221] od[62] mocy[121], [&] 
309~Wagner J.~Problemy elektroenergetyki~PWN~1966~146~21
Koszt[111] surowcw paliwa[121] wystpuje oczywicie tylko w[66] elektrowni[161] cieplnej[261]. Dla[62] okrelenia[121] tych[222] kosztw jednak, nie posugujemy[501] si wartoci cennikow[251] paliwa[121] (patrz []Koszty[112] wytwarzania[121][]  rozdzia[111] sidmy[211]) w[66] wysokoci[161] dwiecie osiemdziesit zotych[122] za[64] ton[141], lecz wskanikiem efektywnoci[121] tego[221] paliwa[121], wynoszcym[251] okoo[8] piset[34] zotych[122] za[64] ton[141] paliwa[121] umownego[221] albo pidziesit[34] groszy za[64] kilogram[141]. 
310~Bielecki Z., Bie B.~Wspczesne opony samochodowe~MON~1966~14~25
Szeroko[111] masywu wynosia tylko pi[34] i cztery[34] dziesite[142] centymetra. Ciar[111] takiego[221] koa[121] by mniejszy[211] o[64] czterdzieci[34] procent[122] od[62] ciaru koa[121] klasycznego[221]. Masywy[112] te[212] wykazyway bardzo dobre[242] wasnoci[142] spryste[242] i pozwalay na[64] osiganie[141] szybkoci[121] do[62] stu[32] siedemdziesiciu[32] piciu[32] kilometrw na[64] godzin. Wad ich[42] okazaa[501] si jednak maa sztywno[111] poprzeczna. 
311~Bielecki Z., Bie B.~Wspczesne opony samochodowe~MON~1966~36~2
Przy[261] zmniejszaniu[161] cinienia[121] nastpuje znacznie wiksze[211] odksztacenie[111] samej[221] opony[121] a wic i zwikszenie[111] strat na[64] tarcie[141] wewntrzne[241], wzrost[141] temperatury[121] i tym[232] podobne[212]. Wszystkie[242] te[242] niekorzystne[242] zjawiska[142] mona zmniejszy jedynie przez[64] odpowiedni[241] konstrukcj opony[121] o[66] zmiennym[261] cinieniu[161]. Z[65] rozkadem naciskw na[66] powierzchni[161] stykw opony[121] z[65] podoem wie[501] si te ksztat[111] tak zwanej[221] korony[121] bienika. Przy[66] spaszczonej[261] koronie bienika naciski[112] na[66] brzegach powierzchni[121] styku[121] bd wiksze[212], a na[66] rodku[161] mniejsze[212]. 
312~Bielecki Z., Bie B.~Wspczesne opony samochodowe~MON~1966~39~13
Dotyczy ono w[66] zasadzie[161] pewnych[222] stref opony[121], a zjawiska[112] wystpujce[212] w[66] tych[262] strefach na[64] skutek[141] dziaania[121] si bocznych[222] nie s[57] dotychczas cakowicie wyjanione[212]. W[66] uproszczeniu[161] wpyw[111] dziaania[121] siy[121] bocznej[221] na[64] opon przedstawia[501] si nastpujco. Wskutek[62] dziaania[121] siy[121] bocznej[221] opona ulega deformacji[131], a lad[111] jej[42] z[62] eliptycznego[121] przybiera ksztat[141] zbliony[241] do[62] ziarna[121] bobu. 
313~Bielecki Z., Bie B.~Wspczesne opony samochodowe~MON~1966~91~3
Budowa opony[121] na[66] rdzeniu twardym[261] ma ksztat[141] i przekrj[141] zbliony[241] do[62] gotowej[221] opony[121], polega na[66] kolejnym[261] naklejaniu[161] na[64] rdze[141] warstw opony[121], przewakowaniu[161] ich[42] w[66] celu[161] usunicia[121] nierwnoci[122] oraz pcherzy[122] powietrza[121], zamontowaniu[161] drutwki[121] i wczepw, zaciniciu[161] warstw osnowy[121], zaoeniu[161] paskw ochronnych[222], a wreszcie podkadki[121] i bienika. Do[62] wykonania[121] tych[222] czynnoci[122] suy szereg[111] piercieni oraz waeczkw profilowych[222]. 
314~Burakowski T., Sala A.~Rakiety bro dwudziestego wieku~MON~1963~41~15
Silniki[112] strumieniowe[212], zuywaj okoo[8] osiem[34] razy[122] mniej paliwa[121] ni[9] silniki[112] rakietowe[212] ciekych[222] materiaw pdnych[222]. Podstawowymi ich[42] wadami jest to[41], e nie mog pracowa na[66] duych[262] wysokociach, s mao ekonomiczne[212] przy[66] stosunkowo maych[262] prdkociach lotu oraz nie mog rozwija cigu[121] w[66] miejscu[161]. Z[62] tych[222] wzgldw pociski[112] odrzutowe[212] napdzane[212] silnikami strumieniowymi s[57] pocztkowo rozpdzane[212] za[65] pomoc silnikw rakietowych[222] do[62] prdkoci[121] rzdu trzysta piset kilometrw na[64] godzin. 
315~Burakowski T., Sala A.~Rakiety bro dwudziestego wieku~MON~1963~57~22
Zasadnicz[251] wad pogoni[121] prostej[221] jest dua krzywizna toru, ktra powoduje, e pocisk[111] podlega duym[232] przyspieszeniom bocznym[232]. Ponadto, ze[62] wzgldu na[64] dug[241] drog, czas[111] lotu pocisku[121] jest duy[211], z[62] tych[222] powodw pogo[141] prost[241] stosuje si[41] obecnie coraz rzadziej, mimo[+] e w[66] tym[261] wypadku[161] urzdzenia[112] systemu samonaprowadzenia[121] s najprostsze[12]. 
316~Burakowski T., Sala A.~Rakiety bro dwudziestego wieku~MON~1963~79~4
Dziki[63] temu[43] system[111] samonaprowadzenia[121] moe[5] zmniejszy w[66] znacznym[261] stopniu bdy[142] popenione[242] przez[64] uprzednio dziaajcy[241] system[141] kierowania[121]. Elementy[112] wykonawcze[212], zwane[212] take sterujcymi, s to[41] takie[212] urzdzenia[112] pocisku[121], ktre[212] powoduj zmian kierunku[121] lotu pocisku[121]. Elementy[112] wykonawcze[212] s cznikami midzy[65] konstrukcj pocisku[121] jako[62] caoci[121] a jego[42] systemem kierowania[121]. 
317~Burakowski T., Sala A.~Rakiety bro dwudziestego wieku~MON~1963~173~6
W[66] chwili[161] obecnej[261] podstawow[251] broni[151] samolotw bombowych[222] dalekiego[221] lub bliskiego[221] zasigu[121], samolotw myliwsko-bombowych[222], a nawet myliwskich[222], broni[151] suc[251] do[62] zwalczania[121] celw naziemnych[222], nawodnych[222] i podwodnych[222] s przede[+] wszystkim kierowane[212] pociski[112] odrzutowe[212]. Dziki[63] wykorzystaniu[131] samolotu jako[62] ruchomej[221] wyrzutni[121] znacznie wzrosa moliwo[111] uycia[121] pociskw klasy[121] powietrze-ziemia. 
318~Domaski J.~Kariera silnika turbinowego~MON~1966~9~23
Czym[45] przede[+] wszystkim zasuya[501] si turbina gazowa, dlaczego silniki[112] turbinowe[212] zrobiy tak zawrotn[241] karier w[66] ostatnich[262] czasach, jakie[212] s ich[42] wady[112] i zalety[112], gdzie i w[66] jakich[262] postaciach s[57] stosowane[212] oraz jakie[212] s ich[42] perspektywy[112] na[64] przyszo[141]  oto gwne[212] pytania[112], na[64] ktre[242] znajdzie czytelnik[111] chocia czciow[241] odpowied[141] w[66] niniejszej[261] ksice[161]. 
319~Domaski J.~Kariera silnika turbinowego~MON~1966~49~31
Silniki[112] te[212], zwane[212] take turbomigowcami, konstrukcyjnie na[64] pierwszy[241] rzut[141] oka[121] niewiele[8] rni[501] si od[62] turbinowych[222] silnikw odrzutowych[222]. Powstay[5] one z[62] poczenia[121] silnika turbinowego[221] odrzutowego[221] i miga[121], a zoyy[501] si na[64] to[44] dwie[31] przyczyny[112]. Pierwsz[251] i najwaniejsz[251] przyczyn by fakt[111], e turbinowe[212] silniki[112] odrzutowe[212], tak dobrze spisujce[+] si[212] przy[66] duych[262] szybkociach lotu i na[66] duych[262] wysokociach, przy[66] maych[262] prdkociach lotu s nieekonomiczne[212]. 
320~Domaski J.~Kariera silnika turbinowego~MON~1966~102~14
Przy[66] starcie[161] stoek[111] jest w[66] pooeniu[161] rodkowym[261], przekrj[111] wylotowy[211] dyszy[121] jest mniejszy[211] ni[9] poprzednio, wzrasta wic prdko[111] wpywu gazw i zmniejsza[501] si spadek[111] cinienia[121] w[66] turbinie[161]. W[66] locie poziomym[261] i na[66] wysokoci[161] sze tysicy metrw stoek[111] centralny[211] jest[57] ju zupenie wysunity[211] w[66] kierunku[161] na[+] zewntrz dyszy[121], przekrj[111] wylotowy[211] jest bardzo may[211]. 
321~Domaski J.~Kariera silnika turbinowego~MON~1966~119~26
W[66] porwnaniu[161] ze[65] sprarkami odrodkowymi charakteryzuj[501] si mniejszymi oporami hydromechanicznymi w[66] kanaach przepywowych[262]. Nie s[57] one jednak zbyt[8] czsto stosowane[212] z[62] uwagi[121] na[64] bardziej skomplikowan[241] budow od[62] zwykych[222] sprarek odrodkowych[222] i w[66] zwizku[161] z[65] tym[45] trudniejsze[241] wykonanie[141] i wiksze[242] koszty[142]. 
322~Domaski J.~Kariera silnika turbinowego~MON~1966~198~10
Silniki[112] nono-napdowe[212] su jednoczenie zarwno do[62] napdu samolotu przy[66] pionowym[261] starcie[161] i ldowaniu[161], jak[9] i w[66] locie poziomym[261]. Silniki[112] none[212] natomiast zwane[212] czsto wyporowymi, napdzaj samolot[141] tylko przy[66] pionowym[261] wznoszeniu[161] i opadaniu[161], a do[62] napdu samolotu w[66] locie poziomym[261] suy osobny[211], nie zwizany[211] z[65] nimi konstrukcyjnie, silnik[111] turbinowy[211]. 
323~Domaski J.~Kariera silnika turbinowego~MON~1966~213~1
Najwikszymi przeszkodami, jakie[242] trzeba jeszcze pokona w[66] samochodowych[262] silnikach turbinowych[262], to[41]: oczyszczanie[111] duej[221] iloci[121] powietrza zasysanego[221] do[62] silnika (okoo[8] dziesi[31] razy[122] wikszej[221] od[62] niezbdnej[221] dla[62] silnika tokowego[221]), zmniejszenie[111] haaliwoci[121], wywoywanej[221] przez[64] wlot[141] powietrza do[62] sprarki[121], oraz zmniejszenie[111] jednostkowego[221] zuycia[121] paliwa[121] do[62] wartoci[121] rwnej[221] zuyciu[131] paliwa[121] w[66] silnikach tokowych[262]. 
324~Jankiewicz Z.~Giganty przestworzy~MON~1966~17~32
W[66] okresie przed[65] wybuchem pierwszej[221] wojny[121] wiatowej[221] w[66] wiecie techniki[121] lotniczej[221] popularne[212] byy[5] wypowiedzi[112] uczonego[121] angielskiego[221] Lanchestera[/][121] ktry[211] w[66] oparciu[161] o[64] wczesne[242] dowiadczenia[142] udowadnia, e prawa[112] aerodynamiki[121] nie sprzyjaj konstruowaniu[131] duych[222] samolotw. Inni ostrzegali przed[65] ukadami wielosilnikowymi, jako[65] niebezpiecznymi dla[62] ycia[121] zaogi[121] w[66] przypadku[161] awarii[121] jednego[221] z[62] silnikw. 
325~Jankiewicz Z.~Giganty przestworzy~MON~1966~43~4
Katastrof spowodowa pilot innego[221] samolotu, zderzajc[501] si z[65] olbrzymem w[66] trakcie wykonywania[121] akrobacji[121]. Przez[64] zbudowanie[141] samolotu ANT-dwadziecia[/] specjalici radzieccy o[64] wiele[34] lat wyprzedzili konstruktorw[142] zagranicznych[242]. Pomimo[62] katastrofy[121] prototypu na[64] zlecenie[141] Komitetu Centralnego[221] WKPB[=] wybudowano dalsze[242] trzy[34] samoloty[142] tego[221] typu, ktre[212] peniy sub w[66] eskadrze[161] propagandowej[261]. 
326~Jankiewicz Z.~Giganty przestworzy~MON~1966~128~15
Skrzydo[111] ma konstrukcj dwudwigarowo-kesonow[241], przy[66] czym[46] caa[211] przestrze[111] midzy[65] dwigarami wykorzystana zostaa[57] jako[61] integralny[211] zbiornik[111] paliwa[121]. Na[66] skrzydle zastosowano ukad[11] podwjnych[222] lotek[122]: osobno dla[62] maych[222] prdkoci[122] lotu  na[66] kracach skrzyda[121], osobno dla[62] duych[222]  w[66] czci[161] rodkowej[261]. 
327~Jankiewicz Z.~Giganty przestworzy~MON~1966~141~16
Dane[112] techniczne[212]: rozpito[111] czterdzieci dwa metry[112], dugo[111] czterdzieci pi metrw, ciar[111] cakowity[211] sto pidziesit pi tysicy kilogramw, prdko[111] maksymalna dziewiset kilometrw na[64] godzin, zasig[111] osiem tysicy kilometrw. Wedug[62] wypowiedzi[121] fachowej[221] prasy[121] radzieckiej[221], jest to[41] ju ostatnia poddwikowa konstrukcja pasaerska na[66] liniach Aerofotu[/]. Po[62] samolocie I-szedzisit-dwa[/] wejd ju do[62] eksploatacji[121] naddwikowe[212] odrzutowce[112] komunikacyjne[212]. 
328~Jankiewicz Z.~Giganty przestworzy~MON~1966~183~4
Samoloty[112] tego[221] typu, zgodnie z[65] przewidywaniami, wejd na[64] linie[142] dopiero okoo[62] tysic dziewiset siedemdziesitego[221] roku[121], przede[+] wszystkim z[62] uwagi[121] na[64] trudnoci[142] techniczne[242] zwizane[242] z[65] konstruowaniem samolotw gwarantujcych[222] przy[66] tak wysokich[262] osigach[162] bezpieczestwo[141] lotu pasaerw[122] jak[9] i z[62] drugiej[221] strony[121] na[64] konieczno[141] zamortyzowania[+] si[121] ekonomicznego[221], niezmiernie kosztownego[221] sprztu dotychczas eksploatowanego[221] przez[64] towarzystwa[142] lotnicze[242]. 
329~Jarczyk A., Perliski J.~Pionowzloty~MON~1966~107~10
Pionowy[211] start[111] i ldowanie[111] moliwe[212] s wtedy, kiedy o[111] obrotu miga[121] usytuowana jest[57] wzgldem[62] poziomu pod[65] ktem [~], jak[9] to[44] pokazano na[66] rysunku[161]. Takie[211] ustawienie[111] pionowzlotu do[62] startu wymaga stosowania[121] wysokiego[221] podwozia[121], co[41] nastrcza wiele[34] trudnoci[122] natury[121] konstrukcyjnej[221], zwaszcza w[66] przypadku[161] kiedy ma by[57] ono chowane[211] w[66] locie. 
330~Jarczyk A., Perliski J.~Pionowzloty~MON~1966~150~18
W[66] Niemieckiej[/][261] Republice[/][161] Federalnej[/][261] wytwrnia Bolkow-Entwicklungen[+] KG[/] opracowuje projekt[141] pasaerskiego[221] wirolotu P-trzysta-dziesi[/], ktrego[22] model[111] przedstawiony[211] jest[57] na[66] rysunku[161]. Wirolot[111] ten[211] ma by[57] wyposaony[211] w[64] zabudowane[242] na[66] kocach skrzyde dwa[34] silniki[142] turbinowe[242], ktre[212] bd[56] napdzay[52] podczas[62] startu i ldowania[121] dwa[31] wirniki[112] nowego[221] typu, tak zwane[212] wirniki[112] Derschmidta[/][121]. 
331~Jarczyk A., Perliski J.~Pionowzloty~MON~1966~169~19
Stopniowe[211] przekrcanie[111] paszczyzny[121] obrotu wentylatorw do[62] przodu daje poziom[241] skadow[141] cigu[121], ktrej[221] dziaanie[111] powoduje rozpdzenie[141] pionowzlotu podczas[62] fazy[121] przejcia[121]. Przy[66] penym[261] przekrceniu[161] ich[42] o[64] kt[141] dziewidziesit stopni daj one cig[11] niezbdny[241] w[66] warunkach lotu poziomego[221], wentylatory[112] te[212] napdzane[212] s[57] silnikiem turbinowym[251] Lycomin[/] o[66] mocy[161] osiemset czterdzieci koni mechanicznych[222] ktry[211] zabudowany[211] jest[57] w[66] tylnej[261] czci[161] kaduba. 
332~Jarczyk A., Perliski J.~Pionowzloty~MON~1966~181~14
W[66] roku[161] tysic dziewiset szedziesitym[261] przystpiono do[62] budowy[121] pierwszego[221] prototypu D-sto-osiemdziesit-osiem-A[/], ktry[211] z[62] punktu widzenia[121] rozwiza konstrukcyjnych[222] oraz przewidywania[121] osigw wzbudzi due[241] zainteresowanie[141] wrd[62] specjalistw[122]. Wiele[31] jego[42] rozwiza konstrukcyjnych[222] wykorzystanych[222] ostao[57] w[66] niemieckim[261] projekcie VJ-sto-jeden-C[/]. 
333~Krlikiewicz T.~Maskowanie~MON~1966~124~20
Wykonywaniem ich[42] czsto zajmoway[501] si wytwrnie[112], ktre[212] poprzednio specjalizoway[501] si w[66] wykonywaniu[161] dekoracji[121] do[62] zdj filmowych[222], na[64] przykad[141] w[66] hitlerowskich[262] Niemczech[/] nieraz podejmoway budow makiet na[64] szerok[241] skal. Cigo[111] rozpoznania[121] z[62] powietrza[121] powodowaa jednak, e w[66] wikszoci[161] prace[112] te[212] byy[5] bezskuteczne[212]. 
334~Krlikiewicz T.~Maskowanie~MON~1966~145~1
System[111] taki[211], (na[66] jednym[261] pojedzie) pod[65] nazw[151] Mauler[/] opracowywany[211] by[57] w[66] USA[=] przez[64] kilka[34] lat, lecz prace[112] zostay[57] przerwane[212] z[62] powodu trudnoci[122] technicznych[222]; obecnie pracuje si[41] nad[65] podobnymi systemami. Teraz par[31] sw o[66] makietach pojazdw i dzia[122]. Jak[9] ju wspomniano, wykonuje si[41] je[44] z[62] rozmaitych[222] materiaw, jak[9] tkanina, listwy[112], guma, tworzywa[112] sztuczne[212], materiay[112] podrczne[212] i tym[232] podobne[212]; a rozmieszcza si[41] w[66] terenie, w[66] okopach, a take na[66] samochodach, na[64] przykad[141] makiety[142] czogw. 
335~Krlikiewicz T.~Maskowanie~MON~1966~185~3
Jednym[251] z[62] szeroko obecnie stosowanych[222] sposobw rozmieszczenia[121] samolotw na[66] lotnisku[161] jest ich[42] rozrodkowanie[111], czyli umieszczenie[111] w[66] pewnej[261] odlegoci[161] do[62] kilku[32] kilometrw od[62] drogi[121] startowej[221] i w[66] pewnych[262] odlegociach od[62] siebie[42]. Obnia ono skuteczno[141] bombardowania[121] zarwno konwencjonalnego[221] jak[9] i atomowego[221] oraz pozwala na[64] lepsze[241] wykorzystanie[141] ukry[122] naturalnych[222]. 
336~Krlikiewicz T.~Maskowanie~MON~1966~195~20
Zaley ona od[62] gadkoci[121] powierzchni[121] okrtu; przy[66] powierzchniach gadkich[262] krytyczna prdko[111] jest trzykrotnie wiksza ni[9] przy[66] szorstkich[262], dy si[41] wic do[62] zredukowania[121] liczby[121] wyci i wystpw na[66] korpusie okrtu. Specjaln[241] uwag przywizuje si[41] te do[62] odpowiedniego[221] rozmieszczenia[121] wyrzutni[122] torpedowych[222] i aparatury[121] hydroakustycznej[221] w[66] celach zmniejszenia[121] haasu. 
337~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~119~26
Midzy[65] formami paacu[121] (jego[42] szczyty[112] zostay[57] pniej przebudowane[212]) i pawilonw zachodz manierystyczne[212] sprzecznoci[112]: olbrzymiemu gmachowi przeciwstawiaj[501] si drobne[212], kruche[212] budyneczki[112]; kubicznej[231], monumentalnej[231] bryle[131], ktrej[221] statyczno[141] podkrelaj uskoki[112] kondygnacji[121] malownicze[211] zgrupowanie[111] arkad[122] i szczycikw; paskim[232] elewacjom  trjwymiarowo[111] portykw; cikiej[231] jednostajnej[231] rustyce[131]  lekko[111] i elegancja poszczeglnych[222] detali. 
338~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~131~27
Krl osobicie patronowa poszukiwaniom marmuru na[66] terenie Polski[/][121] i szczegln[251] opiek otacza kamienioomy[142] w[66] Chcinach[/], skd brano go[44] na[64] Wawel[/][141]. Okoo[62] tysic szeset dwudziestego[221] roku[121]  nie bez[62] wpywu idcej[221] z[62] Hiszpanii[/][121] kontrreformacyjnej[221] mody[121] na[64] kolor[141] czarny[241]  rozpoczto eksploatacj marmuru czarnego[221] w[66] Dbnikach[/] pod[65] Krakowem[/], gdzie rozbudowano na[64] wielk[241] skal produkcj gotowych[222] portali, otarzy, nagrobkw i innych[222] elementw architektonicznych[222], utrzymanych[222] w[66] tym[261] samym[261] stylowym[261] charakterze co[9] kominek[111] czy portale[112] wawelskie[212]. 
339~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~145~1
Na[+] zewntrz koci zadziwia niespotykan[251], niemal cerkiewn[251] bry z[65] picioma kopuami, wyjtkowo niecentralnie rozstawionymi: wielka kopua z[65] bbnem wieczy prezbiterium[141], po[61] dwie[31] mniejsze[212] kopuki[112] wznosz[501] si nad[65] bocznymi dodatkami nawy[121]. Pozostawienie[111] od[62] frontu dawnej[221] wiey[121]  przy[66] budowie[161] wityni[121] wyzyskano czciowo mury[142] starsze[242]  uniemoliwio Bonadurze[/][131] zakomponowanie[141] fasady[121]; nie s[57] zreszt opracowane[212] i boczne elewacje[112], z[65] wyjtkiem kopuowych[222] aneksw, [#] 
340~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~160~11
Jednoczenie z[65] niespotykanym[251] dotychczas rozmachem potraktowano kompozycj otoczenia[121] paacu[121]: wydzielone[211] ozdobnym[251] ogrodzeniem podwrze[111] przemienio[501] si w[64] reprezentacyjny[241] dziedziniec[141] paradny[241]; poprzedzono go[44] przeddziedzicem, po[66] bokach symetrycznie odbudowanym[251], od[62] frontu z[65] pikn[251] kamienn[251] bram. Zesp[141] paacu[121] i dziedzicw ujto podkow geometrycznych[222] parterw ogrodowych[222], odgradzajc je[44] tarasem od[62] niej[8] pooonych[222] partii[122] strzyonych[222] szpalerw oraz sadzawek. 
341~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~168~3
Przestrzenn[241] kompozycj architekta[121] rozwino malarstwo[111]. Przemieniajc pola[142] kopuy[121] w[64] zaludnione[241] mrowiem witych[122] niebo[141]. Takie[241] iluzjonistycznie malowane[241] niebo[141], ktre[211] imaginacyjn[241] nieskoczon[241] przestrze[141] dodawao do[62] realnej[221] przestrzeni[121] wntrza[121]  podobnie jak[9] nieograniczone[212] osie[112] widokowe[212] wczesnych[222] zespow rezydencjonalnych[222]  s artystyczn[251] konsekwencj wprowadzonego[221] w[66] poowie[161] siedemnastego[221] wieku[121] matematycznego[221] i filozoficznego[221] pojcia[121] nieskoczonoci[121]. 
342~Mendryga Z.~Zanim rozkaz zostanie wykonany~MON~1963~69~10
Zamiast nadajnika i odbiornika radiowego[221] do[62] przesyania[121] sygnaw elektrycznych[222] wytworzonych[222] w[66] aparatach kocowych[262] mona uy[5] przewodw w[66] postaci[161] toru kablowego[221] lub napowietrznego[221]. W[66] takim[261] przypadku[161] sygnay[112] elektryczne[212] s[57] przenoszone[212] za[65] pomoc urzdze przewodowych[222]. Przewody[112] toru tworz elektryczn[241] drog przesyow[241], zwan[241] kanaem przewodowym[251]. Urzdzenia[112] przewodowe[212], podobnie jak[9] urzdzenia[112] radiowe[212], mog by[57] wykorzystywane[212] do[62] przesyania[121] sygnaw telefonicznych[222], telegraficznych[222] i teleskopowych[222], [&] 
343~Mendryga Z.~Zanim rozkaz zostanie wykonany~MON~1963~92~9
Urzdzenia[112] radioelektryczne[212] rozszerzaj moliwoci[142] poznawcze[242] czowieka[121], zwikszajc jak[+] gdyby czuo[141] jego[42] zmysw. Dziki[63] nim[43] mona wykrywa bardzo odlege[242] obiekty[142] (radiolokacja), przesya obrazy[142] na[64] bardzo due[242] odlegoci[142] (telewizja) lub obserwowa rne[242] przedmioty[142] w[66] absolutnej[261] ciemnoci[161] (noktowizja). 
344~Mendryga Z.~Zanim rozkaz zostanie wykonany~MON~1963~131~3
S to[41] systemy[112] autonomiczne[212], to[41] znaczy nie majce[212] wyposaenia[121] naziemnego[221]. S[57] one przeznaczone[212] do[62] cigego[221] automatycznego[221] i dokadnego[221] pomiaru prdkoci[121] podrnej[221] samolotu i kta jego[42] znoszenia[121] i na[66] tej[261] podstawie[161] wyznaczajce[212] pooenie[141] obiektu, ktry[251] moe[5] by samolot[111] lub pocisk[111] kierowany[211]. Dopplerowski[211] system[111] radionawigacyjny[211] opracowany[211] zosta[57] pocztkowo dla[62] potrzeb nawigacji[121] wojskowej[221], [&] 
345~Mendryga Z.~Zanim rozkaz zostanie wykonany~MON~1963~167{?}~4
Zakada si[41], e tak intensywne[211] promieniowanie[111] laserowe[211] umoliwi spalanie[141] pociskw kosmicznych[222] w[66] odlegoci[161] szedziesit do[62] trzystu[32] dwudziestu[32] kilometrw. Jako[61] substancja czynna w[66] tym[261] urzdzeniu[161] laserowym[261] zostanie[57] uyty[211] wodr[111]. Zakada si[41] przy[66] tym[46], e wymiary[112] takiego[221] urzdzenia[121] laserowego[221] nie bd wiksze[212] od[62] zwykego[221] reflektora przeciwlotniczego[221]. 
346~Mendryga Z.~Zanim rozkaz zostanie wykonany~MON~1963~188~20
Z[62] kolei[121] porwnane[212] s[57] stany[112] ukadw spustowych[222] i zostaje[57] okrelone[211], czy liczby[112] s rwne[212], czy te jedna[211] z[62] nich[42] jest wiksza. Jeeli liczby[112] s rwne[212], obliczenie[111] zostaje[57] zakoczone[211], przy[66] czym[46] jego[42] wynik[111] zostaje[57] zapisany[211] w[66] odpowiedniej[261] komrce[161] pamici[121]. Jeeli natomiast liczby[112] nie s rwne[212], wwczas maszyna liczca przechodzi do[62] wykonania[121] nastpnego[221] rozkazu. 
347~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~184~15
Wielkie[242] zespoy[142] urbanistyczne[242] czy rezydencjonalne[242] w[66] Polsce[/][161] odrnia od[62] ich[42] zachodnioeuropejskich[222] pierwowzorw nieliczenie[+] si[111] z[65] miejscem, stosunkowa rozlego[111] zaoe, idca w[66] parze[161] z[65] niewysok[251] zabudow. Nawet w[66] najwikszych[262] rezydencjach gwny[211] korpus[111] paacu[121] rzadko przekracza dwie[34] kondygnacje[142], a ramy[112] olbrzymich[222] dziedzicw, podobnie jak[9] rynkw nowo lokowanych[222] miasteczek wypeniaj[501] si czsto parterowymi budynkami. 
348~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~190~10
Rozwija[501] si te budownictwo[111] wielkomiejskie[211]  przede[+] wszystkim w[66] Warszawie[/][161], ktra w[66] ostatniej[261] wierci[161] osiemnastego[221] wieku[121] gwatownie si rozrasta[501], powiksza czterokrotnie sw[241] ludno[141] i przeksztaca w[64] nowoytn[241] europejsk[241] stolic, centrum[141] ycia[121] pastwowego[221], spoecznego[221] i kulturalnego[221] Polski[/][121]. Magnackie[212] rezydencje[112] z[65] obszernymi dziedzicami i ogrodami, jak[9] i na[+] poy wiejska zabudowa jurydyk[122] ustpuj w[66] nowym[261] rdmieciu[161] przed[65] szybkim[251] procesem urbanizacji[121], wyraajcym[+] si[251] midzy[+] innymi zagszczeniem i podniesieniem wysokoci[121] zabudowy[121]. 
349~Szczeciski S.~Silniki rakietowe~MON~1966~50~13
Formy[112] rozwiza konstrukcyjnych[222] i sposoby[112] wykonywania[121] silnikw rakietowych[222] na[64] stae[242] rodki[142] napdowe[242] zale gwnie od[62] przeznaczenia[121], i zakresu stosowania[11] tych[222] silnikw. Inaczej opracowuje si[41] konstrukcj i produkcj wielkoseryjn[241], na[64] przykad[141] silnikw artyleryjskich[222] pociskw rakietowych[222], a inaczej konstrukcj i sposoby[142] wykonywania[121] na[64] przykad[141] silnikw rakietowych[222] pociskw midzykontynentalnych[222]. 
350~Szczeciski S.~Silniki rakietowe~MON~1966~95~4
W[66] okresie uruchomienia[121] silnika doprowadza si[41] gaz[141] sterujcy[241] do[62] prawej[221] komory[121] cylindra i tok[111] pod[65] dziaaniem jego[42] cinienia[121] przesuwa zawr[141] w[+] lewo, otwierajc go[44] i umoliwiajc w[64] ten[241] sposb[141] przepyw[141] rodka napdowego[221]. Gazem sterujcym[251] moe[5] by sprone[211] powietrze[111] lub na[64] przykad[141] azot[111], lub niekiedy (w[66] silnikach jednokrotnego[221] uycia[121] i jednorazowego[221] rozruchu[121]) gazy[112] ze[62] spalania[121] adunku[121] pirotechnicznego[221]. 
351~Szczeciski S.~Silniki rakietowe~MON~1966~108~26
Pooenie[111] i kierunek[111] dziaania[121] si spryn w[66] ukadzie sterujcym[261] silnikw rakietowych[222] zawsze s[57] tak dobrane[212], aby[9] nie mg nastpi dopyw[111] rodka napdowego[221] do[62] silnika przy[66] braku[161] cinienia w[66] przewodach spronego[221] gazu, to[41] znaczy, e kierunek[111] dziaania[121] nacisku[121] spryn zamyka zawory[142]. Otwarcie[111] tych[222] zaworw jest moliwe[211] dopiero wtedy, gdy zostanie[57] przyoona odpowiednia sia z[+] zewntrz dla[62] pokonania[121] si spryn, [&] 
352~Szczeciski S.~Silniki rakietowe~MON~1966~131~7
Z[62] uwagi[121] na[64] bardzo istotne[241] znaczenie[141] zwoki[121] zaponu rodka napdowego[221] w[66] procesie rozruchu[121] silnika rakietowego[221] jest ono przedmiotem bada wielu[32] instytutw naukowych[222] wiata od[62] prawie[8] trzydziestu[32] lat. W[66] wyniku[161] tych[222] bada opracowuje si[41] szereg[141], cigle ulepszonych[222], receptur rodkw napdowych[222] o[66] rnych[262] skadach chemicznych[262] oraz dostarcza si[41] konstruktorom niezbdnych[222] danych[122], dotyczcych[222] waciwoci[122] rodkw napdowych[222] i parametrw ich[42] zaponu. 
353~Domanus J. i in.~Niewidzialny detektyw~WP~1966~8~20
Jak[9] wiadomo, materiay[112] konstrukcyjne[212], z[62] ktrych[222] wykonywane[212] s[57] rne[212] wyroby[112] przemysowe[212], mog posiada wiele[34] wad. Wady[112] te[212] czsto dyskwalifikuj przydatno[141] materiau do[62] produkcji[121]. Mog to[41] by wady[112] widoczne[212] goym[251] okiem lub te wady[112] ukryte[212] w[66] gbi[161] materiau (oczywicie to[211] samo[41] odnosi[501] si rwnie i do[62] caych[222] wyrobw). O[+] ile sprawa wykrycia[121] widocznych[222] wad jest stosunkowo prosta[211], [&] 
354~Domanus J. i in.~Niewidzialny detektyw~WP~1966~35~12
Rozpocznijmy od[62] rozpatrzenia[121] pierwszego[221] zjawiska[121] z[62] punktu widzenia[121] wykorzystania[121] go[42] do[62] celw defektoskopii[121]. Ot promieniowanie[111] przechodzc przez[64] materi ulega osabianiu[131]. Tak wic wizka promieniowania[121] jonizujcego[221] po[66] przejciu[161] przez[64] dan[241] warstw badanego[221] materiau ulegnie osabieniu[131], jak[9] to[44] przedstawiono na[66] rysunku[161] trzynastym[261]. Jest to[41] zrozumiae[211] i nie wymaga dalszego[221] wyjanienia[121]. Podobnie bowiem ma[501] si sprawa ze[65] wiatem widzialnym[251], ktre[211] przechodzc na[64] przykad[141] przez[64] coraz to[8] grubsze[242] warstwy[142] matowego[221] szka[121] (matwki[142]) ulega stopniowemu osabianiu[131]. 
355~Domanus J. i in.~Niewidzialny detektyw~WP~1966~40~3
W[66] radiografii[161] stosowane[212] s[57] specjalne[212] rodzaje[112] bon fotograficznych[222]  bony[112] rentgenowskie[212]. S to[41] bony[112] fotograficzne[212] obustronnie pokryte[212] emulsj fotograficzn[251], specjalnie uczulon[251] na[6] promieniowanie[141] iks i gamma. Zdjcie[111] wykonane[211] na[66] bonie[161] rentgenowskiej[261] przy[66] pomocy[261] promieniowania[121] iks czy gamma nazywa[501] si radiogramem. Na[66] radiogramie[161] otrzymuje si[41] obraz[141] wady[121] w[66] postaci[161] janiejszej[261] lub ciemniejszej[261] plamy[121]. 
356~Domanus J. i in.~Niewidzialny detektyw~WP~1966~116~10
Zjawisko[111] zaamania[121] jest[57] nieco wicej zoone[211], gdy przynajmniej jeden[211] z[62] orodkw jest orodkiem staym[251]. Jak[9] ju mwilimy poprzednio, w[66] orodku[161] takim[261] moe[5] rozchodzi[501] si zarwno fala poduna, jak[9] i poprzeczna, a kada z[62] nich[42] ma inn[241] prdko[141]. Okazuje[501] si, e przy[6] padaniu[161] skonym[261] fali[121] na[64] granic orodka staego[221] powstaj w[66] nim[46] jednoczenie dwie[31] zaamane[212] fale[112]: poduna i poprzeczna. 
357~Pawlak Z.~Sygnay symbole maszyny~WP~1966~41~7
Nasuwa[501] si pytanie[111], jak[241] konstrukcj bdzie[56] mia[52] zamek[111], ktrego[221] dziaanie[111] bdzie[57] opisane[211] tablic koniunkcji[121]? Mona poda wiele[34] konstrukcji[122] takiego[221] zamka, jednake dla[62] nas[42] najbardziej interesujca bdzie ta, ktr[241] otrzymamy nie w[66] wyniku[161] rozwaa technicznych[222], lecz prostych[222] operacji[122] matematycznych[222]. Na[66] podstawie[161] prawa[121] de[+] Morgana[/][121] koniunkcj moemy wyrazi za[65] pomoc alternatywy[121] i negacji[121]. 
358~Pawlak Z.~Maszyna i jzyk~PWN~1964~13~17
Pewne[242] obiekty[142] tworzce[242] razem[8] jak[241] cao[141] nazywamy systemem. Mwimy na[64] przykad[141]: system[111] soneczny[211], majc na[66] myli[161] Soce[141] wraz z[65] powizanymi z[65] nim[45] planetami. System[111] energetyczny[211]  to[41] powizany[211], wsppracujcy[211] ze[65] sob[45] zbir[111] elektrowni[122]. System[111] zarzdzania[121] stanowi[5] zesp[141] instytucji[122], wykonujcych[222] wsplnie okrelone[241] zadanie[141] administracyjne[241]. Zesp[111] idei[122] stanowicy[211] jak[241] cao[141], nazywany[211] jest[57] systemem filozoficznym[251]. 
359~Pawlak Z.~Maszyna i jzyk~PWN~1964~47~11
Jzyk[111] ten[211] rni[501] si od[6] jzyka omawianego[221] poprzednio tylko kolejnoci wykonywania[121] dziaa. Schemat[111] maszyny[121] jest rwnie taki[211] sam[211], jak[9] poprzednio [~]. Inny[211] jest natomiast sposb[111] umieszczania[121] i pobierania[121] wynikw czciowych[222] z[62] pamici[121]. Analiza przebiegu[121] obliczenia[121], na[66] podstawie[161] drzewa[121] da nam odpowied[141], jak[9] naley zapisywa i odczytywa wyniki[142] czciowe[242] w[66] pamici[161] [~]. 
360~Pawlak Z.~Maszyna i jzyk~PWN~1964~50~1
Obliczenie[141] pojedyncze[241] mona[54] by porwna do[62] produkcji[121] jednostkowej[221], obliczenie[141] wielokrotne[241] do[62] produkcji[121] seryjnej[221]. A wic raz[141] rozpatrywalimy proces[11] wyprodukowania[121] jednego[221] przedmiotu, w[66] drugim[261] przypadku[161] mielibymy do[62] czynienia[121] z[65] procesem, w[66] wyniku[161] ktrego[221] powstaje nie jeden[211] a wiele[31] przedmiotw, budowanych[222] wedug[62] tego[221] samego[221] schematu. 
361~Pawlak Z.~Maszyna i jzyk~PWN~1964~84~7
W[66] zasadzie[161] w[66] tekcie moglibymy nie wypisywa ponownie tytuw podanych[222] w[66] spisie rzeczy[122], wystarczyoby tylko, gdybymy kady[241] paragraf[141] oddzielali od[62] siebie[42] jakimkolwiek[251] znakiem. Na[66] podstawie[161] spisu rzeczy[122] atwo mona[54] by wtedy ustali, ktre[212] paragrafy[112] stanowi wsplne[242] rozdziay[142] i czci[142]. Wygodne[211] by o[41] nie byo[54], ale to[41] ju inna sprawa. 
362~Schier W.~Samoloty~Iskry~1965~29~6
Zasady[112] rzdzce[212] lotem samolotw i modeli[122] s takie[212] same[212]. Kady[211] kto planuje studia[142] lotnicze[242], moe[5] si wiele[8] nauczy studiujc mechanik lotu i znajdujc jej[42] potwierdzenie[141] w[66] zbudowanych[262] przez[64] siebie[44] modelach. Entuzjaci techniki[121] silnikowej[221] mog dokonywa caego[221] szeregu[121] dowiadcze z[65] miniaturowymi silnikami modelarskimi. Dziedzina ta jest niezmiernie ciekawa i rozlega, a co[41] najwaniejsze[211] dostpna. 
363~Schier W.~Samoloty~Iskry~1965~42~4
Wychylenie[111] steru wysokoci[121] do[62] dou, czyli oddanie[111] (od[62] siebie[42]) drka sterowego[221] wprowadza samolot[141] w[64] lot[141] nurkowy[241]. Z[65] tak ustawionym[51] sterem model[111] nie wystartuje z[62] wyrzutni[121], nawet przy[66] duym[261] nacigu[161], a wypuszczony[211] z[62] rki uderzy w[64] podog. Jeeli w[66] czasie lotu z[65] du[251] prdkoci ster[111] wysokoci[121] zostanie[57] mocno wychylony[211] do[62] gry[121], [&] 
364~Schier W.~Samoloty~Iskry~1965~116~10
Wystarczy obrci migo[141] na[66] wale[161] silniczka, a rozpoczyna on prac, ktra trwa przeszo[8] minut, odpadaj wszystkie[212] kopoty[112] z[65] paliwem i innymi akcesoriami. Naboje[112] s niedrogie[212] i atwe[212] do[62] wymiany[121]. Zuyte[242] naboje[142] napenia si[41] na[+] nowo. Silniczkw tego[221] typu uywa si[41] do[62] niewielkich[222] modeli[122] o[66] wadze[161] do[62] stu[32] pidziesiciu[32] gramw. 
365~Schier W.~Samoloty~Iskry~1965~162~10
Liczby[112] te[212] powstay[5] z[62] podzielenia[121] wytrzymaoci[121] doranej[221] przez[64] ciar[141] waciwy[241] i oznaczaj wzgldn[241] wytrzymao[141] materiau. Przedstawiaj one[41] maksymaln[241] dugo[141] prta z[62] danego[221] materiau (podan[241] w[66] kilometrach), przy[66] ktrej[261] nastpuje jego[42] zerwanie[111] pod[65] wpywem wasnego[221] ciaru. Jak[9] wynika z[62] tego[221] zestawienia[121], wzgldna wytrzymao[111] materiaw drewnianych[222] jest wyjtkowo dua: [&] 
366~Schier W.~Samoloty~Iskry~1965~164~10
Wytrzymao[111] takich[222] belek jest trzy[34], sze[34] razy[122] wiksza od[62] wytrzymaoci[121] belki[121] kwadratowej[221]. Przekrj[111] paskiego[221] prostokta jest zdecydowanie[8] niekorzystny[211]. Przez[64] umiejtne[241] wykorzystanie[141] tych[222] waciwoci[122] moemy osign rwnie znaczne[241] zmniejszenie[141] ciaru konstrukcji[121]. Jak[9] wida na[66] rysunku[161], mona (stosujc odpowiedni[241] form belki[121]) nawet kilkakrotnie obniy ciar[141] konstrukcji[121] zachowujc jej[42] wytrzymao[141] bez[62] zmian. 
367~Szolginia W.~ycie miast~Iskry~1966~6~10
A to[41], e powstay[5] naturalne[212] przeszkody[112] na[66] drodze[161] do[62] jego[42] wzniesienia[121], powoduje  o[+] ile oczywicie przeszkody[112] te[212] nie s nie do[62] pokonania[121]  konieczno[141] opracowania[121] drobiazgowego[221] planu walki[121] z[65] nimi. Moe[5] to[41] by, na[64] przykad[141], opracowanie[111] metody[121] zagszczenia[121] i utrwalenia[121] gruntu lub sposobu odwodnienia[121] lub obnienia[121] zbyt[8] wysokiego[221] poziomu wd gruntowych[222]. 
368~Szolginia W.~ycie miast~Iskry~1966~50~3
Ogromne[212] korzyci[112] wynikajce[212] z[62] wprowadzenia[121] do[62] gospodarki[121] miejskiej[221] owych[222] trzech[32] telesystemw te s chyba oczywiste[212]. Ale to[41] jeszcze nie wszystko[41]. Sterowanie[111] none[211] umoliwia ponadto idealne[241] regulowanie[141] chodu wszystkich[222] publicznych[222] zegarw elektrycznych[222] na[66] terenie caego[221] miasta[121]. Dziki[63] niemu mona rwnie zapala i gasi owietlenie[141] klatek schodowych[222] we[66] wszystkich[262] budynkach miasta[121]. 
369~Szolginia W.~ycie miast~Iskry~1966~84~20
Ot system[111] zbiorowej[221] komunikacji[121] miejskiej[221] nie jest nigdy czy[45] przypadkowym[251], zalenym[251] tylko od[62] dowolnej[221] w[66] kadej[261] sytuacji[161] decyzji[121] wadz miejskich[222] czy te takiego[221] lub innego[221] yczenia[121] mieszkacw[122] miasta[121]. Przeciwnie  zaley od[62] wielu[32] cile okrelonych[222] okolicznoci[122]: od[62] wielkoci[121] miasta[121], od[62] liczby[121] jego[42] mieszkacw[122], od[62] uksztatowania[121] powierzchni[121] jego[42] terenw, od[62] gstoci[121] i zarysu miejskiej[221] sieci[121] ulicznej[221], [&] 
370~Szolginia W.~ycie miast~Iskry~1966~85{?}~14
Wstrzsy[112] s[57] take pochaniane[212] przez[64] specjalne[242] wkadki[142] gumowe[242] w[66] koach. Bezpieczestwo[111] jazdy[121] zapewnione[211] jest[57] przez[64] wyposaenie[141] wagonu w[64] trzy[34] rodzaje[142] niezalenie dziaajcych[222] hamulcw: elektrycznego[221], szczkowego[221] i elektromagnetycznego[221] szynowego[221]. Nowoczesny[211] tramwaj[111] szybkobieny[211] odznacza[501] si du[251] prdkoci, dobr[251] automatyzacj, znacznym[251] bezpieczestwem jazdy[121], du[251] pojemnoci i wygod. 
371~Szolginia W.~ycie miast~Iskry~1966~124~25
Stosowanie[111] w[66] systemie kierowania[121] ruchem kolejowym[251] dyspozytorskiego[221] urzdzenia[121] nastawczego[221] daje moliwo[141] objcia[121] caej[221] stacji[121] czy linii[121] kolejowej[221] jednym[251] tylko okrgiem nastawczym[251], a wic jedn[251] tylko nastawni. Dziki[63] temu[43] odpada konieczno[111] porozumiewania[+] si[121] nastawniczych[122] midzy[65] sob w[66] trakcie ustawienia[121] przebiegw pocigw, w[66] konsekwencji[161] czego[42] zmniejsza[501] si moliwo[111] popenienia[121] pomyek i skraca[501] si znacznie czas[111] ustawiania[121] przebiegw. 
372~Szolginia W.~ycie miast~Iskry~1966~180~19
Powodem jest niska sprawno[111] spalania[121] pynnych[22] paliw w[66] samochodowych[262] silnikach. Wydzielane[212] przez[64] nie[44] spaliny[112] zawieraj due[242] iloci[142] trujcego[221] tlenku[121] wgla i czteroetylku[121] oowiu[121]. Niezalenie od[62] tego[42] lotne[212] skadniki[112] paliw przechodz do[62] atmosfery[121] bezporednio przez[64] parowanie[141] ze[62] zbiornikw oraz z[62] ganikw. Zawarto[111] trujcych[222] gazw w[66] spalinach zaley w[66] duym[261] stopniu od[62] technicznego[221] stanu pojazdu. 
373~Kalestyski B.~Jak opanowano przestworza~Iskry~1966~68~8{?}
Sto[31] pidziesit[31] atmosfer jest to[41] cinienie[111], jakie[241] wywieraj koa[112] lokomotywy[121] na[64] szyny[142]. Butle[112] wic musz by[57] sporzdzone[212] z[62] grubego[221] metalu[121] i maj duy[241] ciar[141]. Dwunastolitrowa butla way okoo[62] omiu[32] kilogramw, podczas[+] gdy zawarty[211] w[66] niej[46] pod[65] cinieniem tlen[111]  zaledwie osiemdziesit[34] pi[34] dekagramw. Aby[9] nie traci mocy[121] silnikw na[64] znoszenie[141] niepotrzebnego[221] ciaru, wykorzystuje si[41] do[62] lotw wysokociowych[222] tlen[141] pynny[241], nie wymagajcy[241] ani konserwacji[121], ani specjalnie mocnych[222], a wic i cikich[222] zbiornikw. 
374~Kalestyski B.~Jak opanowano przestworza~Iskry~1966~110~17
Niemoliwoci jest natomiast utrzymywa lekarza[141] w[66] kadej[261] wsi[161], nieraz liczcej[261] zaledwie kilka[34] rodzin. Dlatego te w[66] chwili[161] wystpienia[121] pierwszych[222] objaww choroby[121] trzeba na[64] nie[44] czeka. Poza[65] tym[45] mnogo[111] chorb spowodowaa, e kada z[62] nich[42] jest[57] leczona przez[64] innego[241] specjalist niektre[212] wymagaj natychmiastowej[221] interwencji[121] chirurga[121] czy te okulisty[121]. Z[62] tych[222] wic powodw pomoc[111], ktra przybdzie do[62] chorego[121] na[64] wie[141], nie zawsze jest w[66] peni[161] skuteczna. 
375~Brodzki Z.~Powrt z kosmosu~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1968~21~2
Nastpnie mamy[5] krzyw[141] jonizacji[121] gazu, ktrej[221] przekroczenie[111] w[66] kierunku[161] rosncej[221] wysokoci[121] czy prdkoci[121] wskazuje, e powietrze[111] otaczajce[211] leccy[241] statek[141] kosmiczny[241] jest zjonizowane[211], to[41] znaczy posiada adunek[141] elektryczny[241]. Oprcz[62] tego[42] na[66] wykresie mamy[5] naniesion[241] krzyw[141] pocztku[121] dysocjacji[121] powietrza[121] i dysocjacji[121] silnej[221] (czterdzieci[31] procent[122] zdysocjowanego[221] powietrza[121]). 
376~Brodzki Z.~Powrt z kosmosu~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1968~48~7
Centrum[111] Kierowania[121] Lotem jest[57] obarczone[211] wielk[251] odpowiedzialnoci. Przez[64] cay[241] czas[141] trwania[121] lotu zesp[111] specjalistw[122] (ponad[8] dwadziecia[31] gwnych[222] stanowisk) czuwa nad[65] waciwym[251] przebiegiem lotu statku[121] oraz stanem zdrowia[121] jego[42] zaogi[121]. W[66] przypadku[161] lotu majcego[221] na[66] celu[161] spotkanie[141] statkw na[66] orbicie[161] (rendez[+] vous[/]) lub dokowania[142], czyli czenia[+] si[142] na[66] orbicie[161] poszczeglnych[222] czonw statku[121] kosmicznego[221], [&] 
377~Janik F.~Lot w kosmosie~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1968~24~3
Jeeli jednak bdzie[56] ono stale[8] utrzymywa[511] si w[66] strefie[161] dominujcego[221] przycigania[121] ziemskiego[221], to[9] bdziemy[56] je[44] nazywa[51] sztucznym[251] satelit ziemskim[251] lub krtko satelit. W[66] odrnieniu[161] od[62] satelity[121] zerowego[221], ktrego[221] orbit jest w[66] zasadzie[161] tylko rwnik[111]  na[66] wysokoci[161] [~] na[64] przykad[141] dwiecie kilometrw satelita moe[5] lecie w[66] dowolnej[261] paszczynie[161] przechodzcej[261] przez[64] rodek[141] ziemi[121], [&] 
378~Janik F.~Lot w kosmosie~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1968~47~12
Sia odrzutu [~] rakiety[121] nonej[221]  czyli cig[111] gwnych[222] silnikw napdowych[222]  musi by wiksza od[62] ciaru startowego[221] [~] rakiety[121] na[64] przykad[141] o[64] dwadziecia[34] procent[122], aby[9] mogo nastpi potrzebne[211] przyspieszenie[111] lotu. Przyspieszenie[111] to[211] pod[64] koniec[141] wyczerpywania[+] si[121] materiaw pdnych[222] nie moe[5] by zbyt[8] wielkie[211], ze[62] wzgldu na[64] wystpujce[241] przecienie[141], ktre[211] jest niekorzystne[211] dla[62] przyrzdw, [&] 
379~Janik F.~Lot w kosmosie~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1968~49~10
[>] unika strat energii[121] na[64] opr[141] powietrza[121] przez[64] odpowiedni[241] dobr[141] toru rakiety[121]; dy do[6] uzyskania[121] duych[222] prdkoci[122] prawie[8] poziomych[222] na[66] niezbyt duej[261] wysokoci[161]; aby[9] unikn zbdnego[221] transportowania[121] paliwa[121] na[64] due[242] wysokoci[142], spali materiay[142] pdne[242] moliwie szybko; kierunek[141] cigu[121] utrzyma prawie[8] styczny[241] do[62] toru. 
380~Marks A.~Podbj ksiyca trwa~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~79~12
Do powiedzie, i wspczesne[212] wielkie[212] rakiety[112] z[65] silnikami zasilanymi ciek[251] mieszank paliwow[251] skadaj[501] si z[62] dziesitkw a nawet setek tysicy elementw skadowych[222], wykonanych[222] z[65] niezwyk[251] precyzj ze[62] specjalnych[222], zwykle bardzo kosztownych[222], tworzyw konstrukcyjnych[222]. Stanowi[5] to[41] powan[241] wad rakiet z[65] silnikami zasilanymi ciek[251] mieszank paliwow[251], gdy czyni z[62] nich[42] urzdzenie[141] bardzo kosztowne[241] w[66] produkcji[161], trudne[241] w[66] obsudze[161] i podatne[241] na[64] uszkodzenia[142]. 
381~Marks A.~Podbj ksiyca trwa~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~147~8
Spektrometr[111] gamma przeznaczony[211] by[57] do[62] badania[121] promieniowania[121] gamma w[66] przestrzeni[161] midzy[65] Ziemi i Ksiycem, a szczeglnie do[62] zbadania[121] promieniowania[121] gamma wysyanego[221] z[62] powierzchni[121] Ksiyca. Oczekiwano, e uda[501] si w[64] ten[241] sposb[141] zbada czy powierzchnia Ksiyca pokryta jest[57] substancj pochodzenia[121] meteorowego[221], czy te wulkanicznego[221], gdy oba[31] rodzaje[112] substancji[121] zawieraj inne[242] pierwiastki[142] promieniotwrcze[242] [&] 
382~Marks A.~Podbj ksiyca trwa~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~161~16
W[64] sto[34] pidziesit[34] sekund po[66] zakoczeniu[161] dziaania[121] silnika rakiety[121] Agena-B[/] urzdzenie[111] sprynowe[211] odczao od[62] niej[42] aparat[141] kosmiczny[241], a jednoczenie sama rakieta bya[57] nieco przyhamowywana przez[64] pomocnicze[242] silniki[142] rakietowe[242] zasilane[242] paliwem staym[251]. Nastpowao to[41] w[64] okoo[8] dwadziecia[34] pi[34] do[62] czterdziestu[32] minut po[66] starcie[161] z[62] Ziemi[121]. W[64] dwadziecia[34] trzy[34] minuty[142] po[66] starcie[161] mzg[111] elektronowy[211] aparatu zmienia moc[141] nadajnika radiowego[221]. 
383~Marks A.~Podbj ksiyca trwa~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~182~1
Rakieta sterowana jest[57] przez[64] autonomiczne[241] urzdzenie[141] bezwadnociowe[241], zoone[241] midzy[+] innymi z[62] mzgu[121] elektronowego[221] wyposaonego[221] w[64] urzdzenie[141] pamiciowo-programowe[241]. Energi elektryczn[241] dostarcza urzdzeniom rakiety[121] bateria akumulatorw o[66] masie[161] osiemdziesit kilogramw. Silniki[112] rakiety[121] maj tak[241] budow, e mog by[57] wyczane[212] po[66] zuyciu[161] czci[121] zapasw skadnikw mieszanki[121] paliwowej[221], a pniej wczane[212] ponownie nawet po[66] jedenastu[36] godzinach. 
384~Marks A.~Podbj ksiyca trwa~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~211~7
Wygld[111] tych[222] kraterw wskazuje na[64] to[44], e zostay[57] one zalane[212] przez[64] law. (Na[66] powierzchni[161] mrz znajduj[501] si take nieliczne[212] wyranie uksztatowane[212] kratery[112], ktre[212] utworzyy[501] si ju po[66] uformowaniu[+] si[161] mrz). Na[66] powierzchni[161] mrz rwnie pojedyncze[212] gry[112] i niewysokie[212] acuchy[112] pagrkw. Wygld[141] ksiycowego[221] morza[121] nazywanego[221] Mare[+] Imbrium[$] (Morze[/][111] Deszczw[/]) przedstawia rysunek[111] [&] 
385~Marks A.~Podbj ksiyca trwa~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~241~1
Ruch[111] aparatu bdzie[56] mg[52] by[57] take sterowany[211] falami radiowymi z[62] Ziemi[121], gdy umieszczone[212] w[66] aparacie kamery[112] radioteleautograficzne[212] bd[56] przekazyway[52] na[64] Ziemi wygld[141] terenu wok[62] aparatu. Pamita jednak naley o[66] tym[46], e fale[112] radiowe[212] wysyane[212] z[62] nadajnikw aparatu dociera[51] bd[56] do[62] Ziemi[121] dopiero po[66] przeszo[8] sekundzie[161] i tyle czasu upywa[51] bdzie[56] od[62] wysyania[121] z[62] Ziemi[121] sygnaw radiowych[222] [&] 
386~Marks A.~Podbj ksiyca trwa~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~267~8d
Lecc na[64] Ksiyc[141] i powracajc z[62] niego[42], selenonauci wchon wic w[66] wokziemskich[262] obszarach radiacji[121] czn[241] dawk promieniowania[121] rwn[241] dwa i p do[62] trzy i p ber[122], a cznie z[65] dawk promieniowania[121] kosmicznego[221] w[66] czasie takiego[221] lotu co[+] najwyej siedem i p ber[122], co[41] znajduje[501] si cakowicie w[66] granicach bezpieczestwa[121]. 
387~Marks A.~Podbj ksiyca trwa~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~291~5
Wszyscy kosmonauci amerykascy wybrani zostali[57] spord[62] kilkuset[32] ochotnikw[122] w[66] wyniku[161] niezwykle skrupulatnych[222] bada medycznych[222] obejmujcych[222] zarwno badania[142] sprawnoci[121] fizycznej[221], jak[9] i psychicznej[221]. Wszyscy kosmonauci amerykascy nie przekroczyli czterdziestego[221] roku[121] ycia[121], maj przynajmniej najniszy[241] stopie[141] naukowy[241] (bakaarz[111]) lub rwnorzdne[241] wyksztacenie[141] wysze[241] i odpowiadaj jeszcze innym[232] wymaganiom, sprawdzonym[232] odpowiednimi testami. 
388~Marks A.~Podbj ksiyca trwa~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~347~19
Nastpnie uruchamiane[212] s[57] kolejno rakietowe[212] silniki[112] hamujce[212] zmniejszajce[212] prdko[141] ruchu[121] statku[121], a tym[251] samym[45] powodujce[212] jego[42] odpadanie[141] ku[63] Ziemi[131]. Po[66] zakoczeniu[161] przez[64] nie[44] dziaania[121], zawierajca je[44] cz[111] statku[121] jest[57] od[62] niego[42] odrzucana przez[64] odpalenie[141] odpowiedniego[221] adunku[121] wybuchowego[221]. 
389~Marks A.~Podbj ksiyca trwa~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~417~17
Rakieta wystartowaa z[62] kosmodromu na[66] Przyldku[161] Kennedy'ego[/][121], ze[62] stanowiska[121] startowego[221] numer[111] trzydzieci siedem, skd bd[57] wysyane[212] take nastpne[212] rakiety[112] tego[221] typu. W[66] chwili[161] startu miaa ona wraz z[65] adunkiem wysoko[141] czterdzieci osiem i osiem dziesitych[122] metra i mas piset osiem i dziewi dziesitych[122] tony[121], a silniki[112] pierwszego[221] czonu wytworzyy cig[141] szeset osiemdziesit dwie i dwie dziesite[112] tony[121]. 
390~Marks A.~Podbj ksiyca trwa~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~458~16
Gwnym[251] celem[151] tego[221] przedsiwzicia[121] jest zwikszenie[111] naszej[221] wiedzy[121]. Lot[111] ludzi[122] na[64] Ksiyc[141] umoliwi bowiem uzyskanie[141] danych[122] naukowych[222] niemoliwych[222] do[62] uzyskania[121] metodami astronomicznymi i niemoliwych[222] do[62] uzyskania[121] przez[64] najdoskonalsze[242] nawet aparaty[14] kosmiczne[242] wyposaone[242] w[64] przyrzdy[142] dziaajce[242] samoczynnie. Co[+] prawda wtpliwoci[142] moe[5] wywoa sam[211] cel[111] bada Ksiyca dlatego, e zwykle powtpiewa si[41] w[64] to[44] czy z[62] bada tego[221] rodzaju[121] jest jakikolwiek[211] praktyczny[211] poytek. 
391~Marks A.~Podbj ksiyca trwa~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~481~1
Istniej jednak pomysy[112] w[66] peni[161] uzasadnione[212] naukowo, tote naley si z[65] nimi choby pokrtce zapozna[501]. Wiele[34] interesujcych[222] pomysw opracowali i opublikowali w[66] tej[261] dziedzinie[161] uczeni[112] amerykascy. Wedug[62] obecnych[222] rozwaa uwaaj oni, e zaogowe[212] bazy[112] na[66] Ksiycu[161] bd[57] umieszczane[212] ju przy[66] wykorzystaniu[161] rakiet nonych[222] Saturn[+] Pi[/] i statkw kosmicznych[222] Apollo[/]. 
392~Marks A.~Podbj ksiyca trwa~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~501~26
Wstpna analiza obrazw uzyskanych[222] z[62] uny[+] dziewi[/] i uny[+] trzynacie[/] wykazuje, e na[66] powierzchni[161] Ksiyca istnieje prawdopodobnie ujemny[211] bilans[111] masy[121] to[41] znaczy, e wicej materii[121] traci ona na[64] skutek[141] oddziaywa zewntrznych[222] (uderze meteorw i promieniowa jonizujcych[222] z[62] Kosmosu) ni[9] jej[42] zyskuje. Wskazuje na[64] to[44] fakt[111], e gazy[112] na[66] powierzchni[161] Ksiyca wygldaj tak jakby byy[57] na[66] niej[46] delikatnie pooone[212], [&] 
393~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~238~25
Dotychczas konserwacja zabytkw przemieniaa[501] si czsto w[64] przebudow[141] obiektu, poczon[241] z[65] nadaniem mu form kosmopolitycznych[222] (Collegium[+] Maius[$]). W[66] latach tysic osiemset siedemdziesit pi tysic osiemset siedemdziesit dziewi Tomasz[/] Pryliski[/] przeprowadzi restauracj Sukiennic[/], naginajc wprawdzie ich[42] ksztaty[142] do[62] wczesnych[222] ideaw architektonicznych[222], ale jednoczenie z[65] pietyzmem odnoszc[501] si do[62] gotycko-renesansowych[222] elementw. Budynek[111] zyska neogotyckie[242] podcienia[142] na[66] kolumnach, nigdy przedtem nie istniejce[242], [#] 
394~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~244~37
Popularno[111] tego[221] typu architektonicznego[221] rosa byskawicznie i kiedy w[66] tysic dziewiset dziesitym[261] roku[161] projektowano pawilon[141] polski[241] na[64] wystaw w[66] Rzymie[/] (po[64] raz[141] pierwszy[241] architekci z[62] rnych[222] zaborw mieli tu razem[8] reprezentowa Polsk[/]), posuono[501] si najmodniejszymi ju wwczas formami architektury[121] dworkowej[221] projekt Romualda[/][121] Gutta[/][121]. Dworek[111] nie musia by przy[66] tym[46] drewniany[211] jak[9] gralska chaupa i lepiej odpowiada potrzebom jednorodzinnej[221] zabudowy[121] typu willowego[221], [#] 
395~Wolski R.~Urzdzenia tranzystorowe. Wybrane rozwizania ukadowe~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~31~1
Silnik[111] zosta[57] przewinity[211], kada para biegunw zostaa[57] wyposaona w[64] dwa[34] uzwojenia[142] ze[62] wzgldu na[64] to[44], e prd[111] pynie[5] przez[64] uzwojenie[141] tylko w[64] jedn[241] stron. Aby[9] unikn trudnoci[122] zwizanych[222] ze[65] sprzeniem magnetycznym[251] midzy[65] biegunami wczone[212] s[57] rwnoczenie trzy[31] ssiednie[212] cewki[112], nastpnie wczana jest[57] czwarta, a wyczana pierwsza i tak dalej. 
396~Wolski R.~Urzdzenia tranzystorowe. Wybrane rozwizania ukadowe~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~71~11d
Schemat[111] obu[32] kanaw jest identyczny[211]. Generator[111] do[62] kasowania[121] i podkadu z[65] tranzystorem T-dziewi[/] jest wsplny[211] dla[62] obu[32] kanaw. W[66] kadym[261] kanale na[66] wejciu[161] s dwa[31] wzmacniacze[112] wstpne[212] umoliwiajce[212] mieszanie[141]. Nastpny[241] zesp[141] stanowi wzmacniacze[112] korekcyjne[212], a za[65] nimi wzmacniacze[112] mocy[121], ktre[212] mog by[57] wczone[212] rwnie w[66] czasie dokonywania[121] zapisu. 
397~Wolski R.~Urzdzenia tranzystorowe. Wybrane rozwizania ukadowe~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~78~16
Czterostopniowy[211] wzmacniacz[111] mocy[121] objty[211] jest[57] sprzeniem zwrotnym[251] na[64] emitery[142] tranzystorw T-pitnacie[/] i T-szesnacie[/]. Sprzenie[111] ma korekcj czstotliwociow[241] przez[64] ukad [~] i przy[66] jednym[261] kilohercu[161] ma warto[141] okoo[8] trzydziestu[32] decybeli. Przy[66] tak silnym[261] sprzeniu[161] stawia si[41] wysokie[242] wymagania[142] w[66] stosunku[161] do[62] transformatora sterujcego[221] przedostatni[241] stopie[141]. 
398~Wolski R.~Urzdzenia tranzystorowe. Wybrane rozwizania ukadowe~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~127~8
Zastosowanie[111] silnie[8] kierunkowych[222] anten i czuych[222] odbiornikw zapewnia uzyskanie[141] zasigu[121] rzdu stu[32] kilometrw przy[66] kilkunastu[36] miliwatach mocy[121] nadajnika ultrakrtkofalowego[221]. W[66] wielu[36] konstrukcjach amatorskich[262] uzyskiwano dobre[242] wyniki[142] stosujc tranzystory[142] maej[221] mocy[121] pracujce[242] przy[66] czstotliwociach wikszych[262] ni[9] te[242], ktre[242] dla[62] nich[42] przewidywano. Oczywicie osigane[212] w[66] warunkach amatorskich[262] wyniki[112] okazuj[501] si wystarczajce[212] i wwczas, gdy nie dorwnuj wymaganym[232] od[62] konstrukcji[122] fabrycznych[222]. 
399~Wolski R.~Urzdzenia tranzystorowe. Wybrane rozwizania ukadowe~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~399~17
Sterowanie[111] silnika napdzajcego[221] bben[141] przecznika wymaga zamknicia[121] zestyku[121] przekanika na[64] czas[141] potrzebny[241] do[62] obrotu krzywki[121] umieszczonej[221] na[66] bbnie[161] do[62] pooenia[121] powodujcego[221] zamknicie[141] zestyku[121] drogowego[221] [~]. Zestyk[111] ten[211] podtrzymuje wczenie[141] silnika do[62] chwili[121] osignicia[121] nastpnego[221] pooenia[121] przecznika. Poniewa impuls[111] ultradwikowy[211] wysany[211] przez[64] drgajcy[241] prt[141] w[66] nadajniku[161] trwa zbyt[8] krtko, [&] 
400~Wolski R.~Urzdzenia tranzystorowe. Wybrane rozwizania ukadowe~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~189~31
Pozostawienie[111] czci[121] lamp elektronowych[222] pozwolio na[64] wprowadzenie[141] jedynie taszych[222] typw tranzystorw mogcych[222] konkurowa z[65] lampami. Poniewa wszystkie[212] tranzystory[112] pracuj przy[66] niskim[261] poziomie mocy[121], przeto ich[42] zasilanie[111] nie sprawia kopotu. Tranzystorowa gowica zakresu UKF[=] jest ju rozwizaniem typowym[251], nawet w[66] odbiornikach cakowicie lampowych[262]. Tranzystory[112] [~] s[57] zasilane[212] z[62] zasilacza sieciowego[221]. 
401~Wolski R.~Urzdzenia tranzystorowe. Wybrane rozwizania ukadowe~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~231~16
Problem[111] drga zosta[57] tu rozwizany[211] przez[64] zastpienie[141] cewek skrzyowanych[222] o[66] zerowym[261] sprzeniu[161] dwoma ukadami cewek, ktrych[222] silne[211] sprzenie[111] nawzajem si kompensuje[501]. Cewka czujnika obejmujca tam jest[57] nawinita bifilarnie[8], dziki[63] czemu[43] jej[42] odksztacenia[112] nie zmieniaj sprzenia[121] midzy[65] uzwojeniami. Cewka kompensacyjna o[66] regulowanym[261] sprzeniu[161] ma uzwojenia[142] poczone[242] szeregowo z[65] uzwojeniami czujnika przy[66] takim[261] dobraniu[161] kierunkw, [&] 
402~Wolski R.~Urzdzenia tranzystorowe. Wybrane rozwizania ukadowe~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~245~3
Trzy[31] sterowniki[112] obrotowe[212] umoliwiaj sterowanie[141] trzech[32] silnikw piercieniowych[222]. Kady[211] z[62] nich[42] ma trzy[34] stopnie[142] prdkoci[121] w[64] kad[241] stron. Grna pytka sterownika suy do[62] wyboru kierunku[121] obrotw, a rodkowa do[62] zwierania[121] opornikw rozruchowych[222] na[66] drugim[261] i trzecim[261] stopniu. Aby[9] na[66] trzecim[261] stopniu by[57] podtrzymywany[211] sygna[111] drugiego[221] stopnia, wczono midzy[64] zestyki[142] tych[222] stopni diod. 
403~Wolski R.~Urzdzenia tranzystorowe. Wybrane rozwizania ukadowe~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~329~6
Przerywacz[111] tranzystorowy[211] do[62] przetwarzania[121] napicia[121] jest najbardziej krytycznym[251] zespoem ukadu i dlatego jego[42] wasnoci[112] okrelaj dokadno[141] wzmacniacza. W[66] tym[261] zespole zastosowano mikrostopowy[241] tranzystor[141] krzemowy[241], ktry[241] cechuj szczeglnie korzystne[212] charakterystyki[112], a zwaszcza prdko[111] przeczania[121] oraz mae[211] i stabilne[211] napicie[111] nasycenia[121]. Czstotliwo[111] przerywacza rwna[211] trzystu[33] pidziesiciu[33] hercom[132] stanowi[5] kompromis[141] midzy[65] duymi pojemnociami sprzgajcymi i bocznikujcymi [&] 
404~Wolski R.~Urzdzenia tranzystorowe. Wybrane rozwizania ukadowe~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~334~11
Napicie[111] wyjciowe[211] ukadu z[65] dwiema sekcjami nawinitymi na[66] poowie[161] obwodu jest proporcjonalne[211] do natenia[121] pola[121] i cosinusa kta midzy[65] kierunkiem pola[121] a rednic dzielc[251] sekcje[142]. Przez[64] nawinicie[141] trzech[32] grup uzwoje[122] wtrnych[222] drugiej[221] harmonicznej[121] i szeregowe[241] poczenie[141] wyprostowanych[222] napi mona uzyska magnetometr[141] pozbawiony[241] kierunkowoci[121] i reagujcy[241] jedynie na[64] natenie[141] pola[121], bez[62] wzgldu na[64] obrt[141] w[66] paszczynie[161] rdzenia. 
405~Jungowski E.~O pionierach polskiej myli lotniczej~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~92~6
W[66] czasie prby[121] prdkoci[121] Bl` eriot[/][111] lecc na[66] samolocie Bl` eriot[+] dwanacie[/] z[65] silnikiem Gnme[/] pidziesit koni mechanicznych[222], zapewniajcym[251] mu prdko[141] osiemdziesit kilometrw na[64] godzin, by pewien[211] pierwszego[221] miejsca[121]. Nagle zapali[501] si w[66] powietrzu[161] skapotowa podczas[62] przymusowego[221] ldowania[121]. Wyrwa[501] si cudem z[62] pomieni[122] nie odnoszc obrae. 
406~Jungowski E.~O pionierach polskiej myli lotniczej~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~99~12
Model[111] wyrzucony[211] z[62] dachu[121] pywajcego[221] budynku[121] przelecia prawie[8] kilometr[141] z[65] prdkoci okoo[8] czterdziestu[32] kilometrw na[64] godzin, po[66] czym[46] osiad na[64] trzy[34] punkty[142] na[66] wodzie[161]  zdawao[501] si, e cel[111] zosta[57] osignity[211]. Dziki[63] subsydiom pastwowym[232] Langley[/] przystpi do[62] budowy[121] statku[121] o[66] wikszych[262] rozmiarach z[65] picio-cylindrowym[251] silnikiem gwiazdowym[251] na[64] gazolin, mocy[121] pidziesit dwa konie[112] mechaniczne[212] i prdkoci[121] obrotowej[221] dziewiset pidziesit obrotw na[64] minut. 
407~Jungowski E.~O pionierach polskiej myli lotniczej~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~124~17
Krlowie zmieniali[501] si, a Boratyni[/][111] cign z[65] maymi przerwami dochody[142] z[62] mennic a do[62] mierci[121] w[66] tysic szeset osiemdziesitym[261] drugim[261] roku[161]; pniej robili to[44] jego[42] spadkobiercy[112] a do[62] tysic szeset osiemdziesitego[221] sidmego[221] roku[121]. Znaki T[/], L[/], B[/] znajduj[501] si na[66] monetach zotych[262], srebrnych[262] i miedzianych[262], bitych[262] w[66] latach tysic szeset pidziesit osiem do[62] tysic szeset osiemdziesit siedem. 
408~Jungowski E.~O pionierach polskiej myli lotniczej~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~128~1
Patriotyczno-wolnociowe[212] tradycje[112] rodzinne[212] miay niewtpliwie wpyw[141] na[64] to[44], e mody[211] Stefan[/] nie zosta[57] oddany[211] do[62] szkoy[121] rosyjskiej[221], lecz umieszczony[211] w[66] zakadzie naukowym[261] Ojca[121] Lev` eque[/] w[66] Auteuil[/] pod[65] Paryem[/]. W[66] Auteuil[/], ktre[211] stao[501] si z[65] czasem[151] dzielnic Parya[/], zamieszkiwa Drzewiecki[/] w[66] pniejszych[262] latach stale[8] a do[62] zgonu we[66] wasnej[261] posiadoci[161] przy[66] ulicy[161] Boileau[/]. 
409~Jungowski E.~O pionierach polskiej myli lotniczej~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~215~17
By to[41] niewtpliwie jeden[211] z[62] trickw teatralnych[222], jakie[242] uprawiano w[66] tych[262] czasach. Pniej, przez[64] ptora wieku[121] nic[44] nie sycha o[66] lataniu[161]. Po[66] wynalezieniu[161] balonu pierwszym[251] Polakiem, ktry[211] nim[45] lata, ale jako[61] pasaer, by znany[211] nam ju Jan[/] Potocki[/]. Potem znw plegendarne[212] postacie[112]. To[9] grala[121] o[66] nieustalonym[261] nazwisku[161], ktry[211] kilka[34] lat powici na[64] obmylenie[141] i zrobienie[141] skrzyde, [&] 
410~Jungowski E.~O pionierach polskiej myli lotniczej~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~225~11
Zapa[111] lotniczy[211] we[66] Lwowie[/][161] dosign nawet uczniw[142] tamtejszej[221] szkoy[121] rolniczej[221] w[66] osobach Aleksandra[/][121] Sokalskiego[/][121], Kazimierza[/][121] Baszniaka[/][121] i Wodzimierza[/][121] Semiuy[/][121]; zbudowali oni wasnymi siami samolot[141], ktry[211] wedug[62] opinii[121] wczesnych[222] fachowcw[122] powinien lata. O[66] prbach w[66] locie nie zachoway[501] si wiadomoci[112]. []Warszawski[/][211] Tygodnik[/][111] Ilustrowany[/][211][] donoszc o[66] tym[261] uczniowskim[261] sukcesie podawa [&] 
411~Jungowski E.~O pionierach polskiej myli lotniczej~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1967~255~7d
W[66] semestrze jesiennym[261] tematem wykadw by lot[111] pod[65] ktem do[62] poziomu i stateczno[111] samolotw. W[66] lutym[161] tysic dziewiset dwunastego[221] roku[121] staraniem Zwizku[121] Nauczycielskiego[221] odbyway[501] si wykady[112] o[66] lotnictwie prowadzone[212] przez[64] inyniera[141] Witolda[/][141] Rumbowicza[/][141]. By to[41] cykl[111] szeciu[32] wykadw o[66] nastpujcej[261] tematyce[161]: historia lotnictwa[121], podstawowe[212] zasady[112] aerostatyki[121] i aerodynamiki[121] oraz budowa balonw, sterowcw i samolotw. 
412~Weinfeld S.~Jutro na Marsa~PZWS~1965~13~7
Dzisiaj jeszcze wprawdzie istniej i kursuj parowozy[112], ale od[62] osiemdziesiciu[32] z[65] gr lat coraz bardziej rozpowszechniaj[501] si koleje[112] elektryczne[212]. Lokomotywa elektryczna jest tasza w[66] uyciu[161], silniejsza i sprawniejsza. Mimo[64] to[44] koleje[112] nie s ju jedynym[251] rodkiem tak zwanej[221] komunikacji[121] masowej[221], jak[9] to[41] byo w[66] ubiegym[261] stuleciu[161]. Bardzo du[241] rol odgrywa obecnie transport[111] samochodowy[211] i lotniczy[211]. 
413~Murza-Mucha P.~Czowiek i elazo~Iskry~1967~41~10
Zniszczenie[111] handlu[121], handel[111] niewolnikami, podboje[11] kolonialne[212], wymazay z[62] historii[121] przeszo[141] Afryki[/][121] i dopiero teraz zaczynamy j poznawa, jednoczenie z[65] zakoczeniem ery[121] kolonializmu, kiedy nowe[212], afrykaskie[212] pastwa[112] podejmuj przerwan[241] ni[141] wasnej[221] historii[121]. O[66] tym[46], jak[9] wygldaa technika[111] elazna w[66] czasach afrykaskiej[221] epoki[121] elaznej[221], mona sdzi po[66] spotykanej[261] jeszcze do[+] niedawna technice[161] plemion murzyskich[222] Afryki[/][121] dzisiejszej[221]. 
414~Murza-Mucha P.~Czowiek i elazo~Iskry~1967~44~19
Buraci i Kamucy, potomkowie tych[222] ludw, znaj[501] si wietnie na[66] obrbce[161] elaza[121]. Ich[42] umiejtno[111] zdobienia[121] elaznych[222] przedmiotw srebrem za[65] pomoc zgrzewania[121] cienkiej[221] pytki[121] srebrnej[221] z[65] rozgrzanym[251] przedmiotem, odpuszczanie[111] na[+] niebiesko i dalsza delikatna obrbka plastyczna jest wielk[251] sztuk. U[62] Tatarw[122] wytapianie[111] elaza[121] odbywao[501] si we[66] wgbieniu[161] kuni[121] kowalskiej[221] o[66] rednicy[161] okoo[8] pitnacie centymetrw. 
415~Murza-Mucha P.~Czowiek i elazo~Iskry~1967~51~23
Chiczycy maj rzeczywicie wspaniae[242] osignicia[142] w[66] dziedzinie[161] opanowania[121] metalu[121]. Pozostawali oni zawsze w[66] cisych[262] stosunkach z[65] ssiadami, na[64] przykad[141] z[62] obszaru indyjskiego[221], i maj wiele[3] wsplnych[222] cech[122] i osigni. wiat[111] zachodni[211] otrzyma od[62] Chin[/], midzy[+] innymi jedwab[141], kompas[141], papier[141], porcelan. Chiczycy pierwsi otrzymali pynn[241] surwk i eliwo[141] w[66] normalnym[261], powtarzalnym[261] procesie przemysowym[261]. 
416~Murza-Mucha P.~Czowiek i elazo~Iskry~1967~149~16
Wielkie[212] piece[112] pojawiy[501] si w[66] Wielkiej[/][261] Brytanii[/][161] bardzo wczenie, gdzie w[66] poowie[161] czternastego[221] wieku[121], w[66] okrgu[161] Sussex[/]. Kule[112] armatnie[212] z[62] surwki[121] elaza[121] robiono ju w[66] tych[262] okolicach w[66] tysic trzysta osiemdziesitym[261] smym[261] roku[161], a liczne[212] pyty[112] nagrobkowe[212] na[66] cmentarzach wiadcz, e w[66] tym[261] okresie produkcja lanego[221] elaza[121], bya[57] silnie rozwinita. 
417~Murza-Mucha P.~Czowiek i elazo~Iskry~1967~160~7
Chocia myl[111] wykorzystania[121] siy[121] pary[121] wodnej[221] znana ju bya[57] w[66] staroytnoci[161] (Heron[/]  drugi[211] wiek[111] przed[65] nasz[251] er, Archimedes[/]) i czsto zjawiaa[501] si w[66] redniowieczu[161], pierwsze[241] urzdzenie[141] przemysowe[241] stosujce[241] t energi zbudowano i opatentowano dopiero w[66] tysic szeset dziewidziesitym[261] smym[261] roku[161] w[66] Anglii[/][161]. Byo to[41] urzdzenie[111] do[62] pompowania[121] wody[121] z[62] kopalni[121] wgla, [&] 
418~Murza-Mucha P.~Czowiek i elazo~Iskry~1967~169~8
Problem[111] ten[211] w[66] peni[161] zosta[57] rozwizany[211] dopiero we[66] wspczesnej[261], nowoczesnej[261] nagrzewnicy[161] ostatnich[222] czasw, tak zwanej[261] nagrzewnicy[161] Schacka[/][121], ktra jest unowoczenieniem... pierwszych[222] rurowych[222] nagrzewnic metalowych[222] du[+] Faura[/][121]. Jest to[41] bardzo ciekawy[211] i typowy[211] dla[62] techniki[121] przykad[111], jak[9] konstrukcja i dziaanie[111] urzdze zaley od[62] aktualnego[221] stanu techniki[121]. 
419~Banaszczyk E.~Karuzela pod gwiazdami~Iskry~1967~7~20
Dzi tego[221] rodzaju[121] przedsiwzicia[112] wygldaj niezwykle prymitywnie, lecz dla[62] naszego[221] protoplasty[121] by to[41] wyczyn[111] niezwykle miay[211] i pionierski[211]. Wyczyn[111], ktry[241] w[66] pewnym[261] sensie mona nazwa przeomowym[251], rozpocz bowiem okres[141] marzenia[121] o[66] lataniu[161]. Marzenie[111] to[211] zjawia[501] si wraz z[65] pierwszymi rozumnymi mylami i pierwszym[251] rozczarowaniem: pewnego[221] dnia czowiek[111] zrozumia, e sam[211], o[66] wasnych[262] siach, nie moe[5] oderwa[501] si od[62] ziemi[121]. 
420~Banaszczyk E.~Karuzela pod gwiazdami~Iskry~1967~57~10
Stolica poznaa nowy[241] wynalazek[141], lecz prowincj, zwaszcza wsie[142] zaskoczy on cakowicie. Balon[111] wywiera nie mniejsze[241] wraenie[141] ni[9] wspczesne[212] nam latajce[212] talerze[112], a poniewa nie by zudzeniem, lecz rzeczywistoci, mona sobie[43] wyobrazi przeraenie[141] tych[22], ktrzy go[44] pierwszy[241] raz[141] ujrzeli. Przyjemno[141] tego[221] rodzaju[121] przeyli mieszkacy wsi[121] Ganzes[/], pooonej[221] pod[65] Paryem[/], gdzie wyldowa pierwszy[211] balon[111] Montgolfiera[/][121] bez[62] zaogi[121]. 
421~Banaszczyk E.~Karuzela pod gwiazdami~Iskry~1967~72~23
Jak[9] ju mwilimy w[66] Polsce[/][161] rozpoczto balonowe[242] poczynania[142] w[66] Krakowie[/], ale pierwszy[211] polski[211] balon[111] unis[501] si w[64] powietrze[141] w[66] Warszawie[/][161]. Byo to[41] dwunastego[221] lutego tysic siedemset osiemdziesitego[221] czwartego[221] roku[121]. Na[66] tarasie[161] zamkowym[261], tu nad[65] Wis[/] pojawio[501] si wtedy liczne[211] grono[111] ludzi[122] z[65] krlem Stanisawem[/] i jego[42] nadwornym[251] chemikiem Janem[/] Okraszewskim[/][151] na[66] czele[161]. 
422~Banaszczyk E.~Karuzela pod gwiazdami~Iskry~1967~80~2
Si non[241] zapewnia mu gaz[111] w[66] powoce[161] o[66] ksztacie cygara[121], napd[141]  silnik[111] parowy[211] obracajcy[211] miga[142]. Giffard[/] przelecia na[66] nim[46] w[64] bezwietrzn[241] pogod pewn[241] niewielk[241] odlego[141] z[65] szybkoci... jedenastu[32] kilometrw na[64] godzin. Lecia po[66] linii[161] prostej[261]. Jego[42] sterowiec[111] nie mg jeszcze dokonywa zakrtw, a przecie o[64] to[44] wanie chodzio. 
423~Banaszczyk E.~Karuzela pod gwiazdami~Iskry~1967~107~7
Wreszcie maszyn Maxima[/][121] poddano prbie[131]. Byo to[41] w[66] roku[161] tysic osiemset dziewidziesitym[261] zwartym[261]. Samolot[111] z[65] silnikami o[66] cznej[261] mocy[161] ju stu[32] osiemdziesiciu[32] koni ustawiono na[66] specjalnych[262] szynach startowych[262]. Za[65] sterami zasiad specjalnie sprowadzony[211] z[62] Parya[/] automobilista de[+] Lamb` ere[/]. Pocztkowo samolot[111] podskakiwa na[66] szynach, a gdy wreszcie Lamb` ere[/] wczy peny[241] gaz[111], oderwa[501] si od[62] szyn, [&] 
424~Banaszczyk E.~Karuzela pod gwiazdami~Iskry~1967~208~4
Ostatnio wystawiono we[66] Francji[/][161], w[66] miejscu[161] urodzin wietnej[221] francuskiej[221] lotniczki[121], Maryse[/] Hilsz[/], pikny[241] pomnik[141] na[64] jej[42] cze[141]. W[66] Anglii[/][161] zbudowano midzy[+] innymi pomnik[141] pierwszych[222] zdobywcw[122] Alantyku[/][121], Alcocka[/][121] i Browna[/][121], a ostatnio ogoszono projekt[141] na[64] budow pomnika wielkich[222] transatlantyckich[222] przelotw sterowca R-trzydzieci-cztery[/] w[66] roku[161] tysic dziewiset dziewitnastym[261]. 
425~Szolginia W.~Budujemy nowy dom~Iskry~1967~6~3
Czy  majc na[66] uwadze[161] ogromny[241] postp[141] w[66] rnych[262] dziedzinach techniki[121]  rwnie i w[66] budownictwie stosuje si[41] jakie[242] nowe[242] konstrukcje[142], nowe[242] materiay[142] budowlane[242] i nowe[242] metody[142] wznoszenia[121] budynkw? Jednym[251] sowem: co[41] nowego[221] we[66] wspczesnym[261] budownictwie w[66] porwnaniu[161] z[65] budownictwem tradycyjnym[251], jakie[212] s jego[42] najcharakterystyczniejsze[212] cechy[112] i ku[63] czemu[43] ono dy? 
426~Szolginia W.~Budujemy nowy dom~Iskry~1967~36~28
Szko[111] zawojowao wspczesne[241] budownictwo[141], zyskujc ogromne[241] zastosowanie[141] przede[+] wszystkim w[66] cianach osonowych[262]. Oczywicie nie tylko w[66] charakterze tradycyjnego[221] wypeniania[121] okien, ale rwnie jako[61] tworzywo[111] caych[222] cian. Zreszt w[66] odniesieniu[161] do[62] szeregu[121] typw cian osonowych[222] trudno mwi o[66] jakich[262] cile okrelonych[262] oknach  nierzadko bowiem caa ciana stanowi[5] jedno[241] olbrzymie[241] okno[141]. 
427~Szolginia W.~Budujemy nowy dom~Iskry~1967~83~9
Szko[111] piankowe[211] jest idealnym[251] materiaem ochronnym[251] dla[62] salowych[222] czci[122] konstrukcji[121] budynku[121], czc[501] si rwnie doskonale z[65] zaprawami budowlanymi. Du[251] zalet jest take atwo[111] jego[42] obrbki[121]  mona je[44] bez[62] trudu piowa, ci, ciosa, wierci w[66] nim[46] otwory[142], wbija w[64] nie[44] gwodzie[142] i wkrca ruby[142]. 
428~Szolginia W.~Budujemy nowy dom~Iskry~1967~84~2
I jeszcze jedna[211] pianka budowlana, tym[251] razem[151] aluminiowa. Spienione[211] aluminium[111], produkowane[211] z[62] rnych[222] stopw tego[221] metalu[121], odznacza[501] si gstoci dwa[34] do[62] omiu[32] razy[122] mniejsz[251] ni[9] aluminium[111] normalne[211]. Porowata pianka aluminiowa uzyskiwana w[66] efekcie specjalnego[221] procesu odlewniczego[221] odznacza[501] si niezwyk[251] lekkoci, a dziki[63] wielkiej[231] iloci[131] zawartych[222] w[66] niej[46] zamknitych[222] pcherzykw powietrza[121] stanowi[5] wietny[241] materia[141] izolacyjny[241]. 
429~Szolginia W.~Budujemy nowy dom~Iskry~1967~86~22
Odnosi[501] si to[41] rwnie do[62] budownictwa[121] polskiego[221], w[66] ktrym[261] w[211] postulat[111] jest[57] konsekwentnie realizowany[211]. W[66] zwizku[161] z[65] tym[45] w[66] naszym[261] budownictwie od[+] dawna ju stosowane[212] s[57] niemal wszystkie[212] lekkie[212] materiay[112], ktre[242] scharakteryzowaem w[66] niniejszym[261] rozdziale. Niemal, bo na[64] przykad[141] spienione[211] aluminium[111] do[2] chwili[121] pisania[121] tych[222] sw jeszcze nie byo[57] u[62] nas[42] produkowane[211]. 
430~Szolginia W.~Budujemy nowy dom~Iskry~1967~97~430
Liny[112] s[57] mocno napite[212] i usztywnione[212] za[65] pomoc pionowych[222] drkw umieszczonych[222] midzy[65] linami grnymi i dolnymi w[66] kadej[261] parze[161]. Taki[211] ukad[111] cakowicie eliminuje drgania[142] konstrukcji[121]. Wszystkie[212] liny[112] maj jednakow[241] dugo[141] i zaopatrzone[212] s[57] w[64] identyczne[242] urzdzenia[142] mocujce[242]. Pokrycia[142] dachu[121] sali[121] tworz arkusze[112] lekkiego[221] metalu[121] majce[212] nieznaczny[241] spadek[141] do[62] rodka. 
431~Szolginia W.~Budujemy nowy dom~Iskry~1967~131~9
Do[62] napicia[121] powoki[121] wystarczy zwikszenie[111] cinienia[121] powietrza[121] we[66] wntrzu[161] hali[121] o[64] zaledwie osiem[34] tysicznych[122] atmosfery[121] w[66] stosunku[161] do[62] normalnego[221] cinienia[121] atmosferycznego[221]. Jednak z[62] praktycznego[221] punktu widzenia[121] (uwzgldnienie[111] zmiennych[222] warunkw atmosferycznych[222], na[64] przykad[141] cinienia[121] wiatru, obcienia[121] niegiem) w[66] opisanej[261] hali[161] zaprojektowano nieco wiksze[241] sprenie[141] powietrza[121], a mianowicie o[64] okoo[8] jedn[241] setn[141] atmosfery[121]. 
432~Szolginia W.~Budujemy nowy dom~Iskry~1967~215~3
W[66] porze[161] zimowej[261] podobnie niszczycielsk[241] rol spenia woda zamarzajca w[66] rysach i szczelinach tynku[121] lub okadzin[122]. Marznc powiksza ona, jak[9] wiadomo, swoj[241] objto[141], a rozszerzajc[501] si w[64] ten[241] sposb[141]  rozsadza t warstw fasady[121]. Zewntrzne[212] powierzchnie[112] cian niszczone[212] s[57] rwnie powanie przez[64] zawarte[242] w[66] zanieczyszczonym[261] powietrzu[161] miejskim[261] rne[242] zwizki[142] chemiczne[242], [&] 
433~Szolginia W.~Budujemy nowy dom~Iskry~1967~226~8
Na[66] marginesie wykorzystania[121] telewizji[121] do[62] potrzeb budownictwa[121] maa refleksja: pod[65] nadzorem czujnego[221] oka[121] kamery[121] telewizyjnej[221] jakiekolwiek[211] ulgowe[211] traktowanie[111] pracy[121] na[66] budowie[161] jest[57] raczej utrudnione[211]. Kolej[111] na[64] maszyny[142] liczce[242]. Tak, nowoczesne[211] budownictwo[111] wprzgo[5] do[62] swojej[221] suby[121] rwnie mzgi[142] elektronowe[242]. Proces[111] dyspozytorskiego[221] kierowania[121] pracami na[66] wielkiej[261] budowie[161] skada[501] si bowiem midzy[+] innymi rwnie z[62] opracowywania[121] tak zwanych[222] operatywnych[222] harmonogramw wykonawczych[222], [&] 
434~Szolginia W.~Budujemy nowy dom~Iskry~1967~28~14
Mimo[62] takiej[221] niekompletnoci[121] model[111] naleycie spenia swoje[241] zadanie[141], dajc przejrzysty[241] i czytelny[241] obraz[141] wntrz obiektu oraz rozmieszczonych[222] w[66] nich[46] urzdze technicznych[222]. Model[111] projektu techniczno-roboczego[221] opracowywany[211] jest[57] przez[64] wieloosobowy[241] zesp[141] projektantw[122], w[64] ktrego[221] skad[141] wchodz inynierowie technolodzy, mechanicy, energetycy, instalatorzy, architekci, konstruktorzy budowlani[212]  i w[64] miar potrzeby[121]  inni fachowcy z[62] rnych[222] dziedzin techniki[121]. 
435~aciak T.~Zostan grnikiem~PZWS~1963~18~6
Powstaje w[64] ten[241] sposb[141] tak zwana odkrywka. Olbrzymie[212] czerpaki[112] kopi[5] ziemi lub siark, przenosz i zsypuj za[65] pomoc szerokich[222] i dugich[222] przenonikw tamowych[222] wprost do[62] wagonw kolejowych[222]. W[64] ten[241] sposb[141] urobiony[211] i wydobyty[211] wgiel[111] odstawiany[211] jest[57] bd[9] do[62] pobliskiej[221] elektrowni[121], bd[9] do[62] zakadw chemicznej[221] przerbki[121]. Podobnie dzieje[501] si z[65] siark, ktra odstawiana jest[57] do[62] specjalnych[222] oczyszczalni[122], a std do[62] zakadw chemicznych[222]. 
436~Sosnowski T.~Zostan wkniarzem~PZWS~1963~13~1
Bardzo odlege[212] to[41] czasy[112], kiedy czowiek[111] zacz wyrabia przdz, uywajc do[62] tego[221] celu[121] kdzieli[121] i wrzeciona[121]. Kdziel[111] przymocowa do[62] drka[121] osadzonego[221] w[66] otworze deski[121], lew[251] rk wyciga z[62] niej[42] wkienka[142], lekko skrca je[44] w[64] nitk i przymocowywa do[62] wrzeciona[121]. Praw[251] rk wprowadza wrzeciono[141] w[64] szybki[241] ruch[141] obrotowy[241]. Wycignita ni[111] skrcaa[501] si dalej, tworzc przdz, ktra nawijaa[501] si na[64] wrzeciono[141]. 
437~Sosnowski T.~Zostan wkniarzem~PZWS~1963~63~2
Stopie[111] zuycia[121] sprztu by bardzo znaczny[211], a maszyny[112] przestarzae[212], wystarczao tylko daty[142] produkcji[121] odczyta poszczeglnych[222] maszyn, starszych[222] w[66] wielu[36] wypadkach od[62] najstarszych[222] robotnikw[122], wystarczyo obejrze zimne[242], nie wentylowane[242] hale[142], a nawet tylko same[242] fabryki[142], nieprzyjemne[242] gmachy[142], aby[9] przekona[501] si, jak[9] mao dbano przed[65] wojn o[64] warunki[142] pracy[121] robotnikw[122]. 
438~Weinfeld S.~Zostan pracownikiem telekomunikacji~PZWS~1963~7~12
Pierwsze[212] prby[112] przesyania[121] znakw przy[66] pomocy[161] elektrycznoci[121] robione[212] byy[57] jeszcze w[66] kocu[161] wieku[121] osiemnastego[221]. Kilkudziesiciu[32] wynalazcw[122] mczyo[501] si nad[65] tym[45] do[62] czasu, gdy Samuelowi[/][131] Morse[/]  malarzowi z[62] zawodu  przyszed do[62] gowy[121] pomys[111] skonstruowania[121] oryginalnego[221] telegrafu elektrycznego[221]. Ani przyrzd[111], ani pierwszy[211] zastosowany[211] przez[64] Morse'a[/][141] alfabet[111] nie byy[5] bynajmniej podobne[212] do[62] dzisiejszej[221] postaci[121] telegrafu Morse'a[/][121]. 
439~Weinfeld S.~Zostan pracownikiem telekomunikacji~PZWS~1963~64~9
Trudno zapewne znale dwch[34] ludzi[142] zupenie takich[242] samych[242], posiadajcych[242] jednakowe[241] usposobienie[141], jednakowe[242] cechy[142] charakteru, jednakowe[242] uzdolnienia[142] i warunki[142] fizyczne[242]. Tym[9] bardziej nie mona dobra wikszej[221] liczby[121] ludzi[122]  zatrudnionych[222] w[66] jednym[261] przedsibiorstwie lub fabryce[161]  odpowiadajcych[222] dokadnie pewnym[232] cile okrelonym[232] warunkom tak, jak[9] na[64] przykad[141] jednakowym[232] warunkom odpowiadaj jednakowe[212] rubki[112]. 
440~Konarska J.~Zostan pracownikiem suby zdrowia~PZWS~1965~61~6
Suchacze przerabiaj midzy[+] innymi materia[141] z[62] zakresu przedmiotw zawodowych[222], takich[222] jak[9]: anatomia i fizjologia, chemia, rysunek[111] zawodowy[211] i modelarstwo[111], ortodoncja (dzia[111] medycyny zajmujcy[+] si[211] leczeniem wad zgryzu); ortopedia zbw (dzia[111] chirurgii[121] zajmujcy[+] si[211] staymi odksztaceniami zbw i jamy[121] ustnej[221]), materiaoznawstwo[111], technika[111] dentystyczna. 
441~Konarska J.~Zostan pracownikiem suby zdrowia~PZWS~1965~66{?}~4{?}
W[66] karcie[161] zdrowia[121] zapisuje si[41] te przebyte[242] przez[64] dziecko[141] choroby[142]. Higienistka opiekuje[501] si stale[8] dziemi, kontroluje ich[42] czysto[141], uczy podstawowych[222] poj higieny[121], przyzwyczaja do[62] stosowania[121] jej[42] zasad[122] w[66] yciu[161] codziennym[261]. W[66] razie duszej[221] nieobecnoci[121] dziecka w[66] szkole[161] interesuje[501] si jej[42] przyczyn. Dopilnowuje, aby[9] dzieci[112] leczyy zby[142]. 
442~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~198~7
Centralna ta witynia rzdzia[501] si niespotykanymi dotychczas zasadami kompozycyjnymi. Barokowej[231] jednorodnoci[131] przeciwstawiono tu autonomiczne[241] wydzielenie[141] skadnikw (wielki[211] walec[111] z[65] kopu, jak[9] i jego[42] forma powtrzona w[66] zwieczeniu[161] rozwizanym[261] jako monopteros[111]  okrga witynia antyczna  same[212] mog stanowi zamknit[241] kompozycj) dotychczasow[241] hierarchi skadnikw zastpia rwno[111], przejawiajca[+] si w[66] swobodnym[261] zestawieniu[161] bd[9] we[66] wzajemnym[261] jakby przebijaniu[161] wielkiego[221] walca przez[64] bloki[142] aneksw; [&] 
443~Zieliski Z.~Zostan hutnikiem~PZWS~1964~61~3
Wprawdzie w[66] hutnictwie wprowadza si[41] systematycznie wiele[34] udogodnie uatwiajcych[222] prac i czynicych[222] j bezpieczn[251], to[9] jednak troska o[64] wasne[241] zdrowie[141] powinna zawsze towarzyszy hutnikowi. Higiena, ktrej[221] naucza si[41] w[66] zasadniczej[261] szkole[161] hutniczej[261], daje hutnikowi podstawowe[242] wiadomoci[142], jak[9] troszczy[501] si o[64] wasne[241] zdrowie[141] i jak[9] je[44] chroni. 
444~Fotyma Cz.~Zapory wodne i hydroelektrociepownie~PZWS~1964~57~6
Zapory[112] cikie[212], jak[9] wskazuje sama nazwa, maj taki[241] wielki[241] ciar[141], e wanie dziki[63] temu[43] ciarowi opieraj[501] si parciu[131] spitrzonej[221] wody[121]. Zapory[112] lekkie[212] opieraj[501] si parciu[131] spitrzonej[221] wody[121] dziki[63] wytrzymaoci[131] uytych[222] do[62] ich[42] budowy[121] materiaw, gwnie elbetu, oraz dziki[63] nadaniu[131] im[43] odpowiednich[222] ksztatw. Zapory[142], zarwno cikie[242], jak[9] i lekkie[242], buduje si[41] w[66] najwszych[262] miejscach dolin rzecznych[222], zwanych[222] niekiedy gardami. 
445~Fotyma Cz.~Zapory wodne i hydroelektrociepownie~PZWS~1964~150~27
Charakterystyczn[251] dla[62] pracy[121] hydroelektrowni[121] jest stosunkowo niewielka ilo[111] personelu[121] koniecznego[221] do[62] cakowitej[221] jej[42] obsugi[121]. O[+] ile w[66] elektrowniach cieplnych[262] liczba personelu[121] szybko ronie wraz ze[65] wzrostem zainstalowanej[221] mocy[121], o[+] tyle w[66] hydroelektrowniach wzrost[111] ten[211] jest na[+] og bardzo powolny[211]. Na[66] rysunku[161] mamy[5] dwa[34] charakterystyczne[242] wykresy[142]: przedstawiajcy[241] zaleno[141] liczby[121] personelu[121] hydroelektrowni[121] od[62] zainstalowanej[221] mocy[121],  t sam[241] zaleno[141] dla[62] elektrowni[121] cieplnej[221]. 
446~Kozak W.~Radioamatorstwo w szkole~PZWS~1967~29~23
Henryk[/] Hertz[/] za[65] pomoc urzdzenia[121] zwanego[221] wibratorem, ktre[211] skadao[501] si z[62] cewki[121] indukcyjnej[221] zaopatrzonej[221] w[64] dwa[34] prty[142], zakoczone[242] odpowiednimi kulkami, uzyskiwa wyadowanie[141] elektryczne[241] bdce[241] rdem promieni[122] elektromagnetycznych[222]. Do[62] wykrywania[121] promieni[122] Hertz[/] zastosowa tak zwany[241] rezonator[141]. By to[41] niezmiernie prosty[211] przyrzd[111], skadajcy[+] si[211] z[62] przewodnika[121] w[66] ksztacie piercienia przecitego[221] i zaopatrzonego[221] na[66] kocach w[64] kuleczki[142]. 
447~Kozak W.~Radioamatorstwo w szkole~PZWS~1967~30~4
Udane[212] eksperymenty[112] Henryka[/][121] Hertza[/][121] zwracaj uwag wielu[32] czoowych[222] fizykw[122] owych[222] czasw. To[41], co[41] byo wtpliwe[211] w[66] teorii[161] Maxwella[/][121], stao[501] si niezaprzeczalne[211] w[66] dowiadczeniach Hertza[/][121]. Do[62] odkrycia[121] radia[121] tylko jeden[211] krok[111]. Kto wskae praktyczne[241] zastosowanie[141] nowego[221] odkrycia[121], Henryk[/] Hertz[/] bowiem tego[42] nie dostrzega. Podobnie patrzy na[64] to[241] zagadnienie[141] inny[211] wielki[211] odkrywca  Mikoaj[/] Tesla[/][111]. 
448~Kozak W.~Radioamatorstwo w szkole~PZWS~1967~68~6
Dugoci fali[121] radiowej[221] nazywamy odlego[141], ktr[241] osiga ona w[66] czasie jednego[221] okresu. Oczywicie im[9] wiksza bdzie czstotliwo[111] prdu w[66] antenie[161], tym[9] wiksza bdzie ilo[111] fal wypromieniowanych[222] z[62] anteny[121] w[66] cigu[161] jednej[221] sekundy[121] i oczywicie tym[9] krtsza bdzie ich[42] dugo[111]. Zalenoci[142] te[242] moemy wyrazi prostym[251] wzorem matematycznym[251]: [&] 
449~Kozak W.~Radioamatorstwo w szkole~PZWS~1967~176~6
Do[62] najbardziej rozpowszechnionych[222] w[66] radiotechnice[161] prostownikw[122] naley zaliczy prostowniki[142] lampowe[242] (ostatnio czsto stosuje si[41] prostowniki[142] stykowe[242]: selenowe[242], lub diody[142] germanowe[242]). Zadaniem prostownikw lampowych[222], stosowanych[222] w[66] aparatach radiowych[262], jest dostarczanie[111] staego[221] prdu anodowego[221] o[66] napiciu[161] okoo[8] dwustu[32] pidziesiciu[32] wolt[122]. Najprostszym[251] urzdzeniem tego[221] typu jest prostownik[111] pokresowy[211] przedstawiony[211] na[66] schemacie tablicy[121] dwa. 
450~Kozak W.~Radioamatorstwo w szkole~PZWS~1967~201~8
Radioamator przystpujc do[62] budowy[121] lampowego[221] odbiornika lub wzmacniacza powinien pozna ukad[141] nek na[66] cokole[161] danej[22] lampy[121]. Jak[9] wiemy, poszczeglne[212] elektrony[112] znajdujce[+] si[212] wewntrz[62] baki[121] lampy[121] cz[501] si z[65] pozostaymi czciami ukadu odbiornika za[65] porednictwem nek na[66] jej[42] cokole[161] oraz kontaktw w[66] podstawce[161]. Wraz z[65] rozwojem konstrukcji[121] lamp zmieniono rwnie ich[42] cokoy[142]. 
451~Kozak W.~Radioamatorstwo w szkole~PZWS~1967~213~10
Detekcja sygnaw radiowych[222] odbywa[501] si w[66] pierwszym[261] czonie (lewa trioda), ktrego[221] katoda jest[57] poczona z[65] mas. Na[66] oporniku[161] [~] wczonym[261] w[64] obwd[141] anodowy[241] tej[221] lampy[121], wydziela si[41] z[62] pulsujcego[221] prdu anodowego[221] skadow[251] zmienn[151] i doprowadza za[65] pomoc kondensatora [~] (sprzgajcego[221]) do[62] kocwki[121] grnej[221] potencjometru. Suwak[111] potencjometru umoliwia regulacj wzmocnienia[121] [&] 
452~Kozak W.~Radioamatorstwo w szkole~PZWS~1967~222~32
Oporno[111] cewki[121] zazwyczaj wynosi od[62] kilku[32] do[62] kilkunastu[32] omw[122] (cztery[31] do[62] pitnastu[32] omw[122]), za opr[111] obcienia[121] lampy[121]  kilka[34] kiloomw[122]. Konieczne[211] jest wic zamontowanie[111] odpowiedniego[221] transformatora (maej[221] czstotliwoci[121]), zwanego[221] gonikowym[251]. Przekadnia transformatora ma obnia napicie[141], a zatem stosunek[111] jej[42] wynosi przecitnie dwadziecia[34] pi[34] do[62] jednego[221], a nawet czterdzieci[34] do[62] jednego[221]. 
453~Kozak W.~Radioamatorstwo w szkole~PZWS~1967~305~10
Ze[62] wzgldu na[64] niebezpieczestwo[141] przegrzania[121] tranzystora w[66] czasie lutowania[121] wyprowadze (kocwek) wskazane[211] jest[57] zastosowanie[111] zaciskw umoliwiajcych[222] wkadanie[141] na[64] wcisk[141] kocwek bazy[121], emitera[121] i kolektora[121]. Zaciski[112] takie[212] mog by[57] wykonane[212] z[62] blaszki[121] od[62] puszek[122]. W[66] dwch[36] blaszkach (zaciskach) wykonuje si[41] otwory[142] (uszka[142]) suce[242] do[62] zaoenia[121] ich[42] pod[64] nakrtki[142] gniazdek radiowych[222] lub zatrzaski[142] krawieckie[242]. 
454~Weinfeld S.~Halo, tu ziemia!~PZWS~1965~41~5
Jednak i dzisiejszy[211] may[211] odbiornik[111] jest prawdziwym[251] olbrzymem w[66] porwnaniu[161] ze[65] specjalnymi odbiornikami radiowymi, przeznaczonymi oczywicie nie do[62] odbioru muzyki[121] tanecznej[221], lecz stanowicymi cz[141] urzdze na[64] przykad[141] sztucznego[221] satelity[121] Ziemi[121]. Takie[211] malestwo[111] posiada wymiary[142] mniej wicej trzech[32] kostek[122] cukru. Ju teraz uczeni[112] pracuj nad[65] skonstruowaniem urzdze radiowych[222] jeszcze mniejszych[222]  takich[222], e odbiornik[111] mgby si przypuszczalnie pomieci[501] w[66] pestce[161] od[62] wini[121]. 
455~Dobiecki A.~E-7~PZWS~1966~10~9
W[66] Polsce[/][161] mamy[5] wiele[34] elektrociepowni[122], ktre[212] codziennie potrzebuj kilkadziesit[34] wagonw wgla. Czy opaci[501] si wozi ten[241] wgiel[141] ze[62] lska[/][121] samochodami? Nad[65] Narwi[/][151] koo[62] Putuska[/][121] s wielkie[212] kopalnie[112] wiru, potrzebnego[221] do[62] budowy[121] w[66] Warszawie[/][161]. W[66] Putusku[/][161] nie[+] ma kolei[121], jest szosa i jest spawna rzeka. Czym[45] przewozi si[41] wir[141] do[62] Warszawy[/][121]? 
456~Dobiecki A.~E-7~PZWS~1966~33~1
Beton[111]  mwic w[66] wielkim[261] uproszczeniu[161]  to[41]: cement[111] plus[8] kruszywo[111] (piasek[111], wir[111] i tym[232] podobne[212]) plus[8] woda. Ale jeeli po[66] przeprowadzeniu[161] odpowiednich[222] bada stwierdzimy na[64] przykad[141], e grunt[111], na[66] ktrym[261] zamierzamy zbudowa drog, nadaje[501] si jako[61] kruszywo[111] do[62] betonu, to[9] wystarczy tylko dowie cement[141] i wod, odpowiednio je[44] z[65] gruntem wymiesza, uformowa, poczeka, a stwardnieje, i mamy[5] podbudow betonow[241], zrobion[241] szybciej i taniej[8]. 
457~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~212~4
Wiejskim[232] paacom-willom, bdcym[232] z[62] zasady[121] orodkami majtkw ziemskich[222], towarzyszyy na[+] og inne[212] budowle[112] o[66] przeznaczeniu[161] mieszkalnym[261], administracyjnym[261] czy gospodarczym[261]. W[66] wielkich[262] majtkach, nalecych[262] do[62] najzamoniejszego[221] owieconego[221] ziemiastwa[121] racjonalnie prowadzonych[262] i uprzemysowionych[262] zgodnie z[65] nowymi zasadami ekonomicznymi, zabudowania[142] folwarczne[242] grupowano zwykle w[64] odrbny[241] zesp[141], tworzc nawet autonomiczne[242] kompozycje[142] przestrzenne[242], o[66] starannie pod[65] wzgldem architektonicznym[251] opracowanych[262] skadnikach. 
458~Koakowski J.~Jak powstay i pracuj maszyny~PZWS~1966~80~2
Wspomniano ju wczeniej, i James[/] Watt[/] skonstruowa jako[61] jeden[211] z[62] pierwszych[222] maszyn parow[241], majc[241] znaczenie[141] praktyczne[241], ktrej[221] konstrukcja, wraz z[65] rosyjsk[251] maszyn Pozunowa[/][121], daa pocztek[141] rozwojowi[131] maszyn parowych[222]. Szybki[211] w[66] tym[261] czasie rozwj[111] przemysu, szczeglnie tkackiego[221], potrzebujcego[221] maszyn napdowych[222] o[66] coraz wikszej[261] mocy[161], przyczyni[501] si do[62] rwnie[8] szybkiego[221] postpu w[66] technice[161] konstrukcji[121] maszyn parowych[222] o[66] coraz to[8] wikszej[261] sprawnoci[161] i mocy[161]. 
459~Pawlak Z.~Maszyna i jzyk~PWN~1964~89~12
Cay[241] samochd[141] moemy przedstawi w[66] postaci[161] drzewa[121], wykazujc zalenoci[142] midzy[65] jego[42] czciami. Moemy zastosowa to[241] samo[241] rozumowanie[141], ktre[241] przeprowadzilimy na[64] przykad[141] przy[66] opisie dorzecza[121] i wypisa wszystkie[242] czci[142] samochodu wedug[62] jednego[221] z[62] podanych[222] wzorw. Do[62] kadej[221] czci[121] moe[5] by[57] doczony[211] opis[111] jej[42] wasnoci[122] czy dziaania[121]. Cao[111] tworzy wtedy instrukcj, czy te opis[141] budowy[121] samochodu. 
460~Leszczyski S.~Technika w subie wielkiej chemii~PZWS~1966~148~13
Poniewa przewodnictwo[111] cieplne[211] obydwu[32] gazw jest rne[211], odprowadzenie[111] ciepa[121] od[62] drucikw odbywa[501] si w[66] obydwch[36] gazach z[65] rn[251] szybkoci, temperatura drucikw i tym[251] samym[45] ich[42] opr[111] elektryczny[211] te s rne[212]. Galwanometr[111] rnicowy[211] wskazuje rnic oporu drucikw zalen[241] od[62] skadu chemicznego[221] badanego[221] gazu. 
461~zbiorowa~Fantazja i rzeczywisto~Iskry~1963~21~4
Z[65] biegiem czasu ustalono, e nowa metoda budowlana jest szczeglnie przydatna i ekonomiczna wszdzie tam[8], gdzie potrzebne[212] s czasowe[212], przenone[212] pomieszczenia[112] o[66] wielkich[262] rozpitociach. Chodzi tu przede[+] wszystkim o[64] pawilony[142] wystawowe[242], hale[142] targowe[242] i sportowe[242], sale[142] zebra masowych[222], pomieszczenia[142] rozrywkowe[242] (na[64] przykad[141] cyrki[142]), magazyny[142] skady[142] towarowe[242], hangary[142] i tym[232] podobne[242]. 
462~zbiorowa~Fantazja i rzeczywisto~Iskry~1963~52~7
Obecnie w[66] Stanach[/] Zjednoczonych[/][262] trwa budowa pierwszego[221] pasaerskiego[221] statku[121] o[66] napdzie atomowym[261], ktry[211] rwnie bdzie[56] si nazywa[521] Savannach[/]. Specjalnie zaznaczylimy, e bdzie to[41] pierwszy[211] pasaerski[211] statek[111] o[66] napdzie atomowym[261], gdy od[62] duszego[221] ju czasu pywa radziecki[211] atomowy[211] lodoamacz[111] Lenin[/]  najwikszy[211] tego[221] typu statek[111] na[66] wiecie, a amerykaskie[212] i radzieckie[212] odzie[112] atomowe[212] podwodne[212] te maj na[66] swoim[261] koncie niejeden[241] tysic[141] kilometrw podmorskiej[221] eglugi[121]. 
463~zbiorowa~Fantazja i rzeczywisto~Iskry~1963~99~12
Poza[65] medycyn i kosmetyk poliwinylopyrrolidon[111] znalaz zastosowanie[141] jako[61] rodek[111] impregnujcy[211] dla[62] przemysu papierniczego[221], a to[9] dziki[63] wytwarzaniu[131] cienkich[222], plastycznych[222], lecz jednoczenie bardzo mocnych[222] bon. Jeli z[62] kolei[121] papier[111] tak zaimpregnowany[211] przepuszczony[211] zostanie[57] pomidzy[65] walcami ogrzanymi do[62] stu[32] pidziesiciu[32] stopni Celsjusza[/][121], wwczas bonka zatraca rozpuszczalno[141] i nabiera odpornoci[121] na[64] wilgo[141]. 
464~zbiorowa~Fantazja i rzeczywisto~Iskry~1963~114~15
Czynnikiem piszcym[251] na[66] tej[261] warstwie[161] jest bardzo wska, modulowana zapisywanymi sygnaami, wizka elektronw. Te[212] miejsca[112] termoplastyczne[212] warstwy[121] na[64] ktre[241] padnie wizka elektronw, zyskuj elektryczne[242] adunki[142] ujemne[242]. rodkowa warstewka naadowana jest[57] elektrycznie dodatnio. Po[66] przesuniciu[161] pod[65] wizk zapisujc[251] tama przechodzi przez[64] stref ogrzewania[121] indukcyjnego[221]. Pod[65] wpywem ciepa[121] grna, termoplastyczna warstwa miknie. Elektrostatyczne[211] przyciganie[111] midzy[65] adunkami o[66] rnych[262] znakach powoduje obienie[141] nadtopionej[221] warstewki[121] zewntrznej[221]. 
465~zbiorowa~Fantazja i rzeczywisto~Iskry~1963~151~14
Maszyny[142] do[62] podglebowego[221] uyniania[121] upraw[122] baweny[121] zastosowano ju na[66] plantacjach tej[221] roliny[121] w[66] Uzbekistanie[/]. Jak[9] mona si domyli[501] z[62] opisu nowej[221] metody[121], maszyny[112] takie[212] s kultywatorami uzupenionymi zbiornikiem na[64] roztwr[141] odywczy[241], cienkimi przewodami, przez[64] ktre[242] roztwr[141] dostaje[501] si pod[64] zagbiane[242] w[66] ziemi[161] lemiesze[142], i pompami toczcymi roztwr[141] do[62] przewodw, [&] 
466~zbiorowa~Fantazja i rzeczywisto~Iskry~1963~183~6
Moe[5] si rwnie okaza[501], e trzeba przekazywa na[64] odlego[141] sygnay[142] informujce[242] o[66] wskazaniach rnych[222] przyrzdw pomiarowych[222] z[62] rakiety[121] midzyplanetarnej[221] na[64] Ziemi. Problemami telesterowania[121] (sterowania[121] zdalnego[221]) i telemetrii[121] (pomiarw zdalnych[222]) zajmuje[501] si ciekawy[211] dzia[111] automatyki[121] zwany[211] telemechanik. Obecno[111] duej[221] odlegoci[121] midzy[65] obiektem sterowanym[251], na[64] przykad[141] rakiet, a stanowiskiem dyspozytorskim[251] stwarza wiele[34] kopotw. 
467~zbiorowa~Fantazja i rzeczywisto~Iskry~1963~201~5
Przede[+] wszystkim naley jeszcze raz[8] podkreli, e w[66] dobie[161] obecnej[261] rozwizanie[111] wielu[32] niezwykle wanych[222] zada dotyczcych[222] rozwoju[121] wspczesnej[221] techniki[121] zwizane[211] jest[57] z[65] tak ogromn[251] iloci rnego[221] rodzaju[121] oblicze, e przy[66] zwykym[261] rcznym[261] rachunku[161] za[65] pomoc arytmometrw i suwaka zagadnienia[112] te[212], praktycznie rzecz[141] biorc, byyby nie do[62] rozwizania[121]. 
468~zbiorowa~Fantazja i rzeczywisto~Iskry~1963~205{?}~6
Na[66] tej[261] samej[261] zasadzie[161] dziaa[5] ukad[111] spustowy[211]. W[66] kadej[261] z[62] dwch[32] lamp znajduje[501] si katoda  arnik[111] wolframowy[211]. Gdy przez[64] arnik[141] przepucimy prd[141], zaczyna si on arzy[501], a wic zaczynaj si od[62] niego[42] odrywa[501] elektrony[112], ktre[212] lec do[62] pytki[121] anodowej[221]. Na[66] drodze[161] elektronw midzy[65] katod a anod umieszczona jest[57] siatka metalowa. Jest to[41] swojego[221] rodzaju[121] regulator[111] ruchu[121] elektronw. 
469~Twarowska B.~Na falach radia, radaru i telewizji~PZWS~1967~128~4
Jedne[212] drgania[112] s[57] sprzone[212] z[65] drugimi i zachodz w[66] dwu[36] paszczyznach, wzajemnie do[62] siebie[42] prostopadych[262]. Chocia wystpuje, jak[9] widzimy, podobiestwo[111] i wsplne[212] cechy[112] promieniowanie[111] fal elektromagnetycznych[222] roni[501] si midzy[65] sob. Kade[211] z[62] nich[42] posiada charakteryzujc[241] je[44] dugo[141] fali[121] i czstotliwo[141]. Dugoci fali[121], na[64] przykad[141] mechanicznej[221], nazywamy odlego[141] dwu[32] ssiednich[222] grzbietw  lub dugo[141] odcinka obejmujcego[221] grzbiet[141] i dolin fali[11]. 
470~Twarowska B.~Na falach radia, radaru i telewizji~PZWS~1967~53~5
W[66] antenie[161] koszykowej[261] na[66] zbitych[262] na[64] krzy[141] deseczkach umieszczone[212] s[57] dwa[31] piercienie[112] z[62] grubego[221] drutu, na[64] ktry[241] nasunito szereg[141] porcelanowych[222] izolatorkw. Link antenow[241] nacigamy od[62] grnego[221] do[62] dolnego[221] izolatora tworzc jakby kosz[141] antenowy[241]. Cao[141] umieszczamy na[66] uziemionym[261] supie. Antena radiostacji[121] wysya w[64] przestrze[141] modulowane[242] fale[142] radiowe[242] rozchodzce[+] si[242] we[66] wszystkich[262] kierunkach. 
471~Twarowska B.~Na falach radia, radaru i telewizji~PZWS~1967~97~9
Na[66] ekranie telewizyjnym[261] twarz[111]  kosmonauty[121]. Ju odpady[5] czony[112] rakiety[121], ju statek[111] kosmiczny[211] wszed na[64] orbit. Najciszy[211] dla[62] kosmonauty[121] okres[111] osigania[121] odpowiedniej[221] prdkoci[121] min. Przyrzdy[112] w[66] centrali[161] na[66] Ziemi[161] na[66] dugich[262] papierowych[262] tamach krel krzywe[142]  wyniki[142] impulsw wysanych[222] ze[62] statkw. Obrazuj one zachowanie[+] si[141] organizmu kosmonauty[121]. Przyrzdy[112] notuj cinienie[141] krwi[121], szybko[141] oddechu[121], dziaanie[141] serca[121] i inne[242] dane[142]. 
472~Twarowska B.~Na falach radia, radaru i telewizji~PZWS~1967~101~24
Echo[141] od[62] Wenus[121] otrzymano w[66] tysic dziewiset pidziesitym[261] smym[261] roku[161] przy[66] zastosowaniu[161] nadajnika o[66] mocy[161] dwiecie szedziesit pi kilowatw z[65] anten paraboliczn[251] o[66] rednicy[161] dwudziestu[32] piciu[32] metrw. Przesano sygnay[142] radiowe[242] z[62] obserwatorium[121] na[66] Krymie[/], ktre[212] po[66] odbiciu[161] powierzchni[121] Wenus[121], zostay[57] odebrane[212] w[66] Anglii[/][161]. Na[66] grnej[261] prawej[261] fotografii[161] tablicy[121] czwartej[221] widzimy anten umieszczon[241] na[66] pustyni[161] Mohave[/] w[66] Kalifornii[/][161]. Za[65] pomoc tej[221] anteny[121] otrzymano sygnay[142] odbite[242] od[62] powierzchni[121] Wenus[121]. 
473~Twarowska B.~Na falach radia, radaru i telewizji~PZWS~1967~122~8
Wyprodukowane[212] izotopy[112] odsyane[212] s[57] od[+] razu do[62] miejsca[121] przeznaczenia[121] lub do[62] skadw. W[66] Moskwie[/][16] na[64] przykad[141] otworzono sklepy[142] z[65] izotopami promieniotwrczymi. Nabywaj je[44] instytuty[112] naukowe[212] do[62] bada, fabryki[112], szpitale[112] i inne[212] instytucje[112]. Izotopy[112] s[57] umieszczane[212] w[66] specjalnych[262] osonach oowianych[262] i przy[66] transporcie wymagaj odpowiedniego[221] zabezpieczenia[121]. 
474~Schier W.~Miniaturowe lotnictwo~Wyd. Kom. i .~1963~48~14
W[66] konstrukcjach skorupowych[262] balsa[111] jest materiaem prawie[8] niezastpionym[251]. Jedynie w[66] przypadku[161] prostych[222] krzywizn, to[41] znaczy wtedy, gdy obrysem kaduba zarwno z[62] boku[121], jak[9] i z[62] gry[121] s linie[112] proste[212], mona zastpi bals fornirem, kartonem lub cienk[251] sklejk. Oklejanie[111] kaduba kawakami od[62] wrgi[121] do[62] wrgi[121], na[64] przykad[141] kartonem, nie wyglda dobrze. Ponadto cienkie[211] pokrycie[111], mimo[+] e jest sztywne[211], zawsze si nieco zapada[501] i faduje[501], a szpachlowa grubo nie mona, bo powstaj rysy[112] i pknicia[112]. 
475~Schier W.~Miniaturowe lotnictwo~Wyd. Kom. i .~1963~67~19
Zamocowanie[111] statecznikw podlega tym[232] samym[232] zasadom, co[9] zamocowanie[111] skrzyda[121]. Odejmowane[242] stateczniki[142] wykonujemy gwnie po[64] to[44], aby[9] uatwi transport[141] modelu[121]. W[66] maych[262] modelach, w[66] ktrych[262] rozmiary[112] statecznikw s niewielkie[212], a zaley nam, aby[9] konstrukcja bya[5] moliwie lekka, stateczniki[142] wykonujemy jako[64] nierozbieralne[242]  na[+] stae zwizane[242] z[65] konstrukcj kaduba. Naley jednak przewidzie moliwo[141] regulacji[121] kta nastawienia[121] statecznika poziomego[221] w[66] niewielkich[262] granicach okoo[8] trzy stopnie[112]  gwnie w[66] kierunku[161] ktw ujemnych[222]  liczc od[62] osi[121] kaduba. 
476~Schier W.~Miniaturowe lotnictwo~Wyd. Kom. i .~1963~107~1
Waciwy[211] dobr[111] dugoci[121], gruboci[121] i materiau linek uwizi[121] ma bardzo duy[241] wpyw[141] na[64] pilota[141] i zdolno[141] manewrowania[121] modelami na[66] uwizi[161]. Sia oporu linek moe[5] by rwna[211] oporowi[131] modelu[121] lub go[44] nawet przewysza. Zbyt[8] dugie[212] i zbyt[8] grube[212] linki[112] wykonane[212] z[62] nieodpowiedniego[221] materiau hamuj prdko[141] modelu[121], nie s[57] dobrze napite[212], a pilota[111] modelu[121] jest[57] utrudniony[211]. Najlepszym[251] materiaem na[64] linki[142] jest cienki[211] drut[111] stalowy[211], tak zwany[211] fortepianowy[211]. Linki[142] wykonuje si[41] z[62] drutu pojedynczego[221] lub plecionego[221]. 
477~Schier W.~Miniaturowe lotnictwo~Wyd. Kom. i .~1963~136~8
Rozmiary[142] turbiny[121] dobiera si[41] zalenie od[62] maksymalnej[221] mocy[121] i od[62] obrotw, przy[66] ktrych[262] silnik[111] rozwija moc[141] maksymaln[241]. Dlatego, przed[65] przystpieniem do[62] projektowania[121] turbiny[121], koniecznie trzeba wiedzie, jakiej[221] mocy[121] i jakich[222] obrotw mona si spodziewa[501] od[62] silnika (uwaga[111]: dane[112] podawane[212] przez[64] fabryczne[242] instrukcje[142] w[66] wielu[36] przypadkach s zbyt[8] wysokie[212]). Dane[112] silnikw spotykanych[222] w[66] Polsce[/][161] oraz innych[222] bardziej popularnych[222] podane[212] s[57] w[66] tablicy[161] pitnastej[261] i na[66] nich[46] naley bazowa. 
478~Orowski B.~Tysic lat polskiej techniki~NKs~1963~41~22
Ten[211] redniowieczny[211] wynalazek[111] wojskowy[211] wywoa wielkie[241] zaniepokojenie[141] opinii[121] publicznej[221]. I oto w[66] roku[161] tysic sto trzydzieci dziewi, a wic zaledwie w[64] trzydzieci[34] lat po[66] obronie[161] Gogowa[/][11], jestemy wiadkami niecodziennego[221] wydarzenia[121]: kusz[141] uznaje si[41] za[64] bro[141] niekonwencjonaln[241] i zabrania jej[42] uycia[121]. Sobr[111] lateraneski[211] okrela kusz[141] jako[64] niemal szataskie[241] narzdzie[141] mordu, ktre[211] zabija czowieka[141] tak szybko, e nawet nie czuje on trafienia[121]. 
479~Orowski B.~Tysic lat polskiej techniki~NKs~1963~86~2
Statek[111] powietrzny[211] zaopatrzony[211] by[57] rwnie w[64] rodzaj[141] spadochronu, tworzonego[221] w[66] razie[161] potrzeby[121] ze[62] skrzyde. Podobno przedsibiorczy[211] Woch[111] mawia, e marzeniem jego[42] ycia[121] jest zbudowanie[111] machiny[121], zdolnej[221] przelecie w[66] cigu[161] dwunastu[2] godzin z[62] Warszawy[/][121] do[62] Konstantynopola[/]. Wszystkie[212] te[212] informacje[112] pochodz z[62] licznych[222] wzmianek dotyczcych[222] samolotu Boratyniego[/][121]. 
480~Orowski B.~Tysic lat polskiej techniki~NKs~1963~149~12
Niestety, nader czsto osignicia[112] polskiej[221] myli[121] naukowej[221] i technicznej[221] szy wwczas na[64] rachunek[141] tych[222] pastw, w[66] ktrych[262] nasi pionierzy postpu yli i dziaali. Niejednokrotnie zreszt, chocia w[66] gbi[161] serca[121] pozostawali Polakami, tak silnie[8] zwizani byli[57] z[65] kultur, nauk i technik swej[221] nowej[221] ojczyzny[121], e powszechnie uwaano ich[44] za[64] jej[42] przedstawicieli[142]. 
481~Orowski B.~Tysic lat polskiej techniki~NKs~1963~159~5
Ernest[/] Malinowski[/] okaza[501] si nie tylko doskonaym[251] inynierem kolejowym[251]. Skonstruowane[212] przez[64] niego[44] w[66] niezwykle trudnych[262] warunkach kamienne[212] i stalowe[212] mosty[112] i wiadukty[112] ponad[65] przepaciami grskimi niejednokrotnie biy wczesne[242] rekordy[142] wiatowe[242]. Wysoko[111] ich[42] filarw dochodzia do[62] siedemdziesiciu[32] metrw. W[66] przedsiwziciu[161] tym[261] pokonano wiele[34] trudnoci[122], uwaanych[222] wspczenie za[64] nierozwizalne[242]. Cao[111] przedstawiaa[501] si tak fantastycznie, [&] 
482~Orowski B.~Tysic lat polskiej techniki~NKs~1963~181~4
W[66] tym[261] celu[161] w[66] roku[161] tysic dziewiset trzydziestym[261] szstym[261] wyjecha Prszyski[/] do[62] Anglii[/][121]. Jego[42] aparat[111] ponownie odnis sukces[141] i wzbudzi wielkie[241] zaciekawienie[141]. Jednak i tym[251] razem[151] do[62] produkcji[121] masowej[221] nie doszo. Wynalazca chcia wytwarza tani[241], dostpny[241] dla[62] ludzi[122] pracy[121] aparat[141] w[66] cenie[161] trzech[32] funtw, kapitalici za zamierzajcy[212] finansowa cae[241] to[241] przedsiwzicie[141] obstawali twardo przy[66] cenie[161] omiu[32] funtw. Do[62] porozumienia[121] nie doszo i pertraktacje[112] zostay[57] zerwane[212]. 
483~Schier W.~Miniaturowe lotnictwo~Wyd. Kom. i .~1963~169~1
Zmniejszanie[111] wychylenia[121] lotek[122] daje odwrotne[241] zjawisko[141]. Duo uwagi[121] trzeba powici na[64] waciwy[241] dobr[141] podoa[121] rodka cikoci[121]. Jeeli regulacja lotkami jest niewystarczajca, trzeba koniecznie zmieni pooenie[141] rodka cikoci[121]: w[64] przd[141], jeli model[111] zadziera (nie naley zbyt[8] wiele[8] zmniejsza wychylenia[121] lotek), oraz w[64] ty[141], jeeli model[111] nurkuje przy[66] wychylonych[262] lotkach. Regulacja lotu silnikowego[221] pozostaje bez[62] zmian. 
484~Schier W.~Miniaturowe lotnictwo~Wyd. Kom. i .~1963~209~6
Do[62] nieduych[222] modeli swobodnych[222] oraz do[62] wszystkich[222] modeli na[66] uwizi[161] mona stosowa golenie[142] z[62] paskw blachy[121] duralowej[221]. Poczenie[111] midzy[65] pywakami w[66] tym[261] przypadku[11] nie jest konieczne[211]. W[66] miejscu[161] zamocowania[121] goleni wrgi[112] w[66] kadubie i w[66] pywakach powinny by[57] wzmocnione[212]. Stosowanie[111] goleni z[62] drutu ma t zalet, e w[66] pierwszej[261] fazie[161] oblatywania[121] atwo jest poprawi ustawienie[141] pywakw[122] przez[64] podgicie[141], przycicie[141] lub przylutowanie[141] drutu na[+] nowo. W[66] przypadku[161] uderzenia[121] druty[112] sprynuj i agodz skutki[142] kraksy[121]. 
485~Schier W.~Miniaturowe lotnictwo~Wyd. Kom. i .~1963~318~4
Gruby[211] symetryczny[211] profil[111] zapewnia dobr[241] stateczno[141], tak e model[111] moe[5] by[57] pilotowany[211] nawet przez[64] niedowiadczonego[241] modelarza[141]. Model[111] moe[5] mie wasne[241] podwozie[141] lub startowa z[62] odrzucanego[221] wzka. Na[66] rysunku[161] widoczne[211] jest rwnie umieszczenie[111] linek i orczyka oraz zarys[111] konstrukcji[121] skrzyda[121] i statecznika. Podana tablica umoliwia dobr[141] rozmiarw zalenie od[62] pojemnoci[121] silnika. 
486~Sterner W.~Narodziny kolei~KiW~1964~34~1
Sukcesy[112] Stephensona[/][121] wzbudziy olbrzymie[241] zainteresowanie[141] w[66] caej[261] Europie[/][161], dzielc opini publiczn[241] na[64] entuzjastw[142] nowego[221] wynalazku[121] i sceptykw[142]. Entuzjaci widzieli w[66] kolejach elaznych[262] nie tylko przyspieszenie[141] i ulepszenie[141] transportu, ale przewidywali rwnie doniose[242] konsekwencje[142] polityczne[242] i kulturalne[242]. Wypowiadali[501] si wic na[64] temat[141] nie tylko technicy i ekonomici, ale rwnie filozofowie, politycy, lekarze i poeci. 
487~Sterner W.~Narodziny kolei~KiW~1964~77~4
Steinkeller[/][111] przekada wic komitetowi[131] szczegowe[242] kosztorysy[142] rnych[222] alternatyw wraz z[65] obszernym[251] memoriaem uzasadniajcym[251] system[141] angielski[241], droszy[241] o[64] blisko[8] szesnacie[34] milionw. Memoria[111] ten[211] dowodzi, e pisa go[44] czowiek o[66] wiatym[261] umyle[161] i szerokich[262] horyzontach, doceniajcy[211] rol postpu technicznego[221] i pragncy[211] stworzy z[62] ubogiej[221] Kongreswki[/][121] wielki[241] orodek[141] europejskiego[221] handlu[121]. 
488~Sterner W.~Narodziny kolei~KiW~1964~87~3
Korekta ta bya[5] konieczna, bo wybudowana w[66] tym[261] czasie linia kolejowa Krakw[/]  Wrocaw[/] zostaa[57] zaprojektowana w[64] taki[241] sposb[141], e poczenie[111] jej[42] z[65] Niwk[/], graniczn[251] stacj kolei[121] warszawsko-wiedeskiej[221], musiaoby w[66] innym[261] wypadku[161] przechodzi przez[64] terytorium[141] pruskie[241]. Poprowadzono wic tras bardziej na[64] wschd[141], dochodzc do[62] granicy[121] w[66] miejscowoci[161] Maki[/][112], zwanej[221] odtd Granic[/][151]. 
489~Sterner W.~Narodziny kolei~KiW~1964~110~20
Zawizano w[66] tym[261] celu[161] towarzystwo[141] akcyjne[241], ktre[211] wypucio dwadziecia[34] pi[34] tysicy akcji[122] zaoycielskich[222] o[66] nominalnej[261] wartoci[161] po[64] sto[34] rubli[122] kada. Akcje[142] te[242] rozebrao midzy[64] siebie[44] czterech[32] czonkw[122] zarzdu: prezes Epstein[/], hrabia Renard[/], minister Milde[/] i baron Muschwitz[/]. Przy[66] ich[42] zakupie[161], zgodnie ze[65] statutem towarzystwa[121] i uchwaami rzdowymi, naleao wliczy czterdzieci[34] rubli[122] wniosku[121] rzdowego[221], szedziesit[34] za rubli[122] wnie gotowizn, a nabywcy[112] uzyskiwali prawo[141] do[62] dziesiciu[32] procent[122] dywidendy[121]. 
490~Dbrowski J.~Nauka i fantazja~NK~1967~132~13
Oto ju ugotowano odpowiedni[241] stal[141] w[66] piecu martenowskim[261]. Wynik[111] byskawicznej[221] analizy[121] laboratoryjnej[221] wiadczy, e mona j wyla z[62] pieca. C si teraz dzieje[501]? Oto pod[64] rynn pieca podjeda wielka kad[111] lejnicza zawieszona na[66] haku suwnicy[121]. Kad[111] taka przy[66] wielkich[262] agregatach hutniczych[262] moe[5] zmieci do[62] stu[32] dwudziestu[32] ton[122] pynnej[221] stali[121]. 
491~Sterner W.~Narodziny kolei~KiW~1964~164~18
Wrd[62] pracownikw[122] kolei[121] warszawsko-wiedeskiej[221], niewtpliwie lepiej nagradzanych[222] ni[9] zaogi[112] wikszoci[121] fabryk warszawskich[222], taktyka[111] ta nie daa adnych[222] rezultatw. To[41] wanie kolejarze zorganizowali w[66] kwietniu tysic osiemset osiemdziesitego[221] drugiego[221] roku[121] pierwsze[241] demonstracyjne[241] wystpienie[141] o[66] charakterze zdecydowanie[8] klasowym[261]. Blisko[8] dwa[31] tysice[112] robotnikw[122] zatrudnionych[222] w[66] warsztatach kolejowych[262] drogi[121] warszawsko-wiedeskiej[221] wyszo na[64] ulice[142], by[9] zaprotestowa przeciwko[63] obnice[131] stawek[122] akordowych[222] i niesprawiedliwej[231] polityce[131] kadrowej[231] kierownictwa[121]. 
492~Dbrowski J.~Nauka i fantazja~NK~1967~179{?}~16
Taki[211] proces[111] prowadzenia[121] pracy[121] maszyny[121] nazywamy programowym[251] sterowaniem obrabiarek. Posiada on wiele[34] zalet. Przede[+] wszystkim programowo sterowane[212] automatyczne[212] obrabiarki[112] nie s ju tak wsko specjalizowanymi maszynami. Mona na[66] nich[46] wykonywa krtsze[242] serie[142] przedmiotw ni[9] na[66] automatach. Mona take na[64] przykad[141] wedle[62] modelu[121] nagra kilka[34] tam i rozesa je[44] do[62] rnych[222] fabryk. 
493~Dbrowski J.~Nauka i fantazja~NK~1967~190~23
Obrbka elektroiskrowa utorowaa sobie[43] szybko drog w[66] technice[161]. Przy[66] jej[42] pomocy[161] dry si[41] ksztatowane[212] i drobnorednicowe[212] otwory[112], przy[66] jej[42] pomocy[161] tnie si[41] najtwardsze[242] stopy[142], ktrych[222] nie przeciaby adna metalowa pia[111]. Obrbka ta ma jeszcze inne[242] zalety[142], gdy si[41] j stosuje przy[66] automatyzacji[161] produkcji[121], w[66] naszym[261] kraju[161] stosuje si[41] j coraz powszechniej. 
494~Szefler S.~Postp techniczny a ycie czowieka~KiW~1966~14~10
Sprzeczno[111] zatem midzy[65] spoeczestwem a przyrod jest[57] nieustannie pokonywana przez[64] rozwj[141] spoecznych[222] si wytwrczych[222], przez[64] lepsze[241] poznawanie[141] i wykorzystywanie[141] praw[122] przyrody[121]. Oznacza to[41] rwnoczenie doskonalenie[+] si[141] samego[221] spoeczestwa[121], jego[42] rozwj[141] kulturalny[241], podnoszenie[141] jego[42] kwalifikacji[122] i umiejtnoci[122]. 
495~Szefler S.~Postp techniczny a ycie czowieka~KiW~1966~16~1
Oczywicie obok[62] tego[221] najgwniejszego[221] celu[121]  uzyskania[121] lepszych[222] efektw wydatkowanych[222] nakadw pracy[121] ywej[221] i uprzedmiotowionej[221]  na[66] okrelonych[262] etapach rozwoju[121] ludzkiego[221] spoeczestwa[121] wystpuj i cele[112] bardziej skonkretyzowane[212], wynikajce[212] z[62] istnienia[121] okrelonych[222] form wasnoci[121] rodkw produkcji[121], czyli stosunkw produkcji[121]. 
496~Szefler S.~Postp techniczny a ycie czowieka~KiW~1966~14~10
Sytuacja zmienia[501] si wraz z[65] automatyzacj. Prowadzi ona do[62] scalenia[121] rozlicznych[222] operacji[122] produkcyjnych[222] w[64] jeden[241] skoordynowany[241] cigy[241] proces[141]. Produkcja zaczyna[501] si odbywa bez[62] dotykania[121] produktu rk ludzk[251]. Proces[111] taki[211] moe[5] by[57] kontrolowany[211] ju tylko przez[6] urzdzenia[142] automatyczne[242], pojawia[501] si konieczno[111] samoregulacji[121]. W[66] zwizku[161] z[65] tym[45] wskie[212] zawody[112] staj[501] si nieprzydatne[212], [&] 
497~Szefler S.~Postp techniczny a ycie czowieka~KiW~1966~91~1
Wymaga to[41] cigego[221] doskonalenia[121] nie tylko kierownikw[122] produkcji[121], lecz i wszystkich[222] producentw[122]. Materia[111] opisowy[211], wyniesiony[211] ze[62] szkoy[121] tak przez[64] inyniera[141], jak[9] i przez[64] robotnika[141] kwalifikowanego[241], szybko deaktualizuje[501] si, a to[41] stwarza konieczno[141] systematycznego[221] opanowania[121] nowego[221] materiau. Warunkiem jednak opanowywania[121] cigle nowego[221] materiau, zmieniajcego[+] si[21] materiau jest posiadanie[111] solidnej[221] podbudowy[121] wiedzy[121] teoretycznej[221]. 
498~Szefler S.~Postp techniczny a ycie czowieka~KiW~1966~127~3
Jego[42] zdaniem technika[111] tak opanowaa medycyn, i badania[112] techniczne[212] s dla[62] lekarza[121] wszystkim[45], a niczym[45] prawie[8] sama bezporednia obserwacja chorego[121]. Wydaje[501] si  wbrew[63] temu[43], co[44] mwi Zawieyski[/]  e wtedy bdzie wanie dobrze, jeli aden[111] lekarz nie bdzie[56] musia[52] stawia diagnozy[121] w[66] oparciu[161] o[64] wasny[241] nos[141] i wasn[241] intuicj, choby popart[241] nawet wiedz[151] i dowiadczeniem. 
499~Dbrowski J.~Nauka i fantazja~NK~1967~109~13
Polega on na[66] tym[46], e najpierw wzrusza si[41] spory[241] kawa[141] calizny[121] przy[66] pomocy[161] kilku[32] silnych[222] wybuchw, a nastpnie hydromonitorem rozbija si[41] wgiel[141] na[64] mniejsze[242] bryy[142], jeli teraz poprowadzimy chodnik[141] tak, i posiada[51] on bdzie[56] spadek[141] w[66] kierunku[161] szybu, to[9] chodnikiem takim[251] czy te wyobion[251] w[66] nim[46] rynn mona wgiel[141] za[+] darmo spawi a do[62] podszybia[121]. 
500~Dbrowski J.~Nauka i fantazja~NK~1967~122~22
Czeka wic bezcenny[211] poemat[111] trzysta[34] kilkadziesit[34] lat, zanim spoeczestwo[111] zapoznao[501] si z[65] nim[45], zanim staa[501] si sprawiedliwo[111] jego[42] autorowi Walentemu[/] Rodzieskiemu[/]. I wanie w[64] trzysta pidziesit[241] rocznic edycji[121] uczczono go[44] specjaln[251] sesj naukow[251] lskiego[221] Instytutu Naukowego[221] i ukazao[501] si jeszcze jedno[211], tym[251] razem[151] piknie[8] opracowane[211] wydanie[111] []Officiny[/][121][]. 
501~Rubinowicz Wojciech (i in.)~Fale elektromagnetyczne i ich niektre zastosowania~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1963~16~8
Koczc nasze[242] rozwaania[142] zapytajmy[501] si jeszcze, czy nasza definicja fotonu poprawna jest z[62] punktu widzenia[121] zasady[121] komplementarnoci[121]. Za[64] najwaniejsze[242] cechy[142] fotonu naley uwaa jego[42] energi [~], a nastpnie jego[42] pd[141] [~]. Ju sam[211] fakt[111], e foton[111] ma mie energi odpowiadajc[241] cisej[231] wartoci[131] czstoci[121] drga zmusza nas[44] do[62] przedstawiania[121] go[42] przez[64] fal monochromatyczn[241]. 
502~Rubinowicz Wojciech (i in.)~Fale elektromagnetyczne i ich niektre zastosowania~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1963~16~1od dou
Ale chciabym aby[9] pastwo[172] na[66] podstawie[161] naszych[222] rozwaa nad[65] zagadnieniem czym[45] jest wiato[111] zrozumieli przynajmniej, dlaczego fizyka[11] jest tak bardzo interesujca. Rzecz[111] tkwi w[66] tym[46], e jest ona zawsze moda. Odkrywamy bowiem w[66] fizyce[161] coraz to[8] nowe[242] fakty[142] dowiadczalne[242], powstaj nieustannie nowe[212] koncepcje[112] teoretyczne[212]. Zmusza to[41] nas[44] do[62] cigej[221] rewizji[121] naszych[222] pogldw fizycznych[222], a wic do[62] ich[42] odmadzania[121] 
503~Rubinowicz Wojciech (i in.)~Fale elektromagnetyczne i ich niektre zastosowania~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1963~46~6
Uzyskuje w[64] ten[241] sposb[141] prawo[141] Plancka[/][121] rozkadu w[66] widmie. Zjawisko[111] emisji[121] wymuszonej[221] zostao[57] odkryte[211]. Lecz Einstein[/] nigdy nie dowiedzia[501] si o[66] tym[46], e odkry zasad masera[121], bowiem dopiero w[66] roku[161] tysic dziewiset pidziesitym[261] pitym[261] zjawisko[111] emisji[121] wymuszonej[221] zostanie[57] zastosowane[211] do[62] wzmacniania[121]. Powstanie[5] elektronika[111] kwantowa. 
504~Rubinowicz Wojciech (i in.)~Fale elektromagnetyczne i ich niektre zastosowania~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1963~87~29
Wzorzec[111] [~] steruje nadajnikiem radiostacji[121] w[66] Rugby[/][161] [~] nadajcym[251] sygnay[142] czasu w[66] postaci[161] fali[121] o[66] wzorcowej[261] czstoci[161]. Wzorzec[111] pierwotny[211] jest ogromnie skomplikowany[211] i aby[9] uzyska moliwie dobr[241] izolacj atomw od[62] wzajemnych[222] oddziaywa, uywa si[41] w[66] aparaturze[161] tak zwanego[221] promienia atomowego[221], to[41] znaczy badaniu[131] poddaje si[41] wizk moliwie rwnolegle biegncych[222] atomw. 
505~zbiorowa~Wkad Polakw do nauki~PWN~1967~253~5
Asystenci Marii[/][121] Skodowskiej-curie[/][121] Danysz[/] i Wertenstein[/], przyjechali do[62] Warszawy[/][121] latem tysic dziewiset trzynastego[221] roku[121], przystpujc od[+] razu do[62] urzdzenia[121] zakadu, a w[66] listopadzie tego[221] roku[121] przyjeda kierowniczka pracowni[121] i kreli oglny[241] plan[141] prac badawczych[222]. Wtedy te na[66] publicznym[261] posiedzeniu[161] Towarzystwa[121] Naukowego[221] Warszawskiego[221], w[66] dniu[161] dwudziestego[221] pitego[221] listopada, wielka uczona[111] wygasza swj[241] pierwszy[241] naukowy[241] odczyt[141] po[+] polsku o[66] radioaktywnoci[161] i ciaach radioaktywnych[262]. 
506~zbiorowa~Wkad Polakw do nauki~PWN~1967~265~10
Innymi sowy do[62] kadego[221] odkrycia[121], znanego[221] przed[65] dwudziestu[35] piciu[35] laty, doda wypada trzy[34] nowe[242]; na[64] kadego[241] z[62] uczonych[122], ktrzy urodzili[501] si i dziaali od[62] czasw Demokryta[/][121], przypada obecnie trzech[32] dodatkowych[222]; na[64] kad[241] prac naukow[241], ogoszon[241] od[62] pocztku[121] bada naukowych[222], ukazay[501] si w[66] cigu[161] dwudziestu[32] piciu[32] lat trzy[31] nowe[212] prace[112]. 
507~zbiorowa~Wkad Polakw do nauki~PWN~1967~271~16
Jako[64] przykad[141] wspomn fakt[141], ktry[211] chyba jest zupenie nieznany[211]. Emisja neutronw podczas[62] rozszczepienia[121] uranu  praktycznie najwaniejsze[211] chyba zjawisko[111] dla[62] wyzwalania[121] energii[121] jdrowej[221]  bya[57] odkryta przez[64] nas[44] ju na[66] pocztku[161] tysic dziewiset trzydziestego[221] dziewitego[221] roku[121], ale ze[62] wzgldu na[64] sabo[141] rda[121] musielimy powtarza dowiadczenia[142] przez[64] dwa[34] miesice[142] i wskutek[62] tego[42] wyprzedzi nas[44] Joliott[/]. 
508~zbiorowa~Wkad Polakw do nauki~PWN~1967~349~26
W[66] tym[261] okresie niepewnoci[121], zniechcenia[121] i zarysowujcej[+] si[221] walki[121] Natanson[/], oczarowany[211] piknem[151] prac Maxwella[/][121] i Boltzmanna[/][121], ktrzy stworzyli now[241] statystyczn[241] metod badania[121] procesw rozgrywajcych[+] si[222] w[66] tumie atomw, metod zwan[251] mechanik statystyczn[251], staje w[66] szeregach atomistw[122]. Wkrtce wzbogaca Natanson[/] nauk swymi pracami na[64] temat[141] kinetycznej[221] teorii[121] w[66] zastosowaniu[161] do[62] gazw niedoskonaych[222], [&] 
509~zbiorowa~Wkad Polakw do nauki~PWN~1967~425~3
Stefan[/] Banach[/] zmar przedwczenie w[66] roku[161] tysic dziewiset czterdziestym[261] pitym[261]. Jego[42] imieniem nazwano trzy[34] ulice[142]: jedn[241] we[66] Wrocawiu[/], drug[241] w[66] Warszawie[/][161], a trzeci[241] we[66] Lwowie[/]. Na[66] uroczystoci[161] ku[63] uczczeniu[131] pamici[121] Stefana[/][121] Banacha[/][121], ktra odbya[501] si w[66] Warszawie[/][161] w[64] pitnastolecie[141] jego[42] mierci[121], wygosi przemwienie[141] midzy[+] innymi znakomity[211] matematyk[111] amerykaski[211] profesor[111] Stone[/] z[62] Chicago[/], ktry[211] rozpocz je[44] tymi sowami: [&] 
510~Thor J.~Drugi glob czowieka~WP~1963~13~11
Lotami na[64] Ksiyc[141] zajmowali[501] si wic do[62] lat ostatnich[222] przede[+] wszystkim pisarze[112] i marzyciele[112], a zmiana w[66] tej[261] sytuacji[161] nastpia dopiero bardzo niedawno. Wydaje[501] si, e nasze[211] pokolenie[111] przeywa pocztek[141] okresu najwikszych[222] zmian, jakie[212] kiedykolwiek nastpiy w[66] historii[161] ludzkoci[121]. W[66] cigu[161] bowiem ostatnich[222] pidziesiciu[32] lat czowiek dwign[501] si na[64] wyyny[142] nauki[121] i cywilizacji[121], o[66] jakich[262] nie marzyli nawet najmielsi fantaci. 
511~Thor J.~Drugi glob czowieka~WP~1963~33~5
Najbardziej widocznym[251] elementem powierzchni[121] Ksiyca s morza[112] (po[63] acinie[131] maria[$]). Te[212] ciemniejsze[212] obszary[112] powierzchni[121] Ksiyca nie maj naturalnie nic[44] wsplnego[221] z[65] ziemskimi morzami. S to[41] po[+] prostu wielkie[212], gadkie[212] przestrzenie[112], ktre[212] kiedy mogy by morzami roztopionej[221] lawy[121]; prawdopodobnie s to[41] obszary[112], ktre[212] jeszcze byy[5] w[66] stanie[161] ciekym[261], podczas[+] gdy staa[5] ju reszta powierzchni[121] Ksiyca. 
512~Thor J.~Drugi glob czowieka~WP~1963~39~12
Jakie[212] byy[5] jednak pocztki[112] nauki[121], ktra doprowadzia do[62] budowy[121] rakiet kosmicznych[222], zdolnych[222] umieszcza na[66] orbicie[161] lub wysya w[64] przestrze[141] midzyplanetarn[241] wielotonowe[242] pojazdy[142] kosmiczne[242]? Wiadomo, e podre[112] poza[64] atmosfer stay[501] si moliwe[212] dopiero dziki[63] udoskonaleniu[131] napdu rakietowego[221]. Koncepcja Verne'a[/][121] wystrzelenia[121] z[62] Ziemi[121] na[64] Ksiyc[141] kabiny[121] z[65] ludmi przy[66] uyciu[161] olbrzymiego[221] dziaa[121] bya[5] nierealna. 
513~Thor J.~Drugi glob czowieka~WP~1963~153~2
Biernym[251] materiaem pdnym[251] czy te materiaem odrzutowym[251] nazywamy gaz[141] lub ciecz[141], ktra nie jest paliwem, a suy jedynie do[62] odrzutu. Zasada dziaania[121] silnika wykorzystujcego[221] bierny[241] materia[141] pdny[241] jest taka sama jak[9] w[66] przypadku[161] silnika na[64] paliwo[141] rakietowe[241]. Chodzi po[+] prostu, aby[9] wylatujca z[62] dyszy[121] masa miaa dostatecznie du[241] prdko[141]. 
514~Thor J.~Drugi glob czowieka~WP~1963~225~19
W[66] wietle powyszych[222] danych[122] trudno przypuszcza, aby na[66] powierzchni[161] Wenus[121] istnie mogy jakie[212] formy[112] ycia[121] organicznego[221], przynajmniej jeli chodzi o[64] formy[142] znane[242] na[66] Ziemi[161]. Niektrzy biologowie utrzymuj jednak, i jakie[212] prymitywne[212] organizmy[112] ywe[212] mog egzystowa w[66] wysokich[262] warstwach atmosfery[121], gdzie temperatura gstych[22] chmur wglowodorowych[222] wynosi okoo[62]  pidziesiciu[32] stopni Celsjusza[/][121]. 
515~Skowski S.~W promieniach nadfioletu~WP~1963~13~10
Promienie[112] nadfioletowe[212] wabi mianowicie te[242] owady[142], tak e wpadaj one w[64] otwr[141] silnego[221] wentylatora. Sposb[111] ten[211] da bardzo dobre[242] wyniki[142] przy[66] tpieniu[161] szkodnikw[122] baweny[121] oraz szaraczy[121]. Jak[9] twierdz[5] entuzjaci, gdy polowanie[111] idzie dobrze, koszt[141] energii[121] elektrycznej[221] zasilajcej[221] lamp i wentylator[141] pokrywa[5] z[65] nawizk warto[141] nawozu wyprodukowanego[221] z[62] insektw. 
516~Skowski S.~W promieniach nadfioletu~WP~1963~85~12
W[66] aparatach polskiej[221] konstrukcji[121] rda[112] nadfioletu  lampy[112] kwarcowe[212]  chronione[212] s[57] przed[65] kurzem i pyem w[64] bardzo pomysowy[241] sposb[141]. Zamiast[62] normalnie uywanego[221] jednolitego[221] pasa[121], na[66] ktrym[261] rozpostarta jest[57] substancja nawietlana, zastosowano porowaty[241] pas[141] parciany[241], przez[64] ktry[241] wentylator[111] ssie w[64] d[141] powietrze[141] z[62] komory[121] produkcyjnej[221], dziki[63] czemu[43] aden[211] py[111] nie unosi[501] si w[64] gr. 
517~Burhard P.~Wrd mogotw i krokodyli~WP~1963~80~17
Do[62] wntrza[121] kadej[221] jaskini[121] napywaj stale[8] pewne[212] iloci[112] wody[121], przesczajcej[+] si[221] z[62] powierzchni[121] szczelinami ska. Woda zawiera rozpuszczony[241] wglan[141] wapnia. W[66] jaskini[161], skutkiem[62] przepywu powietrza[121], nastpuje parowanie[111] wody[121] i krople[112] pozostawiaj adunek[141] wapienia na[66] stropie, cianach i dnie[161] w[66] postaci[161] drobnych[222] krysztakw wglanu wapnia, zwanego[221] take kalcytem[151]. 
518~Burhard P.~Wrd mogotw i krokodyli~WP~1963~144~6
Rodeo[111], to[41] dawna tradycja pasterska, wielkie[212] popisy[112] zrcznoci[121]. Zjedaj na[64] nie[44] ganaderos[$][112] z[62] caej[221] okolicy[121] wraz z[65] rodzinami. Na[66] placu[161], otoczonym[261] potem z[62] grubych[222] bali[122], odbywa[501] si konkurs[111] ujedania[121] modych[222] koni. Potem wpuszcza si[41] do[62] zagrody[121] co[+] najdziksze[242] byki[142]. Poszczeglni ganadero[$][112] staraj[501] si bykowi[131] wskoczy na[64] grzbiet[141] i galopowa na[66] nim[46], przy[66] czym[46] zwycia ten[211], kto najduej nie pozwoli si zrzuci[501] na[64] ziemi. 
519~Burhard P.~Wrd mogotw i krokodyli~WP~1963~207~22
Jednym[251] z[62] najsmutniejszych[222] dziedzictw systemu pkolonialnej[221] zalenoci[121] Kuby[/][121] od[62] Stanw[/][122] Zjednoczonych[/][222] by wanie analfabetyzm[111]. Pisz by, gdy w[66] wyniku[161] dziaania[121] ochotniczych[222] brygad zosta[57] ju do[62] dwudziestego[221] drugiego[221] grudnia tysic dziewiset szedziesitego[221] pierwszego[221] roku[121] cakowicie zlikwidowany[211]. Kuba[/][111] jako[61] pierwszy[211] kraj[111] caej[221] zachodniej[22] pkuli[121] staa[501] si obszarem wolnym[251] od[62] analfabetyzmu. Jest to[41] jedno[211] z[62] najbardziej imponujcych[222] osigni rewolucji[121]. 
520~Burhard P.~Wrd mogotw i krokodyli~WP~1963~256~10
Muzeum[111] Speleologiczne[211] w[66] Hawanie[/][161] naley do[62] kilku[32] placwek tego[221] typu na[66] caym[261] wiecie. Mimo[62] prostej[221] ekspozycji[121], mogoby zaimponowa naukow[251] wartoci kolekcji[121] wszystkim[232] europejskim[232] speleologom. Jest tutaj bogaty[211] zbir[111] naciekw kalcytowych[222]. Jest wspaniay[211] zestaw[111] archeologiczny[211] i to[8] nie tylko z[62] jaski kubaskich[222], lecz i z[62] Meksyku[/][121], Peru[/][121] i innych[222] krajw Ameryki[/][121] acikiej[/][221]. 
521~zbiorowa~Wkad Polakw do nauki~PWN~1967~444~23
Aby[9] zda spraw ze[62] znaczenia[121] Banacha[/][121] dla[62] nauki[121] w[+] ogle, a dla[62] nauki[121] polskiej[221] przede[+] wszystkim, trzeba wymieni nazwiska[142] jego[42] uczniw[122]. Mazur[/][111] i Orlicz[/][111] s bezporednimi uczniami Banacha[/][121]; to[41] oni reprezentuj dzi w[66] Polsce[/][161] teori operacji[121], a ich[42] nazwiska[112] na[66] okadce[161] []Studia[+] Mathematica[/][] oznaczaj bezporedni[241] kontynuacj banachowego[221] programu naukowego[221], ktry[211] znalaz wyraz[141] widomy[241] w[66] tym[261] pimie. 
522~Zoon W.~Astronomia dzi i wczoraj~PWN~1965~14~14
Sporzdzanie[111] horoskopu byo oczywicie spraw czysto astronomiczn[251] i najzupeniej uczciw[25] z[62] dzisiejszego[221] punktu widzenia[121], poniewa chodzio tylko o[64] moliwie rzetelne[241] i dokadne[241] wyznaczenie[141] pooenia[121] planet i gwiazd w[66] pewnej[261] chwili[161] i dla[62] pewnej[221] szerokoci[121] i dugoci[121] geograficznej[221]. Potem przy[66] tych[262] obliczeniach posugiwano[501] si ju gotowymi tablicami, obliczonymi na[64] ile[34] tam[8] lat naprzd i dajcymi mono[141] sporzdzenia[121] horoskopu dla[62] kadej[221] chwili[121] urodzin bez[62] uciekania[+] si[121] do[62] bezporedniej[221] obserwacji[121]. 
523~Zoon W.~Astronomia dzi i wczoraj~PWN~1965~22~26
Po[+] drugie jeszcze dlatego, e model[111] geocentryczny[211] byby ogromnie niewygodny[211] przy[66] tworzeniu[161] dynamiki[121] ukadu planetarnego[221]. Niemniej jednak i z[62] tego[221] punktu widzenia[121] teoria geocentryczna nie bya[5] czym[45] bdnym[251]. Wiemy dzi, e rwnie dynamika nie wyrnia adnych[222] uprzywilejowanych[222] z[62] przyrodniczego[221] punktu widzenia[121] ukadw odniesienia[121] (wbrew[63] temu[43], co[44] twierdzi Newton[/]), o[66] czym[46] za[64] chwil bdzie mowa. 
524~Zoon W.~Astronomia dzi i wczoraj~PWN~1965~52~15
Czy to[8] o[111] obrotu Ziemi[121] przesuna[501] si o[64] taki[241] kt[141], czy te wszystkie[212] gwiazdy[112] w[66] otoczeniu[161] bieguna przesuny[501] si mniej wicej o[64] ten[241] sam[241] kt[141], w[66] jednakowym[261] dla[62] wszystkich[222] kierunku[161]? Dotychczas w[66] takich[262] sytuacjach opowiadalimy[501] si zawsze po[66] stronie[161] pierwszej[261] z[62] wymienionych[222] alternatyw, traktowalimy bowiem ruch[141] gwiazd jako[64] co[44] chaotycznego[221], co[41]  jak[9] si[41] to[8] popularnie mwi  rednio daje zero[141]. Tymczasem badania[112] lat ostatnich[222] nie wykluczaj drugiej[221] alternatywy[121]. 
525~Krzywicka-Adamowicz H.~Meksyk~WP~1963~21~9
Podajc ladami Kolumba[/][121] Hiszpanie[112] dotarli do[62] Antyli[/][122]. Zajli Haiti[/][141], ktr[241] w[66] tym[261] czasie nazwano Hispaniol[/][151] oraz Kub[/]. Ta ostatnia staa[501] si gwn[251] baz wypadow[251] do[62] dalszych[222] zamierzonych[222] czy te przypadkowych[222] wypraw[122] na[64] kontynent[141] Ameryki[/][121] rodkowej[/][221]. W[66] roku[161] tysic piset dwunastym[261] huragan[111] zagna na[64] Jukatan[/][141] flotyll zoon[241] z[62] kilku[32] statkw, ktre[212] zatony. 
526~Krzywicka-Adamowicz H.~Meksyk~WP~1963~64~15
Samo[211] miasto[111] Meksyk[/][111] ma tyle[34] samochodw osobowych[222], co[9] caa Polska[/][111]. Auto[111] nie jest tutaj luksusem. Ze[62] wzgldu na[64] rozlego[141] stolicy[121] posiadanie[111] go[42] jest koniecznoci, bo na[64] przykad[141] gwna arteria Avenida[+] de[+] los[+] Insurgentes[/] (Aleja[/] Powstacw[/][122]) ma dwadziecia[34] osiem[34] kilometrw dugoci[121]. Najskromniejszy[211] urzdnik[111] yjcy[211] z[65] owkiem w[66] rku od[62] pierwszego[221] do[62] pierwszego[221] oszczdzi raczej na[66] czym[46] innym[261], a kupi samochd[141]. Miar zamonoci[121] nie jest wic sam[211] fakt[111] posiadania[121] auta[121], lecz jego[42] marka[111] i model[111]. 
527~Krzywicka-Adamowicz H.~Meksyk~WP~1963~70~19
Nazajutrz gazety[112] doniosy[5], e epicentrum[111] znajdowao[501] si na[66] dnie[161] Pacyfiku[/][121] w[66] odlegoci[161] piset kilometrw w[66] linii[161] prostej[261] od[62] stolicy[121], e Acapulco[/] przeyo trzsienie[141] ziemi[121] o[66] sile[161] dziesiciu[32] stopni, a w[66] morzu[161] przypuszczalnie powsta nowy[211] wulkan[111]. W[66] cigu[161] nastpnego[221] tygodnia jeszcze od[62] czasu do[62] czasu lekko nami potrzsao; sejsmografy[112] zanotoway przeszo[8] sto[34] wstrzsw. 
528~Krzywicka-Adamowicz H.~Meksyk~WP~1963~94~22
W[66] kronikach Quauhtinchn[/] mwi si[41] o[66] dwudziestu[36] miastach zaoonych[262] przez[64] Toltekw[142], wymieniajc nawet ich[42] nazwy[142], rozrzuconych[262] na[66] rozlegym[261] obszarze od[62] wybrzey[122] Zatoki[/][121] Meksykaskiej[/][221], przez[64] poudniow[241] cz[141] stanu Puebla[/] a do[62] Tabasco[/]. Mwi one jednak o[66] wielkiej[261] emigracji[161] Toltekw[122], ktrzy z[62] niewiadomych[222] powodw musieli opuci sw[241] stolic. Lecz gdzie ona si znajdowaa[501]? 
529~Krzywicka-Adamowicz H.~Meksyk~WP~1963~126~1
Rozlega[211] dolina meksykaska Valle[+] de[+] Mxico[/] w[66] znacznej[261] swej[261] czci[161] ley na[66] dnie[161] dzi niemal cakowicie ju wyschnitego[221] jeziora[121] Texcoco[/]. Klimat[141] ma grski[241], umiarkowany[241], ktry[211] we[66] wszystkich[262] przewodnikach okrelany[211] jest[57] mianem wiecznej[221] wiosny[121]. Poniewa jednak nie[+] ma nic[41] wiecznego[221] pod[65] socem, wic i tutaj w[66] cigu[161] rzekomej[221] nieustannej[221] wiosny[121] bywaj okresy[112] potwornej[221] suszy[121] i upaw, w[66] czasie za pory[121] przeddeszczowej[221] wiatr[111] niesie tumany[142] miakiego[221], rudego[221] pyu, ktry[211] wdziera[501] si do[62] oczu, uszu i drg oddechowych[222], powodujc stany[142] zapalne[242] luzwek. 
530~Krzywicka-Adamowicz H.~Meksyk~WP~1963~226~6
Dla[62] Meksyku[/][121] woda  to[41] ycie[111]. Nic[41] wic dziwnego[221], e obok[62] stworzonego[221] specjalnie Ministerstwa[121] Gospodarki[121] Wodnej[221] proci ludzie na[64] wasn[241] rk wcigaj do[62] wsppracy[121] w[66] tej[261] dziedzinie[161] wszystkich[242], ktrych[242] uwaaj za[64] kompetentnych[242]. Nale do[62] nich[42] rni[212] wici[112], a przede[+] wszystkim madonny[112]. Wanie jedna[211] pochodzca z[62] Totolan[/], wyspecjalizowaa[501] si w[66] sprowadzaniu[161] deszczu[121]. Wystarczao obnie jej[42] figur w[66] procesji[161], a wkrtce zaczynao pada. 
531~Krzywicka-Adamowicz H.~Meksyk~WP~1963~214~5
Guanajuato[/] powstao ze[62] srebra[121] i dla[62] srebra[121]. Osiedli[212] tu Otomi[112] nie darmo nazwali je[44] Mo-ot-ti[/], czyli miejsce[111] metali[122]. ya[111] srebra[121], zwana Veta[+] Madre[/], najstarsza i najwiksza ze[62] wszystkich[222] y[122], przesza[5] do[62] historii[121], a wspaniay[211] koci[111] La[+] Valencia[/], wznoszcy[+] si[211] na[66] pobliskim[261] wzgrzu[161], powsta rwnie dziki[63] srebru i to[8] w[66] dodatku[161] kradzionemu z[62] kopalni[121] o[66] teje[261] nazwie[161]. 
532~Pagaczewski S.~Dzie dobry Kaukazie~WP~1963~42~12
W[66] podszyciu[161] lasu wystpuj ciekawe[212] roliny[112] strefy[121] leno-stepowej[221]. Naley bowiem pamita, e w[66] okolicy[161] Kijowa[/] przebiega klimatyczna i pejzaowa granica midzy[65] Pnoc a Poudniem. Poleski[211] typ[111] krajobrazu pochodzi prawie[8] pod[64] sam[241] Kijw[/][141], graniczc z[65] krajobrazem leno-stepowym[251]. Pnocne[212] piaski[112] pochodzenia[121] lodowcowego[221] granicz tu z[65] urodzajnymi lessami, lasy[112] szpilkowe[212] z[65] liciastymi. 
533~Pagaczewski S.~Dzie dobry Kaukazie~WP~1963~84~24
Granica zachodnia biegnie grzbietem stanowicym dzia[141] wodny[241] midzy[65] zlewiskami Teberdy[/][121] i rzeki[121] Aksaut[/]. Wznosz[501] si tu takie[212] wierzchoki[112], jak[9] Sunachet[/] (trzy[31] tysice[112] metrw), Suachat[/] (trzy[31] tysice[112] czterysta[31] trzydzieci[31] dziewi[31] metrw), Sieminow-baszi[/] (trzy[31] tysice[112] szeset[31] osiem[31] metrw), Chutyj-bazi[/] (trzy[31] tysice[112] trzysta[31] pi[31] metrw), Dua[/][211] Marka[/][111] (trzy[31] tysice[112] siedemset[31] szedziesit[31] osiem[31] metrw), Baduk-baszi[/] (trzy[31] tysice[112] piset[31] trzydzieci[31] pi[31] metrw), Chadibej-baszi[/] (trzy[31] tysice[112] siedemset[31] dwadziecia[31] osiem[31] metrw) i tym[232] podobne[212]. 
534~Pagaczewski S.~Dzie dobry Kaukazie~WP~1963~131~17
Droga[111] jest wska, ale dobrze utrzymana, suniemy wic szybko i wkrtce przejedamy przez[64] most[141] na[66] Sakenie[/][161], lewobrzenym[261] dopywie[161] Gwandry[/][121]. Oto wie[111] Marcchena-Gencwiszi[/]. Tu, z[62] poczenia[121] Sakenu[/][121] i Gwandry[/][121] powstaje Kodor[/][111], zwany[211] po[+] gruzisku kodori. Jeszcze jeden[211] most[111]  ju na[66] nowej[261] rzece[161]  i zaczynamy podr[141] z[65] biegiem Kodoru[/][121]. 
535~Prszyski J.~Selemat hari Indonesia~WP~1963~59~15
S to[41] korzenie[112], rozwijajce[+] si[212] u[62] nasady[121] pni, czsto nawet w[66] do znacznej[261] wysokoci[161] od[62] ziemi[121], ktre[212] nie odchodz od[62] rodkowego[221] pdu jako[61] okrge[212], boczne[212] wypustki[112], lecz cz[501] si z[65] pniem i wysterczaj z[62] niego[42] jakby deski[112] jednym[251] brzegiem do[62] niego[42] przyrose[212]. W[66] alei[161] kanariowej[261] wszystkie[212] drzewa[112] maj te[242] boczne[242] podpory[142] niezbyt silnie rozwinite[242], [&] 
536~Prszyski J.~Selemat hari Indonesia~WP~1963~67~12
Obok[62] duych[222] drzewiastych[222] okazw na[66] cienistych[262] drzewach rozrastaj[501] si dumnie paprocie[112] nadrzewne[212], osadzajce[+] si[212] na[66] pniach lub gaziach innych[222] rolin. Wspaniale wyglda Asplenium[+] nidus[+] avis[$], jedna z[62] najpikniejszych[222] rolin nadrzewnych[222]. Osadza[501] si ona na[66] zaomkach kory[121] lub na[66] gaziach, zrazu rosnc jako[61] may[211] krzaczek[111], o[66] liciach tamowatych[262], jakby dugie[212], paskie[212] a caobrzegie[212] jzyki[112], ostro koczce[+] si[212]. 
537~Prszyski J.~Selemat hari Indonesia~WP~1963~90~17
Mona[54] by zauway, e wobec[62] tego[42] mamy[5] w[66] Indonezji[/][161] do[62] czynienia z[65] przenikaniem i mieszaniem[+] si dwch[32] faun[122]  orientalnej[221] i australijskiej[221]. Ale skd wobec[62] tego[42] dua rnica midzy[65] Wielkimi[/] Wyspami[/] Sundajskimi[/][252] (Sumatra[/], Kalimantan[/], Jawa[/][111], i okoliczne[212] wyspy[112]) z[62] jednej[221] strony[121], a Sulawesi[/], Molukami[/] i Maymi[/] Wyspami[/] Sundajskimi[/][252] z[62] drugiej[221]? 
538~Wierzbiccy A. i P.~Praktyczna stylistyka~Wiedza Powszechna~1967~113~{brak}
W[66] jzyku[161] pisanym[261] czsto zaley nam na[66] tym[46], eby uj cay[241] szereg[141] informacji[122] w[64] jedn[241] cao[141], w[64] jedno[241] zdanie[141] zoone[241]  po[64] to[44], aby[9] uwydatni rnorodne[242] zwizki[142] logiczne[242] zachodzce[242] midzy[65] informacjami. Jeli zdanie[111] takie[211] ma by zrozumiae[211] dla[62] czytelnika[121], nie moe[5] ono by nieskoczenie[8] dugie[211], ani skomplikowane[211]. Wariant[111] z[65] rzeczownikiem odczasownikowym[251] jest na[+] og wariantem znacznie krtszym[251], przejrzystszym[251], wygodniejszym[251]. 
539~Prszyski J.~Selemat hari Indonesia~WP~1963~157~27
Miasto[111] Gilimanuk[/] skadao[501] si z[62] kilkudziesiciu[32] chat rozcignitych[222] wzdu[62] wyasfaltowanej[221] na[66] tym[261] rdmiejskim[261] odcinku szosy[121]. Dalej za[65] niewielkimi plkami uprawnymi i rwnie[8] niewielkimi patami pastwisk cigna[501] si zwarta ciana namorzyn[122], porastajcych[222] botniste[242] brzegi[142] zatoki[121] po[66] drugiej[261] stronie[161] wskiego[221] pwyspu, na[66] ktrym[261] leao Gilimanuk[/]. 
540~Prszyski J.~Selemat hari Indonesia~WP~1963~201{?}~23
Jak[9] to[41] czsto w[66] historii[161] bywao, inny[211] lud[111] zmusi te[242] plemiona[142] do[62] opuszczenia[121] Junnanu[/][121] i do[62] wdrwki[121] na[64] poudnie[141]. Wyparte[212] a na[64] tereny[142] Pwyspu[/] Indochiskiego[/][221], osiedliy[501] si nad[65] brzegami morza[121] i opanowawszy sztuk eglarsk[241], po[66] upywie[161] kilkuset[32] lat, gdzie pomidzy[65] dwa tysice pisetnym[251] a tysic pisetnym[251] rokiem przed[65] nasz[251] er rozpoczy penetracj wysp okolicznych[222] archipelagw, [&] 
541~Prszyski J.~Selemat hari Indonesia~WP~1963~203~15
Bbny[112] wysokoci[121] okoo[8] jednego[221] metra[121] i teje[221] mniej wicej rednicy[121] byy[57] wyrabiane[212] pocztkowo w[66] pnocnym[261] Wietnamie[/] i dalej rozprowadzane[212]. Znajdowano je[44] w[66] poudniowych[262] Chinach[/], Laosie[/], Sjamie[/], Kambody[/][161], na[66] Filipinach[/] oraz na[66] wyspach Archipelagu[/][121] Malajskiego[/][221]. Ksztat[111] bbnw (a byo ich[42] kilka[31] typw) by niezwykle pikny[211], a rysunek[111] i ornamentacja niezwykle kunsztowne[212]. 
542~Prszyski J.~Selemat hari Indonesia~WP~1963~213~1
Taniec[111] bagalny[211], taniec[111] dworski[211] wykonywany[211] podczas[62] pogrzebu krla[121], wszystkie[212] s do[62] siebie[42] podobne[212] i wszystkie[212] oparte[212] na[66] takiej[261] samej[261] grze[161] palcw, oczu i rk. Teraz jednak widzimy przykad[141] taca artystycznego[221] uoonego[221] kilkadziesit[34] lat temu[8] przez[64] zawodowych[242] tancerzy[142]. Taniec[111] nazywa[501] si tari[+] kupu-kupu[$], co[41] znaczy taniec[111] motyli[121]. 
543~Srzednicki Z.~Afganistan~WP~1963~53~16
Religijno[111] ludnoci[121] zapewnia te kademu ndzarzowi jaki[241] przyodziewek[141]. Oczywicie, jest to[41] tradycyjna klapa bezpieczestwa[121] ustroju[121] feudalnego[221] pastw muzumaskich[222]. Bez[62] udziau skarbca wadcw[122] czy skarbu pastwa[121] przez[64] wprowadzenie[141] takiego[221] podatku[121] zabezpieczono[501] si przed[65] ewentualnymi rozruchami mogcymi wybuchn na[66] tle godu i ndzy[121]. Czasem[8] zdarza[501] si, e ebrak[111] zaczyna traktowa jamun jako[64] rdo[141] lekkiego[221] zarobku[121]. 
544~Srzednicki Z.~Afganistan~WP~1963~86~13
Bardzo wana rola przypada w[66] Afganistanie[/] osom i muom[132], ktrych[222] pogowie[111] dochodzi do[62] jednego[221] miliona sztuk. Zwierzaki[112] te[212] peni[5] nie tylko rol najwaniejszego[221] rodka transportowego[221], ale s te najczstszym[251] rodkiem komunikacyjnym[251]. Osa[121]  har[$]  jako[62] zwierzcia pocigowego[221] nie spotyka si[41] w[66] Afganistanie[/] nigdzie ani w[66] arbie[$][161], dwukoowym[261] wozie, ani te zaprzgnitego[221] do[62] sochy[121] czy brony[121]. 
545~Srzednicki Z.~Afganistan~WP~1963~104~14
W[66] policji[161] i andarmerii[161] pracuje okoo[8] pitnacie[31] tysicy ludzi[122], co[41] stanowi[5] nieco powyej[8] zero[141] jedn[241] dziesit[141] procenta ludnoci[121], troch wicej ni[9] w[66] przemyle. Urzdnikw[122] w[66] Afganistanie[/] jest okoo[8] siedemdziesit[31] tysicy, to[41] znaczy powyej[8] zero[141] pi[34] dziesitych[122] procenta. Trudno natomiast odpowiedzie, jaki[241] procent[141] ludnoci[121] stanowi ludzie z[65] wyszym[251] lub rednim[251] wyksztaceniem, yjcy[212] z[62] wolnych[222] zawodw. 
546~Srzednicki Z.~Afganistan~WP~1963~114~12
Afganistan[/][111] wskutek[62] swego[221] pooenia[121] geograficznego[221] by zawsze oddalony[211] od[62] cywilizacji[121] europejskiej[221]. Zaborcza polityka[111] Wielkiej[/][221] Brytanii[/][121] w[66] drugiej[261] poowie[161] dziewitnastego[221] wieku[121] izolacj t pogbia. Pierwsze[242] kroki[142] na[66] drodze[161] unowoczenienia[121] gospodarczego[221] zacz Afganistan[/][111] po[66] pierwszej[261] wojnie[161] wiatowej[261], po[66] obaleniu[161] wpyww brytyjskich[222]. Nie istnia jednak wwczas wyrany[211] kierunek[111], skd Afganistan[/][111] mia czerpa wzory[142] dla[62] organizacji[121] rolnictwa[121], [&] 
547~Dbrowski J.~Nauka i fantazja~NK~1967~273~31
Stanowi[5] wic dowd[141], e taki[241] pojazd[141] mona zbudowa i e nie jest to[41] znowu a tak kosztowne[211]. Zaoeniem konstruktora[121] byo stworzenie[111] konstrukcji[121], ktra mogaby uproci prac w[66] terenie trudnym[261], na[64] przykad[141] przy[66] melioracjach na[66] terenie podmokym[261], przy[66] rozsiewaniu[161] nawozw, a take suy jako[61] latajce[212] nosze[112] w[66] subie[161] sanitarnej[261]. 
548~Srzednicki Z.~Afganistan~WP~1963~221~24
Laboratorium[111] urzdzone[211] jest[57] z[65] pewn[251] dbaoci i sensem. Zesp[111] pracownikw[122] wprowadzony[211] jest[57] nawet niele w[64] zagadnienia[142]. Posiadaj wcale dobrze skompletowane[242] kolekcje[142] szkodnikw[122] i poraonych[222] chorobami rolin. Brak[5] im[43] tylko jednego[42]  fanatycznego[221] zapau Nurol[+] Haka[/][121], mego[221] znajomego[121] z[62] Baghlan[/]. Dlatego laboratorium[111] ma przed[65] sob przyszo[141], ale dzi jego[42] warto[11] jest jeszcze daleka od[62] oczekiwanej[221] przeze[64] mnie[44]. 
549~Srzednicki Z.~Afganistan~WP~1963~249~24
Nastpnego[221] dnia jedziemy w[64] inn[241] stron  do[62] podmiejskiego[221] rejonu Guzara[/], pooonego[221] na[64] poudnie[141] od[62] Heratu[/][121]. Przejedamy most[141] na[66] Hari-rud[/] i skrcamy na[64] wschd[141]. W[66] odlegoci[161] jakich[222] dziesiciu[32] kilometrw od[62] Heratu[/][121] ley miejscowo[111] Urdubagh[/]. Jest tu okoo[8] piset[31] deribw[122] gruntw ornych[222] cakowicie nawadnianych[222], lecych[222] na[66] rozlegej[261] paszczynie[161]. 
550~Srzednicki Z.~Afganistan~WP~1963~298~26
S zreszt nieliczne[212] maestwa[112] afgaskie[212], najczciej w[66] sferach dyplomacji[121] lub nielicznych[222] tu naukowcw[122], w[66] ktrych[262] kobieta bierze ywszy[241] udzia[141] w[66] yciu[161] towarzyskim[261]. Pani[111] taka przyjeda do[62] zaprzyjanionego[221] domu[121] europejskiego[221] w[66] czadrze[161], po[66] czym[46] czadr[141] zdejmuje i zostawia w[66] przedpokoju[161]. Do[62] salonu wchodzi w[66] modelowej[261] toalecie[161], z[65] modn[251] fryzur niekiedy pani[111] gra[5] w[64] bridge'a[141] czasem[8] taczy. 
551~Zajdler L.~Atlantyda~WP~1963~9~19
Atlantyda[/][111] zostaa[57] tu wyobraona jako[61] wyspa na[66] Oceanie[/] Atlantyckim[/][261], zgodnie z[65] relacj Platona[/][121]. O[66] innych[262] teoriach, umiejscawiajcych[262] Atlantyd[/] na[66] istniejcych[262] po[+] dzi wyspach lub ldach tak na[66] jednej[261], jak[9] i na[66] drugiej[261] pkuli[161], wspomniano tylko okolicznociowo. Pominito cakowicie materiay[142] i wnioski[142] dostarczane[242] przez[64] okultystw[142] i teozofw[142] z[65] Helen[/] Bawack[/][151] i Scott-Elliotem[/] na[66] czele[161]. 
552~Zajdler L.~Atlantyda~WP~1963~12~12
Czasy[112], w[66] ktrych[262] y[5] Platon[/], to[41] okres[111] walk o[64] hegemoni i zmierzchu[121] niepodlegoci[121] rozdrobnionych[222] pastw greckich[222]. Wojna peloponeska wybuchna na[64] cztery[34] lata[142] przed[65] urodzeniem Platona[/][121] i zakoczya[501] si zdobyciem Aten[/] przez[64] wojska[142] Sparty[/][121] w[66] roku[161] czterysta czwartym[261]. Zburzono fortyfikacje[142], obalono dotychczasowy[241] ustrj[141] demokratyczny[241] i ustanowiono rad trzydziestu[32] mw[122], zoon[241] z[62] przedstawicieli[122] arystokracji[121]. 
553~Zajdler L.~Atlantyda~WP~1963~76~24
Niektrzy identyfikuj go[44] z[65] Deukalionem[/][151]. O[66] crce[161] Foroneusza[/][121], Niobe[/], wiemy stosunkowo niewiele[8]. Za[64] to[44] jej[42] imi[111] jest wiele[8] mwice[211]. Niobe[/] znaczy niena. A wic posta[111] z[62] epoki[121] lodowej[221], z[62] epoki[121] przed[65] zmian klimatu spowodowan[251] porwaniem Ksiyca lub zderzeniem z[65] jakim[251] ciaem niebieskim[251], jak[9] to[44] chc widzie zwolennicy kosmicznej[221] katastrofy[121] Atlantydy[/][121]. 
554~Zajdler L.~Atlantyda~WP~1963~224~30
Ciekawych[222] odkry[122] dokona w[66] tej[261] dziedzinie[161] uczony[111] francuski[211] Marcel[/] Homet[/], byy[211] profesor uniwersytetu w[66] Algierze[/][161], obecnie przebywajcy[211] w[66] Brazylii[/][161]. Przed[65] kilku[35] laty stan on na[66] czele[161] ekspedycji[121] dla[62] zbadania[121] pogranicza[121] Brazylii[/][121], Wenezueli[/][121] i Gujany[/][121], obszaru oznaczanego[221] dotd na[66] mapach jako[61] nie zbadane[212] tereny[112] lene[212]. Obszar[111] ten[211] zamieszkiwany[211] jest[57] przez[64] Indian[142], ktrych[242] miao mona zaliczy do[62] dzikich[222]. 
555~Zajdler L.~Atlantyda~WP~1963~233~17
Uczeni[112] od[+] dawna biedz[501] si nad[65] prbami zaszeregowania[121] jzyka Baskw[122] do[62] ktrej[221] z[62] grup jzykowych[222]. Najczciej jednak zalicza si[41] go[44] do[62] grupy[121] jzykw odrbnych[222] lub izolowanych[222], tym[251] samym[45] przyznajc, e nie mona go[44] do[62] adnej[221] grupy[121] zaliczy. Byy[5] jednak prby[112] zaliczania[121] go[42] do[62] grupy[121] jzykw kaukaskich[222] ze[66] wzgldu na[64] rzekome[241] podobiestwo[141] do[62] jzyka gruziskiego[221]. 
556~Zajdler L.~Atlantyda~WP~1963~244~17
O[66] stosunkowo wysokiej[261] kulturze[161] Guanczw[122] i jej[42] odrbnoci[121] wiadcz ich[42] zwyczaje[112] i prawa[112]. Jedn[251] z[62] ciekawszych[222] osobliwoci[122] bya[5] kara[111] za[64] zabjstwo[141], szczeglnie gdy dokonane[211] byo[57] podstpnie i skrycie[8]. Zamiast skaza przestpc na[64] mier[141], wyrok[141] wykonywano na[66] kim[46] mu bliskim[261]  onie[161], ojcu[161], synu[161]. Uwaano susznie, e utrata kogo[42] najdroszego[221], a zarazem niewinnego[221] jest wiksz[251] kar[151] dla[62] przestpcy[121] ni[9] pozbawienie[111] go[42] wasnego[221] ycia[121]. 
557~Zajdler L.~Atlantyda~WP~1963~252~3
Nie oznacza ono, e przykadamy do[62] tej[221] daty[121] jakie[241] wiksze[241] znaczenie[141] ni[9] do[62] okrelonej[221] na[66] innej[261] drodze[161], nie przeprowadzamy tu adnej[221] analizy[121] wiarogodnoci[121] relacji[121] Platona[/][121], podanej[221] w[66] tym[261] miejscu[161] (Platon[/] wymienia[5] dat jeszcze gdzie[+] indziej). Jest to[41] jedynie ocena prostego[221] dziaania[121] arytmetycznego[221] na[66] dwch[36] liczbach podanych[262] w[66] przyblieniu[161]. 
558~Zajdler L.~Atlantyda~WP~1963~263~10
Bd[141] ten[241] zauwayli astronomowie i na[64] wniosek[141] dyrektora[121] Obserwatorium[121] Paryskiego[221], Cassiniego[/][121], przyjto ju w[66] roku[161] tysic siedemset czterdziestym[261], e rok[141] poprzedzajcy[241] pierwszy[241] po[66] narodzeniu[161] Chrystusa[/][121] uwaa si[41] za[64] zerowy[241]. Pocigno to[41] za[65] sob zmian numeracji[121] lat przed[65] nasz[251] er. Aby[9] nie byo nieporozumie, oba[34] sposoby[142] rachuby[121] lat odrnia si[41] innym[251] oznaczeniem. 
559~Zajdler L.~Atlantyda~WP~1963~282~22
Krya ona  zdaniem Mucka[/][121]  od[62] wiekw dokoa[62] Soca[121] po[66] bardzo wyduonej[261] orbicie[161] eliptycznej[261], zbliajc[501] si w[66] swym[261] punkcie przysonecznym[261] do[62] Soca[121] na[64] odlego[141] mniejsz[241] ni[9] planeta Merkury[111]. Jak[9] wiadomo, pewna cz[111] planetoid[122] istotnie obiega Soce[141] po[66] podobnych[262] orbitach, zaoenie[111] Mucka[/][121] w[66] niczym[46] wic nie uchybia astronomii[131]. 
560~Zajdler L.~Atlantyda~WP~1963~307~27
Wspomniane[212] na[66] pocztku[161] rozdziau teorie[112] koca ostatniej[221] i poprzednich[222] epok lodowych[222] zakadaj, e zmiany[112] klimatu nastpoway powoli, w[64] miar narastania[121] przyczyn, ktre[212] je[44] powodoway. Pogldowi[131] temu[231] wyranie przeczy, jeli chodzi o[64] koniec[141] ostatniego[221] zlodowacenia[121], wielkie[211] cmentarzysko[111] mamutw w[66] pnocno-wschodniej[261] Syberii[/][161]. wiadczy ono, e mier[111] przedpotopowych[222] olbrzymw nastpia nagle. 
561~Zajdler L.~Atlantyda~WP~1963~356~9
Bo oto zjawio[501] si nowe[211] ciao[111] niebieskie[211] w[+] pobliu Ziemi[121]. Bya[5] to[41] planeta Luna, wiksza od[62] niedawnego[221] towarzysza[121] Ziemi[121], ale mniejsza od[62] Ziemi[121]. A poniewa w[66] teorii[161] Hrbigera[/][121]  podobnie jak[9] w[66] mechanice[161] klasycznej[261]  potniejszy[211] dyktuje sw[241] wol[141] mniejszym[232] i sabszym[232], Luna dostaa[501] si w[64] sfer przycigania[121] Ziemi[121] i odtd peni[5] obowizki[142] nowego[221] satelity[121], ktrego[221] przyzwyczailimy[501] si nazywa Ksiycem. 
562~Urbaski J.~Chemiczne rda energi~MON~1963~80~3
Co[41] wicej, dziki[63] specyficznemu, tajemniczemu i najczciej niezbadanemu dotd dokadnie dziaaniu[131] rnych[222] katalizatorw, mona z[62] jednych[222] i tych[222] samych[222] surowcw otrzymywa rozmaite[242], cenne[242] dla[62] czowieka[121] materiay[142], na[64] przykad[141] z[62] mieszaniny[121] [~] i [~] raz[8] otrzymuje si[41] benzen[141] syntetyczny[241], innym[251] razem[151] alkohol[141] metylowy[241], a kiedy[+] indziej znw  inne[242] materiay[142]. 
563~Urbaski J.~Chemiczne rda energi~MON~1963~99~19
Obecnie okres[111] wietnoci[121] prochu[121] bezdymnego[221] jako[62] rakietowego[221] materiau pdnego[221] ju bezpowrotnie min. Pokonay go[44] znacznie tasze[212] i znacznie atwiej dajce[+] si[212] formowa mieszaniny[112] stae[212], ktre[212] w[66] przeciwiestwie[161] do[62] prochw s niejednorodnymi, ziarnistymi mieszaninami utleniaczy[122] z[65] paliwami. 
564~Urbaski J.~Chemiczne rda energi~MON~1963~134~18
Pewne[242] iloci[142] materiaw kruszcych[222] zuywa si[41] na[64] przeprowadzenie[141] tuneli i kanaw w[66] twardych[262] skaach, a take na[64] niszczenie[141] ska podwodnych[222], regulacj dna[121] morskiego[221] przy[66] budowie[161] portw i temu[43] podobnych[232]. Materiay[112] kruszce[212] stosowane[212] s[57] take w[66] rolnictwie[161] przy[66] przekopywaniu[161] kanaw melioracyjnych[222] oraz przy[66] karczowaniu[161] pni i do[62] usuwania[121] gazw. 
565~Urbaski J.~Chemiczne rda energi~MON~1963~150~12
Pytka[111] miedziana nie aduje[501] si ujemnie w[66] kwasie siarkowym[261], gdy mied[111] ma znacznie mniejsz[241] skonno[141] do[62] przechodzenia[121] do[62] roztworu oczywicie w[66] postaci[161] jonw od[62] wodoru. Dlatego te, gdy pytk t poczymy z[65] cynkow[251], nadmiar[111] elektronw z[62] cynku[121] uzyskujc now[241] przestrze[141] yciow[241] przepywa do[62] niej[42] a do[62] wyrwnania[121] poziomu naadowania[121] elektronami. 
566~Chciska H.~Energia Soca~WP~1964~80~14
Mg on by[57] obracany[211] dookoa[62] osi[121] poziomej[221] i kierowany[211] ku[63] Socu[131]. rednica zwierciada[121] wynosia dwanacie[34] metrw; w[66] rodku[161] znajdowa[501] si otwr[111] dla[62] zapobieenia[121] zbyt[8] wielkiemu cinieniu[131] wiatru na[64] powierzchni reflektora. Tygiel[111] do[62] topienia[121] czy te kocio[111] do[62] pary[121], w[66] zalenoci[161] od[62] tego[42], do[62] jakich[222] celw mia[5] suy generator[111], umieszczony[211] by[57] w[66] ognisku[161] zwierciada[121]. 
567~Chciska H.~Energia Soca~WP~1964~124~1
Zasada dziaania[121] i budowa grzejnikw sonecznych[222] do[62] wody[121] jest bardzo prosta[211]. Skadaj[501] si one z[62] dwch[32] zasadniczych[222] czci[122]: pochaniacza energii[121] sonecznej[221] i zbiornika na[64] ciep[241] wod. Pochaniaczem jest zwykle paskie[211] metalowe[211] naczynie[111] wypenione[211] wod, poczernione[211] od[62] strony[121] zewntrznej[221] dla[62] lepszego[221] pochaniania[121] promieni sonecznych[222]. Naczynie[141] to[241] instaluje si[41] w[66] skrzynce[161] wyoonej[261] od[62] spodu materiaem izolacyjnym[251], [&] 
568~Chciska H.~Energia Soca~WP~1964~131~22
Wykorzystanie[111] energii[121] sonecznej[221] do[62] chodnictwa[121] wydaje[501] si na[64] pierwszy[241] rzut[141] oka[121] niemoliwe[211]. Jednake wbrew[63] pozorom problem[111] ten[211] jest[57] ju technicznie opanowany[211], a nawet pewne[212] urzdzenia[112] s[57] stosowane[212] w[66] praktyce[161]. Uycie[111] energii[121] sonecznej[221] do[62] produkcji[121] lodu ma w[66] stosunku[161] do[62] innych[222] gazi[122] jej[42] zastosowania[121] wany[241] atut[141]. Mianowicie obfito[111] ciepa[121] sonecznego[221] idzie zawsze w[66] parze[161] z[65] popytem na[64] ld[141]. 
569~Chciska H.~Energia Soca~WP~1964~149~16
Jeli za wemiemy pod[64] uwag kul[141] ziemsk[241] i omwiony[241] poprzednio rozkad[141] stref klimatycznych[222], to[9] z[+] grubsza oceniajc, tereny[112] o[66] klimacie umiarkowanym[261] zajm dwa[34] razy[142] wicej powierzchni[121] ni[9] tereny[112] o[66] klimacie ciepym[261]. Gdyby wic Soce[111] miao suy ogowi i energia soneczna miaa by energi przyszoci[121], naleaoby dla[62] krajw strefy[121] umiarkowanej[221] zbudowa urzdzenia[142] o[66] wikszej[261] sprawnoci[161], [&] 
570~Chciska H.~Energia Soca~WP~1964~177~3
Jednoczenie zastosowano wiksz[241] liczb paskw metalicznych[222], pozwalajcych[222] na[64] utrzymanie[141] opornoci[121] fotoogniwa[121] na[66] tym[261] samym[261] poziomie co[9] oporno[111] fotoogniw standardowych[222]. Niebieskie[212] baterie[112] soneczne[212] znalazy szerokie[241] zastosowanie[141] przy[66] zasilaniu[161] przyrzdw pokadowych[222] pojazdw kosmicznych[222]. Wyposaono w[64] nie[44] midzy[+] innymi pierwsz[241] gwiazd telewizji[121] transatlantyckiej[221]  Telstara[/][121]. Fotoogniwa[112] wysyane[212] w[64] przestrze[141] pozaziemsk[241] s[57] naraone[212] na[64] spotkanie[141] z[65] pyem meteorowym[251]. 
571~Chciska H.~Energia Soca~WP~1964~211~12
Jedn[251] z[62] takich[222] moliwoci[122] jest hodowla rolin, w[66] ktrych[262] fotosynteza ma przebieg[141] wyjtkowo wydajny[241]. Rolinami takimi okazay[501] si glony[112]. S to[41] jedne[212] z[62] najprostszych[222] rolin zielonych[222]. yj w[66] wodzie[161] sodkiej[261] lub morskiej[261]. Niektre[212] z[62] nich[42] s tak mae[212], e pojedynczych[222] osobnikw[122] nie[+] sposb dostrzec goym[251] okiem: nadaj jedynie zielone[241] zabarwienie[141] wodzie[131], w[66] ktrej[261] yj. 
572~Rayski J.~Czas przestrze kwanty~WP~1964~72~6
Nie tylko pity[211], lecz jeszcze wicej wymiarw. W[66] geometrii[161] znane[211] jest[57] twierdzenie[111], e najoglniejsz[241] krzyw[141] przestrzeni[121] dwuwymiarowej[221] da[501] si zanurzy cakowicie w[66] paskiej[261] przestrzeni[161] trjwymiarowej[261], najoglniejsz[241] (to[41] znaczy najbardziej pofadowan[241]) przestrze[141] trjwymiarow[241] da[501] si zanurzy w[66] paskiej[261] przestrzeni[121] szeciowymiarowej[221], za najoglniejsz[241] przestrze[141] czterowymiarow[241] da[501] si zanurzy dopiero w[66] paskiej[261] przestrzeni[161] dziesiciowymiarowej[261]. 
573~Rayski J.~Czas przestrze kwanty~WP~1964~114~5
Przejdmy obecnie do[62] omwienia[121] zasady[121] komplementarnoci[121] Bohra[/][121], ktra w[66] istocie[161] mwi to[241] samo[44], co[9] zasada Heisenberga[/][121], chocia w[66] mniej matematycznym[261], a za[64] to[44] w[66] bardziej obrazowym[261] sformuowaniu[161]. Wedug[62] Bohra[/][121], kade[211] zjawisko[111] mikrowiata ma jakby dwie[34] strony[142] medalu[121], to[41] znaczy dwie[34] cechy[142], ktre[212] w[66] pewnym[261] sensie uzupeniaj[501] si wzajemnie, a w[66] pewnym[261] sensie wykluczaj[501]. 
574~Rayski J.~Czas przestrze kwanty~WP~1964~115~12
Zjawiska[142] kwantowe[242] cechuje te co[41], co[44] mona[54] by nazwa ich[42] integralnoci. Przykadem integralnoci[121] zjawisk kwantowych[222] moe[5] by choby foton[111]. Nie moe[5] on by[57] podzielony[211] na[64] czci[142] i posiada komplementarne[242] cechy[142] w[66] postaci[161] swojej[221] falowej[221] i korpuskularnej[221] natury[121]. Robic pomiar[141] ujawniajcy[241] jego[42] natur korpuskularn[241] (na[64] przykad[141] pomiar[141] pooenia[121]), tracimy cechy[142] falowe[242] tej[221] czstki[121], [&] 
575~Rayski J.~Czas przestrze kwanty~WP~1964~123~10
Niektrzy wanie takie[242] wnioski[142] filozoficzne[242] z[62] mechaniki[121] kwantowej[221] wycigaj. Jednake inni s zdania[121], e wnioski[112] takie[212] byyby zbyt[8] daleko idce[212], i e mechanika[111] kwantowa nie upowania nas[44] do[62] takiego[221] uoglniania[121] tej[221] kwestii[121]. Ci[212] ostatni[212] s zdania[121], e naley jak[+] najbardziej wystrzega[501] si sformuowa w[66] rodzaju[161]: przyroda decyduje[501] si na[64] wybr[141] takiej[221] lub innej[221] moliwoci[121]. 
576~Rayski J.~Czas przestrze kwanty~WP~1964~141~3
Pojcie[111] pola[121] jest w[66] obu[36] przypadkach takie[211] samo[41], jednak zastosowanie[111] ju nieco inne[211]. Mwic o[66] polu[161] cikoci[121], rozcigajcym[+] si[261] dookoa[62] Ziemi[121], mamy[5] na[66] myli[161] fakt[141], e w[66] kadym[261] punkcie przestrzeni[121] istniej siy[112], dziki[63] ktrym[232] ciaa[112] spadaj na[64] Ziemi. Jest to[41] wic pole[111] si. W[66] naszym[261] przypadku[161] natomiast chodzi o[64] pole[141] przyporzdkowane[241] samej[231] materii[131]. 
577~Rayski J.~Czas przestrze kwanty~WP~1964~175~6
Gdyby byo inaczej, mielibymy sprzeczno[141] logiczn[241] w[66] teorii[161]. Inny[211] przykad[111]: kada czstka o[66] spinie[161] powkowym[261] musi posiada antyczstk, przy[66] czym[46] masa antyczstki[121] jest dokadnie rwna[211] masie[131] czstki[121]. Jest to[41] twierdzenie[111] udowodnione[211] cile teoretycznie, a wszystkie[212] dowiadczenia[112] je[44] potwierdzaj. 
578~Biesiada R.~Z biegiem Wogi~WP~1964~113~5
I chyba nie bez[62] powodu, skoro archeologowie znajdowali tu bro[141] i narzdzia[142] dawnych[222] Scytw[122]. Kurhan[111] wznosi[501] si w[64] gr przez[64] dugie[242] wieki[142], straujc na[66] wodnym[261] szlaku[161]. Ale wielka inwestycja kujbyszewska potrzebowaa mnstwa[121] wapieni[122]. Nowoczesne[212] koparki[112] bardzo szybko zaatwiy[501] si ze[62] rdem legend. Zostay[5] tylko marne[212] resztki[112]. Nieco niej[8] za[65] tym[251] wzgrzem obnia[501] si do[62] poziomu Wogi[/] dolina jej[42] lewego[221] dopywu  rzeki[121] Sok[/]. 
579~Biesiada R.~Z biegiem Wogi~WP~1964~59~3
Gorkowskim[232] Zakadom Samochodowym[232] miasto[111] zawdzicza powstanie[141] nowej[221] dzielnicy[121] mieszkaniowej[221] wybudowanej[221] dla[62] pracownikw[122] zakadw. Mieszka[5] w[66] niej[46] ponad[8] dwiecie[31] tysicy mieszkacw[122] Gorkiego[/][121]. W[66] tak zwanym[261] rejonie awtozawodskim[261] i drugim[261], zwanym[261] po[+] prostu socgorod[/] wdruje si[41] jak[9] w[66] miecie z[62] innej[221] epoki[121]. I tak jest rzeczywicie. 
580~Biesiada R.~Z biegiem Wogi~WP~1964~173~18
Podobnie ksztatowaa[501] si historia transportu rnych[222] innych[222] towarw, chociaby ryb z[62] Astrachania[/]. Nawet wwczas, gdy po[66] Wodze[/][161] pyway setki[112] statkw parowych[222] i tysice[112] barek[122], a przestrzenie[142] ldowe[242] przebiegay koleje[112] elazne[212], cigle jeszcze trudno byo przewozi wiksze[242] iloci[142] towarw z[62] dolnego[221] Powoa[/][121] na[64] Ukrain[/] i do[62] centralnej[221] Rosji[/][121]. Duo czasu, energii[121] i kosztw zabieray przeadunki[112]. 
581~Empacher A.B~Potga analogii~WP~1964~17~11
Nomografia zdobya sobie[43] szybko uznanie[141] wrd[62] praktykw[122]. Powstao tysice[112] nomogramw, dla[62] przedstawicieli[122] niemale wszystkich[222] zawodw mechanikw[122], elektrykw[122], hydraulikw[122], radiotechnikw[122], architektw[122], biologw[122], medykw[122], weterynarzy[122], zootechnikw[122], botanikw[122], dendrologw[122], agronomw[122], farmaceutw[122], kolejarzy[122], ekonomistw[122], chemikw[122], fizykw[122] i innych[222]. 
582~Empacher A.B~Potga analogii~WP~1964~34~1
Obliczanie[111] caek[122] sposobami analitycznymi na[66] podstawie[161] cisych[222] wzorw nie jest bynajmniej proste[211]. Dlatego te kolosalnego[221] znaczenia[121] nabieraj sposoby[112] cakowania[121] przyblionego[221]. Jeden[221] z[62] takich[222] sposobw  cakowanie[141] graficzne[241]  pokazalimy wanie na[66] przykadzie krzywej[121] prdkoci[121] i krzywej[121] drogi[121]. Nie przedstawia ono specjalnych[222] trudnoci[122] w[66] przypadku[161] linii[122] prostych[222], lecz jest bardzo uciliwe[211], jeli mamy[5] do[62] czynienia[121] z[65] pofadowanymi krzywymi[152]. 
583~Empacher A.B~Potga analogii~WP~1964~84~5
Nic[41] prostszego. Naley tylko mie dwa[34] sumatory[142]: jeden[211] z[62] nich[42] oblicza[5] sum pierwszych[222] dwu[32] liczb, drugi[211] za dodaje otrzyman[241] z[62] pierwszego[221] sumatora sum do[62] trzeciej[221] liczby[121] i na[66] jego[42] wyjciu[161] pojawia[501] si ostateczny[211] wynik[111]. Mona go[44] albo wykorzysta do[62] innych[222] oblicze, albo od[+] razu zapisa jako[64] rozwizanie[141]. 
584~Empacher A.B~Potga analogii~WP~1964~140~12
Czwarta[211] i pita[211] szafa zawieray ponadto po[64] dwie[34] due[242] oscyloskopowe[242] lampy[142] do[62] wywietlania[121] wynikw, natomiast pita[211] i szsta[211]  po[64] trzy[34] generatory[142] funkcji[122], nastawianych[222] za[65] pomoc wycinanych[222] z[62] czarnego[221] papieru szablonw. W[66] pniejszym[261] czasie umieszczono w[66] czwartej[261] szafie[161] dalszych[222] sze[34] generatorw funkcji[122] liniowych[222] i sinusoidalnych[222]. 
585~Empacher A.B~Potga analogii~WP~1964~150~13
Z[62] zachowania[121] maszyny[121] analogowej[221] przeznaczonej[221] do[62] rozwizywania[121] tych[222] rwna mona od[+] razu wnioskowa o[66] typie: jeeli maszyna wpada w[64] drgania[142]  ukad[111] na[+] pewno jest sprzeczny[211]. Jeeli maszyna szybko si uspokaja[501] i jej[42] wskaniki[112] ustawiaj[501] si w[66] staym[261] pooeniu[161]  ukad[111] jest oznaczony[211] i wskaniki[112] pokazuj wartoci[142] rozwiza. 
586~Kofler E.~Od liczby do nieskoczonoci~WP~1964~17~14
Wszystko[41] przemawia za[65] tym[45], e koncepcj ukadu pozycyjnego[21] zawdziczamy Babiloczykom. Uczeni[112] znaleli wrd[62] wykopalisk na[66] terenie staroytnej[221] Babilonii[/][121] i Asyrii[/][121] wiele[34] pytek z[62] wypalonej[221] gliny[121], pokrytych[222] pismem klinowym[251]. Z[62] badania[121] tych[222] pytek wynika, e przeszo[8] dwa[34] tysice[142] lat temu[8] Babiloczycy posugiwali[501] si ukadem numeracji[121] liczbowej[221] bdcym[251] kombinacj dziesitkowego[221] i szedziesitkowego[221] sposobu liczenia[121], [&] 
587~Kofler E.~Od liczby do nieskoczonoci~WP~1964~71~22
Mwimy, e mamy[5] na[66] ostatnim[261] polu[161] szachownicy[121] tak[241] liczb ziaren. Gdybymy jednak chcieli rzeczywicie tak[241] liczb ziaren pomieci, musiaoby to[211] pole[111] mie olbrzymie[242] rozmiary[142]. Naley bowiem przyj, e jeden[211] metr[111] szecienny[211] pszenicy[121] zawiera okoo[8] pitnacie[34] milionw ziaren, tym[251] samym[45] ostatnie[211] pole[111] musiaoby pomieci przeszo[8] szeset[34] miliardw metrw szeciennych[222] pszenicy[121]. 
588~Kofler E.~Od liczby do nieskoczonoci~WP~1964~125~8
Mona rwnie powiedzie na[+] odwrt: kady[211] zwizek[111] funkcyjny[211], w[66] ktrym[261] zmienna[111] niezalena przebiega kolejne[242] liczby[142] naturalne[242] jeden, dwa, trzy, ... , okrela pewien[241] cig[141]. Bardzo czsto mona ten[241] zwizek[141] funkcyjny[241] okreli za[65] pomoc wzoru  dochodzimy wtedy do[62] cigu[121] liczbowego[221] okrelonego[221] za[65] pomoc wzoru, na[64] przykad[141] podane[212] w[66] rozdziale drugim[261] wzory[112] oglne[212] na[64] wyrazy[142] postpu arytmetycznego[221] i geometrycznego[221] [&] 
589~Kofler E.~Od liczby do nieskoczonoci~WP~1964~154~13
Omawian[241] wasno[141] uamkw okresowych[222] moemy rwnie krtko sformuowa w[64] ten[241] sposb[141]: uwzgldniajc dostateczn[241] liczb cyfr rozwinicia[121] dziesitnego[221] uamka okresowego[221], moemy otrzyma jego[42] warto[141] przyblion[241] z[65] dowoln[251] dokadnoci. Podamy jeszcze przykad[141] na[64] pierwszy[241] rzut[141] oka[121] nie majcy[241] nic[44] wsplnego[221] z[65] postpem geometrycznym[251] zbienym[251]. 
590~Kofler E.~Od liczby do nieskoczonoci~WP~1964~162~7
W[66] trzeciej[261] grupie[161] wystpuj zatem dwa[31] uamki[112], w[66] czwartej[261] grupie[161] cztery[31] uamki[112], w[66] pitej[261]  osiem[31] i tak dalej. A teraz zauwaymy jeszcze, e najmniejszym[251] uamkiem w[66] kadej[261] grupie[161] jest oczywicie ostatni[211]. Dlatego te wszystkie[212] uamki[112] danej[221] grupy[121] s nie mniejsze[212] od[62] ostatniego[221] uamka tej[221] grupy[121]. Obecnie moemy ju przej[5] do[62] szacowania[121] sumy[121] uamkw kadej[221] grupy[121]. 
591~Kofler E.~Od liczby do nieskoczonoci~WP~1964~218{?}~30
Zachowa[501] si pewien[211] fragment[111] pracy[121] Demokryta[/][121], z[62] ktrej[221] wynika, e stosowa on rwnie swoj[241] teori atomistyczn[241] w[66] rozwaaniach matematycznych[262]. Doprowadziy go[44] one do[62] wniosku[121], e takie[212] bryy[112], jak[9] walec[111], stoek[111], i kula[111], skadaj[501] si ze[62] skoczonej[221] liczby[121] drobnych[222], niepodzielnych[222] czci[122]. Zgodnie wic z[65] tym[251] pogldem, mona uwaa koo[141] za[64] wielokt[141] o[66] bardzo duej[261] liczbie[161] bokw, [&] 
592~zbiorowa~Znane i nieznane. Szkice o fizyce teoretycznej~Iskry~1963~48~5
Dlaczego jednak masa przyjmuje dla[62] danego[221] pola[121] akurat tak[241], a nie inn[241] warto[141]  pozostaje tajemnic. Wielu[32] co[8] ambitniejszych[222] teoretykw[122] prbowao postulowa najrozmaitsze[242], nieraz bardzo dziwne[242], podstawowe[242] zaoenia[14], z[62] ktrych[222] by wynikay[54] wartoci[112] moliwych[222] mas (o[66] teoriach takich[262] mwi si[41], e kwantuj mas). Jak[9] dotd nikt nie poda teorii[121], ktra zadowoliaby wikszo[141] fizykw[122], [&] 
593~zbiorowa~Znane i nieznane. Szkice o fizyce teoretycznej~Iskry~1963~68~20
Sdzono, e jeli jaka fala rozchodzi[501] si, to[9] jej[42] cz[141] mona zapa  reszta bdzie[56] rozchodzi[511] si dalej. Ale przy[66] podobnych[262] prbach z[65] elektronem, cz[111] zapana zawsze okazywaa[501] si caoci. Elektron[111] stanowiby zatem zupenie nowy[241] rodzaj[141] fal: fal niepodzieln[241]. Istnienie[111] takiego[221] tworu byo zupenie niezrozumiae[211] dla[62] fizyki[121] klasycznej[221]. 
594~zbiorowa~Znane i nieznane. Szkice o fizyce teoretycznej~Iskry~1963~77~11
Na[64] przykad[141] stan[111], w[64] jaki[241] przechodzi foton[11] pod[62] wpywem oddziaywania[121] z[65] szybk[151], jest na[+] og stanem superponowanym[251]  ze[62] wzgldu na[64] test[141], jaki[241] przeprowadzaj fotokomrki[112]: chyba e szybka[111] jest na[64] przykad[141] idealnie przezroczysta  wwczas stan[111] taki[211] jest prosty[211]. Istnienie[111] stanw superponowanych[222] to[41] najwaniejszy[211] punkt[111], w[66] ktrym[261] postulaty[112] kwantowe[212] odbiegaj od[62] klasycznych[222]. 
595~zbiorowa~Znane i nieznane. Szkice o fizyce teoretycznej~Iskry~1963~104~14
Gdy dwa[31] pioruny[112] uderz w[64] to[241] samo[241] drzewo[141], atwo ustali, czy uderzyy one jednoczenie, czy nie. Wystarczy, by[9] jaki[211] obserwator[111] stwierdzi, czy widzia dwa[34] byski[142], czy te jeden[241]. Jeli wiato[111] obu[32] byskawic doszo jednoczenie, czyli ujrza on tylko jeden[241] bysk[141], pioruny[112] uderzyy jednoczenie, jeli widzia dwa[34] byski[142], uderzyy jeden[211] po[66] drugim[261]. 
596~Smurzyski J.~Chemia niszczca. Materiay wybuchowe~MON~1963~26~3
Dlatego znajomo[111] cinienia[121], jakie[241] wywieraj gazy[112] otrzymane[212] ze[62] spalania[121] okrelonej[221] substancji[121] jest jednym[251] z[62] najwaniejszych[222] czynnikw branych[222] pod[64] uwag przy[66] ocenie[161] tej[221] substancji[121] jako[62] materiau wybuchowego[221]. Praktycznie pomiary[112] cinienia[121] gazw powstaych[222] na[64] skutek[141] wybuchw prowadzi si[41] w[66] aparatach zwanych[262] bombami manometrycznymi. 
597~Smurzyski J.~Chemia niszczca. Materiay wybuchowe~MON~1963~36~8
Inaczej ma[501] si rzecz[111] z[65] nitrogliceryn [~]. Ma ona w[66] swojej[261] czsteczce[161] trzy[34] atomy[142] wgla i pi[34] atomw wodoru, co[41] wymaga do[62] cakowitego[221] spalania[121] osiem[34] i pi[34] dziesitych[122] atomu tlenu. Tymczasem czsteczka zawiera dziewi[34] atomw co[41] powoduje nadmiar[141] pi dziesitych[122] tlenu. Taki[211] materia[111] nazywamy materiaem o[66] dodatnim[261] bilansie tlenowym[261]. 
598~Smurzyski J.~Chemia niszczca. Materiay wybuchowe~MON~1963~129~26
Dodawany[211] do[62] masy[121] cementator[111] obnia szybko[141] spalania[121] gwiazdy[121]. Wad t mona usun przez[64] niewielki[241] dodatek[141] mczki[121] prochowej[221]; uatwia to[41] jednoczenie zapalenie[141] adunku[121] masy[121]. W[66] wypadku[161], kiedy nie uywa si[41] mczki[121] prochowej[221], dla[62] atwiejszego[221] zapalenia[121] gwiazdy[121] zaprasowuje si[41], wraz z[65] mas zasadnicz[251], pewn[241] ilo[141] specjalnej[221] masy[121] podpaowej[221]. 
599~Smurzyski J.~Chemia niszczca. Materiay wybuchowe~MON~1963~143~18
Masy[112] te[212] zawieraj zazwyczaj magnez[141], chlorany[142] i pewn[241] ilo[141] termitu. Niekiedy stosuje si[41] kilka[34] warstw mas podpaowych[222], ktre[212] rni[501] si jedynie wzrastajc[251] zawartoci czystego[221] termitu. Praktykuje si[41] rwnie napenianie[141] pociskw oddzielnie prasowanymi kostkami termitu. Kada z[62] takich[222] kostek[122] ma wasn[241] mas podpaow[241] z[65] wprasowanym[251] w[64] ni[44] knotem zapalajcym[251]. 
600~Pokorny E.J.~Tropiciele niebieskich szlakw cz.III~KiW~1965~58~13
W[66] dziesitym[261] roku[161] ycia[121] Chrystian[/] biegle wada acin, grek zna francuski[141] i woski[141], gra na[66] skrzypcach i potrafi wyznacza czas[141] wschodu i zachodu Soca[121] w[66] rnych[262] porach roku[121]. Pod[65] kierunkiem ojca[121] pozna niebawem matematyk, mechanik i astronomi. Majc lat szesnacie[34] rozpocz studia[142] na[66] uniwersytecie w[66] Lejdzie[/][161], gdzie obok[62] prawa[121] uczy[501] si rwnie matematyki[121]. 
601~Pokorny E.J.~Tropiciele niebieskich szlakw cz.III~KiW~1965~63~3
Czonkowie tych[222] stowarzysze nazywali je[44] akademiami. W[66] roku[161] tysic szeset trzydziestym[261] pitym[261] kardyna Richelieu[/], pierwszy[211] minister Ludwika[/][121] Trzynastego[/][221], ktry[211] od[62] roku[121] tysic szeset dwudziestego[221] czwartego[221] sprawowa faktyczne[242] rzdy[142] we[66] Francji[/][161], opierajc[501] si na[66] jednej[261] z istniejcych[222] akademii[122] literacko-jzykowych[222] zaoy tak zwan[241] Academie[+] Francaise[$] (Akademi Francusk[241]). Miaa ona si zaj[501] gwnie jzykoznawstwem i literatur. 
602~Pokorny E.J.~Tropiciele niebieskich szlakw cz.III~KiW~1965~140~15
Tu i wdzie odzyway[501] si gosy[112] przeciwne[212]. Niejasne[211] jeszcze wyobraenie[111] o[66] wasnym[261] ruchu[161] Ziemi[121] spotykamy u[62] pitagorejczykw[122] ale dopiero Arystarch[/] z[62] Samos[/] w[66] trzecim[261] wieku[161] przed[65] nasz[251] er przeciwstawi[501] si wrcz pogldom Arystotelesa[/][121] i gosi, e Ziemia obdarzona jest[57] ruchem wirowym[251], a obrt[111] dobowy[211] sklepienia[121] niebieskiego[221] jest tylko ruchem pozornym[251]. 
603~Pokorny E.J.~Tropiciele niebieskich szlakw cz.III~KiW~1965~145~8
Foucault[/] wykaza, e gdybymy w[241] eksperyment[141] przeprowadzili[54] na[66] biegunie ziemskim[261] stwierdzilibymy po[66] godzinie[161] obrt[141] o[64] pitnacie[34] stopni. W[66] innych[262] szerokociach geograficznych[262] kt[111] pozornego[221] obrotu paszczyzny[121] waha jest mniejszy[211] od[62] kta obrotu Ziemi[121] na[66] biegunie. Na[66] rwniku wynosi on zero[141] stopni, to[41] znaczy, e kierunek[111] paszczyzn[121] waha nie ulega zmianie[131]. 
604~Pokorny E.J.~Tropiciele niebieskich szlakw cz.III~KiW~1965~147~15
Zjawisko[141] to[241] mona uj w[64] zasad: kade[211] ciao[111] bdce[211] w[66] ruchu[161] poziomym[261] zbacza od[62] kierunku[121] tego[221] ruchu[121] pod[65] wpywem ruchu[121] obrotowego[221] Ziemi[121]. Zasad t sformuowa francuski matematyk Coriolis[/], tote si, pod[65] wpywem ktrej[221] zachodzi to[211] zjawisko[111], nazwano si Coriolisa[/][121]. Sia Coriolisa[/][121] dziaa[5] zawsze prostopadle do[62] kierunku[121] ruchu[121], powodujc w[64] ten[241] sposb[141] zmian kierunku[121] poruszajcego[+] si[241] ciaa[121]. 
605~Pokorny E.J.~Tropiciele niebieskich szlakw cz.III~KiW~1965~179~11
Hipotez swoj[241] ogosi Kant[/] w[66] roku[161] tysic siedemset pidziesitym[261] czwartym[261] w[66] niewielkiej[261] ksieczce[161] zatytuowanej[261]: []Oglna[/] historia[/] naturalna[/] i[/] teoria[/] nieba[/][121][]. Przeciwstawia[501] si w[66] niej[46] Newtonowi[/], ktry[211] uwaa, e pocztek[111] wiata nie da[501] si wytumaczy bez[62] przyjcia[121] interwencji[121] nadprzyrodzonej[221]. Podobnie jak[9] Buffon[/], dowodzi, e jeli prawo[111] grawitacji[121] mona odnie do[62] caego[221] Wszechwiata, to[9] mona rwnie na[66] jego[42] podstawie[161] wytumaczy pocztek[141] Wszechwiata. 
606~Burhard P.~Wgry~WP~1966~14~5
Po[66] ustpieniu[161] morza[121] pozostay[5] na[66] powierzchni[161] niziny[121] grube[212] osady[112] denne[212] i liczne[212] jeziora[112]. Wikszo[111] z[62] nich[42] zamienia[501] si z[+] czasem w[64] tereny[142] bagniste[242], wreszcie powysychaa, do[62] czego[42] przyczynio[501] si zarwno obnianie[111] poziomu wd gruntowych[222], jak[9] i praca rzek. Liczne[212] rzeki[112] bowiem nanosiy przez[64] cae[242] tysiclecia[142] produkty[142] erozji[121] z[62] okolicznych[222] acuchw grskich[222], oraz z[62] wzgrz wznoszcych[+] si[222] tu i wdzie na[66] samej[261] nizinie[161]. 
607~Burhard P.~Wgry~WP~1966~172~15
Obszar[111] wzgrz pooonych[222] na[64] pnoc[141] i pnocny[241] zachd[141] od[62] Miszkolca[/][121], przecity[211] dolin rzeki[121] Sajo[/], to[41] jeden[211] z[62] waniejszych[222] regionw przemysowych[222] kraju[121]. W[66] malowniczym[261] krajobrazie pitrz[501] si tu i wdzie kopalniane[212] hady[112], obracaj[501] si koa[112] grniczych[222] wycigw, dymi fabryczne[212] kominy[112]. Obok[62] Dunaujvaros[/] jest to[41] teren[111] wielkich[222] inwestycji[122] kolejnych[222] planw gospodarczych[222]. 
608~Burhard P.~Wgry~WP~1966~228~22
Niedaleko na[64] zachd[141] od[62] Tata[/] ley wioska Kocs[/], ktrej[221] nazwa upamitnia[501] si w[66] wielu[36] jzykach europejskich[262] w[66] postaci[161] okrele, uywanych[222] na[64] oznaczenie[141] wygodnego[221] typu pojazdu. Tak wic w[66] jzyku[161] polskim[261] pewien[241] typ[141] bryczki[121] nazywamy kocz[111], w[66] angielskim[261] coach[$], w[66] niemieckim[261] Kutsche[$] i tym[232] podobnie. W[66] pniejszym[261] redniowieczu[161] w[66] wiosce Kocs[/] pracowao wielu[32] zdolnych[222] stelmachw[122] i wanie tutaj skonstruowano w[66] pocztkach pitnastego[221] wieku[121] rewelacyjny[241] na[64] owe[242] czasy[142] pojazd[141], [&] 
609~Burhard P.~Wgry~WP~1966~266~16
Winnice[142] spotyka si[41] zreszt i w[66] wielu[36] innych[262] miejscowociach na[66] pnocnym[261] brzegu[161] Balatonu[/][121]. Charakterystyczne[212] rwne[212] rzdy[112] ciemnozielonych[222] lub bkitnych[222] krzeww, pionowe[212] kreseczki[112] supkw, podtrzymujcych[222] cikie[242] od[62] owocu[121] roliny[142], oto typowy[211] widok[111] nagrzanych[222] socem, osonitych[222] przed[65] wiatrem wzgrz. Wrd[62] winnic schludne[212] zagrody[112] wieniakw[122], otoczone[212] sadami moreli[122], czereni[122], brzoskwi i liw. 
610~Krukowska M.~Czechosowacja~WP~1967~16~3
Dla[62] ochrony[121] przed[65] wzmoonym[251] naciskiem ze[62] strony[121] zachodniego[221] ssiada, wielkomorawski[211] ksi Rocisaw[/] postanawia zbliy[501] si do[62] Wschodu i w[66] tym[261] celu[161] zaprasza w[66] roku[161] osiemset pidziesitym[261] czwartym[261] sowiaskich[242] kaznodziei[142]  braci[142] Konstantego[/][141] zwanego[241] pniej Cyrylem[/] i Metodego[/][121]. Uoyli oni w[66] Bizancjum[/][161] pierwszy[241] sowiaski[241] alfabet[141], nazwany[241] gagolic i przetumaczyli ksigi[142] kocielne[242] na[64] jzyk[141] starosowiaski[241]. 
611~Krukowska M.~Czechosowacja~WP~1967~126{?}~8
Okolice[112] Liberca[/][121] syn z[62] gstych[222] rozlegych[222] lasw, ktre[212] stanowi podstaw rozwinitego[221] przemysu drzewnego[221], papierniczego[221] oraz szklanego[221]. W[66] grach ju w[66] redniowieczu[161] odkryto zoa[142] kamieni pszlachetnych[222]. Umoliwiy one powstanie[141] przemysu biuterii[121] szklanej[221], dziki[63] ktremu Czechy[/][112] znane[212] s[57] na[66] caym[261] wiecie. W[66] muzeum[161] libereckim[261] znajduj[501] si bogate[212] zbiory[112] starych[222] szklanych[222] wyrobw oraz biuterii[121], [&] 
612~Krukowska M.~Czechosowacja~WP~1967~167~7
Pierwsze[212] zapisy[112] o[66] zorganizowanym[261] leczeniu[161] pochodz ju z[62] tysic piset dwudziestego[221] drugiego[221] roku[121]. Do[62] tego[221] czasu leczenie[111] polegao na[66] wielogodzinnych[262] kpielach w[66] gorcej[261] wodzie[161] leczniczej[261], koczcych[+] si[262] pkaniem skry[121]. Uwaano bowiem, i przez[64] te[242] pknicia[142] wychodz z[62] organizmu wszelkie[212] szkodliwe[212] substancje[112] i zarazki[112]. 
613~Krukowska M.~Czechosowacja~WP~1967~266~6
Pierwszym[251] znanym[251] zdobywc szczytu by angielski[211] przyrodnik, Robert[/] Townson[/], ktry[211] wszed tu w[66] roku[161] tysic siedemset dziewidziesitym[261] trzecim[261], niedugo po[66] nim[46] bo ju w[66] tysic osiemset pitym[261] roku[161] stan na[66] omnicy[/][161] Stanisaw[/] Staszic[/]. Stacja kolejki[121] linowej[221] pod[65] samym[251] szczytem ma ksztat[141] piciopitrowej[221] wiey[121], na[66] najwyszym[261] jej[42] pitrze mieci[501] si obserwatorium[111] astronomiczne[211]. 
614~Machowski J.~Wyspa Tajemnic~WP~1966~141~24
Pierwsz[251] i to[8] wan[251] czynnoci, od[62] ktrej[221] w[66] duej[261] mierze[161] zaleao powodzenie[111] wyprawy[121], bya[5] sprawa wyboru jej[42] kierownika[121]. Wybr[111] pad na[64] blisko[8] siedemdziesicioletniego[24], dowiadczonego[241] eglarza[141] Don[+] Felipe[+] Gonzales[+] y[+] Haedo[/], ktry[211] par[34] tygodni przedtem zawin do[62] portu Callao[+] de[+] Lima[/] na[66] pokadzie[161] okrtu San[+] Lorenzo[/], przywoc po[66] procznej[261] podry[161] z[62] Kadyksu[/] wiee[242] kontyngenty[142] wojska[121] i zaopatrzenie[141] dla[62] garnizonu w[66] Limie[/][161]. 
615~Machowski J.~Wyspa Tajemnic~WP~1966~52~5
W[66] tumie wyspiarzy[122] wyranie wyrniali[501] si ich[42] przywdcy[112]. Byli[5] to[41] przewanie ludzie starsi, a pozostali[5] mieszkacy odnosili[501] si do[62] nich[42] z[65] szacunkiem. Niektrzy z[62] wodzw[122] mieszkali w[66] opisanych[262] podunych[262] domach, inni natomiast, okreleni przez[64] Hiszpanw[142] jako[61] kapani, mieszkali nie[+] opodal[62] posgw w[66] domkach wzniesionych[262] z[62] kamienia. 
616~Machowski J.~Wyspa Tajemnic~WP~1966~78~{brak}
Z[62] potrzeby[121] tej[221] powsta jeszcze w[66] kocu[161] osiemnastego[221] wieku[121] plan[111] poczenia[121] rosyjskich[222] kolonii[122] w[66] Ameryce[/][161] z[65] metropoli bezporedni[251] drog[151] morsk[251] prowadzc[251] na[64] zachd[141]. Wojny[112] napoleoskie[212] w[66] Europie[/][161] nie przeszkodziy realizacji[131] tego[221] miaego[221] planu, ktry[211] zosta[57] przedoony[211] wczesnemu ministrowi handlu[121], ksiciu[131] Rumancowowi[/][131], i ministrowi marynarki[121], admiraowi Mordwinowowi[/][131], a nastpnie zaakceptowany[211] przez[64] cara[141] Aleksandra[/][141] Pierwszego[/][241]. 
617~Machowski J.~Wyspa Tajemnic~WP~1966~82~6
Starano[501] si jednak nie oddala od[62] brzegu[121] wicej, anieli na[64] odlego[141] piciu[32] mil[122], tak by[9] mc przez[64] lunety[142] dokadnie obserwowa ld[141]. Stwierdzono, e ta cz[111] wyspy[121] jest[57] znacznie rzadziej zaludniona. Jednake i tam[8] dostrzeono a cztery[34] kamienne[242] pomniki[142]: pierwszy[211] z[62] nich[42] skadajcy[+] si[211] z[62] jednego[221] tylko posgu[121], drugi[211] i trzeci[211] liczyy po[64] dwa[34] posgi[142], za czwarty[211] trzy[34]. 
618~Machowski J.~Wyspa Tajemnic~WP~1966~137~9
Nie mniej zdziwio go[44], i ziomkowie ich[42] w[+] ogle nie interesowali[501] si wieo przybyymi uratowanymi rodakami, nie wyraajc z[62] powodu ich[42] przybycia[121] nawet cienia radoci[121]. Jedno[41], co[41] ich[44] interesowao, to[41] skromny[211] dobytek[111] przybyych[222]. W[66] kocu[161] omieleni krajowcy zaczli dobiera[501] si do[62] bagau[121] misjonarza[121] i pana[121], ktrzy z[65] trudem bronili swej[221] wasnoci[121]. 
619~Machowski J.~Wyspa Tajemnic~WP~1966~176~7
Na[66] tej[261] podstawie[161] Jaussen[/] wysun teori dotyczc[241] pochodzenia[121] ludnoci[121] wyspy[121], sugerujc[241], i mieszkacy Wyspy[/][121] Wielkanocnej[/][221] przybyli[5] przed[65] tysicem lat z[62] archipelagu[121] wysp Molukw[/][122]. Tepano[/] Jaussen[/] sw[251] mudn[251] i drobiazgow[251] prac zapocztkowa naukowe[242] badania[142] nad[65] rozwizaniem jednej[221] z[62] najciekawszych[222] tajemnic Wyspy[/][121] Wielkanocnej[/][221]. Prace[112] badawcze[212] nad[65] odczytaniem hieroglificznego[221] pisma[121] wyspy[121] trwaj po[64] dzie[141] dzisiejszy[241], pozostawiajc wiele[34] pyta postawionych[222] przez[64] nauk nadal bez[62] odpowiedzi[122]. 
620~Semeczuk A.~Tajemnice paliw rakietowych~MON~1963~{brak}~200
Aby[9] uzmysowi sobie[43] ogrom[141] tego[221] zadania[121], warto przypomnie, e wyspiarze nie znali drzewa[121], a gwnym[251] ich[42] narzdziem byy[5] prymitywne[212] liny[112] konopne[212]. Przecitna waga posgw wahaa[501] si od[62] dziesiciu[32] do[62] dwunastu[32] ton[12], ale trafiay[501] si wrd[62] nich[42] rwnie giganty[112] prawie[8] pidziesiciotonowe[212]. Najwiksz[241] z[62] rzeb[122] znalezionych[222] na[66] wyspie[161] odkryto nie wykoczon[251] w[66] pozycji[161] lecej[261] w[66] kamienioomach. 
621~Machowski J.~Wyspa Tajemnic~WP~1966~308~15
Porwnywali oni midzy[+] innymi wyniki[142] bada ju nie tylko poszczeglnych[222] wypraw[122] dziaajcych[222] w[66] rnych[262] okresach na[66] Wyspie[/][161] Wielkanocnej[/][261], ale rwnie zestawiali rezultaty[142] ich[42] bada z[65] wynikami osignitymi przez[64] wyprawy[142] na[64] inne[242] wyspy[142] Pacyfiku[/][121], a nawet do[62] krajw pooonych[222] poza[65] jego[42] rejonem, wreszcie porwnywali zagadkowy[241] lud[141] Wyspy[/][121] Wielkanocnej[/][221] i jego[42] kultur z[65] kulturami innych[222] ludw zamieszkujcych[222] niekiedy nawet bardzo odlege[242] kraje[142]. 
622~Skrzypczak E.~Fizyka wielkich energii~PWN~1965~38~7
Nastpny[211] etap[111] pracy[121]: analiza rachunkowa danych[122], otrzymywanych[222] na[64] przykad[141] z[62] pomiarw na[66] ladach czsteczek w[66] detektorach wizualnych[262], stanowi[5] zazwyczaj niezbdny[241], ale bardzo pracochonny[241] etap[141] eksperymentu. Ogromne[241] usprawnienie[141] w[66] tej[261] dziedzinie[161] stanowi[5] stosowanie[111] wielkich[222] maszyn matematycznych[222], ktre[212] po[66] odpowiednim[261] zaprogramowaniu[161], dokonanym[261] dla[62] konkretnego[221] zagadnienia[121], mog wykona rachunkow[241] analiz dla[62] tysicy przypadkw badanych[222] zdarze, [&] 
623~Skrzypczak E.~Fizyka wielkich energii~PWN~1965~63~6
Zapanowa wic w[66] fizyce[161] czstek elementarnych[222] okres[111] analogiczny[211] do[62] odpowiedniego[221] okresu w[66] historii[161] chemii[121], okresu, ktry[241] nazywamy obecnie przedmendelejewowskim[251]: zbierano dane[142] o[66] wasnociach poszczeglnych[222] czstek, zwikszano dokadno[141] ich[42] wyznaczania[121], badano oddziaywania[142] midzy[65] czstkami. Nie[+] sposb[5] tu opisa caoci[121] dziejw tych[222] poszukiwa. 
624~Skrzypczak E.~Fizyka wielkich energii~PWN~1965~115~10
Jak[9] przedstawiaj[501] si nowe[212] moliwoci[112] w[66] tej[261] dziedzinie[16]? Zwrmy uwag na[64] pewn[241] cech akceleratorw dziaajcych[222] na[66] zasadzie[161] takiej[221] jak[9] synchrotron[111] protonowy[211]. O[66] promieniu[161] orbity[121] ruchu[121] przypieszonych[222] czstek, ktrym[232] chcemy nada okrelony[241], z[62] gry[121] zadany[241] pd[141], decyduje warto[111] maksymalnego[221] natenia[121] pola[121] magnetycznego[221]. 
625~Zoon W.~Astronomia dzi i wczoraj~PWN~1965~97~5
Pamitajmy o[66] tym[46], e zgodnie zarwno z[65] odkryciami fizykw[122], jak[9] i sugestiami astronomw[122], wodr[111] jest jeli nie jedynym[251], to[9] gwnym[251] paliwem wszystkich[222] gwiazd i nawet niektrych[222] mgawic gazowych[222]. Sowo[141] paliwo[111] uyem tu w[6] cudzysowie, aby[9] procesw odbywajcych[+] si[222] we[66] wntrzach gwiazd i zasilajcych[222] je[44] w[64] olbrzymie[242] iloci[142] energii[121] nie traktowa jako[62] reakcji[122] chemicznych[222] w[66] zwykym[261] tego[221] sowa[121] znaczeniu[161]. Jak[9] wiemy palenie[+] si[111] wodoru nastpuje w[64] ten[241] sposb[141], e w[66] wyniku[161] zderze jder atomowych[222] wodoru ze[65] sob powstaje acuch[111] przemian, [&] 
626~Zoon W.~Astronomia dzi i wczoraj~PWN~1965~100~3
Dwie[31] cechy[112] fizyczne[212] gwiazd daj[501] si zaobserwowa w[64] sposb[141] najbardziej bezporedni[241] i do pewny[241]: ich[42] temperatura [~] i jasno[111] (dzielno[111] promieniowania[121]) [~]. T drug[241] wielko[141] bdziemy[56] dla[62] prostoty[121] wyraali[52] przy[66] pomocy[161] dzielnoci[121] promieniowania[121] Soca[121], przyjtej[221] za[64] jedno[141]. Tych[222] wanie dwch[32] parametrw uyto w[66] latach dwudziestych[262] do[62] dokonania[121] podziau gwiazd na[64] grupy[142] na[66] diagramie Hertzsprunga-Russella[/][121] nazwanego[221] tak od[62] nazwisk dwch[32] astronomw[122], ktrzy pierwsi zajli[501] si spraw ewolucji[121] gwiazd i tego[221] podziau dokonali. 
627~Woczek O.~I znw bliej gwiazd~WP~1965~14~6
Udoskonalenie[111] cznoci[121] radiowej[221] za[65] pomoc satelitw biernych[222] moe[5] nastpi przede[+] wszystkim przez[64] zastosowanie[141] znacznie lepszych[222] zwierciade fal radiowych[222] ni[9] wypuke[212], a wic nie skupiajce[212] powoki[112] obiektw typu ECHO[/]. Na[66] pitnastym[261] Midzynarodowym[261] Kongresie Astronautycznym[261] w[66] Warszawie[/][161], we[66] wrzeniu tysic dziewiset szedziesitego[221] czwartego[221] roku[121], pady[5] propozycje[112] realizacji[121] takich[222] sprawniejszych[222] satelitw[122]. 
628~Woczek O.~I znw bliej gwiazd~WP~1965~92~15
Przyczynami tego[221] sukcesu s: brak[111] promieniowania[121] atmosfery[121], wywoujcego[221] zamglenie[141] klisz, oraz znacznie wiksza zdolno[111] rozdzielcza urzdzenia[121] satelitarnego[221], czyli ta wasno[111], ktra pozwala na[64] odrnienie[141] od[62] siebie[42] blisko[8] lecych[222] szczegw obrazu. Ktowa zdolno[111] rozdzielcza najwikszych[222], naziemnych[222] teleskopw astronomicznych[222] przy[66] zdjciach fotograficznych[262] wynosi obecnie tylko okoo[8] trzy[34] dziesite[142] sekundy[121] uku[121]. 
629~Woczek O.~I znw bliej gwiazd~WP~1965~108~5
Druga[211] metoda porednia to[41] SOK[=]  spotkanie[111] na[66] orbicie[161] satelitarnej[261] Ksiyca. W[66] tym[261] ostatnim[261] przypadku[161] nastpiby z[62] Ziemi[121] tylko jeden[211] start[111] duej[221] rakiety[121], ktra jednak nie wyldowaaby na[66] samym[261] Ksiycu. Weszaby ona natomiast na[64] orbit satelitarn[241] Srebrnego[221] Globu. Z[62] tego[221] sztucznego[221] satelity[121] ludzie dokonaliby wycieczki[121] maym[251] statkiem specjalnym[251] na[64] powierzchni Ksiyca, po[66] czym[46] powrciliby na[64] obiekt[141] macierzysty[241]. Statek[111] odleciaby potem[8] w[66] kierunku[161] Ziemi[121]. 
630~Woczek O.~I znw bliej gwiazd~WP~1965~131~25
Tak wic cakowita masa zespou APOLLO-LEM[/] wyniosaby okoo[8] czterdzieci[34] dwie[34] tony[142]. Naley tutaj podkreli, e ju obecnie projektanci otrzymali zalecenia[142], by[9] zmniejszy t ostatni[241] wielko[141] do[62] trzydziestu[32] omiu[32] ton[122], wprowadzajc oszczdnoci[142] na[66] masie[161], gdzie tylko to[41] jest moliwe[211]. Tego[221] rodzaju[121] rozwizanie[111] zapewnioby wikszy[24] margines[141] bezpieczestwa[121] i stanowioby lepsz[241] gwarancj powodzenia[121] caego[221] przedsiwzicia[121]. 
631~Woczek O.~I znw bliej gwiazd~WP~1965~116~8
Cenn[251] cech przyszych[222] kosmonautw[122] s ich[42] umiejtnoci[112] nabyte[212] w[66] czasie pilotowania[121] samolotw. Std te ludzie ci[212] musz nadal aktywnie podtrzymywa te[242] umiejtnoci[142]. W[66] Stanach[/] Zjednoczonych[/][262] kady[211] z[62] nich[42] jest[57] zobowizany[211] rocznie wylata okoo[8] trzysta[34] godzin na[66] odrzutowcach i migowcach. W[66] tym[261] ostatnim[261] przypadku[161] chodzi o[64] zdobycie[141] odpowiedniej[221] praktyki[121] w[66] prawie[8] pionowym[261] starcie[161] i ldowaniu[161]  przewidywanym[261] przy[66] lotach nad[65] powierzchni ksiyca. 
632~Skowski S.~Walka z korozj trwa~WP~1965~18~9
Ta warstewka zgorzeliny[121] utworzona z[62] mieszaniny[121] tlenkw elaza[121] jest jednym[251] z[62] licznych[222] przykadw korozji[121] chemicznej[221]. Po[+] prostu w[66] wysokiej[261] temperaturze[161], przyspieszajcej[261] ogromnie szybko[141] reakcji[122] chemicznych[222], zachodzi samorzutnie utlenianie[+] si[111] elaza[121], czyli w[66] tym[261] przypadku[161] czenie[+] si[111] uaktywnionych[222] dziaaniem wysokiej[221] temperatury[121] atomw elaza[121] z[65] atomami tlenu atmosferycznego[221]. 
633~Skowski S.~Walka z korozj trwa~WP~1965~32~23
Przyczyn samorzutnego[221] rozpuszczania[+] si[121] cynku[121] w[66] kwasie s wstpujce[212] w[66] nim[46] zawsze zanieczyszczenia[112] innymi metalami. Czstki[112] tych[222] obcych[222] metali[122] tworz cznie z[65] elektrolitem liczne[242] lokalne[242] ogniwa[142] galwaniczne[242]. Im[9] wicej powstaje takich[222] mikroogniw, tym[9] szybciej i energiczniej rozpuszcza[501] si cynk[111]. Poniewa reakcji[131] rozpuszczania[+] si[121] towarzyszy[5] przepyw[111] prdu elektrycznego[221] (powodujcego[221] ogrzewanie[141] elektrolitu), mamy[5] wic do[62] czynienia[121] z[65] typowym[251] przykadem korozji[121] elektrochemicznej[221]. 
634~Skowski S.~Walka z korozj trwa~WP~1965~80~15
Czsto niestety korozja szybko niszczy te[242] pancerze[142]. Zuszczajca[+] si pordzewiaa[211] rczka od[62] dziecinnego[221] wzka, skorodowana kierownica rowerowa lub motocyklowa, nie dajca[+] si odkrci ruba przy[66] pralce[161], usiany[211] licznymi piegami rdzy[121] zderzak[111] lub kopaki[112] k samochodowych[222]  oto codzienny[211] widok[111]. Powoduje on, e tracimy zaufanie[141] do[62] tego[221] rodzaju[121] pancerzy[122]. 
635~Skowski S.~Walka z korozj trwa~WP~1965~98~20
Pewne[212] pigmenty[112] uywane[212] do[62] produkcji[121] farb same[212] mog aktywnie chroni metal[141] przed[65] korozj. Do[62] pigmentw takich[222] naley minia oowiana oraz py[111] cynkowy[211] i aluminiowy[211]. Niestety dwie[31] ostatnie[212] substancje[112] s zupenie nieodporne[212] na[64] dziaanie[11] nawet bardzo rozcieczonych[222] kwasw, a w[66] zwizku[161] z[65] tym[45] ich[42] zastosowanie[111] w[66] malarstwie musi by[57] ograniczone[211]. 
636~Sadowski M.~wiat wysokich temperatur~WP~1965~9~11
Przy[66] ogrzewaniu[161] lub ozibianiu[161] zmieniaj[501] si wymiary[112] liniowe[212], objto[111], gsto[111], oporno[111] elektryczna. W[66] niektrych[262] przypadkach zmienia[501] si moe[5] rwnie barwa. Kad[241] z[62] tych[222] wasnoci[122] mona w[66] zasadzie[161] wykorzysta do[62] ilociowego[221] okrelenia[121] stanu cieplnego[221] ciaa[121]. Bardzo wygodnie stan[141] cieplny[241] mona scharakteryzowa wielkoci, ktr[241] nazywamy temperatur. 
637~Sadowski M.~wiat wysokich temperatur~WP~1965~80~7
Aby[9] oceni znaczenie[141] reakcji[122] termojdrowych[222], naley zauway, e oprcz[62] olbrzymich[222] i nie wykorzystanych[222] dotychczas iloci[122] energii[121] dostarczonych[222] nam obecnie przez[64] Soce[141] prawie[8] wszystkie[212] zasoby[112] energetyczne[212], z[62] jakich[222] korzystamy na[66] Ziemi[161], s pochodzenia[121] sonecznego[221]. Energia wyzwalana przez[64] spalanie[141] wgla jest pochodzenia[121] sonecznego[221], gdy kopalina ta stanowi[5] szcztki[142] rolin z[62] ubiegych[222] epok geologicznych[222]. 
638~Burhard P.~Bugaria~WP~1965~19~14
Mniejsze[241] znaczenie[141] maj zoa[112] soli[121] kamiennej[221] w[+] pobliu miasta[121] Prowadija[/] na[64] zachd[141] od[62] Warny[/][121], poniewa od[62] dawnych[222] czasw otrzymywano sl[141] w[66] dostatecznej[261] iloci[161] przez[64] parowanie[141] wody[121] morskiej[221]. Na[64] koniec[141] warto take wspomnie o[66] rnorodnych[262] surowcach skalnych[262]  s to[41] piaskowce[112] i inne[212] kamienie[112] budowlane[212], dolomit[111] uywany[211] do[62] produkcji[121] cementu i wapna budowlanego[221], oraz wysokowartociowe[212] gliny[121], midzy[+] innymi kaolin[111]. 
639~Burhard P.~Bugaria~WP~1965~63~3
Znanym[251] zabytkiem plastyki[121] jest paskorzeba skalna obok[62] wsi[121] Madara[/][111], przedstawiajca jedca[141] na[66] koniu. Jest to[41] unikat[111] w[66] sztuce[161] europejskiego[221] redniowiecza[121]. Przyjcie[111] chrzecijastwa[121] przez[62] Bugari[/] w[66] roku[161] osiemset szedziesitym[261] czwartym[261] rozpoczo okres[141] budowy[121] licznych[222] wity. Najpikniejszym[251] zabytkiem jest Zota[211] Cerkiew[111] w[66] wczesnej[261] stolicy[161], Presawiu[/][161]. Cerkwie[112] bugarskie[212] odznaczaj[501] si oryginalnoci planu, harmoni proporcji[121] i rzadkim[251] we[66] wczesnym[261] redniowieczu[161] bogactwem dekoracji[122]. 
640~Burhard P.~Bugaria~WP~1965~69~24
Literatura wieku[121] dziewitnastego[221] to[41] przede[+] wszystkim poezja. Odegraa ona podobn[241] rol jak[9] w[66] Polsce[/][161] poezja romantyczna. Wybitni pisarze i poeci bugarscy tego[22] okresu to[41] zarazem energiczni dziaacze, spiskowcy i bojownicy[112] sprawy[121] narodowej[221]. S to[41] Georgi[/] Rakowski[/][211], przywdca rewolucyjny[211], a zarazem poeta, Ljuben[/] Karaweow[/] pisarz i publicysta, oraz Christo[/] Botew[/], najwybitniejszy[211] poeta bugarski[211], ktry[211] poleg w[66] czasie walk powstaczych[222]. 
641~Burhard P.~Bugaria~WP~1965~72~22
Malarstwo[111] sztalugowe[211] przed[65] pierwsz[251] wojn wiatow[251] ulegao wpywom szkoy[121] monachijskiej[221], reprezentuje je[44] przede[+] wszystkim batalistyka, oraz ptna[112] zwizane[212] tematycznie z[65] histori walk wyzwoleczych[222]. W[66] latach pniejszych[262] wybitne[242] dzie[142] stworzyli portrecici, godne[212] uwagi[121] s pejzae[112]. Przewaa na[+] og realizm[111], szybko zmieniajce[+] si[212], sezonowe[212] mody[112] malarskie[212] Zachodu[/] znajduj raczej sabe[241] echo[141]. Wysoko staa[5] grafika[111], zwaszcza karykatura i satyra[111] polityczna. 
642~Burhard P.~Bugaria~WP~1965~102~23
W[66] Tyrnowie[/][161] zbiegaj[501] si liczne[212] szosy[112] i cztery[31] linie[112] kolejowe[212]. Od[62] pradawnych[222] czasw miasto[111] byo wanym[251] wzem komunikacyjnym[251]. Krzyoway[501] si tutaj szlak[111] pnoc-poudnie z[65] trasami wiodcymi w[64] stron Plewen[/] i do[62] Warny[/][121] po[66] pnocnej[261] stronie[161] trudno[8] dostpnego[221] acucha Starej[/][221] Paniny[/][121]. Dziki[63] dogodnej[231] komunikacji[131] Tyrnowo[/][111] jest dzi jednym[251] z[62] najliczniej odwiedzanych[222] zabytkowych[222] miast[122] Bugarii[/][121]. 
643~Burhard P.~Bugaria~WP~1965~244~25
Baczik[/][111] ma pikne[242] tradycje[142] historyczne[242]. Zaoony[211] przez[64] Grekw[142] w[66] czwartym[261] wieku[161] przed[65] nasz[251] er, nazywa[501] si pierwotnie Cruni[/], co[41] znaczy rda[112]. Pniej w[66] zwizku[161] z[65] legend o[66] Dionizosie[/], ktrego[221] posg[111] mia[5] si w[64] cudowny[241] sposb[141] wynurzy[501] z[62] fal morskich[222], nazwano miasto[141] Dionisopolis[/][111]. Archeologowie wydobyli tu z[62] ziemi[121] wiele[34] zabytkw, midzy[+] innymi marmurowy[241] tors[141] Dionizosa[/][121], znajdujcy[+] si[211] obecnie w[66] Sofijskim[261] Muzeum[161] Archeologicznym[261]. Znaleziono te pikn[241], wielk[241] waz z[62] brzu z[65] wyobraeniem Ifigenii[/][121]. 
644~Burhard P.~Bugaria~WP~1965~276~5
Rzeka Ropotamo[/][111] wypywa z[62] niedalekich[222] wzgrz Strady[/][121]. Zajmuj one trjkt[141] ldu, wcinity[211] midzy[64] brzeg[141] morza[121] na[66] pnocnym[261] wschodzie, granic tureck[241] na[66] poudniu[161] i Nizin[/] Track[/][241] na[66] zachodzie. Region[111] ten[211] wyrnia[501] si szczeglnie ciepym[251] klimatem. Na[66] wzgrzach rosn gste[212] lasy[112] z[65] przewag rozoystych[222], wiekowych[222] dbw, w[66] wyszych[262] strefach  bukw. Dziki[63] napywowi[131] powietrza[121] morskiego[221] wystpuj tu liczne[212] gatunki[112] rdziemnomorskiej[221] flory[121] wiecznozielonej[221]. 
645~Karowicz E.~Moskwa~WP~1966~36~25
Budowa cerkwi[122] staa[501] si zreszt w[66] tym[261] czasie swoistym[251] hobby[151] cara[121], bojarw[122] i bogatszych[222] kupcw[122]. Bogacze, finansujcy[212] poszczeglne[242] budowle[142], wspzawodniczyli ze[65] sob i przecigali[501] si wzajemnie, budujc witynie[142] pyszne[242] i suto zdobione[242], co[41] przyczynio[501] si do[62] powstania[121] swoistego[221] stylu[121], majcego[221] pewne[242] cechy[142] wsplne[242] z[65] barokiem. Wiele[31] takich[222] cerkwi[122] powstao we[66] wsiach i osadach podmoskiewskich[262], dzi s one ju w[66] granicach miasta[121]. 
646~Karowicz E.~Moskwa~WP~1966~56~17
Na[66] pocztku[161] lat trzydziestych[222] Moskwa[/] bya[5] ju miastem wielkim[251], wanym[251] orodkiem politycznym[251], gospodarczym[251] i kulturalnym[251], ale cigle jeszcze nie miaa wielkomiejskiego[221] charakteru. Brak[5] byo szerokich[222] arterii[122] zabudowanych[222] w[64] sposb[141] cigy[241], dzielnic rdmiejskich[222] o[66] wyranym[261] charakterze; niezadawalajcy[211] by system[111] komunikacji[121] miejskiej[221], szwankoway urzdzenia[112] komunalne[212]. 
647~Wierzbicka A.~O jzyku dla wszystkich~Wiedza Powszechna~1965~45~{brak}
Jeli wyobrazimy sobie[43] wypowied[141] pync[241] w[66] czasie jako[64] lini (mwimy: tekst[111] jest linearny[211]), fonemy[112] bd najkrtszymi odcinkami tej[221] linii[121], zdolnymi do[62] odrniania[121] wyrazw. Fonemu nie da[501] si podzieli na[64] krtsze[242] odcinki[142]. Ale da[501] si w[66] nim[46] wyodrbni pewne[242] cechy[142], majce[242] moc[141] odrniania[121] wyrazw. A wic fonem[111], najkrtszy[211] odcinek[111] odgrywajcy[211] jak[241] rol dla[62] znaczenia[121], jest czym[45] w[66] rodzaju[161] wizki[121] cech dystynktywnych[222]. 
648~Wierzbicka A.~O jzyku dla wszystkich~Wiedza Powszechna~1965~86~{brak}
Teza o[66] pierwotnym[261] pokrewiestwie wszystkich[222] jzykw moe[5] si wydawa[501] bardzo pocigajca. Udowodnienie[111] jej[42] rzucioby wiele[8] wiata[121] na[64] niezmiernie trudny[241] i niezmiernie interesujcy[241] problem[141] pochodzenia[121] mowy[121] ludzkiej[221]. Ale  trzeba powiedzie jasno  dowodw takich[222] nie[+] ma; co[41] wicej, nie moemy si ich[42] w[+] ogle od[62] jzykoznawstwa[121] historyczno-porwnawczego[221] spodziewa[501]. Od[62] pocztkw mowy[121] ludzkiej[221] dzieli nas[44] przecie co[+] najmniej sto[31] tysicy lat. 
649~Wierzbicka A.~O jzyku dla wszystkich~Wiedza Powszechna~1965~187~{brak}
Czy jest jaka istotna rnica midzy[65] homonimami a wyrazami wieloznacznymi? Z[62] punktu widzenia[121] historii[121] tych[222] wyrazw  na[+] pewno tak, ale z[62] punktu widzenia[121] ich[42] funkcjonowania[121] w[66] jzyku  nie. Nic[41] wic nie stoi na[66] przeszkodzie, aby[9]  dla[62] danego[221] okresu jzyka  uzna homonimy[142] po[+] prostu za[64] wyrazy[142] wieloznaczne[242]. Jeli za[64] jeden[241] wyraz[141] uwaamy majcy[241] sze[34] znacze cig[141] dwikw wieliczina[$] czy majcy[241] trzy[34] znaczenia[142] cig[141] dwikw smieszannyj[$], [&] 
650~Wierzbicka A.~O jzyku dla wszystkich~Wiedza Powszechna~1965~140~{brak}
Czsto[111] uycia[121] elementw jzykowych[222] jest staa[211], ale przytoczone[212] wyej tabele[112] pokazuj wyranie, e nie jest staa[211] w[64] sposb[141] rygorystyczny[241], bezwzgldny[241]  jest staa[211] w[66] przyblieniu[161]. Kady[211] tekst[111], kada ksika, kady[211] autor  to[41] pewne[211] odchylenie[111] od[62] normy[12]. I tylko dlatego moemy tu mwi o[66] pewnych[262] odchyleniach, e istnieje zasadnicza norma. Gdyby nie byo zasadniczej[221] staoci[121] w[66] czstoci[161] wystpowania[121] elementw jzykowych[222]... [&] 
651~Karowicz E.~Moskwa~WP~1966~247~14
W[66] wieku[161] osiemnastym[261], gdy dwr[111] carski[211] przenis[501] si do[62] Petersburga[/], Sokolniki[/][112] stay[501] si miejscem niedzielnych[222] wycieczek moskwiczan, zabaw[122] ludowych[222], obchodw religijnych[222]. Tradycja ta utrwalia[501] si jeszcze w[66] wieku[161] dziewitnastym[261]. Z[65] czasem[151] zaczli si pojawia[501] w[66] Sokolnikach[/] przedstawiciele[112] sfer zamoniejszych[222]  przyjedali konno lub w[66] powozach, rozkadali na[66] polankach obfite[242] niadania[142], urzdzali improwizowane[242] koncerty[142]... [&] 
652~Krukowska M.~Jugosawia~WP~1965~99~5
Macedonia[/] to[41] Wschd[111], ale Wschd[111] swoisty[211], macedoski[211]. Pozostajce[212] pod[65] panowaniem Turcji[/][121] inne[212] dzielnice[112] Jugosawii[/][121] byy[57] mniej ni[9] Macedonia[/] odizolowane[212] od[62] Europy[/][121], wpywy[112] wic wschodnie[212] byy[5] tu duo silniejsze[212], dajc swoiste[242] i oryginalne[242] rozwizania[142]. Ponadto Macedonia[/] jako[61] prowincja egejska bya[57] najbardziej wystawiona na[64] wpywy[142] Bizancjum[/][121], przyjmowaa greckie[242] wzory[142] zarwno w[66] architekturze[161], jak[9] i sztukach plastycznych[262]. 
653~Krukowska M.~Jugosawia~WP~1965~166~15
W[66] zachodniej[261] czci[161] Macedonii[/][121], w[64] bok[141] od[62] monasteru Jovana[+] Bigorskog[/], na[66] agodnych[262] zboczach gry[121] Bistre[/], ley miejscowo[111] Galinik[/], znana jako[61] letnisko[111] i miejsce[111] wypoczynkowe[211]. O[66] tym[261] ciekawym[261] osiedlu[161] warto powiedzie kilka[34] sw. Stanowi[5] ono bowiem jedn[241] z[62] gwnych[222] atrakcji[122] turystycznych[222] Macedonii[/][121]. Mieszkacy Galiniku[/][121] to[41] potomkowie starego[221] plemienia nomadw[122] Mijakw[122]. 
654~Krukowska M.~Jugosawia~WP~1965~136~27
Bogato wyposaona biblioteka slawistyczna naley do[62] najbogatszych[222] tego[221] rodzaju[121] bibliotek Jugosawii[/][121], a to[41] dziki[63] duym[232] tradycjom i powizaniom z[65] krajami sowiaskimi, zwaszcza z[65] Polsk[/][151]. Dziki[63] sympatiom i dziaalnoci[131] takich[222] przyjaci Polski[/][121] jak[9] nie yjcy[211] ju profesor Frane[/] Ilei[/], profesor Mol[/], pani[111] Roska[/] tefanova[/], Uro[/] Kraigher[/] i poeta Lojze[/] Krakar[/], spoeczestwo[111] soweskie[211] poznao dziea[142] polskiej[221] literatury[121] i poezji[121] zarwno klasycznej[221] jak[9] i najnowszej[221]. 
655~Krukowska M.~Jugosawia~WP~1965~188~13
Na[64] poudnie[141] od[62] Rijeki[/][121] wzdu[62] wybrzea[121] adriatyckiego[221] ley szereg[111] letnisk i miejscowoci[122] wypoczynkowych[222] mniejszych[222] i wikszych[222], spokojnych[222] i gwarnych[222], droszych[222] i taszych[222]. Kada jest pikna[211], kada ma wasn[241] histori, zabytki[142] i atrakcje[142]. Poznamy je[44] pobienie, zatrzymujc[501] si duej tylko przy[66] wikszych[262] i bardziej znanych[262]. Niedaleko od[62] Rijeki[/][121], amfiteatralnie rozoone[211] na[66] skalistym[261] zboczu[161] wznoszcej[+] si[221] nad[65] miasteczkiem gry[121], ley nad[65] cich[251] zatok jedno[211] z[62] najstarszych[222] miast[122] adriatyckich[222] Bakar[/], obecnie znane[211] letnisko[111]. 
656~Krukowska M.~Jugosawia~WP~1965~207~4
W[66] wskich[262] uliczkach miasta[121] na[66] kadym[261] niemal kroku[161] bdzie[56] nam si wydawa[511], e ogldamy muzealne[242] eksponaty[142]: tu resztki[112] murw obronnych[222], tam[8] obalona rzymska kolumna, tu zachowana cakowicie cz[111] ciany[121] z[65] antyczn[251] bram, staroytno[111] pomieszana z[65] teraniejszoci, przedziwne[211] zespolenie[111] historii[121] z[65] funkcjonalizmem ycia[121] codziennego[221]. 
657~Krukowska M.~Jugosawia~WP~1965~230~18
Naprzeciwko[8] wznosi[501] si kociek[111] witego[221] Spasa[/][121] w[66] stylu[161] lombardzkim[261] z[62] tysic piset dwudziestego[221] roku[121], a obok[8] koci[111] Franciszkanw[122] z[62] czternastego[221] wieku[121], w[66] klasztorze mieci[501] si najstarsza w[66] Europie[/][161] apteka oraz wirydarz[111] peen[211] kwiatw, dojrzewajcych[222] pomaracz i rozsiewajcych[222] oszaamiajcy[241] zapach[141] oleandrw. Lekka kolumnada otaczajca wirydarz[141] jest dzieem mistrza[121] Miho[/] z[62] Baru[/][121]. 
658~Krukowska M.~Jugosawia~WP~1965~242~16
Dziwna a sekta nie budowaa wity, nie uznawaa sakramentw, zakazywaa spoywania[121] misa, ryb i nabiau, zalecaa czysto[141] i wymagaa od[62] kadej[221] jednostki[121] wykonywania[121] pracy[121] fizycznej[221]. Nie pozostao po[66] niej[46] nic[44], ani wity, ani obrazw, ani pimiennictwa[121], prcz[62] nielicznych[222] napisw i nagrobkw kamiennych[222], ktrych[222] setki[112] rozsiane[212] s[57] po[66] terenie Boni[/][121], Hercegowiny[/][121], Czarnogry[/][121] i Dalmacji[/][121]. Pochodzenie[111] tych[222] kamieni[122] grobowych[222], zwanych[222] stekami[151][$], osnute[211] jest[57] wci jeszcze tajemnic. 
659~Machowski J.~Alaska~WP~1965~169~16
Liczby[112] te[212] nie zmieniaj jednak faktu, i produkcja rolnicza, aczkolwiek efektowna, pozbawiona jest[57] praktycznego[221] znaczenia[121] gospodarczego[221] wskutek[62] niezwykle maego[221] obszaru zasieww. Na[64] przykad[141] w[66] tysic dziewiset czterdziestym[261] dziewitym[261] roku[161] obszar[111] upraw[122] wynosi na[66] Alasce[/][161] dla[62] jczmienia dwadziecia[34] dwa[34] hektary[142], yta[121] osiemdziesit[34] dwa[34] hektary[142], owsa sto[34] trzydzieci[34] cztery[34] hektary[142] i innych[222] zb szedziesit[34] pi[34] hektarw. Obszar[111] upraw[122] jarzyn w[66] tysic dziewiset pidziesitym[261] drugim[261] roku[161] by tak niewielki[211] e statystyki[112] amerykaskie[212] nie poday go[42] nawet w[66] hektarach, a tylko w[66] akrach. 
660~Machowski J.~Alaska~WP~1965~102~11
Gwnym[251] celem[151] walki[121] mieszkacw[122] Alaski[/][121] o[64] prawa[142] stanowe[242] byo przede[+] wszystkim uzyskanie[111] peni[121] obywatelskich[222] praw[122] politycznych[222] oraz pooenie[111] kresu kolonialnemu wyzyskowi gospodarczemu tego[221] terytorium[121] przez[64] waszyngtosk[241] metropoli. Walka ta, uwieczona w[66] kocu[161] w[66] tysic dziewiset pidziesitym[261] smym[261] roku[161] sukcesem, trwaa[5] blisko[8] p wieku[121]. Jej[42] przeduanie[+] si[111] nie wpywao dodatnio na[64] prawidowy[241] rozwj[141] Alaski[/][121]. 
661~Machowski J.~Alaska~WP~1965~106~29
Wykorzystali to[44] przeciwnicy[112] ustawy[121], ktrym[232] udao[501] si przewlec ostateczne[241] jej[42] zatwierdzenie[141] a do[62] tysic dziewiset pidziesitego[221] smego[221] roku[121]. Spraw Alaski[/][121] przeciwnicy[112] polityczni zaczli przerzuca sobie[43] jak[9] pik, zmieniajc czsto zdanie[141] i stanowisko[141] w[66] zalenoci[161] od[62] politycznej[221] koniunktury[121], wysuwajc przy[66] tym[46] argumenty[142] mogce[242] wywoa miech[141] i zdumienie[141]. Gdy si[41] czyta parlamentarne[242] stenogramy[142] dugotrwaych[222] debat nad[65] t[251] spraw, nie wiadomo, czemu[43] bardziej si dziwi[501]: czy ignorancji[131] niektrych[222] mwcw[122], czy ich[42] naiwnoci[131]. 
662~Machowski J.~Alaska~WP~1965~238~13
Ludzie[112] ci[212] musieli jednak by naprawd twardzi, a czasem[8] nawet bezwzgldni, aby[9] podoa trudom dalekiej[221] podry[121] i da rad przeciwnociom ycia[121] w[66] najciszych[262] i prymitywnych[262] warunkach. W[66] wikszoci[161] nie byli[5] to[41] ludzie[112] gwatowni ani urodzeni zoczycy[112], przeciwnie, cechowaa ich[44] dobroduszno[111], serdeczno[111] i uczynno[111]. 
663~Machowski J.~Alaska~WP~1965~249~9
Niejednego[241] zdziwi, e podane[212] wyej[8] potrawy[112] stanowi przysmaki[142] eskimoskiego[221] stou. Jeeli wzi jednak pod[64] uwag, e Eskimosi spoywaj na[+] surowo tuszcz[141] wielorybw i fok[122], dostarczajcy[241] im[43] niezbdnych[222] w[66] tym[261] klimacie kalorii[122] i witamin, wwczas zrozumiae[211] jest, e kawior[111] i lody[112] wedug[62] przytoczonych[222] recept mog uchodzi za[64] miejscowe[242] delikatesy[142]. 
664~Machowski J.~Alaska~WP~1965~319~14
Wkrtce za[65] ustnymi wieciami zaczy nadchodzi do[62] rodzin w[66] Stanach[/] listy[112] od[62] najbliszych[222], ktrzy wczeniej wyruszyli na[64] poszukiwanie[141] zotego[221] runa[121] na[64] Dalek[241] Pnoc[141]. Dopiero tym[232] informacjom zaczto dawa nieco wicej wiary[121]. Z[62] ust do[62] ust podawano sobie[43] wyolbrzymione[242] wiadomoci[142], jak to[8] jedno[211] uderzenie[111] opaty[121] moe[5] przynie sto[34] dolarw w[66] zocie, o[66] garnkach do[62] gotowania[121] wypenionych[262] po[64] brzegi[142] zotym[251] piaskiem i tym[232] podobnych[262]. 
665~Machowski J.~Alaska~WP~1965~327~3
Wedug[62] krcych[222] pogosek cae[211] zachodnie[211] wybrzee[111] Pacyfiku[/][121] miao by obszarem zotodajnym[251]. W[66] tych[262] warunkach rzd[111] Kanady[/][121] coraz uporczywiej domaga[501] si wytyczenia[121] nieuregulowanej[221] w[66] tym[261] miejscu[161] linii[121] granicznej[221] midzy[65] Kanad[/] i Alask[/]. Dopiero jednak w[66] tysic dziewiset trzecim[261] roku[161], za[62] rzdw prezydenta[121] Teodora[/][121] Roosevelta[/][121], a wic po[66] przejciu[161] tej[221] fali[121] gorczki[121] zota[121], przystpiono do[62] formalnego[221] uregulowania[121] tej[221] sprawy[121]. 
666~Machowski J.~Alaska~WP~1965~356~13
Nie wszyscy przybywali do[62] Klondike[/] z[65] godziwymi zamiarami. W[66] olbrzymiej[261] masie[161] ludzkiej[261] napywao niemao mtw z[62] rnych[222] stron wiata. Tu i wdzie miay[5] miejsce[142] pojedyncze[212] napady[112], rabunki[112], a nawet morderstwa[112]. W[66] pewnych[262] jednak okresach gorczki[121] zota[121] bandytyzm[111] przybiera tam[8] formy[142] zorganizowanego[221] terroru stosowanego[221] wobec[62] caej[221] ludnoci[121]. Po[64] dzi dzie[141] straszy ponad[65] Skagway[/] wspomniana biaa czaszka zaopatrzona podpisem: [&] 
667~Machowski J.~Alaska~WP~1965~365~26
W[66] cigu[161] niespena czterdziestu[32] lat zotonone[212] strumienie[112] Klondike[/] przyniosy kruszcu[121] cznie wartoci[121] dwiecie milionw dolarw, podczas[+] gdy w[66] tym[261] samym[261] okresie czasu produkcja zota[121] na[66] Alasce[/][161] daa trzysta[34] dwadziecia[34] siedem[34] milionw siedemset[34] osiemdziesit[34] pi[34] tysicy piset[34] pidziesit[34] trzy[34] dolary[142]. Dla[62] porwnania[121] mona doda, e w[66] samej[261] tylko Kalifornii[/][161] w[66] okresie zaledwie piciolecia[121] tysic osiemset czterdzieci osiem  tysic osiemset pidziesit dwa wydobyto zoto[14] o[66] wartoci[161]: dwiecie osiem milionw dziewiset dwa tysice[112] szeset dziewidziesit dziewi dolarw. 
668~Malankiewicz Kazimierz~Z dziejw grnictwa solnego w Polsce~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1965~38~2
W[66] ekshalacjach wulkanicznych[262] stwierdzono zarwno obecno[141] chloru, jak[9] i chlorowodoru oraz chlorkw sodu, amonu i elaza[121]; produkty[112] sublimacji[121] tych[222] zwizkw tworz nierzadko naloty[142] na[66] cianach kraterw wulkanw. Zarwno w[66] wodach sodkich[262], jak[9] i w[66] wodzie[161] morskiej[261] rozpuszczone[212] skadniki[112] wystpuj w[66] postaci[161] jonw, tylko tlenki[112] krzemu, glinu i elaza[121] tworz roztwory[142] koloidalne[242]; [&] 
669~Malankiewicz Kazimierz~Z dziejw grnictwa solnego w Polsce~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1965~88~5
Chocia w[66] dokumentach z[62] trzynastego[221] wieku[121] nie[+] ma jeszcze wzmianek o[66] bawanach solnych[262], wydobywanych[262] przez[64] cae[242] stulecia[142] w[66] upach podkrakowskich[262], uycie[111] wyraenia[121] miara soli[121] (mensura[+] salis[$]) w[66] przywileju[161] Bolesawa[/][121] Wstydliwego[/][221] dla[62] klasztoru w[66] Wchocku[/][161] z[62] tysic dwiecie czterdziestego[221] dziewitego[221] mogoby zdaniem abckiego[/][121], wskazywa na[64] sl[141] kamienn[241]. Tym[251] bowiem wyraeniem okrelano pniej dugo[141] bawana[121] solnego[221]. 
670~Malankiewicz Kazimierz~Z dziejw grnictwa solnego w Polsce~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1965~136~9d
W[66] czasie dugotrwaej[221] akcji[121] ratowniczej[221] dla[62] wyjanienia[121] przyczyn tej[221] katastrofy[121] powoywano nie tylko grnikw[142], lecz i geologw[142], ktrzy w[66] swych[262] orzeczeniach przedstawiali niejednokrotnie odmienne[242] pogldy[142] na[64] budow zoa[121] wielickiego[221]. Wrd[62] badaczy[122], zajmujcych[+] si[222] budow geologiczn[251] Wieliczki[/][121], naley wymieni Juliana[/][141] Niedwieckiego[/][141], profesora[141] Politechniki[121] we[66] Lwowie[/], ktry[211] dugie[242] lata[142] powici tym[232] badaniom. 
671~Malankiewicz Kazimierz~Z dziejw grnictwa solnego w Polsce~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1965~179~4
Po[66] Bonerze[/][161] stanowisko[141] upnika[121] w[66] kopalni[161] zaj kupiec[111] wenecki[211] Piotr[/] Picarani[/], a nastpnie Mikoaj[/] Serafin[/] z[62] Barwadu[/][121]. Od[62] tego[221] upnika[121] nazw[141] Seraf[/] nadano szybowi[131], ktry[241] zaczto gbi w[66] tysic czterysta czterdziestym[261] drugim[261] roku[161]. Szyb[111] ten[211], zamiast[62] zwykle uywanych[222] do[62] schodzenia[121] drabin, mia schody[142]. Ten[211] upnik[111] wprowadzi do[62] wycigania[121] urobku[121] solnego[221] konie[142], [&] 
672~Malankiewicz Kazimierz~Z dziejw grnictwa solnego w Polsce~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1965~193~20
Przy[66] kadej[261] wiey[161] ugowniczej[261] znajdoway[501] si co[+] najmniej dwa[31] osadniki[112], ktre[242] oczyszczano na[64] zmian, wywoc wydobyty[241] z[62] nich[42] szlam[141] do[62] pobliskich[222] wyeksploatowanych[222] wyrobisk. W[66] latach tysic dziewiset dwadziecia osiem do[62] tysic dziewiset trzydzieci dwa podjto prby[142] rozwizania[121] problemu dosalania[121] przez[64] wprowadzenie[141] nowego[221] systemu ugowania[121] soli[121] wod stojc[251] w[66] komorach ugowniczych[262], co[41] jednake wizao[501] si z[65] liczb natryskowych[222] robt przygotowawczych[222]. 
673~Malankiewicz Kazimierz~Z dziejw grnictwa solnego w Polsce~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1965~195-196~4d
Dzia[111] geologii[121] z[122] soli[121] zawiera pikny[241] zbir[141] mineralogiczny[241], obejmujcy[241] rne[242] rodzaje[142] soli[121] i ska solnych[222] z[62] Wieliczki[/], a take Bochni[/][121] i innych[222] polskich[222] kopal soli[121]. Liczne[212] plany[112] kopalniane[212] i przekroje[112] geologiczne[212] wraz z[65] fotografiami przedstawiaj budow zoa[121] wielickiego[221]. W[66] dziale tym[261] znajduj[501] si rwnie okazy[112] kopalnianej[221] flory[121] i fauny[121] wieku[121] mioceskiego[221]. 
674~Malankiewicz Kazimierz~Z dziejw grnictwa solnego w Polsce~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1965~236~2
W[66] latach nastpnych[262], ktre[212] przyniosy wzmoon[241] produkcj, rozwinli Lubomirscy[/] bardzo oywion[241] dziaalno[141] handlow[241], podczas[+] gdy krlewskie[212] upy[112] walczyy z[65] wieloma trudnociami. Ju w[66] roku[161] tysic szeset szedziesitym[261] pierwszym[261] dugi[112] up krakowskich[222] pozostajcych[222] pod[65] zarzdem krlewskim[251] przekroczyy szeset[34] tysicy florenw, a zapasy[142] soli[121] w[66] Wieliczce[/][161] i Bochni[/][161] oceniano na[64] prawie[8] p miliona florenw. 
675~Malankiewicz Kazimierz~Z dziejw grnictwa solnego w Polsce~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1965~257-258~2od dou
Prcz[62] soli[121] kamiennej[221] w[66] kopalniach inowrocawskich[262] napotykano niejednokrotnie na[64] sole[142] potasowe[242]. Nieraz byy[5] to[41] tylko warstewki[112] parocentymetrowe[212], miejscami jednak pokady[112] tych[222] soli[122] dochodziy do[62] miszoci[121] kilku[32] metrw. W[66] kopalni[161] prywatnej[261] na[66] gbokoci[161] osiemset siedemnacie metrw dowiercono[501] si do[62] dwudziesto-metrowego[221] pokadu karnalitu. 
676~Malankiewicz Kazimierz~Z dziejw grnictwa solnego w Polsce~Wydawnictwo Naukowo-Techniczne~1965~267~3
Nie potrzebujemy obawia[501] si szybkiego[221] wyczerpania[121] soli[121], wystpujcej[221] na[66] ziemiach polskich[262]. Starczy[5] jej[42] na[64] setki[142] lat, a niewtpliwie odkrycie[111] nowych[222] z[122] oraz ulepszenie[111] metod grniczych[222], pozwalajce[211] na[64] eksploatacj z[122] soli[121] z[62] wikszych[222] ni[9] dotd gbokoci[122], wydatnie zwiksz ten[241] okres[141] czasu. W[66] rezerwie[161] mamy[5] jeszcze Batyk[/][141], a chocia jego[42] zasolenie[111] jest znacznie nisze[211] od[62] przecitnej[221] zawartoci[121] soli[121] w[66] oceanach, [&] 
677~zbiorowa~Znane i nieznane. Szkice o fizyce teoretycznej~Iskry~1963~117~5
Dla[62] rnych[222] obserwatorw[122] poruszajcych[+] si[222] z[65] prdkociami spotykanymi w[66] praktyce[161], na[64] przykad[141] dla[62] ludzi[122] jedcych[222] tramwajem lub chodzcych[222] z[65] rnymi prdkociami i w[66] rnych[262] kierunkach po[66] miecie, rnice[112] nachyle midzy[65] teraniejszociami s praktycznie niedostrzegalne[212], dla[62] prdkoci[122] bliskich[222] prdkoci[131] wiata[121] [~] staj[501] si natomiast znaczne[212] i prowadz do[62] osobliwych[222] efektw, uchwytnych[222] dla[62] techniki[121] pomiarowej[221]. 
678~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~30~9
Jeeli atomy[112] reaguj ze[65] sob, przede[+] wszystkim musz w[64] jaki[241] sposb[141], zetkn[501] si. Poniewa najbardziej zewntrznymi czciami atomu s ich[42] powoki[112] elektronowe[212], tu wanie odbywa[501] si czynno[111] wzajemnego[221] oddziaywania[121]. Gdy wic zachodz jakiekolwiek[212] reakcje[112] i przemiany[112] chemiczne[212], zawsze ich[42] przyczyn s przemieszczenia[112] elektronw. Od[62] elektronw na[66] zewntrznej[261] warstwie[161] zaley wic wartociowo[111] pierwiastkw i zdolno[111] do[62] wchodzenia[121] w[64] reakcje[142] chemiczne[242]. 
679~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~41~12
Rozarzone[211] elazo[111] rozkadao par[141] wodn[241]  czyo[501] si z[65] tlenem, drugi[211] skadnik[111]  powietrze[111] palne[211] uchodzio z[62] rury[121]. U[62] jej[42] wylotu zbierano je[44] w[64] podstawione[242] naczynia[142]. I na[+] odwrt, gdy Lavoisier[/] przez[64] t sam[241] rozarzon[241] rur przepuszcza powietrze[141] palne[241], obserwowa, e cz[111] osadu tlenku[121] elaza[121] redukowaa[501] si do[62] metalicznego[221] elaza[121], przy[6] czym[46] tworzya[501] si para[111] wodna, ktra si nastpnie skraplaa[501]. 
680~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~54~16
Cavendish[/] w[66] cigu[161] kilku[32] tygodni przepuszcza iskry[142] elektryczne[242] przez[64] mieszanin powietrza[121] i tlen, ktra znajdowaa[501] si w[66] zamknitym[261] naczyniu[161] nad[65] ugiem potasowym[251]. Cavendish[/] stosowa nadmiar[141] tlenu, aby[9] mie pewno[141], e wszystek[211] azot[111], bez[62] reszty[121], pod[65] dziaaniem iskier elektrycznych[222] zwie[501] si z[65] tlenem na[64] tlenki[142] azotu, ktre[212] rozpuszczay[501] si w[66] wodzie[161], tworzc kwas[141] azotowy[241]. 
681~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~114~12
Braunsztyn[111] bowiem, bdc dwutlenkiem manganu [~] tworzy krzemiany[142] manganu o[66] barwie[161] fiokowej[261], ktra jest barw uzupeniajc[251] tozielone[241] zabarwienie[141] szka[121], pochodzce[241] od[62] zanieczyszcze zwizkami elaza[121], a wiadomo, e barwy[112] uzupeniajce[+] si[212] daj w[66] sumie[161] produkt[141] bezbarwny[241]. Pszlachetny[211] kamie[111], jakim[251] jest ametyst[111], rwnie zawdzicza swoje[241] fiokowe[241] zabarwienie[141] ladowym[232] domieszkom manganu. 
682~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~141~9
Zasoby[112] siarki[121] rodzimej[221] w[66] zagbiu[161] tarnobrzeskim[261] oceniane[212] s[57] na[+] razie w[66] przyblieniu[161] na[64] sto[34] dwadziecia[34] pi[34] milionw ton[122], tylko nieznacznie ustpuj zatem zasobom najbogatszego[221] w[64] siark kraju[121], to[41] jest Meksyku[/][121], w[66] kadym[261] za razie przewyszaj zasoby[142] siarki[121] w[66] USA[=] (dziewidziesit[31] milionw ton[122]) oraz we[66] Woszech[/], ktre[212] posiadaj tylko okoo[62] trzydziestu[32] milionw ton[122] siarki[121]. 
683~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~187~16
Grnicy[112] natrafiali nieraz na[64] mineray[142] z[62] wygldu zupenie podobne[242] do[62] rud[122], z[62] ktrych[222] wytapiano najbardziej wwczas poszukiwane[242] metale[142], jak[9] cyn, srebro[141], mied[141], ow[141], ale nic[44] z[62] nich[42] wytopi nie mogli. Wytop[111] koczy[501] si aonie: zamiast[62] poytecznych[222] metali po[66] wytopieniu[161] pozostawa szary[211] proszek[111], w[66] wczesnych[262] warunkach zupenie nieuyteczny[211]. 
684~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~208~18
Niedaleko[62] miasta[121] Freiberg[/] w[66] Saksonii[/][161]  synnego[221] z[62] akademii[121] grniczej[221]  Weissbach[/] odkry w[66] tysic osiemset osiemdziesitym[261] pitym[261] nowy[241] minera[141] o[66] srebrzystym[261] poysku[161]. Istotnie, stwierdzono w[66] nim[46] obecno[141] srebra[121], dlatego otrzyma nazw[141] argirodyt[111] od[62] greckiego[221] (argyros[$]  srebro[111]). Hieronim[/] Teodor[/] Richter[/], profesor chemii[121] tamtejszej[221] akademii[121] grniczej[221], wykona wstpn[241] analiz jakociow[241] minerau i stwierdzi, i jest to[41] siarczek[111] srebra[121]. 
685~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~213~4
Do[62] tranzystorw potrzebny[211] jest german[111] superczysty[211], o[66] stopniu czystoci[121] jeden do[62] dziesi do[62] dziesitej[221] potgi[121], to[41] znaczy, e na[64] dziesi[34] miliardw atomw germanu moe[5] przypada najwyej jeden[211] atom[111] obcy[211]. Stopie[111] czystoci[211] rwny[211] jeden do[62] dziesi do[62] szstej[221] potgi[121], a wic jeden[211] atom[111] obcy[211] na[64] milion[141] atomw germanu, wyklucza ju zupenie jego[42] zastosowanie[141] w[66] urzdzeniach tranzystorowych[262]. 
686~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~252~9
W[66] tysic osiemset trzydziestym[261] drugim[261] Claus[/] uzyska z[62] laboratorium[11] mennicy[121] carskiej[221] w[66] Petersburgu[/] (obecnie Leningrad[/][111]) dwadziecia[34] funtw pozostaoci[122], czyli odpadkw platynowych[222]. Z[62] miejsca[121] zabra[501] si do[62] ich[42] badania[121]. Jednak dopiero w[66] tysic osiemset czterdziestym[261] czwartym[261] mg ogosi, e w[66] surowej[261] platynie[161] nie tylko stwierdzi obecno[141] czterech[32] platynowcw[122]: rodu[121], palladu[121], osmu[121], i irydu[121], lecz e ponadto odkry w[66] niej[46] jeszcze jeden[241] pierwiastek[141], dotd nie znany[241]. 
687~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~291~34
Davy[/] w[64] rny[241] sposb[141] usiowa otrzyma metaliczny[241] bar[141]. Po[66] wielu[36] prbach zastosowa pewn[41] modyfikacj metody[121] elektrolitycznej[221]: ze[62] zwilonego[221] tlenku[121] (wodorotlenku[121], wglanu, siarczanu) baru ulepi Davy[/] miseczk, ktr[241] umieci na[66] blaszce[161] platynowej[261], stanowicej[261] anod. Miseczk napeni rtci. W[66] niej[46] zanurzy platynow[241] katod (drucik[141]). Cae[211] to[211] urzdzenie[111] znajdowao[501] si pod[65] naft, aby[9] ochroni wydzielajcy[+] si[241] ewentualnie metal[141] przed[65] korozyjnym[251] wpywem tlenu powietrza[121]. 
688~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~383~1
Ostatecznym[251] produktem rozpadu wszystkich[222] trzech[32] szeregw naturalnych[222] jest ow[111], lecz w[66] kadym[261] szeregu[161] inny[211] izotop[111] oowiu[121]: w[66] szeregu[161] urano-radowym[261] izotop[111] o[66] liczbie[161] masowej[261] dwiecie sze, w[66] szeregu[161] aktynowym[261] izotop[111] o[66] liczbie[161] masowej[261] dwiecie siedem i w[66] szeregu[161] torowym[261] izotop[111] o[66] liczbie[161] masowej[261] dwiecie osiem. W[66] szeregu[161] neptunowym[261] ostatecznym[251] produktem rozpadu jest izotop[111] bizmutu o[66] liczbie[161] masowej[261] dwiecie dziewi. 
689~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~401~1{?}
Uran[111] (liczba atomowa dziewidziesit dwa) jest ostatnim[251] naturalnym[251] pierwiastkiem chemicznym[251] ukadu okresowego[221]. Do[+] niedawna na[66] nim[46] wanie koczy[501] si ukad[111]. I to[8] urywa[501] si do niespodziewanie[8], poniewa ostatni[211] okres[111] by wyranie niedokoczony[211]. W[66] chwili[161] obecnej[261] po[66] uranie[161] nastpuje jeszcze szereg[111] pierwiastkw, ktrych[222] dawniej nie byo; zostay[57] one stworzone[212] przez[64] czowieka[141] w[66] cigu[161] ostatnich[222] kilkudziesiciu[32] lat (od[62] tysic dziewiset czterdziestego[221]) i stanowi osobn[241] grup pierwiastkw, znan[241] pod[65] nazw[151] transuranw[122], czyli pierwiastkw pozauranowych[222]. 
690~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~434~31
Wytwarzanie[111] supercikich[222] jder wymagaoby jednak niezmiernie intensywnych strumieni[122] pociskw nuklearnych[222] (jonw pierwiastkw), rzdu dziesi do[62] trzydziestej[221] pierwszej[221] potgi[121] na[64] centymetr[141] kwadratowy[241] w[66] cigu[161] sekundy[121], a wic takich[222], jakie[212] mog istnie jedynie we[66] wntrzu[161] gwiazd. Trudno[5] sobie wyobrazi, jak[9] takie[242] jdra[142] mona[54] by otrzyma na[66] Ziemi[161]. Nie wydaje[501] si prawdopodobne[211], aby[9] pierwiastki[142] te[242] udao[501] si w[66] ziemskich[262] warunkach wytworzy, a tym[9] bardziej obserwowa, zwaszcza e szybko[111] rozpadu promieniotwrczego[221] ronie gwatownie ze[65] wzrostem liczby[121] atomowej[221]. 
691~Burakowski T., Sala A.~Midzy wiatem a falami radiowymi~WP~1966~67~10
Promieniowanie[111] podczerwone[211] padajc na[64] niewzbudzony[241] uprzednio luminofor[141] nie moe[5] pobudzi go[44] do[62] wiecenia[121] ze[62] wzgldu na[64] ma[241] energi kwantw. Jednak moe[5] ono to[44] spowodowa w[66] luminoforach uprzednio wzbudzonych[262]. Efekt[141] ten[241] daje[501] si oglda goym[251] okiem lub rejestrowa na[66] zwykej[261] bonie[161] fotograficznej[261]. Ju w[66] poowie[161] dziewitnastego[221] wieku[121] [~] Becquerel[/] odkry, e promieniowanie[111] podczerwone[211] moe[5] wygasza [&] 
692~Burakowski T., Sala A.~Midzy wiatem a falami radiowymi~WP~1966~84~25
Rwnie od[62] pocztku[121] swego[221] istnienia[121] czowiek wystawia swe[241] ciao[141] na[64] dziaanie[141] promieniowania[121] sonecznego[221]. Zawarta w[66] tym[261] promieniowaniu[161] podczerwie[111] ogrzewaa go[44], nadfiolet[111]  opala, a wiato[111] widzialne[211] pozwalao oglda otaczajcy[241] wiat[141]. Pniej, gdy posiad zdolno[141] rozpalania[121] ognia, grza[501] si rwnie przy[66] nim[46]. Ogrzewanie[111] zewntrzne[211] jest potrzebne[211] czowiekowi i innym[232] organizmom ywym[232] dla[62] uzupenienia[121] ubytku[121] energii[121] cieplnej[221] oddawanej[221] przez[64] organizm[141] w[66] postaci[161] redniofalowego[221] i dugofalowego[221] promieniowania[121] podczerwonego[221]. 
693~Burakowski T., Sala A.~Midzy wiatem a falami radiowymi~WP~1966~86~6
Niewielkie[212] trudnoci[112] w[66] oddawaniu[161] ciepa[121] powstae[212] bd[9] z[62] powodu wysokiej[221] temperatury[121] otoczenia[121] lub zbyt[8] silnego[221] napromieniowania[121], bd[9] te na[64] skutek[141] zbyt[8] duej[221] izolacyjnoci[121] cieplnej[221] ubrania[121], wzmagaj tylko intensywno[141] dziaania[121] gruczow potowych[222], ktrych[222] w[66] naszej[261] skrze[161] znajduje[501] si okoo[8] dwa[31] i p miliona. Czowiek wtedy poci[501] si. W[66] normalnych[262] warunkach straty[112] wilgoci[121], spowodowane[212] parowaniem z[62] powierzchni[121] skry[121], wynosz na[64] dob okoo[8] zero[141] pi[34] dziesitych[122] litra, [&] 
694~Burakowski T., Sala A.~Midzy wiatem a falami radiowymi~WP~1966~172~10
Noktowizory[112] s[57] uywane[212] nie tylko dlatego, e pozwalaj prowadzi skryte[242] obserwacje[142], ale take dziki[63] temu[43], e promieniowanie[111] podczerwone[211] jest[57] na[+] og inaczej odbijane[211] od[62] przedmiotw ni[9] promieniowanie[111] widzialne[211]. Na[64] ten[241] temat[141] mwilimy dosy szeroko przy[66] opisywaniu[161] fotografii[121] w[66] podczerwieni[161]. Tutaj wracamy jeszcze do[62] tego[221] tematu, bo wie[501] si on z[65] fotografi. Fotografowanie[111] przy[66] uyciu[161] przetwornikw elektronooptycznych[222] stanowi[5] jedn[241] z[62] metod poredniej[221] fotografii[121] w[66] podczerwieni[161]. 
695~Pochocki Z.~wiat zera bezwzgldnego~WP~1966~9~11
Bdziemy[56] dalej musieli[52] odpowiedzie na[64] pytanie[141]: czym[45] jest temperatura i dlaczego waciwoci[112] materii[121] s tak wyranie od[62] niej[42] zalene[212]. Potem[8] wnikniemy gbiej w[64] struktur materii[121]  zajmiemy[501] si wntrzem samego[221] atomu i postaramy[501] si wykaza, e temperatura odgrywa rol stranika[121] utrudniajcego[221] nam dostp[141] do[62] wielu[32] tajemnic wiata atomu. 
696~Pochocki Z.~wiat zera bezwzgldnego~WP~1966~19~16
Omawiajc czynniki[142] molekularne[242] warunkujce[242] makroskopowe[242] waciwoci[142] materii[121], nie bralimy pod[64] uwag rzeczy[121] niezwykle wanej[221]  warunkw, w[66] jakich[262] ta materia si znajduje[501]. Aby[9] si przekona[501], e s one rzeczywicie bardzo istotne[212], wystarczy zebra do[62] garnuszka troch niegu[121] i postawi garnuszek[141] na[66] ogniu. Wzrost[111] temperatury[121] niegu[121] spowoduje, e te[212] same[212] czsteczki[112], z[62] ktrych[222] by[57] zbudowany[211] nieg[111]  utworz co[44], [&] 
697~Pochocki Z.~wiat zera bezwzgldnego~WP~1966~57~9
W[66] metalu[161], podobnie jak[9] we[66] wszystkich[262] krysztaach kowalencyjnych[262], mamy[5] do[62] czynienia[121] z[65] uwsplnianiem elektronw. Chmury[112] elektronw peryferyjnych[222], pooonych[222] najdalej od[62] jdra[121] i zajmujcych[222] powoki[142] zapenione[242] tylko czciowo, ulegaj tak silnej[231] deformacji[131], e rozmazuj[501] si po[66] caym[261] metalu[161]. Innymi sowy, uwsplnienie[111] elektronw wystpuje nie tylko midzy[65] najbliszymi ssiadami, ale midzy[65] wszystkimi atomami jednoczenie. 
698~Pochocki Z.~wiat zera bezwzgldnego~WP~1966~66~27
Owe[212] urzdzenia[112] to[41] tak zwany[211] kondensator[111], w[66] ktrym[261] sprona przez[64] kompresor[141] para[111] ulega skropleniu[131] i specjalny[211] wski[211] zawr[111]. Po[66] przejciu[161] przez[64] ten[241] zawr[141] (pod[65] cinieniem) skroplona ju para[111] dostaje[501] si do[62] komory[121] parowania[121], w[66] ktrej[261] pod[65] niskim[251] cinieniem (zasuga kompresora) tak gwatownie wrze, e ochadza[501] si do[62] jeszcze niszej[221] temperatury[121]. 
699~Pochocki Z.~wiat zera bezwzgldnego~WP~1966~171~23
Ciepo[111] rozchodzi[501] si w[64] sposb[141] niefalowy[241]. Jest to[41] o[+] tyle zrozumiae[211], e ciepu[131] nie mona przypisa adnej[221] bezwadnoci[121]. Jeli nastpuje przepyw[111] ciepa[121] midzy[65] dwoma ciaami o[66] rnych[262] temperaturach, to[9] przepyw[111] ten[211] ustaje z[65] chwil, gdy temperatury[112] si wyrwnuj[501]. Gdyby przepyw[111] ciepa[121] cechowa[501] si pewn[251] bezwzgldnoci, to[9] oczywicie nastpowayby dalej, ju po[66] wyrwnaniu[+] si[161] temperatury[121] [&] 
700~Mamuszka F.~Gdask i Ziemia Gdaska~WP~1966~54~11
Bdc panami kraju[121], Krzyacy wykorzystywali swoj[241] wadz, by[9] wydawa zarzdzenia[142] uatwiajce im[43] handel[141] ze[65] szkod dla[62] miast[122]. Wydawali na[64] przykad[141] zakazy[142] wywozu zboa[121] poza[64] granic pastwa[121], co[41] powodowao spadek[141] cen, a wwczas dysponujc olbrzymimi kapitaami wykupywali ogromne[242] iloci[142] ziarna[121] i gromadzili je[44] w[66] magazynach. Nadto handlowali drewnem, woskiem, suknem, futrami i na[66] prawach wycznoci[121] bursztynem. 
701~Mamuszka F.~Gdask i Ziemia Gdaska~WP~1966~65~3
W[64] dziesi[34] dni[122] po[66] wystawieniu[161] przywileju[121], dwudziestego[221] pitego[221] maja tysic czterysta pidziesitego[221] sidmego[221] roku[121], krl nada miastu osobnym[251] aktem szereg[141] uprawnie honorowych[222]: umieszczenie[141] zotej[221] korony[121] nad[65] dwoma krzyami w[66] dotychczasowym[261] herbie, prawo[141] uywania[121] czerwonego[221] wosku[121] do[62] pieczci[121] i prawo[141] noszenia[121] przez[64] starost krlewskiego[241] i burmistrzw[142] zotych[222] ozdb[122] przy[66] uroczystych[262] strojach. 
702~Mamuszka F.~Gdask i Ziemia Gdaska~WP~1966~76~19
Istniay wic rzemiosa[112] spoywcze[212], budowlane[212], skrnicze[212], metalowe[212], wkiennicze[212] inne[212]. Kada z[62] tych[222] gazi[122] dzielia[501] si na[64] grupy[142], na[64] przykad[141] do[62] rzemielnikw[122] metalowych[222] naleeli: kowale, lusarze, patnerze, gwodziarze, igielnicy[112], konwisarze, blacharze, producenci drutu, kotlarze, noownicy[112] i inni. Rwnie wrd[62] kowali[122], lusarzy[122] czy innych[222] wytworzyy[501] si specjalnoci[112], na[64] przykad[141] czynni byli[5] kowale okrtowi[212] (kotwicznicy[112]), podkownicy[112], wyrabiajcy[212] okucia[142] wozw i tym[232] podobni. 
703~Mamuszka F.~Gdask i Ziemia Gdaska~WP~1966~86~10
Ogromn[241] rol w[66] szerzeniu[161] wiedzy[121] odegrao sawne[211] gdaskie[211] Gimnazjum[111] Akademickie[211] o[66] charakterze wyszej[221] uczelni[121], zaoone[211] w[66] pierwszych[262] latach drugiej[221] poowy[121] szesnastego[221] wieku[121]. Absolwentw[142] tej[221] szkoy[121] przyjmowano na[64] wysze[242] lata[142] uniwersytetw. Skupiao ono ogromny[241] zastp[141] suchaczy[122], w[66] tym[46] studentw[142] z[62] Pomorza[/] i dalszych[222] stron Polski[/][121]. Do[62] koca szesnastego[221] wieku[121] na[64] przykad[141] uczszczao tu stu[32] trzydziestu[32] synw[122] szlacheckich[222] i mieszczaskich[222] z[62] gbi[121] kraju[121], [&] 
704~Mamuszka F.~Gdask i Ziemia Gdaska~WP~1966~177~5
Krynica[/] Morska[/][211] wystpuje pod[65] nazw[151] Kahlberg[/] (ysa[/][221] Gra[/]) w[66] tysic czterysta dwudziestym[261] czwartym[261] roku[161]. Nazwa ta powstaa[5] najprawdopodobniej od[62] ysej[221] wydmy[121], znajdujcej[+] si[221] na[66] tym[261] terenie. Midzy[65] Krynic[/] Morsk[/][251] a lec[251] o[64] okoo[8] dwa[34] kilometry[142] dalej na[64] wschd[141] wydm[151] o[66] nazwie[161] Wielbdzi[/][211] Grzbiet[/][111] miaa si wedug[62] niektrych[222] badaczy[122] znajdowa[501] cienina jeszcze w[66] trzynastym[261] wieku[161], [&] 
705~Mamuszka F.~Gdask i Ziemia Gdaska~WP~1966~203~6
Z[65] ziemiami polskimi rwnie Prusacy prowadzili handel[141], ale rwnoczenie granica polsko-pruska krwawia bezustannie na[64] skutek[141] czstych[222] napadw rabunkowych[222] watah rozbjniczych[222], dajcych[+] si[222] silnie we[64] znaki[142] zwaszcza mieszkacom Mazowsza[/]. Z[62] polskiej[221] strony[121] organizowano wyprawy[142] odwetowe[242], bd[9] podejmowano prby[142] uzyskania[121] w[66] drodze[161] pokojowej[261] wpywu na[64] niespokojnych[242], nie posiadajcych[242] jeszcze organizacji[121] pastwowej[221] ssiadw[142]. 
706~Mamuszka F.~Gdask i Ziemia Gdaska~WP~1966~303~20
Na[66] miejscu[161] tym[261] osiedli[5] cystersi w[66] tysic dwiecie siedemdziesitym[261] czwartym[261] roku[161] przenisszy[501] si z[62] pobliskich[222] Pogdek[/][122]. Obdarowani hojnie przez[64] ksit[142] pomorskich[242] i okolicznych[242] wielmow[142] doszli niebawem do[62] wielkiego[221] znaczenia[121] i zamonoci[121], wskutek[62] czego[42] mogli podj realizacj okazaych[222] budowli[122], dzi jeszcze imponujcych[222] wielkoci, a przede[+] wszystkim mistrzostwem rozwiza architektonicznych[222]. 
707~Mamuszka F.~Gdask i Ziemia Gdaska~WP~1966~323~24
Odrbnoci[112] te[212] czyy kaszubszczyzn z[65] gwarami zachodnich[222] plemion pomorskich[222] Weletw[122] i Obodrytw[122]. Stanowia ona ogniwo[141] przejciowe[241] midzy[65] gwarami polskimi i zachodniopomorskimi i nie mona okreli, ktremu jzykowi[131] jest blisza czy jzykowi[131] Polakw[122], czy te Poabian[122]. Nie wyjaniono dotychczas cakiem pewnie pochodzenia[121] nazwy[121]: Kaszubi[112]. 
708~Mamuszka F.~Gdask i Ziemia Gdaska~WP~1966~374~8
Jest to[41] najrozleglejsza spord[62] kp nadmorskich[222], na[+] og paska lub lekko falista z[65] dobrymi przewanie glebami gliniastymi lub gliniasto-piaszczystymi z[65] domieszk wapienia. Graniczy ona od[62] poudnia[121] z[65] Pradolin Kaszubsk[/][251], od[62] pnocy[121] z[65] pradolin rzeki[121] Putnicy[/][121], ku[63] wschodowi opada stromym[251] klifem[151] ku[63] Zatoce[/][131] Puckiej[/][231]. Brak[5] jej[43] wyranego[221] odgraniczenia[121] od[62] rozcigajcego[+] si[221] na[64] zachd[141] obszaru wysoczyzny[121]. 
709~Mamuszka F.~Gdask i Ziemia Gdaska~WP~1966~383~20
Oczywicie dziaalno[111] prdu nie ustaa bynajmniej. Ruch[141] rumowiska[121] zakcio znacznie wybudowanie[111] portu we[66] Wadysawowie[/][161], gdzie przed[65] falochronem usypane[212] zostay[57] zway[112] piasku[121] i poszerzya[501] si plaa. Trwa te zapiaszczanie[111] wejcia[121] do[62] portu, zmuszajce[211] do[62] pogbienia[121] kanau, powodujc kopoty[142] i kosztowne[242] nakady[142]. 
710~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~59~9
Ostatecznie poznano pi[34] gazw szlachetnych[222] (dzi znamy jeszcze szsty[241] promieniotwrczy[241] radon[141]), w[66] kolejnoci[161] liczb atomowych[222] s to[41]: hel[111], neon[111], argon[111], krypton[111] i ksenon[111]. Wszystkie[212] wystpuj w[66] powietrzu[161], lecz z[65] wyjtkiem argonu jedynie w[66] niewielkich[262] ilociach. S one staymi skadnikami atmosfery[121] ziemskiej[221], tak[+] samo jak[9] azot[111] i tlen[111], w[66] przeciwiestwie do[62] skadnikw zmiennych[222] i przypadkowych[222], takich[222] jak[9] para[111] wodna, dwutlenek[111] wgla i tak dalej, ktre[212] wystpuj tylko w[66] najniszej[261] warstwie[161] atmosfery[121]. 
711~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~111~23
Gay-Lussac[/] i Thenard[/] dziki[63] nowej[231] metodzie[131] mogli wytwarza znacznie wiksze[242] iloci[142] obu[32] metali i dokadniej zbada ich[42] wasnoci[142] oraz zwizki[142] jakie[242] tworz. Stwierdzili na[64] przykad[141], e spalajc bezporednio sd[141] i potas[141] otrzymuje si[41] substancje[142], ktre[212] nie s identyczne[212] z[65] alkaliami, nie s nawet zwykymi tlenkami. Analiza ilociowa wykazaa e zawieraj znacznie wicej tlenu, niby to[41] wynikao[54] z[62] rachunku[121] stechiometrycznego[221]. 
712~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~143~9
Uoglniajc wyniki[142] tych[222] obserwacji[122], wywnioskowali wic, e siarka jest[57] bardzo rozpowszechniona w[66] przyrodzie[161], e jest jednym[251] z[62] jej[42] praskadnikw, lecz e czsto ukrywa[501] si pod[65] rnymi postaciami, majc inne[242] wasnoci[142] anieli ta i krucha siarka rodzinna. Tylko jedna[211] cecha zawsze jej[43] pozostawaa: bya[5] zawsze palna. Std utrwalio[501] si mniemanie[111], e siarka jest ywioem (nosicielem po[66] acinie[161] principium[$]) palnoci[121], tak jak[9] rt[111] jest ywioem pynnoci[121]. 
713~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~221~21
Siark i selen[141] czy[5] jeszcze jedno[211] specjalne[211] podobiestwo[111]  posiadaj po[64] kilka[34] odmian alotropowych[222]. Niemetaliczne[212] odmiany[112] alotropowe[212] selenu (przewanie czerwona) prdu elektrycznego[221] oczywicie nie przewodz, ale odmiana metaliczna, tak zwany[211] selen[111] szary[211], przewodzi prd[141] elektryczny[241], i to[8] w[64] bardzo ciekawy[241] sposb[141]. W[66] ciemnoci[161] mianowicie przewodzi prd[141] bardzo sabo, natomiast w[66] czasie nawietlania[121] jego[42] przewodno[111] wzrasta tysickrotnie. Trwa to[41] jednak tylko tak dugo, dopki trwa nawietlanie[11]. 
714~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~256~1
Rod[111] na[+] rwni z[65] platyn stosowany[211] jest[57] do[62] wyrobu czuego[221] przyrzdu do[62] pomiarw wysokich[222] temperatur, zwanego[221] pirometrem termoelektrycznym[251]. W[66] stopie[161] z[65] platyn suy jako[61] katalizator[111] w[66] procesie[161] spalania[121] amoniaku[121] na[64] kwas[141] azotowy[241]. W[66] tyglach z[62] rodu lub jego[221] stopw mona topi wiele[34] metali, jak[9] ow[141], cynk[141], elazo[141], nikiel[141], zoto[141] gdy rod[111] nie tworzy z[65] nimi stopw. Razem[8] z[65] innymi platynowcami naley rod[111] do[62] pierwiastkw podgrupy[121] [~]. 
715~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~280~10
Szczytowy[241] punkt[141] swojej[221] popularnoci[121] osign antymon[11] w[66] szesnastym[261] wieku[161], gdy Paracelsus[/] zapocztkowa stosowanie[141] preparatw antymonowych[222] w[66] lecznictwie, jako[62] lekw nie tylko do[62] uytku[121] zewntrznego[221], ale i wewntrznego[221]. Paracelsus[/] wychodzi z[62] zaoenia[121], e substancja, ktra tak dokadnie oczyszcza zoto[141] z[62] wszelkich[222] zanieczyszcze, na[+] pewno musi tak[+] samo dziaa na[64] organizm[141] ludzki[241]. 
716~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~288~16
Szczeglne[241] znaczenie[141] uzyska jod[111] w[66] ostatnich[262] latach w[66] przemyle optycznym[261] do[62] produkcji[121] specjalnych[222] lup i okularw. Wykonuje si[41] je[44] z[62] celuloidu z[65] domieszk pewnych[222] soli[122] jodu w[66] postaci[161] drobnych[222] igiekowatych[222] krysztakw. Okulary[112] z[62] takiego[221] tworzywa[121] maj cenne[242] zalety[142], jeli chodzi o[64] komunikacj w[66] nocy[161]. Okazao[501] si bowiem, e wiato[111] latar jadcego[221] z[62] przeciwnej[221] strony[121] samochodu po[66] przejciu[161] przez[64] takie[242] celuloidowo-jodowe[242] okulary[142] nie olepia kierowcw[122]; [&] 
717~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~353~11
Troch kopotu sprawia transportowanie[111] wikszych[222] iloci[122] ciekej[221] rtci[121]. Szklane[212] naczynia[112] zupenie si nie nadaj[501]. Przewozi si[41] j w[66] naczyniach elaznych[262], gdy rt[111] nie reaguje z[65] tym[251] metalem, podobnie jak[9] z[65] platyn, wolframem i molibdenem. Inne[212] za metale[112], nawet srebro[111] i zoto[111], rozpuszczaj[501] si w[66] rtci[161] i tworz z[65] ni[45] stopy[142] zwane[242] amalgamatami. Wiedzieli o[66] tym[46] ju Rzymianie; rtci ugowali piaski[142] rzeczne[242]  srebro[111] i zoto[111] rozpuszczao[501] si w[66] niej[46] i odpywao wraz z[65] ni[45]. 
718~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~359~18
Pniejsza rozbudowana sie[111] wodocigw rzymskich[222] obejmowaa w[66] czasach Juliusza[/][121] Cezara[/][121] oraz cesarza[/][121] Augusta[/][121] i w[66] pierwszym[261] wieku[161] chrzecijastwa[121] rurocigi[142] oowiane[242] cznej[221] dugoci[121] okoo[8] czterysta kilometrw. Z[6] nich[42] trzysta[31] pidziesit[31] dwa[31] kilometry[112] biegy[5] pod[65] ziemi, a czterdzieci[31] osiem[31] kilometrw jako[61] akwedukty[112] nadziemne[212], wznoszce[+] si[212] na[64] wysoko[141] do[62] trzydziestu[32] dwch[32] metrw. Akwedukty[112] przecinajc pola[142] Kampanii[/][121], zaopatryway Rzym[/][141] w[64] wod, [&] 
719~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~367~3
Liczba atomowa bizmutu wynosi osiemdziesit[34] trzy[34], masa atomowa dwiecie[34] osiem[34] i dziewiset[34] osiemdziesit[34] tysicznych[122]. Jest to[41] ostatni[211], posiadajcy[211] najwiksz[241] mas atomow[241] pierwiastek[111] trway[211]. Od[62] nastpnego[221] pierwiastka[121] (numer[111] osiemdziesit cztery) rozpoczyna[501] si krlestwo[111] pierwiastkw promieniotwrczych[222], czyli pierwiastkw, ktrych[222] atomy[112] samorzutnie si rozpadaj[501], wysyajc promieniowanie[141]. 
720~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~380~30
W[66] przypadku[161] radu na[64] przykad[141] proces[111] promieniotwrczy[211] koczy[501] si ostatecznie po[66] kilku[36] etapach kolejnych[222] rozpadw na[66] niepromieniotwrczym[261] izotopie oowiu[121] i o[66] liczbie[161] masowej[261] dwiecie sze. Rad[111] jednak nie tylko ma potomkw[142], ale i przodkw[142]: ojca[141], dziadka[141], pradziadka[141] i tak dalej. Atomw radu stale[8] wic przybywa na[64] skutek[141] promieniotwrczego[221] rozpadu atomw innego[22] (macierzystego[221]) pierwiastka[121], [&] 
721~Eichstaedt I.~Ksiga pierwiastkw~WP~1966~433~22
Dotychczasowe doniesienia[112] mwi jedynie o[66] otrzymaniu[161] zaledwie kilkudziesiciu[32] atomw pierwiastka[121] sto cztery. Badanie[111] tak maej[221] iloci[121] atomw moliwe[211] jest jedynie przy[66] zastosowaniu[161] metod jdrowych[222]. Metody[112] chemiczne[212] s tu bezsilne[212], badanie[111] chemiczne[211] wymaga bowiem posiadania[121] przynajmniej jednego[221] mikrograma (milionowa cz[111] grama) badanej[221] substancji[121]. Odpowiada temu[43] mniej wicej dziesi[31] do[62] potgi[121] pitnastej[221], czyli tysic[111] bilionw atomw [&] 
722~zbiorowa~Znane i nieznane. Szkice o fizyce teoretycznej~Iskry~1963~166~1
I dzi teoria grawitacji[121] Newtona[/][11] jest wystarczajco precyzyjna  a nawet a nadto precyzyjna  jako[61] narzdzie[111] matematyczne[211] przeznaczone[211] do[62] uytku[121] wspczesnej[221] astronomii[121]. Na[64] przykad[141] zagadnienia[121] wzajemnego[221] ruchu[121] oddziaujcych[222] ze[65] sob cia trzech[32] (punktw materialnych[222]) jak[9] dotd  z[62] powodu trudnoci[122] matematycznych[222] nie rozwizano cile. Zdoano jednak newtonowskie[242] rwnania[142] ruchu[121] rozwiza w[66] tym[261] przypadku[161] metod przyblion[251]. 
723~Taubman J., Blum A.~Ropa naftowa w wiecie wspczesnym~PWN~1967~35~1
Znacznie dokadniejsze[242] informacje[142] uzyskuje si[41] jednak ze[62] szczegowych[222] bada struktur geologicznych[222] prowadzonych[222] za[65] pomoc wierce. Istotne[241] znaczenie[141] dla[62] prawidowego[221] ustalenia[121] miejsc dla[62] otworw wiertniczych[222], z[62] ktrych[222] mona pobiera prbki[142] ska, aby[9] stwierdzi wystpowanie[141] bituminw maj badania[112] geofizyczne[212]. 
724~Taubman J., Blum A.~Ropa naftowa w wiecie wspczesnym~PWN~1967~90~7
Gaz[111] ten[211] musi mie prdko[141] wiksz[241] od[62] pewnej[221] minimalnej[221] prdkoci[121] (zwanej[221] krytyczn[251]); rozdrobnione[212] czsteczki[112] s[57] w[66] nim[46] jakby zawieszone[212] ale jednoczenie nie s[57] wynoszone[212] z[62] warstwy[121] fluidalnej[221], mimo[62] cigego[221] ruchu[121] gazu w[64] gr aparatu. Warstwa ta ma wasnoci[142] zblione[242] do[62] cieczy[121] o[66] duej[261] lepkoci[161] i tak jak[9] ciecz[111] przelewa[501] si z[62] naczynia[121] do[62] naczynia[121] [&] 
725~Taubman J., Blum A.~Ropa naftowa w wiecie wspczesnym~PWN~1967~137~8
Jest to[41] zrozumiae[211], poniewa gwnych[222] surowcw dla[62] produkcji[121] polimerw dostarcza petrochemia, opierajca[+] si na[66] rozwinitym[261] przemyle rafineryjnym[261], a dopiero okoo[62] tysic dziewiset pidziesitego[221] pitego[221] roku[121] zacz[501] si znaczny[211] rozwj[111] petrochemii[121] w[66] Europie[/][161], w[66] zwizku[161] z[65] oglnym[251] przestawieniem[+] si zachodniej[221] Europy[/] na[64] szerokie[241] stosowanie[141] ropy[121] naftowej[221] jako[62] surowca dla[62] przemysu chemicznego[221]. 
726~Taubman J., Blum A.~Ropa naftowa w wiecie wspczesnym~PWN~1967~184~31
Obecnie prowadzi si[41] szerokie[242] badania[142] nad[65] przyswajalnoci tych[222] koncentratw przez[64] organizmy[142] zwierzce[242]. Bada si[41] rwnie wpyw[141] spoywania[121] tych[222] koncentratw na[64] ewentualne[242] zmiany[142] genetyczne[242] ywych[222] organizmw. Badania[112] te[212] musz trwa do dugo, zwaszcza e naley przebada wpyw[141] takiego[221] odywiania[121] na[64] nastpne[242] pokolenia[142] zwierzt. 
727~Taubman J., Blum A.~Ropa naftowa w wiecie wspczesnym~PWN~1967~83~31
Oczywicie, jednoznaczne[211] okrelenie[111] typu ropy[121] jest niemoliwe[211], gdy zawiera ona kilkanacie[34] tysicy rnych[222] zwizkw. Zawarto[111] jednak niektrych[222] domieszek[122], takich[22] jak[9] siarka czy sole[112] nieorganiczne[212] i woda, ma czsto decydujce[241] znaczenie[141] dla[62] wartoci[121] ropy[121]. Tote obok[62] wyej podanej[221] klasyfikacji[121] dzieli[501] si ropy[142] na[64] niskosiarkowe[242] [&] 
728~zbiorowa~Znane i nieznane. Szkice o fizyce teoretycznej~Iskry~1963~172~8
W[66] ukadzie[161] Kopernika[/][121] (dokadniej: w[66] ukadzie[161] zwizanym[261] ze[65] rodkiem masy[121] systemu planetarnego[221]) mona wytumaczy i przewidzie ruchy[142] wszystkich[222] planet. Przy[66] tym[46] ruchy[112] te[212] bd[57] przyczynowo wyjanione[212] przez[64] wzajemne[241] oddziaywanie[141] wszystkich[222] cia ukadu planetarnego[221], zgodnie z[65] prawem powszechnego[221] cienia[121] podanym[251] przez[64] Newtona[/][121]. 
729~zbiorowa~Znane i nieznane. Szkice o fizyce teoretycznej~Iskry~1963~177~25
W[66] teorii[161] tej[261] Einstein[/] uwzgldnia, e geometria naszego[221] wiata niekoniecznie musi by geometri Euklidesa[/][121], e moe[5] ona by geometri Riemanna[/][121]. Przypominamy, e w[66] geometrii[161] Riemanna[/][121] wasnoci[112] geometryczne[212] przestrzeni[121] zmieniaj[501] si od[62] punktu do[62] punktu, e s[57] one okrelone[212] lokalnie. Geometria Riemanna[/][121] ma rwnie t wasno[141], e w[66] pewnych[262] lokalnie wprowadzonych[262] ukadach wsprzdnych[122] opis[111] lokalnych[222] wasnoci[122] przestrzeni[121] mao si rni[501] od[62] opisu dawanego[221] przez[64] geometri Euklidesa[/][121]. 
730~zbiorowa~Wkad Polakw do nauki~PWN~1967~45~7
Przytoczone[212] tu najwysze[212] osignicia[112], obok[62] dziesitkw innych[222], znaczniejszych[222] publikacji[122], obok[62] setek artykuw, wiadcz o[66] niewtpliwie wielkim[261] rozumieniu[161] potrzeby[121] wywietlenia[121] przez[64] nauk polsk[241] ycia[121], dziaalnoci[121] i nauki[121] genialnego[221] Polaka[121]. Prace[112] te[212], w[66] caoci[161] wzite[212], wiadcz niezbicie, e nauka polska[211] w[66] tym[46], co[44] mona byo o[66] Koperniku[/] powiedzie, nie daa[501] si zastpi przez[64] uczonych[142] obcych[242], [&] 
731~zbiorowa~Wkad Polakw do nauki~PWN~1967~80~27
Sdziwj[/] pisa swe[242] traktaty[142] w[66] duchu epoki[121]; w[66] rozprawach jego[42] znajduj[501] si idee[112] Platona[/][121], Arystotelesa[/][121], Paracelsusa[/][121] i innych[222], pojcia[112] niegdy obowizujce[212], dzi ju cakiem przebrzmiae[212]. W[66] traktatach Sdziwoja[/][121] alchemicy[112] znajdowali teori kamienia filozoficznego[221], recept na[64] ten[241] kamie[141], wyjanienie[141] rnych[222] alegorii[122] alchemicznych[222] i nowy[241] sens[141] tak zwanej[221] Tablicy[/][121] Szmaragdowej[/][221] Hermesa[/][121]. 
732~zbiorowa~Wkad Polakw do nauki~PWN~1967~126~1
Najprostsz[251] drog[151] prowadzc[251] do[62] syntezy[121] acetyloaminy[121] byoby otrzymanie[111] najpierw jodku[121], lub bromku[121] acetylu[121], ktre[212] pod[65] dziaaniem amoniaku[121] mogyby wytworzy podany[241] zwizek[141]. Gdy jednak uzyskanie[111] jodku[121] albo bromku[121] okazao[501] si niemoliwe[211], Natanson[/] postanowi dziaa amoniakiem na[64] chlorek[141] etylenu, przypuszczajc, e otrzyma acetyloamin, wedug[62] schematu reakcji[121]: [&] 
733~zbiorowa~Wkad Polakw do nauki~PWN~1967~167{?}~9
Do[62] takich[222] powszechnie dzi stosowanych[222] przyrzdw naley elektroda szklana, umoliwiajca oznaczanie[141] stenia[121] jonw wodorowych[222] w[66] roztworach  wyraanego[221] jako[61] [~] roztworu. Mao jednak znany[211] i w[66] zwizku[161] z[65] tym[45] zasugujcy[211] na[64] przypomnienie[141] jest fakt[111], e zostaa[57] ona opracowana okoo[8] szedziesit[34] lat temu[8] przez[64] Polaka[141]  profesora[141] doktora[141] Zygmunta[/][141] Klemensiewicza[/][141], [&] 
734~zbiorowa~Wkad Polakw do nauki~PWN~1967~183~9
Niezbdnym[251] warunkiem postpu bada naukowych[222] jest konfrontowanie[111] wynikw eksperymentw rnych[222] uczonych[122]. Tymczasem wynikw uzyskanych[222] przez[64] jednego[241] badacza[141] nie mona na[+] og zestawia z[65] wynikami innych[222] badaczy[122], stosujcych[222] inne[242] przyrzdy[142] i inne[242] metody[142] pomiarowe[242]. witosawski[/] doszed do[62] wniosku[121] o[66] koniecznoci[161] stworzenia pewnych[222] kryteriw porwnywalnoci[121]. Z[62] jego[42] inicjatywy[121] Midzynarodowa Unia Chemii[121] Czystej[221] i Stosowanej[221] powzia uchwa rozrniajc[241] dwa[34] rodzaje[142] dokadnych[222] pomiarw wartoci[122] staych[122] fizykochemicznych[222]. 
735~zbiorowa~Wkad Polakw do nauki~PWN~1967~193~16{?}
By to[41] zreszt uczony[111] majcy[211] szeroko otwarte[242] oczy[142] na[64] postp[141] nauki[121] i przyswajajcy[241] sobie[43] atwo nowe[242] zdobycze[142], o[66] czym[46] wiadczy jego[42] szereg[111] prac dowiadczalnych[222] wykonywanych[222] w[66] Warszawie[/][161]. W[66] swych[262] odczytach wygaszanych[262] w[66] Warszawskim[261] Towarzystwie Lekarskim[261] udostpnia szerszemu ogowi najnowsze[242] i najbardziej aktualne[242] zdobycze[142] swej[221] dyscypliny[121], a w[66] roku[161] swej[221] mierci[121]  tysic osiemset siedemdziesitym[261] smym[261]  wyda pierwszy[241] tom[141] podrcznika chemii[121] fizjologicznej[221], [&] 
736~zbiorowa~Wkad Polakw do nauki~PWN~1967~207~20
Musimy pogodzi[501] si z[65] tym[45], e sposb[111] tumaczenia[121] chemizmu zjawisk yciowych[222] opartych[222] na[66] pojciach dostarczanych[262] nam przez[64] chemi ogln[241], jest daleki[211] od[62] gbszego[221] zrozumienia[121] istoty[121] ycia[121]. W[66] kadym[261] razie jednak wiemy, na[66] czym[46] ta istota polega, e jest ni[45] to[41], co[44] nazywamy dynamicznym[251] stanem ywej[221] materii[121], ustawicznym[251] rozkadem i resyntez. 
737~Krysicki W.~Tajemnice liczb~NK~1964~7~2od dou
Liczby[142] zapisywano w[66] Egipcie[/] tak, jak[9] i u[62] nas[42], to[41] jest od[62] lewej[221] do[62] prawej[221], umieszczajc obok[62] siebie[42] jednostki[142] danego[221] rzdu, a do[62] jego[42] wyczerpania[121]. Tak na[64] przykad[141] liczb dwiecie trzydzieci cztery przedstawiano w[64] nastpujcy[241] sposb[141]. atwo spostrzec, e przy[66] tym[261] systemie zapisywania[121] liczb nie odczuwa si[41] zupenie braku[121] zera[121]. 
738~Krysicki W.~Tajemnice liczb~NK~1964~53~15
Litera [~] podobnie jak[9] [~] jest skrtem wyrazu aciskiego[221]: radix[$]. May[211] kwadrat[111] umieszczony[211] po[66] literce[161] [~] oznacza, e pierwiastek[111] jest pierwiastkiem kwadratowym[251]. Symbol[141] [~] nazywa Naronowicz[/] radica kwadratu albo gruntogram[111]. Inny[211] autor z[62] tego[221] czasu uywa nazwy[221] ciana kwadratowa. Pudowski[/] za, bliski[211] przyjaciel Jana[/][121] Broka[/][121], rektora[121] Akademii[121] Krakowskiej[221], znakomitego[221] wwczas matematyka[121] polskiego[221], stosuje symbol[141] Rudolfa[/][121] lub te zapis[141] w[66] tej[261] formie[161]: [&] 
739~Krysicki W.~Tajemnice liczb~NK~1964~70~10
Jako[64] iloraz[141] [~] otrzymujemy liczb dziewi, ktr[241] dopisujemy z[62] prawej[221] strony[121] czterech[32] i powsta[241] w[64] ten[241] sposb[141] liczb czterdzieci dziewi mnoymy przez[64] dziewi[34], a iloczyn[141] zapisujemy pod[65] liczb trzysta siedemdziesit osiem. W[64] ten[241] sposb[141] otrzymalimy dotychczas taki[241] zapis[141]: Wobec[62] czego dziewi[31] nie moe[5] by drug[251] cyfr wyniku[121], lecz liczba od[62] niej[42] mniejsza. 
740~Krysicki W.~Tajemnice liczb~NK~1964~97~9od dou
Na[66] podstawie[161] powyszych[222] przykadw moemy wysnu nastpujc[241] wskazwk praktyczn[241], ktra przyda[501] si przy[66] rozwizywaniu[161] zada: Jeeli w[66] mianowniku[161] uamka wystpuje suma[111] (rnica) dwch[32] wyrazw, z[62] ktrych[222] co[+] najmniej jeden[211] zawiera pierwiastek[141] kwadratowy[241], to[9] mnoc licznik[141] i mianownik[141] przez[64] rnic (sum) tych[222] wyrazw, uwolnimy mianownik[141] z[62] niewymiernoci[121]. 
741~Pokorny E.J.~W krgu Ziemi i planet~NK~1967~36{?}~11druga szpalta
Na[66] drodze[161] dowiadczalnej[261] stwierdzono, e dwiki[112] nie rozchodz[501] si regularnie. Zauwaono bowiem e wybuchy[112] wulkanw oraz bardzo silne[212] eksplozje[112] syszane[212] s[57] tylko do[62] pewnej[221] odlegoci[121] od[62] miejsca[121] ich[42] powstania[121], dalej na[66] duej[261] przestrzeni[161] s zupenie niesyszalne[212], za[65] tym[251] za pasem staj[501] si znw syszalne[212]. Podobnie rzecz[111] si ma[501] i z[65] falami radiowymi rozchodzcymi[+] si w[66] atmosferze[161]. 
742~Pokorny E.J.~W krgu Ziemi i planet~NK~1967~72~4druga szpalta
Prawo[111] powszechnego[221] cienia[121] odnosi[501] si nie tylko do[62] naszego[221] ukadu planetarnego[221], ale obowizuje w[66] caym[261] Wszechwiecie, a zatem odnosi[501] si i do[62] ruchw gwiazd tak trudnych[222] do[62] zauwaenia[121] ze[62] wzgldu na[64] olbrzymie[242] odlegoci[142] dzielce[242] je[44] od[62] Ziemi[121]. Pozornie wic proste[211] zjawisko[111] ziemskie[211] jakim[251] na[64] przykad[141] jest swobodny[211] spadek[111] cia na[64] skutek[141] przycigania[121] ziemskiego[221], zostao[57] powizane[211] prawem powszechnego[221] cienia[121] ze[65] zjawiskami niebieskimi. 
743~Pokorny E.J.~W krgu Ziemi i planet~NK~1967~73~9od dou,pierwsza szpalta
Wszystkie[212] te[212] elementy[112] podlegaj zmianom oprcz[62] jedynie osi[121] orbity[121], ktrej[221] dugo[111] prawie[8] e si nie zmienia[501], a zatem jak[9] nietrudno si domyli[501]  okres[111] obiegu[121] planet, jako[61] cile zwizany[211] z[65] odlegociami punktw przysonecznego[221] i odsonecznego[21], rwnie jest stay[211]. Drugiego[221] rodzaju[121] zakcenia[112] wi[501] si z[62] kolei[121] z[65] wzajemnym[251] oddziaywaniem na[64] siebie[44] planet [&] 
744~Pawlak Z.~Gramatyka i matematyka~PZWS~1965~47~{brak}
Piszc symbolicznie, kadej[231] parze[131] [~] musimy przyporzdkowa trjk [~] gdzie [~] oznacza jedn[241] z[62] liter [~]. Wyraenie[141] [~] nazwiemy instrukcj maszyny[121]. Jeeli takie[211] przyporzdkowanie[111] istnieje, ruch[111] maszyny[121] dla[62] kadej[221] sytuacji[121] jest[57] jednoznacznie okrelony[211]. Przyporzdkowanie[111] takie[211] jest pewn[251] funkcj. Poniewa liczba stanw maszyny[121] jest skoczona i sownik[111] jest skoczony[211], wic liczba sytuacji[122] jest rwnie skoczona i wynosi [~] gdzie [~] jest liczb symboli sownika, a [~]  liczb stanw maszyny[121]. 
745~Pawlak Z.~Gramatyka i matematyka~PZWS~1965~57~{brak}
Badany[211] cig[111] symboli jest zdaniem poprawnym[251], jeeli wychodzc z[62] punktu pocztkowego[221] [~] mona doj[5] do[62] punktu kocowego[221] [~] w[64] ten[241] sposb[141], e kademu kolejnemu symbolowi badanego[221] cigu[121] odpowiada przejcie[111] odcinka grafu oznaczonego[221] tym[251] samym[251] symbolem, (wielokrotne[211] przechodzenie[111] tego[221] samego[221] odcinka jest[57] dozwolone[211]). Na[64] przykad[141] zdanie[111] [~] jest poprawne[211], gdy w[66] grafie na[66] rysunku[161] pierwszym[261] istnieje nastpujca droga[111] z[62] [~] do[62] [~]: [&] 
746~zbiorowa~Dziewi wiekw (geografii polskiej)~WP~1967~34~{brak}
Trzeba jednak stwierdzi, e dzieo[111] Miechowity[/][121], okazay[211] tom[111] o[66] blisko[8] czterystu[36] stronicach cisego[221] druku[121], nie odpowiedziao w[66] caej[261] peni[161] piknym[232] zamierzeniom autora[121]. Z[62] bogatego[221] materiau Dugosza[/][121] nie potrafi autor wybra rzeczy[122] wanych[222] i oddzieli od[62] bahych[222], pomija ponadto milczeniem albo zbywa krtk[251] tylko wzmiank fakty[142] wielkiego[221] znaczenia[121] politycznego[221]. 
747~zbiorowa~Dziewi wiekw (geografii polskiej)~WP~1967~89{?}~{brak}
Munster[/] zaczerpn wiadomoci[142] o[66] Polsce[/][161] od[62] rnych[222] autorw[122] gwnie z[62] []Kroniki[/][121][] Miechowity[/][121]. Sign take do[62] synnego[221] kiedy, lec w[66] tych[262] czasach przestarzaego[221] dziea[121] geograficzno-historycznego[221] z[62] poowy[121] pitnastego[221] wieku[121] o[66] Europie[/][161], napisanego[221] przez[64] Wocha[141] Eneasza[/][141] Sylwiusza[/][141] Piccoolominiego[/][141], pniejszego[241] papiea[141] Piusa[/][141] Drugiego[/][241], Polsce[/][131] zreszt bardzo nieyczliwego[241]. Dzieo[111] Dugosza[/][121], ktre[211] dao pierwsze[242] podwaliny[142] pod[64] opis[141] geograficzny[241] kraju[121], dostarczyo Kromerowi[/][131] wiele[8] materiau. 
748~zbiorowa~Dziewi wiekw (geografii polskiej)~WP~1967~123~{brak}
Droga[111] do[62] tego[42] prowadzia poprzez[64] realizacj reform wiatych[222] magnatw[122] z[65] pomoc[151] owieconego[221] spoeczestwa[121]. Wyricz[/] bra czynny[241] udzia[141] w[66] tej[261] pracy[161]. By autorem artykuw w[66] najpoczytniejszych[262] czasopismach, wydawa kalendarzyki[142]  bardzo lubian[241] przez[64] spoeczestwo[141] lektur na[+] co[+] dzie  pisa wiersze[142], bra udzia[141] w[66] wydawaniu[161] dawnych[222] dzie, zainicjowa zbiorowe[241], obszerne[241] dzieo[141] historyczne[241], pisa podrczniki[142] geograficzne[242]. 
749~zbiorowa~Dziewi wiekw (geografii polskiej)~WP~1967~156~{brak}
Chcia te Siarczyski[/] usun termin[141] geografia i zastpi go[44] polskim[251] krajopisem. W[64] zabawn[241] wprost przesad popad stosujc nazw Archanio[/] dla[62] okrelenia[121] Archangielska[/][121]. Nie uywa te nazwy[121] Sowianie[112], lecz Sawianie[/][112] twierdzc (jak[9] wielu[32] wspczesnych[222]), i pochodzi ona od[62] sawy[121]. 
750~zbiorowa~Dziewi wiekw (geografii polskiej)~WP~1967~13~{brak}
Zasug jego[42] by take podzia[111] kraju[121] na[64] dorzecza[142], co[41] byo wtedy wielkim[251] osigniciem myli[121] geograficznej[221]. Bya[5] to[41] ju jaka metoda geograficzna. Przy[66] opisie[161] jezior trzyma[501] si regionalnego[221] podziau wedug[62] ziem (terra[$]). Przy[66] oznaczaniu[161] rde i uj[122] rzek, jak[9] wspomniano, posugiwa[501] si prost[251] i jasn[251] metod, okrelajc orientacyjnie rdo[141] i ujcie[141] danej[221] rzeki[121] przez[64] wymienienie[141] lecych[222] w[+] pobliu miejscowoci[122], lasw, jezior, bagien czy gr. 
751~zbiorowa~Dziewi wiekw (geografii polskiej)~WP~1967~102~{brak}
Do[62] typowych[222] twierdz zbudowanych[222] na[66] wyniosociach i skaach przy[66] ktrych[262] nie[+] masz miast[122] lub innych[222] mieszka ludzkich[222] nalea wedug[62] Kromera[/][121] Melsztyn[/][111], Lanckorona[/], Ogrodzieniec[/][111], Lipowiec[/][111], Olsztyn[/][111], Pilcza[/][111], Czorsztyn[/][111], Sobie[/][111], Owicim[/][111] i Winicz[/][111]. Niektre[212] klasztory[112] posiaday te obwarowania[142] ku[63] wygodzie[131] mieszkacw[122] zbudowane[242], a otoczone[242] nie opodal wioskami, jak[9] na[64] przykad[141] Tyniec[/][111]. 
752~zbiorowa~Dziewi wiekw (geografii polskiej)~WP~1967~246~{brak}
w[241] owoc[141] letnich[222] wypraw[122], zebrany[241] materia[141], opracowywali oni w[66] porze[161] zimowej[261]. Nie bdc pewni pochodzenia[121] i skadu mineralnego[221] jakich[222] okazw geologicznych[222], wysyali je[44] czsto specjalistom lub towarzystwom naukowym[232], nawet za[65] granic, do[62] szczegowego[221] oznaczenia[121]. Podobnie rzecz[111] si miaa[501] ze[65] rdami mineralnymi. Do[62] tego[221] to[8] okresu odnie naley korespondencj Pola[/][121] z[65] Aleksandrem[/] Humboldtem[/]. 
753~zbiorowa~Dziewi wiekw (geografii polskiej)~WP~1967~301~{brak}
Ritter[/], rwnie[8] pracowity[211] i podny[211], ma zasug w[66] mudnym[261] zestawieniu[161] opisw regionalnych[222]; wszystkie[242] zjawiska[142] geograficzne[242] traktowa wszake pod[65] ktem ich[42] celowoci[121] oraz przydatnoci[121] dla[62] czowieka[121] i w[64] ten[241] sposb[141] zaciy nad[65] geografi pierwszej[221] poowy[121] dziewitnastego[221] wieku[121] swym[251] teleologicznym[251] pogldem. Ju w[66] pierwszej[261] poowie[161] dziewitnastego[221] wieku[121] zaczy tworzy[501] si podstawy[112] techniczne[212] i materialne[212], na[66] ktrych[262] opar[501] si rozwj[111] geografii[121] w[66] drugiej[261] poowie[161] tego[221] wieku[121]. 
754~zbiorowa~Dziewi wiekw (geografii polskiej)~WP~1967~390~{brak}
Od[62] dziecistwa[121] zy[501] si Jerzy[/] z[65] malowniczym[251] krajobrazem okolic Krakowa[/] i zapewne utkwia w[66] jego[42] pamici[161] sylwetka lskiego[/][221] Beskidu[/], od[62] Czupa[/][121] przez[64] Klimczok[/][141] po[64] Szyndzielni[/][141], ogldana tak czsto z[62] Jaworza[/][121], gdzie spdza cz[141] dziecistwa[121], poniewa tu jego[42] ojciec ordynowa co[62] roku[121] w[66] letnim[261] sezonie jako[61] balneolog[111]. 
755~zbiorowa~Dziewi wiekw (geografii polskiej)~WP~1967~424~{brak}
Chodzio o[64] to[44], by[9] nauczycielstwo[111] nie zasklepiao[501] si jedynie w[66] zagadnieniach dydaktycznych[262], lecz eby je[44] zachci take do[62] naukowego[221] eksplorowania[121] rodowiska[121] szkoy[121]. Sawicki[/] by take zwolennikiem wsppracy[121] wszystkich[222] orodkw geografii[121] w[66] Polsce[/][161] i spraw zjednoczenia[221] wszystkich[222] polskich[222] towarzystw geograficznych[222] stara[501] si posun naprzd na[66] wspomnianym[261] wyej zjedzie koleeskim[261] w[66] Krakowie[/][161]. 
756~zbiorowa~Dziewi wiekw (geografii polskiej)~WP~1967~479~{brak}
Jak[9] wspomniano, gwn[251] dziedzin twrczoci[121] Wsowicza[/][121] bya[5] kartografia. By autorem szeregu[121] map oraz wspautorem jednego[221] atlasu. Opracowane[212] przez[64] niego[44] prace[112] kartograficzne[212] byy[57] sygnowane[212] bd[9] samodzielnie, bd[9] wsplnie z[65] Romerem[/] albo z[65] Wadysawem[/] Migaczem[/] (jego[42] asystentem wrocawskim[251], pniejszym[251] docentem). Lwia cz[111] wszake produkcji[121] kartograficznej[221] Wsowicza[/][121], wielokrotnie przewyszajc liczb i rozmiar[141] sygnowanych[222] przez[64] niego[44] pozycji[122], pozostaa bezimienna i taka pozostanie[5] ju na[+] zawsze. 
757~Gadomski J.~Powstanie kosmosu i jego ycie~NK~1963~16~{brak}
Prdko[111] rozchodzenia[+] si[121] wiata[121] oceni (podobnie jak[9] Arystoteles[/]) jako[64] nieskoczenie[8] wielk[241]. Nie uszed rwnie jego[42] uwagi[121] charakter[111] ruchu[121] przyspieszonego[221] cia swobodnie spadajcych[222] na[66] powierzchni[161] Ziemi[121]. W[64] ten[241] sposb[141] podda Galileuszowi[/] problem[141] ten[241] do[62] wyjanienia[121]. Po[66] wielu[36] latach rozmyla we[66] fromborskiej[261] wiey[161] mechanizm[111] wiata[121] coraz wyraniej wyania[501] si z[62] gwiadzistego[221] nieba[121]. 
758~Gadomski J.~Powstanie kosmosu i jego ycie~NK~1963~42~{brak}
Naley przypuci, e ju w[66] czasie tworzenia[+] si[121] owe[212] kondensacje[112] byy[57] tak silnie zwizane[212] ze[65] sob grawitacyjnie, i w[66] cigu[161] dalszego[221] ywota nie udao[501] im[43] si zerwa tych[222] wizw, by[9] biec w[66] przestrzeni[161] jako[61] dwie[31] niezalene[212] od[62] siebie[42] gwiazdy[112]. Wiadomo  mwi Jeans[/]  e kondensacje[112] gwiazdotwrcze[212] w[66] masie[161] gazu mgawicowego[221] mog mie rne[242] rozmiary[142]. 
759~Gadomski J.~Powstanie kosmosu i jego ycie~NK~1963~99~{brak}
Przed[65] trzydziestu[35] laty astronomowie rosyjscy [~] Shajn[/] i [~] Struve[/], badajc spektrogramy[142] zdjte[242] w[66] obserwatorium[161] astrofizycznym[261] w[66] Simeisie[/][161] na[66] Krymie[/], zauwayli, e wikszo[111] gwiazd olbrzymich[222], modych[222] wykazuje wszystkie[242] linie[142] widmowe[242] nieostre[242], jakby zamazane[242], podczas[+] gdy gwiazdy[142] starsze[242] wiekiem przede[+] wszystkim kary[142] i podkary[142], cechuj wyrane[212] ostre[212] profile[142] wszystkich[222] linii[122] widmowych[222]. 
760~Gadomski J.~Powstanie kosmosu i jego ycie~NK~1963~114{?}~{brak}
Jeeli kiedykolwiek uda[501] si nam nawiza kontakt[141] radiowy[241] z[65] inteligencjami zamieszkujcymi na[66] planetach pierworodnych[262] takiego[221] ukadu podwjnego[221], to[9] bdzie mona otrzyma od[62] nich[42] dokadny[241] opis[141] takiej[221] operacji[121] planetotwrczej[221], co[41] miaoby dla[62] kosmogonii[121] ogromne[241] znaczenie[141]. Bardziej zawile musz si przedstawia[501] stosunki[112] termiczne[212] na[66] ewentualnych[262] planetach lunych[222] ukadw podwjnych[222], ktrych[222] soca[112] okraj wsplny[241] im[43] rodek[141] masy[121] w[66] duej[261] odlegoci[161]. 
761~Kumiski B.~Polskie nazwy na mapach wiata~NK~1967~5~{brak}
Rwnie i pobudki[112] religijne[212]  wyjazdy[112] na[64] inne[242] kontynenty[142] misjonarzy[122] dla[62] nawracania[121] pogan[122] ktre[212] gdzie[+] indziej miay[5] zapewne znaczenie[141] w[66] poznawaniu[161] obcych[222] krajw, u[62] nas[42] nie odegray znaczniejszej[221] roli[121]. W[66] okresie wielkich[222] odkry[122] geograficznych[222] Polacy nie przejawiali zainteresowania[121] zamorskimi krajami. Jan[/] z[/][62] Kolna[/][121] jest raczej postaci legendarn[251]. 
762~Kumiski B.~Polskie nazwy na mapach wiata~NK~1967~60~{brak}
Na[66] pocztku[161] naszego[221] stulecia[121] bawi w[66] rejonie Niebieskiego[/][221] Nilu[/][121], gdzie zimuj niemal wszystkie[212] ptaki[112] Europy[/], nasz[211] znakomity[211] zoolog Jan[/] Sztolcman[/], a na[66] obszarze pomidzy[65] rzekami Kongo[/] i Nil[/]  antropolog Jan[/] Czekanowski[/]. W[66] latach tysic dziewiset dziewi  tysic dziewiset dziesi odby wypraw do[62] wschodniej[221] Afryki[/][121] Antoni[/] Jakubski[/], by on pierwszym[251] Polakiem, ktry[211] wszed na[64] szczyt[141] Kilimandaro[/]. 
763~Kumiski B.~Polskie nazwy na mapach wiata~NK~1967~93~{brak}
Podre[112] badawcze[212] geologa[121] Jzefa[/][121] Siemiradzkiego[/][121] przyczyniy[501] si wydatnie do[62] poznania[121] Patgonii[/][121]. On te podobnie jak[9] Zuber[/] parokrotnie przemierza nieznanymi szlakami Kordyliery[/][142] z[62] Argentyny[/] do[62] Chile[/] i z[+] powrotem. Jzef[/] Jackowski[/] dokona wanych[222] bada geologicznych[222] w[66] Boliwii[/][161], a nasz[211] znakomity[211] uczony[111] Roman[/] Kozowski[/] zorganizowa w[66] tym[261] kraju[161] szkolnictwo[141] grnicze[241] i zaoy pierwsz[241] stacj meteorologiczn[241]. 
764~Kumiski B.~Polskie nazwy na mapach wiata~NK~1967~149~{brak}
[>] Planetoida niadecka[/]. Nazwa planetoidy[121], odkrytej[221] przez[64] astronoma[141] [~] Arenda[/][141] z[62] Obserwatorium[121] Astronomicznego[221] w[66] Uccle[/] w[66] Belgii[/][161], zarejestrowanej[221] w[66] katalogu[161] pod[65] numerem tysic dwiecie szedziesit trzy. Odkrywca nazwa j imieniem Jana[/][121] niadeckiego[/][121] profesora[121] Uniwersytetu Jagielloskiego[221] i Wileskiego[221], zaoyciela[121] obserwatoriw astronomicznych[222] w[66] Krakowie[/] i Wilnie[/]. 
765~Miller J.~Czowiek poznaje wiat~NK~1964~26~{brak}
Dokona on midzy[+] innymi wzgldnie dokadnego[221] opisu Polski[/][121] z[62] dziesitego[221] wieku[121], z[62] okresu panowania[121] Mieszka[/][121] Pierwszego[/][221]. Inny[211] podrnik. Ibrahim[+] ihn[+] Batuta[/], pozostawi cenne[242] zapiski[142] z[62] podry[121] po[66] Afryce[/][161] pnocnej[261] i Bliskim[/][261] Wschodzie[/]. czenie[111] wypraw[122] handlowych[222] z[65] badaniami naukowymi nie byo u[62] Arabw[122] przypadkowe[211]. Ca[241] Europ[/] trawiy mordercze[212] wojny[112], toczone[212] nawet midzy[65] poszczeglnymi rodami. 
766~Miller J.~Czowiek poznaje wiat~NK~1964~31~{brak}
Kade[241] zjawisko[141] akustyczne[241] mona uzna tylko wtedy, kiedy istnieje odbiornik[111]: czy to[8] w[66] postaci[161] radioaparatu, czy po[+] prostu ludzkiego[221] ucha[121]. Jeeli kto krzyczy, choby najgoniej, ale nie jest[57] syszany[211] przez[64] nikogo[44], nikt nie moe[5] tego[221] woania[121] potwierdzi i jest tak, jakby go[42] wcale nie byo. Podobnie si rzecz[111] ma[501] z[65] odkryciami geograficznymi. 
767~Miller J.~Czowiek poznaje wiat~NK~1964~39~{brak}
Organizowane[212] przez[64] Henryka[/][141] ekspedycje[112] dokonyway coraz dalszych[222] odkry[122]: na[66] Atlantyku[/][161]  Madera[/] i Wyspy[112] Azorskie[/][212] (czyli Jastrzbie[/][212]), wzdu[62] kontynentu: Przyldek[111] Biay[/][211] z[65] wysepkami Arquin[/]. Przyldek[111] Zielony[/][211] z[65] ssiadujcym[251] archipelagiem i cae[211] wybrzee[111] gwinejskie[211], na[66] ktrym[261] niedaleko[62] ujcia[121] Nigru[/] zaoono port[141], nazwany[241] od[62] portu w[66] poudniowej[261] Portugalii[/][161], z[62] ktrego[221] wypyway ekspedycje[112] Lagos[/] (dzisiejsza stolica Nigerii[/][121]). 
768~Miller J.~Czowiek poznaje wiat~NK~1964~81~{brak}
Wybitny[211] filozof francuski[211] Wolter[/] na[64] wiadomo[141] o[66] klsce[161] wyrazi[501] si z[65] lekcewaeniem, e Francja[/] stracia w[66] Kanadzie[/][161] kilka[34] akrw niegu[121]. Gdy dzi patrzymy na[64] bogate[241] i stale[8] rozwijajce[+] si[241] pastwo[141] kanadyjskie[241], dziwi nas[44] taka opinia. Trudno, czasem[8] i mdrzec moe[5] si bardzo powanie pomyli[501]. 
769~Miller J.~Czowiek poznaje wiat~NK~1964~89~{brak}
Tores[/] wyruszy na[64] zachd[141] i wkrtce wpyn w[64] cienin zwan[241] dzi Cienin[151] Torresa[/][121]. Oddziela ona Australi[/] od[62] Nowej[/][221] Gwinei[/][121]. Torres[/] wyldowa na[66] kontynencie australijskim[261] jako[61] odkrywca  w[66] tym[261] samym[261] miejscu[161], w[66] ktrym[261] Jansz[/] by o[64] rok[141] wczeniej  nic[44] oczywicie nie wiedzc o[66] swoim[261] poprzedniku[161]. 
770~Miller J.~Czowiek poznaje wiat~NK~1964~120~{brak}
Dybowski[/] napisa te pierwsze[242] sowniki[142] jzykw wschodniosyberyjskich[222]. W[66] tysic osiemset osiemdziesitym[261] czwartym[261] roku[161] osiedli[501] si we[66] Lwowie[/] i otrzyma Katedr na[66] tamtejszym[261] uniwersytecie. Po[66] obaleniu[161] caratu Akademia Nauk ZSRR[=] nadaa mu tytu[141] czonka-korespondenta[121]. Ucze Dybowskiego[/][121] Jan[/] Czerski[/] dziaa w[66] tych[262] samych[262] rejonach, lecz przeprowadza badania[142] geologiczne[242]. 
771~Koszarski W.~Bogactwa mineralne Dolnego lska~PZWS~1963~18~{brak}
Wystpujcy[211] tam wgiel[111] brunatny[211] pochodzi z[62] okresu trzeciorzdowego[221] (miocen). Zagbie[111] ytawskie[211], znajdujce[+] si[211] w[66] obnieniu[161] tektonicznym[261], ma ksztat[141] wyduony[241] ku pnoco-wschodowi, a wic w[66] kierunku[161] przeciwnym[261] do[62] linii[121] Sudetw[/]. O[111] zagbia[121] pnoc-poudnie wynosi okoo[62] szesnastu[32] kilometrw, a o[111] poprzeczna  siedem[34] kilometrw. Przez[64] zagbie[141] przepywa graniczna rzeka Nysa[/] uycka[/][211], ktra dzieli je[44] na[64] dwie[34] czci[142], pozostawiajc wiksz[241] po[66] stronie[161] polskiej[261]. 
772~Koszarski W.~Bogactwa mineralne Dolnego lska~PZWS~1963~52~{brak}
W[66] poudniowo-zachodnim[261] obramowaniu[161] Gr Sowich[/][222] na[66] obszarze kamienioomu w[66] Supcu[/] a do[62] Boszkowa[/][121] wystpuje diabaz[111]. Spotyka si[41] tam gruboziarniste[242] i drobnoziarniste[242] odmiany[142] tej[221] skay[121] o[66] barwach szarych[262] i ciemnych[262]. Rne[212] odmiany[112] diabazw buduj rwnie czciowo i Gry[142] Kaczawskie[/][242]. 
773~Koszarski W.~Bogactwa mineralne Dolnego lska~PZWS~1963~65~{brak}
W[66] zamierzchych[262] czasach granity[112] suyy do[62] wytwarzania[121] narzdzi pracy[121], a w[66] okresie wczesnohistorycznym[261] wyrabiano z[62] granitu kamienie[142] arnowe[242]. Wyroby[112] te[212] nie tylko zaspokajay potrzeby[142] okolicznej[221] ludnoci[121], ale take byy[57] wysyane[212] do[62] wielu[32] krajw Europy[/]. Do[62] najbardziej pospolitych[222] i najwaniejszych[222] zwizkw skaotwrczych[222] naley dwutlenek[111] krzemu [~], czyli krzemionka. 
774~Koszarski W.~Bogactwa mineralne Dolnego lska~PZWS~1963~73~{brak}
W[66] niektrych[262] bazaltach spotyka si[41] charakterystyczne[242] bomby[141] (koncentracje[142] krysztaw), zazwyczaj koloru oliwkowego[221], zbudowanych[222] z[62] drobnych[222] ziarenek oliwinu. S one jednoczenie widocznymi wskanikami, e w[66] otaczajcych[262] je[44] bazaltach wystpuje zwykle i oliwin[111] w[66] formie[161] prakrysztaw. Jeszcze przed[65] kilku[35] milionami lat w[66] modszym[261] trzeciorzdzie na[66] ziemiach Dolnego[/][221] lska[/][121] czynne[212] byy[5] liczne[212] wulkany[112], z[62] ktrych[222] kraterw wylewaa[501] si ognista, pynna masa  lawa. 
775~Koszarski W.~Bogactwa mineralne Dolnego lska~PZWS~1963~107~{brak}
Glinki[112] ceramiczne[212] w[66] tym[261] rejonie eksploatuje si[41] przewanie w[66] podziemnych[262] kopalniach, ale s tu take kopalnie[112] odkrywkowe[212]. Do[62] takich[222] kopal odkrywkowych[222] naley midzy[+] innymi kopalnia glinek[122] pooonych[222] midzy[65] Milikowem[/][151] a Nowogrodcem[/]. Glinki[112] zalegaj tu grub[251] kilkunastometrow[251] warstw. S to[41] rnobarwne[212] glinki[112], najczciej jasnokremowe[212], miejscami zabarwione[212] tlenkami elaza[121] na[+] to. 
776~tocha T.~Angola przemwia~KiW~1964~10~{brak}
Obecnie skada[501] si on gwnie z[62] sawanny[121] i jest[57] sabo zaludniony[211]. Niewtpliwie w[66] przyszoci[161] jego[42] rozwj[111] bdzie[56] si opiera[521] przede[+] wszystkim na[66] wykorzystaniu[161] miejscowych[222] zasobw wodnych[222]. Zalicza si[41] do[62] nich[42] grny[241] bieg[141] wielkiej[221] rzeki[121] afrykaskiej[221]  Zambezi[/] do[62] Konga[/], Kuilu[/], Czikapa[/], Cziumbe[/] i Ksai[/]. 
777~tocha T.~Angola przemwia~KiW~1964~44~{brak}
Kiedy za przynaglany[211] przez[64] Afonsa[/][141], ktry[211] doskonale zdawa sobie[43] spraw z[62] politycznego[221] znaczenia[121] legacji[121] portugalskiego[221] monarchy, zdecydowa[501] si wreszcie wyruszy do[62] Mbanzy[/][121], zmar w[66] czasie podry[121] przez[64] interior[141]. Wydarzenie[111] to[211] wzmocnio pozycje[142] miejscowych[222] Portugalczykw[122]. Nie upyn nawet rok[111], a zmusili oni nastpc da[+] Silvy[/][121] do[62] opuszczenia[121] Konga[/]. 
778~tocha T.~Angola przemwia~KiW~1964~91{?}~{brak}
Jednoczenie zawiera on specyficzn[241] klauzul, przewidujc[241] surowe[242] kary[142] za[64] wczgostwo[141], podkrelajc, e kontrakt[111] pracy[121], zawarty[211] pomidzy[65] robotnikami i pracodawc, przynosi obydwm rwne[242] korzyci[142]. Skutki[112] byy[5] atwe[212] do[62] przewidzenia[121]. Wielu[32] wacicieli[122] zatrzymao dawnych[242] niewolnikw[142] pod[65] pretekstem zawarcia[121] kontraktu. 
779~tocha T.~Angola przemwia~KiW~1964~99~{brak}
Wydaje ona dekrety[142] z[65] moc[151] ustaw[122] w[66] sprawach dotyczcych[262] kolonii[121], zatwierdza porozumienia[142] o[66] zacigniciu[161] poyczki[121] czy przyznaniu[161] koncesji[121] przez[64] okrelon[241] posiado[141], mianuje i odwouje generalnych[242] gubernatorw[142] oraz sprawuje  za[65] porednictwem szeregu[121] komisji[122] i instytucji[122]  efektywn[241] kontrol nad[65] yciem gospodarczym[251] kolonii[122]. Ministerstwo[111] do[62] spraw[122] Zamorskich[222] ponosi natomiast odpowiedzialno[141] za[64] funkcjonowanie[141] administracji[121] kolonialnej[221]. 
780~tocha T.~Angola przemwia~KiW~1964~133~{brak}
Traktuj oni spraw wyzwolenia[121] swego[221] kraju[121] jako[64] cz[141] wielkiej[221] kampanii[121], zmierzajcej[221] do[62] uwolnienia[121] caego[221] kontynentu od[62] europejskiego[221] panowania[121]. Obie[34] grupy[142] czy[5] wsplne[211] denie[111] do[62] obalenia[121] reimu Salazara[/][121]. Tu te sigaj granice[112] ich[42] wsppracy[121]. Dziaajcy[211] w[66] Wielkiej[/][221] Brytanii[/][121] tak zwany[211] Komitet[111] Koordynacyjny[211] wydaje miesicznik[141] []Portuguese[+] and[+] Colonial[+] Bulletin[/][]. 
781~tocha T.~Angola przemwia~KiW~1964~187~{brak}
W[66] tym[261] celu[161] ma nastpi postp[111] rolnictwa[121], a przede[+] wszystkim likwidacja jego[42] monokulturowego[221] charakteru, wzrost[111] produkcji[121] rolnej[221] oraz mechanizacja pracy[121] na[66] wsi[161]. Przewiduje si[41] take przeprowadzenie[141] reformy[121] rolnej[221], ktra pozwoli znie wszelk[241] niesprawiedliwo[141] oraz prywatny[241] monopol[141] produkcji[121] artykuw rolnych[222] masowego[221] spoycia[121] jak[9] rwnie urzeczywistni zasad: Ziemia naley do[62] tych[222], ktrzy j uprawiaj. 
782~Lomban J.~Ujarzmienie Rzeki tej~PZWS~1965~15~{brak}
Synny[211] Nil[/][111] ma przecie w[66] jednym[161] metrze szeciennym[261] wody[121] tylko jeden[241] kilogram[141] muu. Amerykaskie[211] Kolorado[/]  dziesi[34] kilogramw. Ale owe[212] trzydzieci[31] cztery[31] kilogramy[112] to[41] tylko rednia[111] w[66] okresie niepowodziowym[261]. S miejsca[112], w[66] ktrych[262] w[66] czasie powodzi[121] zawarto[111] muu w[66] Rzece[/][161] tej[/][261] wynosi piset[34] osiemdziesit[34] kilogramw na[64] metr[141] szecienny[241]. Pynie[5] wic woda p[+] na[+] p wymieszana z[65] tym[251] lessem. 
783~Lomban J.~Ujarzmienie Rzeki tej~PZWS~1965~30~{brak}
I z[62] tych[222] okolic pochodz moe[8] najpikniejsze[212], moe[8] phistoryczne[212], legendy[112] chiskie[212]. Jedna z[62] nich[42] omawia dziea[142] Wielkiego[/][221] Ju[/]. Ojciec jego[42], Kun[/] by ministrem na[66] dworze legendarnego[221] wadcy[121] Szuna[/][121]. Krl poleci mu ujarzmi wody[142]. Kun[/] dziesi[34] lat walczy z[65] powodzi i nie zdoa jej[42] opanowa. Za[64] kar zosta[57] stracony[211], a zadanie[141] jego[42] powierzono synowi. 
784~Lomban J.~Ujarzmienie Rzeki tej~PZWS~1965~61~{brak}
Po[66] zwycistwie nie dotrzymali jednak sowa[121] i zaczli walk z[65] niedawnymi sprzymierzecami. Stworzyli oni pastwo[141] zwane[211] Cin[/] (zote[211]). Pastwo[111] to[211] zadao wiele[34] klsk Chinom[/] i wreszcie w[66] dwunastym[261] wieku[161] zajo pnoc[141] kraju[121] wraz[8] ze[65] stolic Kaifengiem[/][151]. Orodki[112] ycia[121] pastwowego[211] Chin[/] przeniesione[212] zostay[57] na[64] poudnie[141]. Dorzecze[111] Rzeki[/][121] tej[/][221] znalazo[501] si na[64] pewien[241] czas[141] w[66] rkach ludw stojcych[222] duo niej pod[65] wzgldem[151] kulturalnym[251] ni Chiczycy. 
785~Lomban J.~Ujarzmienie Rzeki tej~PZWS~1965~75~{brak}
Jednym[251] z[62] najwaniejszych[222] zada gospodarczych[222], jakie[242] realizuje Chiska[/] Republika[/] Ludowa[/], jest wieloletni[211] plan[111] ujarzmienia[121] Rzeki[/][121] tej[/][221]. Plan[111] przewiduje zarwno wznoszenie[141] waw ochronnych[222] i uregulowanie[141] rzeki[121], jak[9] i zabezpieczenie[141] zboczy[122] rodkowego[221] biegu[121] rzeki[121] przed[65] erozj oraz stworzenie[141] wielkich[222] systemw nawadniajcych[222] i uzyskanie[141] z[62] rzeki[121] energii[121] wodnej[221], a take przystosowanie[141] jej[42] do[62] potrzeb komunikacyjnych[222]. 
786~Sosiski R.~Fizyka wok nas~PZWS~1965~23~{brak}
Wystarczy popchn si lodu ku[63] grze[131] si tylko nieco wiksz[251] [~] od[62], aby[9] nada jej[43] ruch[141] ku[63] grze[131]. atwo zauway e sia [~] jest znacznie mniejsza od[62] ciaru [~]. Jednoczenie mona te spostrzec, e gdybymy zmieniali[54] kt[141] nachylenia[121] deski[121], to[9] wwczas bdzie[56] si take zmienia[511] sia [~], pozostajc zawsze mniejsz[251] od[62] siy[121][~]. 
787~Sosiski R.~Fizyka wok nas~PZWS~1965~78~{brak}
O[66] pracy[161] w[66] sensie fizycznym[261] moe[5] by mowa tylko wwczas, gdy wysikowi towarzyszy[5] ruch[111] przedmiotu, na[64] ktry[241] ten[211] wysiek[111] zosta[57] skierowany[211], gdy przedmiot[111] ten[211] przebdzie jak[241] drog pod[65] wpywem dziaania[121] siy[121]. Dopiero gdybymy na[64] przykad[141] t[241] walizk wnieli[54] na[64] pitro[141], wtedy  z[62] punktu widzenia[121] fizyki[121]  wykonalibymy prac. 
788~Sosiski R.~Fizyka wok nas~PZWS~1965~36~{brak}
Przykadw mona[54] by przytoczy mnstwo[141]: ruszajcy[211] samochd[111]  ruch[111] jednostajnie przyspieszony[211], hamujcy[211] samochd[111]  ruch[111] jednostajnie opniony[211], pocig[111] na[66] trasie[161]  ruch[111] jednostajny[211] i tak dalej. (Oczywicie przykady[112] te[212] s[57] do[62] pewnego[221] stopnia przyblione[212].) Znajomo[111] praw[122] ruchu[121] cia jest niezmiernie wana w[66] yciu[161] ludzi[122]. Wszak wiele[31] maszyn, urzdze, cay[211] transport[111] i komunikacja oparte[212] s[57] na[66] ruchu[161]. 
789~Sosiski R.~Fizyka wok nas~PZWS~1965~112~{brak}
Zamiana pracy[121] mechanicznej[221] w[64] energi ciepln[241] ma wielkie[241] znaczenie[141] w[66] praktyce[161]. Na[66] tej[261] zasadzie[161] opiera[501] si na[64] przykad[141] hamowanie[111] wszelkich[222] pojazdw. Jadcy[211] szybko samochd[111] ma znaczn[241] energi kinetyczn[241]. Chcc zwolni jego[42] ruch[141] naley w[64] jaki[241] sposb[141] zmniejszy ten[241] zasb[141] energii[121]. Ale, jak[9] wiemy, energia jest niezniszczalna. Nie mona jej[42] unicestwi, mona j tylko zmieni w[64] inny[241] rodzaj[141] energii[121]. 
790~Sosiski R.~Fizyka wok nas~PZWS~1965~125{?}~{brak}
Wiadomo na[64] przykad[141], e psy[112] sysz niektre[242] ultradwiki[142]. Jeli gwizdniemy na[64] wyszkolonego[241] psa[141] specjalnym[251] gwizdkiem ultradwikowym[251], to[9] aden[211] czowiek[111] nie usyszy tego[42], a pies[111] usyszy i, jeli bdzie[57] nauczony[211], to[9] przybiegnie do[62] nas[42]. Fale[112] dwikowe[212] rozchodz[501] si nie tylko w[66] powietrzu[161]. Kpic[501] si w[66] rzece[161] i nurkujc pod[65] wod moecie doskonale sysze miech[141] i krzyki[142] kolegw[122] stojcych[222] nad[65] wod. 
791~Leliwa J.~Irak wczoraj i dzi~PZWS~1964~18~{brak}
Dawniej byo tu morze[111]. Potem mu[111] wypar je[44] i na[66] miejscu[161] dawnej[221] zatoki[121] powstay[5] jeziora[112]: Hammar[/], Czanuja[/], Sanija[/]. Brzegi[112] ich[42] s niskie[212], zabagnione[212], rwninne[212], czasem[8] trudno odrni bagno[141] od[62] jeziora[121]. Nasz[211] samolot[111] mija jeziora[142] leci teraz nad[65] dwoma pasmami nieduych[222], kopulastych[222] pagrkw. S to[41] stoki[112] dawnych[222] wulkanw. 
792~Leliwa J.~Irak wczoraj i dzi~PZWS~1964~54~{brak}
Zainteresowano[501] si tym[45] dlatego, e dopiero w[66] dwudziestym[261] wieku[161] wielki[211] rozwj[111] przemysu spowodowa ogromne[24] zapotrzebowanie[141] paliw. Rozpoczy[501] si na[64] wielk[241] skal wiercenia[112], a w[64] lad[141] za[65] nimi powstaway szyby[112] naftowe[212] i rurocigami popyno brzowe[211] zoto[111]: Baba[+] Gurgur[/], czyli Ojciec[/][111] Gurgur[/], jak[9] nazywaj rop naftow[241] Arabowie. Baba[$] bowiem w[66] ich[42] jzyku[161] znaczy co[44] zupenie przeciwnego[221] ni u[62] nas[42]. 
793~Ogarek-Czoj H.~Korea Pnocna - kraj Czholima~KiW~1965~8~{brak}
Korea[/]  kraj[111] w[66] wikszej[261] swej[261] czci[161] grzysty[211] (prawie[8] trzy[34] czwarte[142] powierzchni[121] kraju[121] zajmuj gry[112])  ma niezwykle urozmaicony[241] krajobraz[141]. Jak[9] okiem sign, wszdzie na[66] horyzoncie widniej gry[112]. To[9] nagle, wrd[62] rwniny[121], wyrasta urwista skaa, jakby rzucona tu przypadkiem[8], to[9] wznosi[501] si gra o[66] charakterystycznym[261] stokowatym[261] ksztacie mandurskich[222] sopek[122], to[9] w[66] oddali[161], zasnute[212] mg, ukazuj[501] si lesiste[212] zbocza[112]. 
794~Ogarek-Czoj H.~Korea Pnocna - kraj Czholima~KiW~1965~40{?}~{brak}
Sztuka wojenna rozwina[501] si najlepiej w[66] Kogurio[/]  pastwie bezporednio ssiadujcym[261] z[65] Chinami[/] i najbardziej naraonym[261] na[64] napaci[142] z[+] zewntrz. Dwie[31] kolejne[212] dynastie[112] Chin[/]  Sui[/] i Tang[/]  prboway podporzdkowa sobie[43] Kogurio[/]. Dynastia Sui[/] dwukrotnie, w[66] latach piset dziewidziesit osiem i szeset dwanacie, napadaa z[66] wielkimi armiami na[64] pastewko[141] koreaskie[241], lecz obie[31] te[212] wyprawy[112] zakoczyy[501] si fiaskiem. 
795~Ogarek-Czoj H.~Korea Pnocna - kraj Czholima~KiW~1965~49~{brak}
Oprcz[62] rolnictwa[121] rozwijao[501] si take rzemioso[111], kwit handel[111] wewntrzny[211] i zagraniczny[211], zreorganizowano armi, wzmocniony[211] zosta[57] system[111] obronny[211] kraju[121]. Na[66] pnocnych[262] jego[42] kracach uspokojono Durdenw[142]; specjalna ekspedycja wyruszya daleko na[64] poudnie[141], aby[9] zniszczy baz piratw[122] japoskich[222] na[66] wyspie[161] Cuszima[/], ustanowione[212] zostay[57] normalne[212], pokojowe[212] stosunki[112] z[65] dynasti Ming[/] w[66] Chinach[/]. 
796~Ogarek-Czoj H.~Korea Pnocna - kraj Czholima~KiW~1965~29~{brak}
Orka, czsto przy[66] pomocy[161] drewnianej[221] sochy[121] cignionej[221] nawet nie przez[64] woy[142], lecz przez[64] ludzi[142], z[62] natury[121] rzeczy[122] nie moga by zbyt[8] gboka. Prby[112] intensyfikacji[121] gospodarki[121] rolnej[221] szy przede[+] wszystkim w[66] kierunku[161] zapewnienia[121] dopywu wody[121] na[64] pola[142] i regulowania[121] jej[42] poziomu  przy[66] uprawie[161] ryu[121] sprawa ta miaa pierwszorzdne[241] znaczenie[141]. Ogrodnictwem zajmowali[501] si raczej przybysze spoza[62] granic Korei[/][121]  gwnie Chiczycy. 
797~Ogarek-Czoj H.~Korea Pnocna - kraj Czholima~KiW~1965~67~{brak}
Rozpocz przygotowania[142] do[62] wyprawy[121] na[64] Chiny[/][142]. Najprostsza droga[111] wioda prze[64] Kore[/]. Jednak krl[111] koreaski[211] odmwi zezwolenia[121] na[64] przemarsz[141] wojsk japoskich[222] przez[64] jego[42] terytorium[141]. W[66] roku[161] tysic piset dziewidziesitym[261] drugim[261] Hideyoshi[/] lduje w[66] Pusanie[/][161]. Armia jego[42] liczy dwiecie[34] tysicy onierzy[122]. 
798~liwka-Szczerbic W.~Harmattan i wielki deszcz~KiW~1965~42~{brak}
Nie mona jednak tego[221] dnia postawi na[66] stole adnego[221] owocu[121] ani adnej[221] jarzyny[121] z[62] wasnego[221] ogrodu czy zakupionej[221] za[64] wasne[242] pienidze[142]. Kto by tak postpi[54]  daby dowd, e nie ma przyjaci. A to[41] by byo[54] bardzo, bardzo le... Tak wic nowy[211] Rok[111] w[66] Ghanie[/]  wito[111] pene[21] symboliki[121] i tradycyjnych[222] ceremonii[122]  jest szczeglnie dobr[251] okazj umocnienia[121] wizw rodzinnych[222], przyjacielskich[222], spoecznych[222]. 
799~liwka-Szczerbic W.~Harmattan i wielki deszcz~KiW~1965~50~{brak}
Nadesza ona dopiero po[66] szeciu[36] latach, w[66] dniu[161] szstego[221] marca tysic dziewiset pidziesitego[221] sidmego[221] roku[121], dokadnie w[64] sto[34] trzynacie[34] lat od[62] dnia, w[66] ktrym[261] wodzowie szczepw Poudnia[/][121] formalnie uznali kolonialn[241] wadz krlowej[221] Wiktorii[/]. Wielkim[251] zwycistwem ruchu[121] wyzwoleczego[221] Afryki[/] byo powstanie[111] tego[221] pierwszego[221] (nie liczc Liberii[/][121]) niepodlegego[221] pastwa[121] murzyskiego[221] na[64] poudnie[141] od[62] Sahary[/], ktre[211] przyjo dumn[241] staroytn[241] nazw[141] Ghany[/]. 
800~liwka-Szczerbic W.~Harmattan i wielki deszcz~KiW~1965~186~{brak}
I tak w[64] kady[241] wtorek[141] i pitek[141], w[66] czasie penej[221] muzyki[121] i tacw piciogodzinnej[221] ceremonii[121] rytualnej[221] (od[62] czwartej[221] trzydzieci do[62] dziewitej[221] trzydzieci rano), w[64] kapank wstpuje duch[111] Nana[+] Akonndei[/][121], ktry[211] daje konkretne[242] wskazwki[142] dla[62] leczenia[121] poszczeglnych[222] biecych[222] wypadkw chorobowych[222]. 
801~liwka-Szczerbic W.~Harmattan i wielki deszcz~KiW~1965~195~{brak}
Wic jest[57] z[65] caym[251] przepychem urzdzona sala tronowa, z[65] piknym[251], kutym[251] w[66] srebrze tronem i kilkoma zocistymi berami, caa zastawiona misternie rzebionymi stokami (stool[$]); jest sypialnia, w[66] ktrej[261] podziwiamy midzy[+] innymi bogaty[241] zestaw[141] barwnych[222] szat kente; obok[8]  sala muzyki[121], w[66] ktrej[261] mona zobaczy wszelkie[242] odmiany[142] afrykaskich[222] bbnw i innych[222] instrumentw, gitar, lutni[122], grzechotek, ksylofonw, gongonw[122]. 
802~liwka-Szczerbic W.~Harmattan i wielki deszcz~KiW~1965~275~{brak}
Mimo[62] pewnych[222] postpw w[66] latach pidziesitych[262] jeszcze w[66] roku[161] tysic dziewiset pidziesitym[261] dziewitym[261]  byo nie liczc grnictwa[121] zaledwie dwiecie[31] dwadziecia[31] sze[31] przedsibiorstw zatrudniajcych[222] powyej[62] piciu[32] robotnikw[122]. Pracowao w[66] nich[46] cznie niecae[211] dwadziecia[31] jeden[8] tysicy osb. Sprawa budowy[121] wasnego[221] przemysu zawsze staa[5] w[66] centrum[161] uwagi[121] prezydenta[121] Nkrumaha[/][121] i Ludowej[221] Partii[121] Konwentu. 
803~liwka-Szczerbic W.~Harmattan i wielki deszcz~KiW~1965~283~{brak}
Ale tamy[121] nie zbudowano. Kolonializm[111] wcale nie by[57] zainteresowany[211] w[66] industrializacji[161] kraju[121]. A potne[212] midzynarodowe[212] monopole[112] przemysu aluminiowego[221] wcale nie zamierzay dopuci do[62] powstania[121] konkurentw[122] w[66] Afryce[/][161]. Projekt[111] sta[501] si wic rzeczywistoci dopiero w[66] niepodlegej[261] Ghanie[/][161]. 
804~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom VI~KiW~1964~26~{brak}
Dalsze[212] odkrycia[112] przypadaj na[64] okres[141] midzywojenny[241]. O[66] wielkoci[161] tej[221] kariery[121] niech wiadcz[55] nastpujce[212] liczby[112]: w[66] tysic dziewiset trzydziestym[261] smym[261] roku[161] produkcja ropy[121] bliskowschodniej[221] nie przekraczaa szeciu[32] procent[122] wiatowego[221] wydobycia[121]; w[66] roku[161] tysic dziewiset czterdziestym[261] smym[261] wynosia ju dwanacie[34] procent[122]. 
805~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom VI~KiW~1964~44{?}~{brak}
Jeli za tak si dziao[501], to[9] przeznaczono je[44] na[64] budow nowych[222] zakadw, ktre[212] powikszay jedynie majtek[141] zagranicznych[222] monopoli[122]. Praktycznie rzecz[141] biorc, prawie[8] caa gospodarka, ktra wykazywaa jak[241] tak[241] dynamik, bya[57] nastawiona na[64] eksport[141]. Ta cz[111], ktrej[221] odbiorc by rynek[111] wewntrzny[211], podlega bardzo niewielkim[232] zmianom. 
806~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom VI~KiW~1964~67~{brak}
Jego[42] potrzeby[142] naley widzie w[66] kontekcie nastpujcych[222] dwch[32] czynnikw: po[+] pierwsze, jedn[251] z[62] bardziej charakterystycznych[222] cech[122] okresu powojennego[221] jest wzrastajca stopa przyrostu naturalnego[221] na[66] wiecie w[+] ogle, w[66] Azji[/][161] za w[66] szczeglnoci[11]. W[66] latach tysic dziewiset czterdziestym[261] smym[261]  tysic dziewiset pidziesitym[261] smym[261] wynosia dwa[34] procent[142]. 
807~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom VI~KiW~1964~149~{brak}
Europejczycy mieszkajcy[212] w[66] Afryce[/][161] pracuj gwnie w[66] administracji[161], s wacicielami kopal i wielkich[222] plantacji[122], pracuj w[66] handlu[161], transporcie, przedsibiorstwach usugowych[262], wykonuj wolne[242] zawody[142], zatrudnieni s[57] w[66] grnictwie i przemyle przetwrczym[261]. W[66] tysic dziewiset pidziesitym[261] sidmym[261] roku[161] na[64] przykad[141] w[66] Tanganice[/][161] trzydzieci[31] dziewi[31] i trzy[31] dziesite[112] procent[122] Europejczykw[122] pracowao w[66] handlu[161]. 
808~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom VI~KiW~1964~162~{brak}
Rwnie i dzi gwnym[251] rdem utrzymania[121] w[66] wikszoci[161] krajw afrykaskich[222]  zwaszcza na[64] poudnie[141] od[62] Sahary[/] pozostaje rolnictwo[111]. Ludno[141] rolnicz[241] Afryki[/] szacuje si[41] na[64] okoo[8] osiemdziesit[34] pi[34] procent[122] mieszkacw[122] tego[221] kontynentu. W[66] niektrych[262] krajach procent[111] ten[211] jest znacznie wyszy[211]. Na[64] przykad[141] w[66] Tanganice[/][161] a dziewidziesit[31] siedem[31] procent[122] ludnoci[121] zajmuje[501] si rolnictwem. 
809~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom VI~KiW~1964~184~{brak}
Pod[65] wpywem rozwoju[121] gospodarki[121] towarowej[221] pojawiy[501] si takie[212] zjawiska[112], jak[9] nierwno[111] majtkowa wrd[62] Afrykanw[122] yjcych[222] we[66] wsplnocie[161] rodowej[261], wywaszczenie[111] z[62] ziemi[121] i napyw[111] ludnoci[121] wiejskiej[221] do[62] miast[122] i tak dalej. Tym[251] samym[45] istnienie[111] rodowej[221], a zwaszcza plemiennej[221] organizacji[121], zostao[57] podwaone[211], poczy stopniowo zanika tradycyjne[212] instytucje[112] afrykaskie[212], charakterystyczne[212] dla[62] okrelonego[221] etapu rozwoju[121] historycznego[221] spoeczestwa[121] afrykaskiego[221]. 
810~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom VI~KiW~1964~251~{brak}
Wystarczy wspomnie, e samo[211] dorzecze[111] Amazonki[/][121] powinno, zdaniem uczonych[122]  przy[66] naleytym[261] zagospodarowaniu[161] i penej[261] eksploatacji[161] ukrytych[222] tam[8] darw przyrody[121]  zaspokoi potrzeby[142] ywnociowe[242] caej[221] ludzkoci[121]. Ale sama[211] tylko szczodro[111] natury[121] nie przesdza o[66] dobrobycie spoeczestw. Musz one umiejtnie i racjonalnie gospodarowa. 
811~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom VI~KiW~1964~265~{brak}
Znaczna cz[111] ziemi[121] obszarniczej[221] ley odogiem bd[9] te uprawiana jest[57] nieregularnie metodami zgoa archaicznymi, powoduje to[41], niedobr[141] ywnoci[121] nie tylko dla[62] mieszkacw[122] miast[122], ale i wsi[122]. Prowadzona przez[64] rzdy[142] wielu[32] krajw Ameryki[/][121] aciskiej[/][221] polityka popierania[121] eksportu najbardziej opacalnych[222] w[66] danym[261] momencie produktw rolnych[222], zwizana z[65] monokulturowym[251] charakterem upraw[122], przynosi niejednokrotnie fatalne[242] wyniki[142]. 
812~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom VI~KiW~1964~275~{brak}
Mimo[64] to[44] udzia[111] przemysu w[66] dochodzie narodowym[261] brutto Ameryki[/][121] aciskiej[/][221] powikszy[501] si z[62] niespena dziewitnacie procent[122] w[66] roku[161] tysic dziewiset pidziesitym[261] do[62] dwadziecia trzy i pi dziesitych[122] procent[122] w[64] dziesi[34] lat pniej. Jednoczenie nastpiy istotne[212] zmiany[112] strukturalne[212] oglnie mona stwierdzi, e charakteryzuje je[44] stopniowe[211] przesuwanie[111] punktu cikoci[121] z[62] tradycyjnych[222] bran nastawionych[222] na[64] produkcj artykuw biecej[221] konsumpcji[121] na[64] brane[142] nowe[242]. 
813~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom VI~KiW~1964~355~{brak}
Nie zmieniony[211] udzia[111] Oceanii[/][121] w[66] produkcji[161] przemysu wiata wskazuje; e tempo[111] rozwoju[121] przemysowego[221] nie byo nisze[211] ni przecitne[211] tempo[111] wzrostu na[66] wiecie. Moe[5] to[41] suy jako[61] dowd[111], e Australia[/] i Nowa[/][211] Zelandia[/] nie wyczerpay jeszcze swoich[222] moliwoci[122] rozwojowych[222]. Pewne[211] nasilenie[111] tempa[121] wzrostu przypada szczeglnie na[64] ostatnie[242] lata[142]. 
814~Skowski S.~Elektrochemia domowa~PZWS~1966~21~{brak}
I tak: kwasy[12] nieorganiczne[212] jak[9]: siarkowy[211], azotowy[211] czy solny[211], pod[65] dziaaniem nawet niewielkiej[221] iloci[121] wody[121] rozpadaj[501] si prawie[8] cakowicie na[64] jony[141] (o[66] kwasach takich[262] mwimy, e s one silnie zdysocjonowane[212]), natomiast kwasy[112] organiczne[212], jak[9] kwas[111] octowy[211], cytrynowy[211] czy mlekowy[211] aby[9] si w[66] tym[261] samym[261] stopniu rozpady[501] na[64] jony[141] co[9] kwasy[112] nieorganiczne[212], wymagaj wiele[8] wikszej[221] iloci[121] wody[121], [&] 
815~Skowski S.~Elektrochemia domowa~PZWS~1966~118~{brak}
Powtarzam, tlenek[111] miedziowy[211] musi mie konsystencj gstego[221] ciasta[121], chodzi nam bowiem o[64] to[44], aby[9] kleju[121] uy[5] jak[+] najmniej. Zarobion[241] mas nakadaj do[62] pasko lecej[221] ramki[121] i ubijaj j jak[+] najmocniej paskim[251] drewienkiem. Szczeglnie silnie staraj[501] si ubija mas okoo[62] miejsca[121], w[66] ktrym[261] przez[64] ramk przechodzi drut[111] miedziany[211]. 
816~Skowski S.~Elektrochemia domowa~PZWS~1966~123~{brak}
Za[+] wysoki prd[111] adowania[121] i rozadowywania[121] niszczy je[44] bardzo szybko. Dla[62] akumulatorw oowiowych[222] najwiksze[211] dopuszczalne[211] natenie[111] prdu adowania[121] i rozadowywania[121] wyraone[211] w[66] amperach nie moe[5] przekroczy jednej[221] dziesitej[121] wartoci[121] liczbowej[221] pojemnoci[121] akumulatora wyraonej[221] w[66] amperogodzinach. 
817~Skowski S.~Elektrochemia domowa~PZWS~1966~161~{brak}
Wystarczy pozostawi go[44] bezczynnie na[64] miesic[141], a ju straci blisko[8] poow zgromadzonej[221] w[66] nim[46] poprzednio energii[121]. Std te pynie[5] wniosek[111], e akumulator[141] nawet zupenie nieuywany[241], trzeba adowa co[+] najmniej raz[8] na[64] sze[34] tygodni. A co[41] bdzie jeli tego[42] nie wykonasz? Przyczynisz[501] si do[62] szybszego[221] zniszczenia[121] swego[221] akumulatora. 
818~Skowski S.~Elektrochemia domowa~PZWS~1966~170~{brak}
Elektrolitem w[66] akumulatorach zasadowych[262] jest wodny[211] roztwr[111] wodorotlenku[121] potasowego[221] [~], o[66] ciarze waciwym[261] okoo[8] jeden dwadziecia setnych[122] grama na[64] centymetr[141] szecienny[241]. Po[66] wlaniu[161] elektrolitu akumulator[111] zasadowy[211] musi by[57] natychmiast zamknity[211], gdy dwutlenek[111] wgla zawarty[211] w[66] powietrzu[161] czy[501] si z[65] elektrolitem i psuje go[44]. Cele[112] akumulatorw zasadowych[222] montowane[212] s[57] w[66] stalowych[262] skrzynkach, dlatego te te[212] akumulatory[112] odznaczaj[501] si wielk[251] trwaoci mechaniczn[251]. 
819~Pokorny E.J.~Tropiciele niebieskich szlakw cz.II~KiW~1963~55~{brak}
Wrd[62] astronomw[122] Al[+] Mamuna[/][121] najwybitniejszy[211] by Mohamed[+] ben[+] Ketir[/], znany[211] raczej pod[62] przydomkiem Alfergani[/] (od[62] nazwy[121] jego[42] miasta[121] rodzinnego[221] Fergany[/][121] w[66] prowincji[161] Sogdiana[/]) lub el[+] Hakib[/], co[41] oznacza rachmistrz. Al Fergani[/] przejrza przede[+] wszystkim tablice[142] Ptomeleusza[/][121] i na[66] podstawie[161] otrzymanego[221] materiau napisa dzieo[141]: []Ruchy[/][112] Cia[/] Niebieskich[/][222] i[/][9] Wiedza[/] o[/][66] Gwiazdach[/][]. 
820~Pokorny E.J.~Tropiciele niebieskich szlakw cz.II~KiW~1963~63~{brak}
Za[62] panowania[121] Alfonsa[/][121] Dziesitego[/][221] najwikszym[251] na[66] wiecie orodkiem bada astronomicznych[222] staje[501] si Toledo[/][111]. Sam[211] krl zajmuje[501] si nimi i uchodzi za[64] jednego[241] z[62] wybitniejszych[222] znawcw[122] przedmiotu. Na[64] jego[42] zaproszenie[141] przybywaj do[62] Toledo[/][121] najzdolniejsi wczeni astronomowie. Tutaj pod[65] kierownictwem rabina[121] Izaaka[/][121] Aben[+] Saida[/][121] po[66] dugoletnich[262] bardzo dokadnych[262] obserwacjach i zawiych[262] obliczeniach zostay[57] opracowane[212] na[+] nowo tablice[112] ptomeleuszowskich[222] epicyklw i deferentw[122]. 
821~Pokorny E.J.~Tropiciele niebieskich szlakw cz.II~KiW~1963~110~{brak}
We[66] Woszech[162] przebywa dziewi[34] lat, z[65] krtk[251] tylko, kilkumiesiczn[251] przerw[151]. Mianowany[211] bowiem kanonikiem kapituy[121] warmiskej[211] musia powrci do[62] kraju[121]. Po[66] uzyskaniu[161] zgody[121] na[64] dokoczenie[141] studiw wyjeda zaraz ponownie. Pobyt[111] we[66] Woszech[/][162] da mu najwicej. Tutaj zetkn[501] si z[65] ludmi, ktrzy cieszyli[501] si saw wybitnych[222] uczonych[122]. 
822~Pokorny E.J.~Tropiciele niebieskich szlakw cz.II~KiW~1963~145~{brak}
Bruno[/][111] przyj heliocentryzm[141] Kopernika[/][121], usun natomiast z[62] jego[42] nauki[121] sfer ograniczajc[241] wiat[141]. Rozrzuci gwiazdy[142] z[62] urojonej[221] powierzchni[121] krysztaowej[221] kuli[121] na[64] rne[242] odlegoci[142] od[62] naszego[221] ukadu planetarnego[221]. Zakada wic nieskoczono[141] wiata w[66] czasie i przestrzeni[161]. To[41] byo nie mniej rewolucyjne[211] ni[9] odkrycie[111] Kopernika[/][121]. 
823~Pokorny E.J.~Tropiciele niebieskich szlakw cz.II~KiW~1963~152~{brak}
Przez[64] kilka[34] miesicy mieszka[5] w[66] Pradze[/][161] i wykada na[66] tamtejszym[261] uniwersytecie. Z[62] Czech[/][122] udaje[501] si do[62] Frankfurtu[/] nad[/][65] Menem[/][151]. Wydaje tu kilka[34] swoich[222] dialogw. Ale Giordano[/][111] tskni do[62] kraju[121]. Zawsze, czy to[8] w[66] Anglii[/][161], we[66] Francji[/][161], czy w[66] Niemczech[/][162], szuka okazji[121] do[62] powrotu w[64] rodzinne[242] strony[142], do[62] bliskich[222] i drogich[222] sobie[43] ludzi[122]. 
824~Pokorny E.J.~Tropiciele niebieskich szlakw cz.II~KiW~1963~199{?}~{brak}
Teoia Keplera[/][121] umoliwia niebawem wybitnemu niemieckiemu matematykowi Godfrydowi[/] Leibnizowi[/] oraz Anglikowi Izaakowi[/] Newtonowi[/] opracowanie[141] nowego[221] dziau matematyki[121] rachunku[121] rniczkowego[221] i cakowitego[221]. W[66] tym[261] samym[261] czasie kiedy w[66] Pradze[/][161] Tycho[/] Brahe[/] i Jan[/] Kepler[/] tworz nowe[242] podstawy[142] astronomii[121] teoretycznej[221], we[66] Woszech[/][162] dziaa[5] jeden[211] z[62] najwikszych[222] uczonych[122] wiata, Galileo[/] Galilei[/][111], powszechnie znany[211] pod[65] nazwiskiem Galileusza[/][121]. 
825~Pokorny E.J.~Tropiciele niebieskich szlakw cz.II~KiW~1963~207~{brak}
Ciaa[112] skadajce[+] si[212] z[62] wody[121] i ziemi[121]  nazywa je[44] ciaami staymi  znajduj[501] si na[66] dole[161]; ciaa[112] za zoone[212] z[62] wody[121] i powietrza[121]  lotne[212]  w[66] grze[161]. Jak[9] widzimy, bardzo nieskomplikowana bya[5] chemia nauczyciela[121] Aleksandra[/][121] Wielkiego[/][221]. Arystoteles[/] gosi, e jeli tylko nic[41] nie stoi na[66] przeszkodzie[161], kady[211] przedmiot[111] dy do[62] wyznaczonego[221] sobie[43] przez[64] przyrod miejsca[121]. 
826~Krzywobocka R.~W krainie krzemu~PZWS~1966~13~{brak}
Skaa ta nazywa[501] si bazaltem, jest cisza od[62] innych[222] ska, bo oprcz[62] zwizkw krzemu zawiera znaczne[242] iloci[142] zwizkw elaza[121] i magnezu. Na[66] terenie Polski[/][121] bazalty[112] wystpuj na[66] Dolnym[/][261] lsku[/]. Tworz one pionowe[242] czarne[242] supy[142] o[66] znacznej[261] wysokoci[161]. Bazalt[111] dziki[63] swej[231] duej[231] odpornoci[131] na[64] uderzanie[141] i cieranie[141] czsto jest[57] uywany[211] do[62] budowy[121] drg i w[66] budownictwie. 
827~Krzywobocka R.~W krainie krzemu~PZWS~1966~49~{brak}
No c[8] historia jest duga i prowadzi do[62] Chin[/], ktre[212] s ojczyzn porcelany[121]. Bya[57] ona tam[8] znana i uywana ju w[66] sidmym[261] wieku[161]. Jednake tajemnicy[121] wyrobu porcelany[121] pilnie strzeono i tylko gotowe[212] wyroby[112] mogy by[57] wywoone[212] poza[64] granice[142] Pastwa[/][121] Smoka[/][121]. Do[62] Europy[/] zaczy one dociera do pno, bo dopiero w[66] pitnastym[261] i szesnastym[261] wieku[161]. 
828~Krzywobocka R.~W krainie krzemu~PZWS~1966~74~{brak}
W[66] wiecie przyrody[121] tak wielkie[211] podobiestwo[111] dwch[32] mineraw o[66] rnym[261] skadzie chemicznym[261] spotyka[501] si nad[64] wyraz[141] do rzadko. Nefryt[111] i jadeit[111] s krzemieniami ale w[66] nefrycie wystpuj krzemiany[112] wapnia, magnezu i elaza[121], w[66] jadeicie[161] za sodu i glinu. Budowa jadeitu[121] podobnie jak[9] nefrytu, przypomina kamienny[241] wojok[141] utworzony[241] ze[62] spltanych[222] cienkich[222] prcikw i igie. 
829~Krzywobocka R.~W krainie krzemu~PZWS~1966~81~{brak}
Wszystkie[212] te[212] tworzywa[112] odznaczaj[501] si du[251] odpornoci na[64] dziaanie[141] rodkw chemicznych[222], a take na[64] zmiany[142] temperatury[121]. Ze[62] wzgldu na[64] te[242] cenne[242] waciwoci[142] stanowi doskonay[241] materia[141] izolacyjny[241] i impregnacyjny[241], s[57] uywane[212] do[62] urzdze hydraulicznych[222] zamiast zwykych[222] olejw i jako[61] rodki[112] przeciw[63] pienieniu[131] ogrzewanych[222] cieczy[122]. 
830~Perliski J.~Metale nieelazne~PZWS~1966~34~{brak}
Jest to[41] rwnie korzystne[211] dla[62] oddajcego[121], bo skadnica paci za[64] kady[241] kilogram[141] zomu metali[122] nieelaznych[222] kilka[34] razy[122] wicej ni za[64] zom[141] elaza[121]. Na[64] zom[141] przeznacza si[41] stare[242] naczynia[142] aluminiowe[242], czci[142] maszyn, kable[142], przewodniki[142] elektryczne[242], druty[142] miedziane[242] i aluminiowe[242], stare[242] akumulatory[142] samochodowe[242] i motocyklowe[242], rynny[142] z[62] blachy[121] cynkowej[221], cae[242] silniki[142] i kaduby[142] samolotowe[242], [&] 
831~Perliski J.~Metale nieelazne~PZWS~1966~66~{brak}
Przez[64] ostudzenie[141] surowego[221] oowiu[121] w[66] kotle, a pniej przez[64] zmniejszanie[141] pynnego[221] metalu[121] z[65] siark usuwa si[41] mied[141] (siarczek[141] miedziowy[241]). Puszczajc na[64] pynny[241] metal[141] silny[241] strumie[141] powietrza[121] spala si[41] metale[142]: arsen[141], antymon[141], cyn. Nastpnie mieszajc pynny[241] ow[141] w[66] kotle z[65] cynkiem, powoduje si[41] oddzielenie[141] srebra[121], ktre[211] razem[8] z[65] cynkiem i czci oowiu[121] tworzy na[66] powierzchni[161] oowiu[121] pian srebronon[241]. 
832~Perliski J.~Metale nieelazne~PZWS~1966~73~{brak}
Czynno[141] t wykonujemy w[66] pomiennych[262] piecach wannowych[262], tak dugo, a zanieczyszczenia[112] spal[501] si na[64] tlenki[142] i wypyn na[64] powierzchni metalu[121], skd mona je[44] zgarn. Oczyszczon[241] w[66] piecu wannowym[261] mied[141] wypuszczamy do[62] paskich[222] form i odlewamy w[64] ten[241] sposb[141] grube[242] pyty[142]. Przystpujemy teraz do[62] drugiego[221] etapu rafinowania[121] miedzi[121]. Jest nim[45] elektroliza. 
833~Perliski J.~Metale nieelazne~PZWS~1966~89~{brak}
Ubogie[241] w[64] nikiel[141] rudy[142] tlenkowe[242] (krzemianowe[242]) przerabiamy inaczej. Miele si[41] je[4] w[66] potnych[262] mynach-amaczach, a nastpnie w[66] mynach innych[222] typw i miesza si[41] z[65] miaem koksowym[251] i kamieniem wapiennym[251]. Tak[241] mieszanin przepuszcza si[41] przez[64] piec[141] obrotowy[241], podobny[241] do[62] pieca stosowanego[221] przy[66] przerbce[161] koncentratu tlenku[121] cynkowego[221]. 
834~Machalscy A. i A.~wiat dwikw~PZWS~1966~30~{brak}
Wpywa to[41] oczywicie dodatnio na[64] drganie[141] supa powietrza[121] w[66] [~], ktre[212] staj[501] si jeszcze silniejsze[212], a zatem jeszcze silniej narzucaj swoj[241] czstotliwo[141] powietrzu[131] w[66] komrce[161]. Dochodzi w[66] kocu do[62] tego[42], e w[66] komrce[161] [~] pozostae[212] obce[212] tony zostaj[5] prawie[8] wytpione[212], a cae[211] powietrze[111] w[66] komrce[161] silnie pulsuje. 
835~Machalscy A. i A.~wiat dwikw~PZWS~1966~76~{brak}
Zmys[111] wzroku[121] nie moe[5] odgrywa adnej[221] roli[121], bo po[+] pierwsze nietoperz[111] poluje w[66] nocy[161], nieraz w[66] mgle[161], a po[+] drugie lata[5] nisko, wic nie moe[5] widzie ryb  w[66] przeciwiestwie do[62] mewy[121], ktra lata[5] w[64] dzie[141] i to[8] wysoko, skd widzi wntrze[141] wody[121] jak[9] na[66] doni[161]. Jedno[211] tylko moe[5] by wyjanienie[111]. Ten[211] zrczny[211] myliwy musi posugiwa[501] si nietoperzowym[251] radarem. 
836~Machalscy A. i A.~wiat dwikw~PZWS~1966~78~{brak}
Wytrwae[212] badania[112] fizykw[122] nad[65] akustyk i elektrycznoci doprowadziy do[62] tego[42], e obie[31] te[212] dziedziny[112] wiedzy[121] spotkay[501] si na[66] pocztku[161] dziewitnastego[221] wieku[121], tworzc elektroakustyk. Oczywicie, bardzo wane[211] byo, e wynalazcy[112] ogaszali wyniki[142] swoich[222] osigni w[66] czasopismach naukowych[262] dziki[63] czemu[43] kady[211] nastpny[211] mg korzysta z[62] pracy[121] swoich[222] poprzednikw[122]. 
837~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom III~KiW~1963(?IV z 1964)~54~{brak}
Dodajmy, e w[66] tysic dziewiset szedziesitym[261] drugim[261] roku[161] Bugaria[/] ma wydoby[5] dwadziecia[34] jeden[8] i pi[34] dziesitych[122] miliona ton[122] wgla (gwnie wgiel[111] brunatny[211]), podczas[+] gdy w[66] tysic dziewiset trzydziestym[261] dziewitym[261] roku[161] wydobyto okoo[8] dwa[34] i trzy[34] dziesite[142] milionw ton[122] wgla. W[66] tysic dziewiset trzydziestym[261] dziewitym[261] roku[161] na[64] gow ludnoci[121] przypadao dwiecie[31] pidziesit[31] dwa[31] kilogramw wgla. 
838~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom III~KiW~1963(?IV z 1964)~62~{brak}
Usuwanie[111] skutkw tej[221] polityki[121] przynioso ju pierwsze[242] wyniki[142] od[62] roku[121] tysic dziewiset szedziesitego[221] nastpuje wzrost[111] pogowia[121] zwierzt gospodarskich[222]. W[66] okresie powojennym[261] nastpia powana zmiana na[+] lepsze jeli chodzi o[64] jako[141] i produktywno[141] zwierzt. Wzrosa powanie mleczno[111] krw, wydajno[111] weny[121], przecitna waga byda[121]. Dzi jedynym[251] czynnikiem hamujcym[251] szybszy[241] wzrost[141] produkcji[121] zwierzcej[221] jest sabo[111] bazy[121] paszowej[221]. 
839~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom III~KiW~1963(?IV z 1964)~143~{brak}
Niemniej[9] sama produkcja eksportowa nie jest[57] wyodrbniona od[62] produkcji[121] na[64] rynek[141] wewntrzny[241], chocia kady[211] orientuje[501] si, co[41] z[62] produkowanych[222] wanie wyrobw idzie na[64] eksport[141] a co[41] pozostaje w[66] kraju[161]. Zakad[111] otrzymuje od[62] jednego[221] do[62] ptora procent[122] wpyww dewizowych[222] w[66] produkcji[161] przeznaczonej[261] na[64] eksport[141] bezporedni[241]. 
840~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom III~KiW~1963(?IV z 1964)~151~{brak}
Oczywicie, stan[111] ten[211] nie jest zjawiskiem normalnym[251] i nie moe[5] trwa w[64] nieskoczono[141]. Skd bierze[501] si to[221] niecodzienne[221] zjawisko[111]? Dlaczego w[66] Niemieckiej[/][261] Republice[/][161] Demokratycznej[/][261] si robocz[241] ceni si[41] na[64] wag zota[121]? Przede[+] wszystkim trzeba pamita, e od[62] kilku[32] lat do[62] procesu produkcji[121] wchodz mae[212] liczebnie roczniki[112] ostatnich[222] lat wojny[121] i pierwszego[221] okresu powojennego[221]. 
841~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom III~KiW~1963(?IV z 1964)~185~{brak}
To[41] jednak, co[41] najciekawsze[211] co[41] warto obejrze w[66] Bukareszcie[/], to[41] oddane[212] w[66] kwietniu tysic dziewiset szedziesitego[221] drugiego[221] roku[121] do[62] uytku[21], wybudowane[212] ze[62] szka[121] i stali[121] hale[112] przyszej[221] staej[221] wystawy[121] dorobku[121] gospodarczego[221] Rumunii[/][121], tu obok[8]  przypominajcy[211] nasz[241] Paac[/][141] Kultury[/][121], lecz skromniejszy[211]  kombinat[111] wydawniczy[211] Scintea[/], nowoczesny[211] cyrk[111] oraz kilka[31] przebudowanych[222] ju przedmie[122], [&] 
842~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom III~KiW~1963(?IV z 1964)~198~{brak}
Wyjaniono mi, e dalej, dokd jeszcze nie dojechaem pracuje na[66] penych[262] obrotach rafineria produkujca wysokooktanow[241] benzyn, nie liczc pochodnych[222] surowcw i pproduktw. Te[212] dwa[31] wymienione[212] zakady[112] stanowi baz surowcw dla[62]  bdcej[221] ju w[66] kocowej[261] fazie[161] budowy[121]  fabryki[121] kauczuku[121] o[66] wydajnoci[161] pidziesit tysicy ton[122] rocznie. A wic dwukrotnie wikszej[261] ni nasz[211] Owicim[/][111]. 
843~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom III~KiW~1963(?IV z 1964)~232~{brak}
Najbardziej chonnym[251] rynkiem dla[62] wgierskich[222] produktw rolnych[222] jest dotychczas Czechosowacja[/], Niemiecka[/] Republika[/] Demokratyczna[/] i Zwizek[/][111] Radziecki[/][211]. Pitnacie[31] do[62] siedemnastu[32] procent[122] wgierskiego[221] eksportu artykuw rolnych[222] jest[57] kierowane[211] do[62] Czechosowacji[/][121], szesnacie[31] do[62] osiemnastu[32] procent[122] do[62] Niemieckiej[/][221] Republiki[/][121] Demokratycznej[/][221], dziesi[31] do[62] dwunastu[3] procent[122] do[62] Zwizku[/][121] Radzieckiego[/][221]. Poza[65] tym[45] znaczne[212] iloci[112] towarw zakupuj Polska[/][111] i ostatnio Rumunia[/]. 
844~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom III~KiW~1963(?IV z 1964)~240~{brak}
Jednoczenie dwadziecia[31] cztery[31] osiem[31] dziesitych[122] procent[122] robotnikw[122] i pracownikw[122] umysowych[222] zarabiao od[62] omiuset[32] do[62] tysica dwustu[32] forintw, dwadziecia[31] cztery[31] siedem[31] dziesitych[122] procent[122]  od[62] tysica dwustu[32] do[62] tysica piset forintw, dwadziecia[31] osiem[31] sze[31] dziesitych[122] procent[122]  od[62] tysica piset do[62] dwch[32] tysicy forintw oraz osiemnacie[31] i cztery[31] dziesite[112] procent[122] ponad[8] dwa[34] tysice[142] forintw miesicznie. 
845~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom III~KiW~1963(?IV z 1964)~287~{brak}
Tak wic, najwyszy[241] poziom[141] dochodu narodowego[221] na[64] jednego[241] mieszkaca[141] maj Czechosowacja[/] i Niemiecka[/] Republika[/] Demokratyczna[/], w[66] nastpnej[261] kolejnoci[161] Polska[/][111], Wgry[/][112], Rumunia[/], Bugaria[/] i Albania[/]. Wysoko[111] zarobkw jest w[66] krajach RWPG[=] zrnicowana. Ze[62] wzgldu na[64] odmienne[242] w[66] poszczeglnych[262] krajach systemy[142] cen nie mona zarobkw tych[222] porwnywa bezporednio. 
846~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom III~KiW~1963(?IV z 1964)~295~{brak}
Co[62] roku[121] wydaje si[41] w[66] krajach RWPG[=] przecitnie pi[34] ksiek na[64] jednego[241] obywatela[141]  jest to[41] duo, zwaszcza jeli si[41] zway, e w[66] krajach tych[262] unika si[41] wydawania[121] ksiek bezwartociowych[222], ktre[212] stanowi powany[241] odsetek[141] w[66] wydawnictwach krajw zachodnich[222]. Kada, a w[66] niektrych[262] tylko krajach co[61] druga rodzina kupuje codziennie gazet. 
847~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom III~KiW~1963(?IV z 1964)~342~{brak}
Z[62] kolei[121] otrzyma on od[62] tych[222] krajw siedem[34] i sze[34] dziesitych[122] tysicy tytuw dokumentacji[122] oraz wysa na[64] praktyki[142] dwanacie[34] tysicy specjalistw[122]. Spord[62] krajw RWPG[=] najwiksz[241] ilo[141] dokumentacji[121] naukowo-technicznej[221] otrzymay od[62] Zwizku[/][121] Radzieckiego[/][221] Czechosowacja[/] i Polska[/][111]. Zwizek[/][111] Radziecki[/][211] otrzyma najwiksz[241] ilo[141] pozycji[122] od[62] Czechosowacji[/][121], Wgier[/][122] i Niemiec[/][122]. Podobnie intensywny[211] przepyw[111] dokumentacji[121] naukowo-technicznej[221] mia[5] miejsce[141] pomidzy[65] krajami demokracji[121] ludowej[221]. 
848~Azembski M.~Inny wiat~NK~1966~78~{brak}
Konserwatyci nasyali zbrojne[242] bandy[142] na[64] majtki[142] i wsie[142] liberaw[122], ci[212] za nie pozostawali im[43] duni[212]. Morderstwo[111], palenie[111] domostw, gwaty[112] tortury[112]  oto haniebny[211] repertuar[111] owych[222] wiolencji[122], przycichy[211] nieco dopiero w[66] tysic dziewiset szedziesitym[261] trzecim[261] roku[161]. Kolumbia[/] zyskaa sobie[43] smutn[241] saw najbardziej niespokojnego[221] kraju[121] w[66] Ameryce[/][161] Poudniowej[/][261]. 
849~Azembski M.~Inny wiat~NK~1966~99~{brak}
Ksidz Pedro[+] De[+] La[+] Gasca[/] nie zna[501] si na[66] rzemiole wojennym[261], ale by zrcznym[251] dyplomat i zjednywa dla[62] siebie[42]  a co[41] za[65] tym[45] idzie i dla[62] krla[121] Hiszpanii[/][121] coraz wicej zwolennikw[122]. Wierni dotd Gonzalowi[/][131] onierze poczli opuszcza szeregi[142] buntowniczej[221] armii[121] i przechodzi na[6] stron maego[221], niezgrabnego[221] ksidza[121]. 
850~Azembski M.~Inny wiat~NK~1966~125~{brak}
To[41] nazwy[112] bardzo mylce[212]. Powstay[5] w[66] okresie hiszpaskiego[221] podboju[121], przypadkowo, bez[62] adnego[221] pokrycia[121] w[66] rzeczywistoci[161]. Wody[112] La[+] Plata[/] nie s srebrne[212], lecz buromtne[212], zanieczyszczone[212] muem niesionym[251] setkami kilometrw z[62] gbi[121] kraju[121]. Buenos[+] Aires[/] nie ma dobrego[221] powietrza[121]; latem temperatura dochodzi tu do[62] trzydziestu[32] siedmiu[32] stopni. 
851~Azembski M.~Inny wiat~NK~1966~133~{brak}
Ale tylko z[62] wielkiej[221] wysokoci[121] pampa wydaje[501] si pusta, jak[9] przestrze[111] oceanu, na[64] pozr[141] nie tknita przez[64] czowieka[141]. Podrny[111], ktry[211] przemierza j samochodem lub kolej, widzi wszdzie lady[142] ludzkiej[221] pracy[121], jakkolwiek sam[211] czowiek jest rzeczywicie zjawiskiem rzadkim[251]. Step[111] argentyski[211] poprzecinany[211] jest[57] gsto liniami kolejowymi, obszary[142] za pomidzy[65] nimi zawarte[242] podzielono z[62] kolei[121] na[64] mniejsze[242] i wiksze[242] kawaki[142] zagrodami z[62] drutu. 
852~Azembski M.~Inny wiat~NK~1966~188~{brak}
Niebawem domy[112] Hiszpanw[122] pony wokoo[8], a na[66] owietlonych[262] ogniem ulicach rozgorzay[5] krwawe[212] walki[112]. Spord[62] pidziesiciu[32] pozostaych[222] w[66] miecie Hiszpanw[122] tylko niewielu[32] nie odnioso cikich[222] ran; obronili[501] si z[65] trudem dziki[63] przewadze[131] broni[121] palnej[221]. Gdy Valdivia[/][111] powrci, zasta Santiago[/] w[66] opakanym[261] stanie[161]. 
853~Azembski M.~Inny wiat~NK~1966~222~{brak}
Rio[/] to[41] po[+] portugalsku rzeka, a tam[8] przecie adnej[221] rzeki[121] nie byo i nie[+] ma. Coelho[/] widzia jedynie dziesitki[142] wysp i wysepek na[66] zatoce[161] zalewy[142] i cyple[142], by wic pewien[211], e znajduje[501] si w[66] zagmatwanym[261] ujciu[161] jakiej[221] rzeki[121] i postanowi ochrzci j od[+] razu Rzek[/][151] Styczniow[/][251], jako[+] e rozpocz[501] si ju stycze[111] tysic piset drugi[211] rok[111]. 
854~Azembski M.~Inny wiat~NK~1966~230~{brak}
Czasem[8] niektrym[232] przybyszom udaje[501] si odnale miejsce[141], obrzdw makumby[121], urzdzon[241] w[66] szopie[161] kaplic czy co[44] w[66] tym[261] rodzaju[161]. W[66] powietrzu[161] unosi[501] si tam[8] wo[111] spalonych[222] (korzeni[122] podobno rni[212] spryciarze zrobili majtek[141] na[66] handlu[161] tymi korzeniami), na[66] postumentach stoj figury[112] takie[212] same[212] jakie[242] spotykamy w[66] naszych[262] kocioach. A oto jak[9] si[41] te[242] sprawy[142] przybyszom wyjania. 
855~Azembski M.~Inny wiat~NK~1966~277~{brak}
Wszystko[41] wic zaley od[62] tego[42], kto bdzie szermierzem postpu wrd[62] Indian i w[66] jakiej[261] mierze[161] pozwoli im[43] pniej z[62] tego[221] postpu korzysta. Niemao plemion  by moe[8] w[66] przeszoci[161] nauczonych[222] smutnych[251] dowiadczeniem  w[+] ogle unika kontaktw z[65] biaymi[152]. Zdarza[501] si, e samolot[111] SPI[=], ldujcy[211] gdzie na[66] wolnym[261] od[62] zaroli[122] skrawku[161] ziemi[121], zasypywany[211] bywa[57] strzaami z[62] ukw. 
856~Azembski M.~Inny wiat~NK~1966~285~{brak}
Wanie kubaska teraniejszo[111], wydarzenia[112] ostatnich[222] lat sprawiy, i nie[+] sposb dzi mwi o[66] Ameryce[/][161] Poudniowej[/][261] pomijajc sprawy[142] tej[221] wyspy[12]. Kto chce zrozumie kierunek[141] przemian[122], ktre[212] zachodz w[66] krajach pooonych[262] na[64] poudnie[141] od[62] Panamy[/][121], ten[211] musi wiedzie, w[66] jakich[262] okolicznociach i dlaczego wybucha[5] na[66] Kubie[/][161] rewolucja ludowa pod[65] wodz[151] Fidela[+] Castro[/][121] oraz jaki[211] by jej[42] przebieg[111]. 
857~Gaj M.~wiato~PZWS~1964~20~{brak}
Kiedy przyjmowano je[44] bez[62] adnych[222] uwarunkowa, dzi za wiemy, e pozwalaj one na[64] prawidowe[241] rozwizywanie[141] zagadnie tylko w[66] tych[262] wypadkach, kiedy nie mamy[5] do[62] czynienia[121] z[65] bardzo duymi szybkociami, porwnywalnymi z[65] prdkoci rozchodzenia[+] si[121] promieniowania[121] (okoo[8] trzysta[31] tysicy kilometrw na[64] sekund w[66] prni[161]). Nowe[212] odkrycia[112] nie podwayy tych[222] praw[122], zakreliy jednake granice[142] ich[42] stosowalnoci[121]. 
858~Gaj M.~wiato~PZWS~1964~62~{brak}
Gwiazd nie widzimy w[64] dzie[141] dlatego, e jednoczenie z[65] ich[42] wiatem wpada do[62] naszego[221] oka[121] wiato[111] pochodzce[211] od[62] Soca[121]; wystarczy jednak w[64] dzie[141] wej[5] do[62] gbokiej[221] studni[121], gdzie promienie[112] Soca[121] nie docieraj, aby[9] gwiazdy[112] stay[501] si widoczne[212]. Dlatego widzimy gwiazdy[142] w[64] pogodne[241] niebo[141] zaraz po[66] zmroku[161], jeeli znajdujemy[501] si w[66] dolinie[161] midzy[65] grami [&] 
859~Gaj M.~wiato~PZWS~1964~109{?}~{brak}
Otrzymamy pewien[241] rozkad[141] owietlenia[121] przedmiotw znajdujcych[+] si[222] w[66] pokoju[161]. Zapalmy nastpnie drug[241] arwk i zaobserwujmy, czy w[66] jakim[261] punkcie  przy[66] tym[261] owietleniu[161]  wiato[111] ulego osabieniu[131], czy nastpia moe[8] jaka zmiana barwy[121]. Wynik[111] dowiadczenia[121] bdzie negatywny[211]. Wida wic, e promienie[112] pochodzce[212] z[62] dwu[32] rnych[222] rde (dwie[31] lampy[112]) nie interferuj ze[65] sob. 
860~Gaj M.~wiato~PZWS~1964~117~{brak}
Jeeli szeroko[111] szczeliny[121] jest do dua, to[9] za[65] ekranem otrzymamy prostoktny[241] lad[141], odpowiadajcy[241] rzutowi geometrycznemu. W[64] miar zmniejszania[121] szerokoci[121] szczeliny[121] obraz[111] staje[501] si ciemniejszy[211] i mniej wyrany[211]. Co[41] si dzieje[501] w[66] takim[261] razie ze[65] wiatem, ktre[211] ju nie pada na[64] rodkow[241] cz[141] ekranu? 
861~Momatiuk Cz.~Szwajcaria~WP~1967~17~{brak}
Najwyszym[251] szczytem Alp[/] Glaryjskich[/][222] jest pokryty[211] wiecznym[251] niegiem Todi[/] (trzy[31] tysice[112] szeset[31] dwadziecia[31] metrw). Prealpy[/][112] Glaryjskie[/][212] przecite[212] s[57] dolin rzeki[121] Linth[/], w[66] ktrej[261] le jeziora[112] Wallen[/], i Zurychskie[/]. Dolina Linth[/] oddzielona jest[57] od[62] doliny[121] Renu[/] bardzo niskim[251] dziaem wodnym[51] o[66] wysokoci[161] zaledwie pitnacie metrw. 
862~Momatiuk Cz.~Szwajcaria~WP~1967~64~{brak}
W[66] wielu[36] miejscowociach znajduj[501] si tory[112] saneczkowe[212] i bobslejowe[212], lodowiska[112] naturalne[212] i sztuczne[212], rozsiane[212] s[57] po[66] caej[261] Szwajcarii[/][161]. Wspomnie naley jeszcze o[66] znakomitych[262] terenach alpinistycznych[262] w[66] Szwajcarii[/][161], zwaszcza w[66] Alpach[/] Berneskich[/][262] i Walijskich[/][262]. Urwiska[112] Eigeru[/][121], Monchu[/][121], Finsteraarhornu[/][121] czy Matterhornu[/][121] s magnesem dla[62] najlepszych[222] alpinistw[122] wiata. 
863~Momatiuk Cz.~Szwajcaria~WP~1967~153~{brak}
Szosa biegnca z[62] Aigle[/] na[64] pnocny[241] wschd[141] przechodzi przez[64] przecz[141] des[+] Mosses[/] (tysic[111] czterysta[31] czterdzieci[31] osiem[31] metrw) i przebija[501] si przez[64] gry[142] do[62] doliny[121] Sariny[/][121] dopywu Aaru[/][121], ju po[66] pnocnej[261] stronie[161] Alp[/]. Kanton[111] Wallis[/] (Valais[/]) o[66] powierzchni[161] pi tysicy dwiecie trzydzieci jeden kilometrw kwadratowych[222] jest po[66] Gryzonii[/][161] i Bernie[/][161] trzecim[251] w[66] Szwajcarii[/][161] pod[65] wzgldem wielkoci[121]. 
864~Momatiuk Cz.~Szwajcaria~WP~1967~161~{brak}
Potem droga[111] przestaje ju si wznosi[501], a kamienisty[211] stok[111] ustpi miejsca[121] dolinie[131] opadajcej[231] ju na[64] wosk[241] stron. Znaczenie[111] przeczy[121] sprawio, e w[66] roku[161] tysic czterdziestym[261] dziewitym[261] wity[211] Bernard[/] z[/][62] Menthony[/][121] zaoy tu schronisko[141] hospicjum[141] dla[62] znuonych[222] drog[151] wdrowcw[122]. W[66] roku[161] tysic sto dwudziestym[261] pitym[261] wzniesiono klasztor[141] i koci[141], ktre[212] jednak spony w[66] tysic piset pidziesitym[261] roku[161]. 
865~Momatiuk Cz.~Szwajcaria~WP~1967~208~{brak}
Po[66] zaoeniu[161] miasta[121] Fryburg[/] przez[64] ksicia[141] Berchtolda[/][141] Czwartego[/][241] w[66] roku[161] tysic sto pidziesitym[261] sidmym[261], ktre[211] wtedy penio funkcj stranicy[121] na[66] szlaku[161] wzdu[62] rzeki[121], okolica przesza[5] kolejno pod[64] panowanie[141] rodw Zahring[/], Kyburg[/], Habsbugw[/][122] i Sawojw[/][122]. W[66] roku[161] tysic czterysta osiemdziesitym[261] pierwszym[261] kanton[111] przystpi do[62] Zwizku[/][121]. Fryburg[/] jest kantonem dwujzycznym[251], cho zdecydowana wikszo[111] z[62] jego[42] stu[32] siedemdziesiciu[32] tysicy mieszkacw[122] posuguje[501] si jzykiem francuskim[251]. 
866~Momatiuk Cz.~Szwajcaria~WP~1967~250~{brak}
Schillerstein[/] to[41] pomnik[111] wykuty[211] w[66] skale[161] sterczcej[261] z[62] toni[121] jeziora[121] ku[63] czci[131] Fryderyka[/][121] Schillera[/][121], autora[121] poematu []Wilhelm[/] Tell[/][]. czka Rutli[/], wedug[62] starego[221] podania[121], bya[5] miejscem nocnego[221] spotkania[121] przedstawicieli[122] trzech[32] kantonw Uri[/], Schwyz[/] i Unterwalden[/], zakoczonego[221] utworzeniem []Wiecznego[221] Zwizku[121][]. Pierwszy[241] dzie[141] sierpnia, rocznic spotkania[121], obchodzi si[41] w[66] Szwajcarii[/][161] jako[64] wito[141] narodowe[241]. 
867~Skowski S.~Na wszystko jest rada~PZWS~1965~9~{brak}
W[66] handlu[161], a wic w[66] sklepach chemicznych[262], a nawet w[66] wielu[36] mydlarniach, mona go[44] naby[5] w[66] postaci[161] twardych[222], prostoktnych[222] tabliczek, kuleczek lub drobnych[222] cienkich[222] usek. W[66] tym[261] stanie[161] klej[111] stolarski[211] jest bardzo trway[211], to[41] znaczy przydatny[211] do[62] przechowywania[121], ale za[64] to[44] zupenie nieprzydatny[211] do[62] klejenia[121]. 
868~Skowski S.~Na wszystko jest rada~PZWS~1965~51~{brak}
W[66] jednym[261], wikszym[261] otworze osad[5] pionowo chodnic zwrotn[241], w[66] drugim[261] za otworze umie termometr[141] tak, aby[9] jego[42] zbiorniczek[111] z[65] rtci znajdowa[501] si w[66] rodku[161] warstwy[121] roztworu. Po[66] upywie[161] trzech[32] minut od[62] chwili[121] rozpoczcia[121] ogrzewania[121] mocznik[111] rozpuci[501] si cakowicie, a po[66] dalszych[262] dziesiciu[36] pitnastu[36] minutach rozpocznie[501] si wrzenie[111] roztworu. 
869~Skowski S.~Na wszystko jest rada~PZWS~1965~99~{brak}
Z[62] mleka[121] otrzyma mona o[66] czym[46] wie kade[211] dziecko[111] mietank, maso[141], kefir[141], a rwnie i kazein. Kazeina jest to[41] krtko mwic, cite[211] i wyosobnione[211] biako[111] zawarte[211] w[66] mleku[161]. Istotna rnica pomidzy[65] smacznym[251] twarokiem, a dobr[251] kazein polega na[66] tym[46], i dobry[211] twaroek[111] musi by tusty[211] i nie cakowicie oddzielony[211] od[62] serwatki[121], za dobra kazeina nie moe[5] zupenie zawiera tuszczu[121]. 
870~Meder E.~ty kamie~PZWS~1965~8~{brak}
Nadaj oni alchemii[131] podstawy[142] ju prawie[8] naukowe[242]. Jednym[251] z[62] takich[222] wanie uczonych[122], ktry[211] przez[64] cae[242] stulecia[142] by wzorem dla[62] wszystkich[222] alchemikw[122], a sam[211] zaliczany[211] jest[57] do[62] najsawniejszych[222] z[62] nich[42], by Geber[/]. Kilkaset[34] lat pniej pisa o[66] nim[46] przyrodnik angielski[211] Roger[/] Bacon[/], e by to[41] mistrz[111] mistrzw[122]. 
871~Meder E.~ty kamie~PZWS~1965~43~{brak}
Siarka jest surowcem kopalnym[251] i jest[57] wydobywana z[62] ziemi[121]. Wydobywanie[111] z[62] ziemi[121] uytecznych[222] mineraw kopalnych[222], ktre[212] zalegaj skay[142] w[66] skorupie[161] ziemskiej[261], nazywamy grnictwem. Surowce[142], ktre[242] wydobywamy z[62] ziemi[121], dzielimy na[64] trzy[34] grupy[142]: energetyczne[242], rudne[242], mineralne[242]. Do[62] surowcw energetycznych[222] zaliczamy te[242], ktre[212] su nam do[62] uzyskiwania[121] energii[121], jak[9] na[64] przykad[141] wgiel[111] kamienny[211] i brunatny[211], torf[111], ropa naftowa i gaz[111] ziemny[211]. 
872~Meder E.~ty kamie~PZWS~1965~61~{brak}
Rwnie przez[64] dziaanie[141] na[64] stopion[241] siark kwasami, rodkami utleniajcymi oraz zasadami mona uzyska pewien[241] stopie[141] oczyszczenia[121]. Przy[66] oczyszczaniu[161] zasadami stosuje si[41] rozcieczony[241] roztwr[141] alkaliczny[241] pod[65] cinieniem. Do[62] oczyszczania[121] stosowane[212] s[57] rwnie gorca woda i para wodna. Organiczne[242] zanieczyszczenia[142] usuwa si[41] rwnie metod frakcjonowego[221] ugowania[121] w[66] przeciwprdzie przy[66] pomocy[161] [~], w[66] ktrym[261] rozpuszcza[501] si siarka, bd[9] przez[64] dziaanie[141] chlorkami etylu[121], metylu[121] lub chloroformem. 
873~Kotaski Z.~Z plecakiem i motkiem w Gry witokrzyskie~WG~1967~46{?}~{brak}
Pknicie[111] byo tak gbokie[211], e wzdu[62] niego[42] wydostay[501] si z[62] gbi[121] ziemi[121] gorce[212] roztwory[112], ktre[212] przyczyniy[501] si do[62] powstania[121] zoa[121] pirytu w[66] Rudkach[/] koo[62] Nowej[/][221] Supi[/][121]. Jeszcze gbsze[211] pknicie[111] powstao w[66] Psarach[/] midzy[65] wit[/][251] Katarzyn[/] a Bodzentynem[/], gdzie w[64] utworzon[241] w[66] skorupie[161] ziemskiej[261] szczelin wdara[501] si z[62] gbi[121] ziemi[121] magma (ognisto-pynna masa) i zastyga[5] w[66] postaci[161] y[122] skay[121] zwanej[221] diabazem[151]. 
874~Kotaski Z.~Z plecakiem i motkiem w Gry witokrzyskie~WG~1967~132~{brak}
Na[66] pnocnym[261] zboczu[161] Hutny[/][121] wystpuj prcz[62] tego[42] wapienie[112] margliste[212] z[65] Myophoria[+] costata[$] form przewodni[251] dla[62] grnego[221] pstrego[221] piaskowca. Jak[9] wynika z[62] zebranych[222] przez[64] nas[44] obserwacji[122] koo[62] Polichna[/][121] wapienie[112] dewonskie[212] Pasma[/][121] Chciskiego[/][221] zostay[57] prawie[8] zupenie cite[212] przez[64] erozj, a ich[42] rol w[66] morfologii[161] przej wapie[111] muszlowy[211], tworzcy[211] do znaczne[242] wzniesienia[142]. Tylko u[62] podna[121] Grabwki[/][121] zachowa[501] si pstry[211] piaskowiec[111] i cechsztyn[111]. 
875~Kotaski Z.~Z plecakiem i motkiem w Gry witokrzyskie~WG~1967~221~{brak}
upki[111] te[212] s na[66] wieym[261] przeamie[161] ciemnoszare[212], a na[66] nadwietrzaych[262] powierzchniach i w[66] szczelinkach s[57] pokryte[212] delikatnym[251] brzowym[251] lub tym[251] nalotem. Te[212] naloty[112] s to[41] auny[112] (te[212] same[212], ktrych[222] uywa si[41] po[66] goleniu[161]). Z[62] tego[221] powodu upki[112] te[212] otrzymay nazw[141] upkw aunowych[222]. Fauna jest w[66] nich[46] bardzo rzadka. 
876~Pochocki Z.~Rozwj pogldw na natur wiata~PZWS~1966~25~{brak}
Znacznie wczeniej, bo w[66] tysic szeset trzydziestym[261] sidmym[261] roku[161] prawo[141] zaamania[121] (ju w[66] obecnie znanej[261] nam wersji[161], ale te bez[62] interpretacji[121] wspczynnika zaamania[121] jako[62] stosunku[121] prdkoci[121] wiata[121] w[66] obu[36] orodkach) opublikowa Francuz Rene[+] Descartes[/], zwany[211] take Kartezjuszem[/]. Kartezjusz[/] nic[44] nie wspomnia o[66] wynikach i osigniciach Snelle[/], cho podobno jak[9] pniej utrzymywa Huygens[/]  byy[57] mu one znane[212]. 
877~Pochocki Z.~Rozwj pogldw na natur wiata~PZWS~1966~114~{brak}
Z[62] falowego[221] bowiem punktu widzenia[121] prg[141] wystpowania[121] efektu powinno okrela natenie[111]  gdyby wiato[111] byo za[+] sabe[211], to[9] nie byoby w[66] stanie[161] wyrzuci elektronw z[62] pytki[121] cynkowej[221]; ale poczwszy od[62] pewnej[221] wartoci[121] natenia[121] efekt[111] powinien wystpi zupenie niezalenie od[62] dugoci[121] fali[121] padajcego[221] promieniowania[121], byleby tylko byo[54] ono wystarczajco silne[211]. 
878~Pochocki Z.~Rozwj pogldw na natur wiata~PZWS~1966~122~{brak}
Fotony[142] moemy wic sobie[43] wyobraa jak[9] swego[21] rodzaju[121] pakiety[142] falowe[242], ktre[242] w[66] zalenoci[161] od[62] warunkw zachowuj[501] si jak[9] zwyke[212] czstki[112] albo jak[9] czyste[212] fale[112]. Fotonom[132] trzeba zatem przypisa te[242] wszystkie[242] cechy[142], ktre[242] maj fale[112], i te[242] wszystkie[242] cechy[142], ktre[242] maj czstki[112], to[41] znaczy  prdko[141] ruchu[121], dugo[141] fali[121] (albo czsto[141] drga), pewien[241] stan[141] polaryzacji[121], energi i pd[141] (albo mas). 
879~Pochocki Z.~Rozwj pogldw na natur wiata~PZWS~1966~156~{brak}
Przypomnijmy krtko zasadnicze[242] cechy[142] promieniowania[121] emitowanego[221] przez[64] laser[141]. Po[+] pierwsze, jest to[41] promieniowanie[111] wyjtkowo monochromatyczne[211], wyjtkowo czyste[211]; po[+] drugie promieniowanie[111] to[211] jest[57] skupione[211] w[64] tak ostr[241] wizk (bez[62] stosowania[121] adnych[222] soczewek ogniskujcych[222]), jakiej[221] nie mona byoby uzyska z[62] tradycyjnych[222] rde wiata[121] przy[66] zastosowaniu[161] najlepszych[222] ukadw ogniskujcych[222]; po[+] trzecie, promieniowanie[111] to[211] jest spjne[211]. 
880~Kulik C.~Renesans miedzi~PWE~1967~12~{brak}
Std dwa[31] skrzyowane[212] motki[112] i sowa[112]: mente[+] et[+] malleo[$]  umysem i motkiem, s tradycyjnym[251] godem geologw[122]; ale to[41] byo dawno, obecnie geologia i geofizyka dysponuj wysok[251] technik. Szczegowe[211] roztrzsanie[111] tych[22] spraw[122] przekracza jednak ramy[142] zakrelone[242] tematem. Nie w[66] kadym[261] kraju[161], w[66] ktrym[261] jest mied[111], jest ona niemal na[66] powierzchni[161], jak[9] na[64] przykad[141] synna Miedziana[/][211] Gra[/] w[66] Zwizku[/][161] Radzieckim[/][261]. 
881~Kulik C.~Renesans miedzi~PWE~1967~59~{brak}
Pamita naley, e dla[62] efektywnego[221] zaopatrzenia[121] gospodarki[121] narodowej[221] w[64] mied[141], a raczej pwyroby[142] i wyroby[142] z[62] miedzi[121] i jej[42] stopw, konieczne[211] jest zgranie[111] trzech[32] partnerw[122] grnictwa[121], hutnictwa[121], przetwrstwa[121] tego[221] metalu[121]. Hutniczej[231] jedynaczce[131] miedziowej[231] naley[501] si chwila uwagi[121]. Ulokowana zostaa[57] znakomicie, w[66] centrum[161] terenw miedziononych[222], jakby projektanci, jak[251] cudown[251] intuicj wiedzeni, przewidzieli odkrycie[141] w[66] zasigu[161] dwudziestu[32] kilometrw od[62] huty[121] wielkich[222] z[122] miedzi[121]. 
882~Marks A.~Cel - Ksiyc~KiW~1966~8~{brak}
Naley przy[66] tym[46] doda, e zbocza[112] waw kraterw, wbrew[63] temu[43], co[44] si[41] na[+] og mniema, s[57] bardzo agodnie nachylone[212] a wic nie stanowi niebotycznych[222] i strzelistych[222] turni[122]. Kratery[112] ksiycowe[212] ju od[62] przeszo[8] stu[32] lat s przedmiotem sporu naukowego[221]. Cz[111] badaczy[122] przypuszcza bowiem, e powstay[5] one w[66] wyniku[61] uderze w[64] powierzchni ksiyca olbrzymich[222] meteorw...[&] 
883~Marks A.~Cel - Ksiyc~KiW~1966~44~{brak}
Powszechnie stosowa[51] si[41] bdzie[56] w[66] tym[261] celu[161] spektroskopy[142], to[41] jest urzdzenia[112], w[66] ktrych[262] badane[212] prbki[112] zamieniane[212] s[57] w[64] rozarzon[241] par[141], a nastpnie wysyane[212] przez[64] nie[44] wiato[111] rozszczepiane[211] jest[57] w[66] pryzmatach i z[62] charakteru jego[42] widma[121] wyznacza si[41] skad[141] chemiczny[241] prbki[121]. Pobrane[212] prbki[112] przewietlane[212] take bd[57] promieniami Roentgena[/][121]... [&] 
884~Marks A.~Cel - Ksiyc~KiW~1966~60~{brak}
A wic przez[64] odpowiedni[241] konstrukcj skafandra mona bdzie uzyska to[44], i w[66] jego[42] wntrz[161] istnie[51] bdzie[56] najodpowiedniejsza dla[62] selenonauty temperatura. Jeeli mimo[64] wszystko[44] skafander[111] bdzie[57] zbyt[8] mocno nagrzany[211] przez[64] Soce[141], to[9] z[65] atwoci bdzie mona temu[43] zaradzi zasaniajc[501] si od[62] promieni[122] sonecznych[222] przy[66] pomocy[161] parasola. W[66] czasie nocy[121] ksiycowej[221] temperatura we[66] wntrzu[161] skafandra uzaleniona bdzie[57] od[62] iloci[121] ciepa[121] wytwarzanego[221] w[66] jego[42] wntrzu[161]. 
885~Milewski B.~Elektryczno rozszyfrowana~PZWS~1964~9~{brak}
Namagnesowa on kul stalow[241], ktr[241] nazwa terrell[151][$], to[41] jest malek[251] ziemi i za[65] pomoc swobodnie zawieszonej[221] igieki[121] magnetycznej[221] bada siy[142] magnetyczne[242] wystpujce[242] wok[62] terrelli[121][$]. Na[66] tej[261] podstawie[161] wygosi twierdzenie[141], e Ziemia jest wielkim[251] magnesem. Jest ona rdem otaczajcego[221] ca[241] kul ziemsk[241] pola[121] magnetycznego[221], ktrego[221] siy[112] dziaaj na[64] ig magnetyczn[241]. 
886~Milewski B.~Elektryczno rozszyfrowana~PZWS~1964~43~{brak}
Zjawiskiem elektrycznym[251], z[65] ktrym[251] najczciej mamy[5] do[62] czynienia[121] w[66] yciu[161] jest prd[111] elektryczny[211]. Dotychczas nie uywalimy wyranie tego[221] okrelenia[121], ale wszystkie[212] zjawiska[112], w[66] ktrych[262] wystpowa ruch[111] adunkw bd[9] ruch[111] czstek obdarzonych[222] adunkiem elektrycznym[251], byy[5] wanie prdem elektrycznym[251]. Prdem unoszenia[121] albo prdem konwekcyjnym[251] by ruch[111] naadowanych[222] paskw metalowych[222] w[66] dowiadczeniu[161] Rowlanda[/][121]. 
887~Milewski B.~Elektryczno rozszyfrowana~PZWS~1964~106~{brak}
Obliczenia[112] te[212] dostarczaj cisego[221] dowodu na[64] to[44], e wartociowo[111] pierwiastka[121] jest rwna liczbie[131] elektronw, ktre[212] odrywaj[501] si od[62] atomu przy[66] tworzeniu[+] si[161] jonw dodatnich[222] lub te doczaj[501] si do[62] atomu przy[66] tworzeniu[+] si[161] jonw ujemnych[222]. Na[66] zjawisku[161] elektrolizy[121] oparta jest[57] metoda pomiaru natenia[121] prdu za[65] pomoc przyrzdu zwanego[221] woltametrem. 
888~Milewski B.~Elektryczno rozszyfrowana~PZWS~1964~132~{brak}
Metal[111] poredni[211] czcy[211] dwa[34] metale[142] termoelementu, czyli jego[42] elektrody[142], nie ma wpywu na[64] napicie[141] ogniwa[121]. Moc[111] prdu jak[241] mona uzyska za[65] pomoc termoelementu zaley od[62] materiaw elektrod[122] i od[62] rnicy[121] temperatur midzy[65] spoin[151] gorc[251] a wolnymi kocami. Przewodnictwo[111] cieplne[211] metali[122] jest przeszkod w[66] utrzymaniu[161] tej[221] rnicy[121] temperatur. 
889~Twarowska B.~W gbinach mrz~PZWS~{1969ktry66}~17~{brak}
Najwaniejsz[251] czci aparatu jest zawr[111] zapotrzebowania[121], ktrego[221] rol za[64] chwil zrozumiecie. Z[62] butli[121] powietrze[111] wchodzi poprzez[64] zawr[141] do[62] maej[221] puszki[121] z[62] jednej[221] strony[121] otwartej[221] i zaopatrzonej[221] w[64] siatk. W[66] rodku[161] puszki[121] znajduje[501] si sprysta blacha, membrana, poczona z[65] zaworem. Gdy woda morska cinie na[64] membran, sprzony[211] z[65] membran zawr[111] wypuszcza z[62] butli[121] powietrze[111] o[66] takim[261] cinieniu[161], jakie[211] panuje w[66] morzu[161] na[66] tej[261] gbokoci[161]. 
890~Twarowska B.~W gbinach mrz~PZWS~{1969ktry66}~98{?}~{brak}
Bardzo wysokie[241] cinienie[141] moe[5] wywiera sprony[211] gaz[111]  zacz znw Jacek[/].  Znane[212] s[57] dobrze zastosowania[112] spronego[221] powietrza[121]... W[66] dtce[161] rowerowej[261], w[66] pice[161] nonej[261], w[66] syfonie[65] wod sodow[251], w[66] oponach samochodowych[262], odezway[501] si liczne[212] gosy[112]. W[66] silniku[161] spalinowym[261] samolotu lub samochodu gaz[111] powstay[211] przy[66] wybuchu[161] wywiera cinienie[141] trzydzieci pi do[62] szedziesit atmosfer. Para[111] w[66] kotle maszyny[121] parowej[221]  do[62] stu[32] dwudziestu[32] piciu[32] atmosfer. 
891~M:uller J.~Szukamy wielkiej ropy~WG~1966~8~{brak}
Nastpne[212] wiercenia[112] powsta mog stosunkowo maym[251] kosztem i w[66] cigu[161] kilku[32] tygodni, najdalej miesicy. Potem prace[112] eksploatacyjne[212] ograniczaj[501] si ju tylko do[62] utrzymywania[121] optymalnego[221] wypywu ropy[121] lub gazu, samoczynnie wydobywajcych[+] si[222] z[62] gbi[121], lub rwnomiernego[221] wypompowywania[221] ich[42], gdy niskie[211] cinienie[111] zoowe[211] nie umoliwia samowypywu. 
892~Kwiatkowski S.~Zoa siarki~WG~1966~41~{brak}
Ta zbieno[111] nie jest przypadkiem  wydaje[501] si, e wapienie[112] osiarkowane[212], tworzc[501] si z[62] gipsw, zachoway ich[42] pierwotn[241] objto[141] i tym[251] samym[45] ich ciar[141] objtociowy[241]. Trzecim[251] i bardzo wanym[251] dowodem epigenetycznego[221] pochodzenia[121] siarki[121] jest zaleno[111] wystpowania[121] siarki[121] rodzimej[221] od tektoniki[121]. Zaleno[111] ta wynika z[62] faktu, e do[62] redukcji[121] gipsu konieczny[211] jest wgiel[111]. Pierwiastek[111] ten[211], pospolity[211] w[66] skaach skorupy[121] ziemskiej[221], jest najruchliwszy[211] w[66] swych[262] zwizkach z[65] wodorem  zwaszcza w[66] gazie[161] ziemnym[261] i w[66] ropie[161] naftowej[261]. 
893~Narbski W.~Na dalekiej pnocy~WG~1966~32~{brak}
Bardzo cenne[212] byy[5] rwnie wyniki[112] pionierskich[222] w[66] naszej[261] nauce[161] bada [~] Jahna[/][121] nad[65] struktur gleb i spkaniami ska na[66] terenach opuszczonych[262] przez[64] ldold[141]. Przedmiotem prac geologiczno-petrograficznych[222] [~] Gawa[/][121] byy[5] badania[112] prastarych[222] ska krystalicznych [222], budujcych[222] t cz[141] Grenlandii[/][121]. Zaobserwowane[212] tu bardzo wyrane[212] przejawy[112] przechodzenia[121] innych[222] ska w[64] granity[142] (granityzacji[121]) stay[501] si pniej podstaw do[62] zupenie nowego[221] ujcia[121] przez[64] tego[241] badacza[141] problemu powstania[121] granitu tatrzaskiego[221]. 
894~Kwiatkowski S.~Klimat si zmienia~WG~1967~30~{brak}
W[66] Polsce[/][161]w[66] Ordowiku[161] panowa raczej klimat[111] niezbyt gorcy[211]. Wielkie[212] ruchy[112] grotwrcze[212] na[66] pograniczu[161] syluru i dewonu wypitrzay[5] w[66] Europie[/][161] potne[242] pasma[142] gr kaledoskich[222], panowa klimat[111] pustynny[211], osadzay[501] si piaskowce[112] z[65] szczelinami spka, z[65] gipsami, solami i wykwitami wapiennymi. U[62] ryb dewoskich[222] z[62] gatunku[121] Bothriolepis[$] stwierdzono wystpowanie[141] puc. 
895~Wjcik Z.~Wapienne pustynie~WG~1967~21~{brak}
Taki[211] jest wic krajobraz[111] krasowy[211]. Nieliczne rzeki[112] na[64] pozr[141] zreszt nie podporzdkowane[212] prawidom natury[121]. Kopiaste[212] wzgrza[112], niekiedy [o[66] stromo podcitych[262] cianach, nie posiadajce[212] powierzchniowego[221] odpywu kotliny[112]  polja[112], leje[112] i uway[112] i wreszcie jaskinie[112], ktrych[222] urzekajca szata naciekowa oraz cignce[+] si[221] niekiedy na[64] kilkanacie kilometrw podziemne[212] labirynty[112] byy[5] przedmiotem zainteresowania[121] czowieka[121] ju od[62] kilku[32] tysicy lat. 
896~Wjcik Z.~Wapienne pustynie~WG~1967~64~{brak}
Guano[111] jest jednym[251] z[62] najbardziej pospolitych[222] bogactw naturalnych[222] zwizanych[222] bezporednio z[65] jaskiniami. Ale s przecie jeszcze inne[212] bardzo cenne[212] surowce[112] naturalne[212]. Tak na[64] przykad[141] na[66] terenie Azji[/][121], w[66] miejscowoci[161] Tjungun[/], ju od[62] dziewitnastego[221] wieku[121] wydobywano rudy[142] uranu. Wody[112] krasowe[212] krce[212] szczelinami osadziy w[66] jaskini[161] mineray[142] uranu nadajce[+] si[242] do[62] eksploatacji[121]. 
897~Hurwic J.~Maria Skodowska-Curie~Polonia~1967~30~{brak}
Pozwolio to[41] zbada podstawowe[242] waciwoci[142] tego[221] pierwiastka[121]. Interesujce[242] badania[142] przeprowadzono nad[65] powstawaniem helu[121] w[66] wyniku[161] promieniotwrczego[221] rozpadu polonu (w[66] przemianie[161] alfa). Maria[/] Skodowska-Curie[/] szczegln wag przywizywaa do[62] precyzyjnych[222] pomiarw, ktre[212] jak[9] stwierdzilimy, odegray istotn[241] rol we[66] wszystkich[262] jej[42] odkryciach. Opracowaa wic metod wyznaczania[121] iloci[121] na[66] podstawie[161] emitowanego[221] przeze promieniowania[121] gamma. 
898~Stupnicka E.~Tajemnice biaego kontynentu~WG~1967~44~{brak}
Niektre[212] z[62] dzisiaj czynnych[222] wulkanw wystpujcych[222] w[66] rejonie Morza[/][121] Rossa[/] powstay[5] ju w[66] trzeciorzdzie. Znajdujce[+] si[212] tam[8], wygase[212] ju, stoki[112] wulkaniczne[212] s wiadkami niepokoju[121] w[66] czasach wczeniejszych[212]. W czasie orogenezy[121] alpejskiej[221], w[66] trzeciorzdzie doszo do[62] ostatnich[222] wielkich[222] ruchw grotwrczych[222] na[66] Antarktydzie[/][161]. Powstay[5] wtedy pasma[112] grskie[212] Ziemi[/][121] Grahama[/][121], zostay[57] wypitrzone[212] Gry[/] Ellswortha[/][121]. 
899~Blaim K.~Swoiste substancje~PWRiL~1965~52~{brak}
Dwie[31] czsteczki[112] acetylokoenzymu A[/] w[66] wyniku[161] kondensacji[121] daj acetoacetylokoenzym[141] A[/], do[62] ktrego[221] docza[501] si trzecia czsteczka acetylokoezymu A[/] z[64] sposb[141] podobny[241] do[62] sposobu powstawania[121] kwasu cytrynowego[221] w[66] cyklu[161] kwasw trjkarboksylowych[222]. W[66] wyniku[161] tych[222] reakcji[122] z[62] trzech[32] czsteczek acetylokoenzymu A[/] powstaje szeciowglowy[211] zwizek[111] o[66] acuchu[161] rozgazionym[261] to[41] jest beta-hydroksy-betametyloglutarylokoenzym[111] A[/] [~], ktry[211] w[66] reakcji[161] nieodwracalnej[261] z[65] [~] ulega z[62] kolei[121] redukcji[131] do[62] kwasu mewalonowego[221]. 
900~Janowski W.~Elementy rachunku prawdopodobiestwa~PZWS~1963~40~{brak}
Naley zwrci uwag na[64] to[44], e wzr[111] Bayes'a[/][121] bywa[57] czsto naduywany[211]: w[66] wielu[36] zagadnieniach liczby[112] [~] nie s[57] dane[212] i wwczas czsto przyjmuje si[41], e w[66] takim[261] razie s one rwne[212], to[41] znaczy przyczynny[112] [~] s jednakowo prawdopodobne[212]. Rozumowanie[111] takie[211] jest oczywicie bldne[211] i w[66] konsekwencji[161] istnieje istotna rozbiezno[111] midzy[65] wynikami oblicze i rezultatami przeprowadzanych[222] dowiadcze. 
901~Gleichgewicht B.~Elementy algebry abstrakcyjnej~PZWS~1966~7~{brak}
Podstawowym[251] pojciem teorii[121] mnogoci[121] jest pojcie[111] naleenia[121] elementu do[62] zbioru. Tak wic na[64] przykad[141] liczba dwa naley do[62] zbioru liczb naturalnych[222], liczba [~] do[62] zbioru liczb rzeczywistych[222] i tym[232] podobnie. Zamiast mwi, e obiekt[111] [~] naley do[62] zbioru [~], mwimy rwnie, e [~] jest elementem zbioru [~]. 
902~Gleichgewicht B.~Elementy algebry abstrakcyjnej~PZWS~1966~62~{brak}
Zbir[111] obrotw n-kta foremnego[221], przy[66] ktrych[262] przechodzi ona na[64] siebie[44], tworzy grup abelow[241] rzdu [~] (utosamiamy obroty[142] rnice[+] si[242] o[64] kt[141] [~], gdzie [~] jest liczb cakowit[251]) wzgldem[62] ich[42] superpozycji[122]. Rozpatrzmy teraz zbir[141] przeksztace trjkta rwnobocznego[221] na[64] siebie[44], skadajcy[+] si[241] z[62] trzech[32] jego[42] obrotw i z[62] trzech[32] symetrii[122] wzgldem[62] jego[42] wysokoci[121]. 
903~Gleichgewicht B.~Elementy algebry abstrakcyjnej~PZWS~1966~96~{brak}
Dowolna warstwa lewostronna grupy[121] [~] wzgldem[62] podgrupy[121] [~] jest rwnoliczna z[65] dowoln[251] warstw prawostronn[251] wzgldem[62] [~]. Wobec[62] udowodnionej[221] wyej wasnoci[121] wystarczy wykaza, e dla[62] pewnego[221] [~] nalecego[221] do[62] zbioru [~] warstwy[112] [~] i [~] s rwnoliczne[212]. Rzeczywicie, wemy [~] wwczas [#] 
904~Gleichgewicht B.~Elementy algebry abstrakcyjnej~PZWS~1966~117~{brak}
Zreasumujemy teraz oba[34] powysze[242] twierdzenia[142]. Rozkad[111] grupy[121] [~] wzgldem[62] jej[42] dzielnika normalnego[221] [~] na[64] warstwy[142] jest rozbiciem regularnym[251] tej[221] grupy[121]. Tak wic z[65] kadym[251] dzielnikiem normalnym[251] [~] grupy[121] [~] zwizane[211] jest[57] pewne[211] okrelone[211] rozbicie[111] regularne[211] [~] tej[221] grupy[121], a wic i pewna okrelona kongruencja [~] w[66] grupie[161]. 
905~Gleichgewicht B.~Elementy algebry abstrakcyjnej~PZWS~1966~151~{brak}
Jak[9] ju wiemy zarwno grupoid[141] liczb cakowitych[222] z[65] dodawaniem, jak[9] i grupoid[141] liczb cakowitych[222] z[65] mnoeniem jako[65] dziaaniem odwzorowuje si[41] homomorficznie na[64] zbir[141] liczb odpowiednio z[65] dodawaniem albo mnoeniem. Jest to[41] piercie[111] czno-przemienny[211] z[65] jednoci. 
906~Gleichgewicht B.~Elementy algebry abstrakcyjnej~PZWS~1966~185~{brak}
Ideay[142] te[242] nazywamy niewaciwymi, kady[241] idea[141] rny[241] od[62] powyszych[222] nazywamy waciwym[251]. Podpiercie[111] liczb parzystych[222] jest ideaem (oczywicie dwustronnym[251]) w[66] piercieniu liczb cakowitych[222]. W[+] ogle kady[211] piercie[111] wielokrotnoci[122] cakowitych[222] danej[221] liczby[121] cakowitej[221] jest ideaem w[66] piercieniu liczb cakowitych[222]. Rozpatrzmy piercie[141] [~] wszystkich[222] funkcji[122] cigych[222], zadanych[222] w[66] przedziale [~] i przyjmujcych[222] wartoci[142] rzeczywiste[242], ze[65] zwykymi dziaaniami dodawania[121] i mnoenia[121]. 
907~uczyski M.,Opia Z.~O konstrukcjach trjktw~PZWS~1964~20~{brak}
T stosunkowo ma[241] rnorodno[141] moliwych[222] przypadkw potguje jeszcze i to[41], e otrzymane[212] dla[62] poszczeglnych[222] zada konstrukcyjnych[222] ukady[112] rwna interesuj nas[44] tylko pod[65] jednym[251] bardzo specjalnym[251] i jednakowym[251] dla[62] wszystkich[222] zada wzgldem[151]: czy mona znale rozwizanie[141] tych[222] ukadw dokonujc na[66] wspczynnikach rwna pewnej[221] iloci[121] dziaa wymiernych[222], to[41] jest dodawa, odejmowa, mnoe i dziele, oraz wycigajc pierwiastki[142] kwadratowe[242]? 
908~uczyski M.,Opia Z.~O konstrukcjach trjktw~PZWS~1964~54~{brak}
Jedno[211] z[62] nich[42], mianowicie rwnanie[111] [~] jest stopnia drugiego[221], a drugie[211]  odpowiednie z[62] rwna [~]  jest rwnaniem liniowym[251]. Konstrukcja jest zatem wykonalna. Rwnie nastpujca konstrukcja bdzie wykonalna. Zbudowa trjkt[141], majc dany[241] promie[141] koa[121] opisanego[221], bok[141] oraz dowoln[241] wysoko[141]. Ze[62] wzorw [~] i [~] otrzymujemy zwizek[141]: [&] 
909~uczyski M.,Opia Z.~O konstrukcjach trjktw~PZWS~1964~67~{brak}
Dlatego te  inaczej ni[9] przy[66] rozpatrywaniu[161] zada bez[62] dwusiecznych[122] gdzie ciekawsze[211] byo znalezienie[111] konstrukcji[122] niewykonalnych[222] za[65] pomoc tylko cyrkla i linijki[121]  przy[66] rozpatrywaniu[161] zada z[65] dwusiecznymi[152] interesowa[51] nas[44] bd[56] przede[+] wszystkim konstrukcje[112] wykonalne[212] i postaramy[501] si znale wszystkie[242] takie[242] zadania[142] konstrukcyjne[242]. 
910~Kofler E.~Wstp do teorii gier~PZWS~1963~28~{brak}
Chcc wyliczy prawdopodobiestwo[141] wycignicia[121] z[62] urny[121] dwa[34] razy[142] po[66] kolei[161] biaej[221] kuli[121], naley zauway, e spord[62] [~] moliwych[222] jednakowo prawdopodobnych[222] i wzajemnie wykluczajcych[+] si[222] zdarze  dwadziecia[31] sprzyja zdarzeniu[131] i tym[251] samym[45] jego[42] prawdopodobiestwo[111] wynosi [#] 
911~Kofler E.~Wstp do teorii gier~PZWS~1963~32~{brak}
Jeli posiada ona punkt[141] siodowy[241], to rozwizanie[111] gry[121] nie przedstawia adnych[222] trudnoci[122]  strategie[112] odpowiadajce[212] punktowi siodowemu s wanie optymalnymi strategiami. Przyjmijmy jednak, e rozwaana gra[111] nie posiada punktu siodowego[221]. Wtedy, jak[9] si okazuje[501] (dowd[141] pomijamy) musi zaj[5] jeden[211] z[62] dwch[32] przypadkw: albo jest prawdziwy[211] ukad[111] nierwnoci[122] pierwszy[211] albo ukad[111] nierwnoci[122] drugi[211] [&] 
912~Kofler E.~Wstp do teorii gier~PZWS~1963~75~{brak}
Na[66] podstawie[161] zaoenia[121], najwikszym[251] elementem pierwszej[221] kolumny[121] jest [~] drugiej[221] kolumny[121] [~], a trzeciej[221] [~] spord[62] elementw [~] najmniejszym[251] z[62] nich[42] jest  zgodnie z[65] zaoeniem  element[111] [~]. Tak wic grna warto[111] gry[121] macierzowej[221] zerowej[221] [~] rwna[501] si [~]. Z[62] tego[42] wynika, e optymaln[251] decyzj [~] brygady w[66] pierwszym[261] posuniciu[161] jest [#] 
913~Kofler E.~Wstp do teorii gier~PZWS~1963~88~{brak}
Bierzemy teraz pod[64] uwag liczb wszystkich[222] kombinacji[122] wszelkich[222] moliwych[222] posuni partnera[121] pierwszego[221] w[66] pierwszym[261] posuniciu[161]  z[65] wszystkimi moliwymi posuniciami partnera[121] drugiego[221] w[66] drugim[261] posuniciu[161] z[65] wszystkimi posuniciami pierwszego[221] w[66] trzecim[261] posuniciu[161] i tak dalej. Liczba ta pokrywa[501] si wanie z[65] liczb wszystkich[222] moliwych[222] partii[122] szachowych[222]. 
914~Kofler E.~Wstp do teorii gier~PZWS~1963~130~{brak}
A teraz rozpatrzmy analogiczn[241] sytuacj z[65] t[251] tylko rnic, e ksztat[111] ogrodu jest inny[211]. Optymalnym[251] wyborem dla[62] psa[121] wydaje[501] si tu znowu punkt[111] [~] lecy[211] w[66] rodku[161] odcinka [~]. Punkt[111] ten[211] gwarantuje mu odlego[141] najwyej [~], podczas[+] gdy kady[211] inny[211] punkt[111] naraa go[44] na[64] wiksz[241] odlego[141], [&] 
915~Kofler E.~Wstp do teorii gier~PZWS~1963~172~{brak}
Innymi sowy, w[66] pewnym[261] sensie uwaalimy natur za[64] istot tak zoliw[241], e jedynym[251] jej[42] deniem jest maksymalne[211] zmniejszenie[111] zyskw partnera[121] pierwszego[221]. Dlatego te, rozwizujc tego[221] rodzaju[121] gry[142], potraktowalimy je[44] jako[64] gry[142] zerowe[242]. Ten[211] niejako pesymistyczny[211] punkt[111] widzenia[121] w[66] grach przeciw[63] naturze[131] nie jest bynajmniej jednym[251] jedynym[251] moliwym[251] podejciem do[62] takich[222] gier. 
916~Kofler E.~Wstp do teorii gier~PZWS~1963~177~{brak}
W[66] modelach probabilistycznych[262] przynajmniej jeden[211] z[62] wystpujcych[222] parametrw jest zmienn[151] losow[251] o[66] znanym[261] rozkadzie[161] prawdopodobiestw. Gdy przynajmniej jeden[211] z[62] nieznanych[222] parametrw albo nie jest zmienn[151] losow[251] albo te jest zmienn[151] losow[251], lecz o[66] nieznanym[261] nam rozkadzie[161]  mwimy o[66] modelu[161] statystycznym[261]. 
917~Leniak J.~O funkcjach jednej zmiennej~PZWS~1963~12~{brak}
Liczb nazywamy rodkiem przedziaw, liczb nazywamy dugoci przedziaw. Symbol[111] oznacza zbir[141] wszystkich[222] liczb rzeczywistych[222] speniajcych[222] nierwno[141]. Analogicznie okrelamy znaczenie[141] symboli[122]. O[66] liczbie[161] nalecej[261] do[62] przedziau liczbowego[221] mwimy czasem[8], e jest punktem tego[221] przedziau. 
918~Leniak J.~O funkcjach jednej zmiennej~PZWS~1963~46~{brak}
Poszczeglnym[232] typom bdziemy[56] nadawali[52] odpowiednie[242] nazwy[142]. Kad[241] wasno[141] charakteryzujc[241] dany[241] typ[141] funkcji[121] zinterpretujemy na[66] wykresach funkcyjnych[262]. Obserwacja wykresu funkcji[121] w[66] przedziale znajdujcego[+] si[221] na[66] rysunku[161] dziewitnastym[261] podsuwa nam myl[141], e funkcja ta posiada wasno[141] nastpujc[241]: gdy warto[111] zmiennej[121] niezalenej[221] wzrasta od[62] do[62], wtedy rosn rwnie wartoci[112] funkcji[121]. Funkcje[112] posiadajce[212] t wasno[141] nazywamy funkcjami rosncymi. 
919~Leniak J.~O funkcjach jednej zmiennej~PZWS~1963~80~{brak}
Liczb nazywamy punktem skupienia[121] zbioru liczb jeeli w[66] danym[261] przedziale otwartym[261] o[66] kocach gdzie znajduje[501] si cho jedna[211] liczba zbioru, rna od[62] liczby[121]. Liczba moe[5] do[62] zbioru nalee lub nie nalee. Niech zbir[111] skada[551] si z[62] liczb, ktre[212] s wyrazami cigu[121]. 
920~Leniak J.~O funkcjach jednej zmiennej~PZWS~1963~101~{brak}
Celem[62] uniknicia[121] nieporozumie wprowadza si[41] termin[141] oglny[211] wielomian[111] stopnia pierwszego[221] zmiennej[121] [~] dla[62] zbioru wszystkich[222] funkcji[122] okrelonych[222] wzorem [~], a elementy[142] tego[42] zbioru nazywamy wielomianami stopnia pierwszego[221]. Podobn[241] terminologi prowadzamy dla[62] wielomianw stopnia n-tego[221]. Podana powyej definicja oglnego[221] wielomianu stopnia pierwszego[221] wzgldnie n-tego[221] nie czyni w[66] peni[161] zado wymaganiom logiki[121] matematycznej[221]. 
921~Leniak J.~O funkcjach jednej zmiennej~PZWS~1963~157~{brak}
Dwie[31] liczby[112] mao rni[501] si od[62] siebie[42], to[41] znaczy, e ich[42] rnica jest liczb mao rn[251] od[62] zera[121]. Dla[62] wyraenia[121] odlegoci[121] gwiazd milion[111] kilometrw jest liczb ma[151], natomiast dla[62] lotnika[121], ktry[211] ma przelecie milion[141] kilometrw, liczba milion jest liczb du[251]. 
922~Leniak J.~O funkcjach jednej zmiennej~PZWS~1963~169~{brak}
Zatem nasza funkcja [~] w[66] przedziale [~] jest rosnca. Podobnie rozumujc otrzymujemy, e funkcja [~] jest w[66] przedziale lewostronnie domknitym funkcj malejc. Wykres[111] funkcji[121] [~] podsuwa nam dalej myl[141], e funkcja ta posiada warto[141] najwiksz[241] rwn[241] liczbie[131] dwa. 
923~Wachuka A., Danni J.~Tysic lat polskiej myli matematycznej~PZWS~1963~40~{brak}
Marcin[/] Krl[/] nie wprowadza te dla[62] nich[42] swojej[221] piknej[221] symboliki[121], lecz operuje nimi w[66] formie[161] powszechnie przyjtej[261]. Zapis[111] uamkw szedziesitkowych[222] by podobny[211] do[62] dzisiejszego[221] zapisu liczb dziesitnych[222], ale zamiast przecinka[121] czy kropki[121] dziesitnej[221] zawiera nad[65] poszczeglnymi cyframi liczby[142] rzymskie[242] okrelajce[242] rzd[141]. 
924~Wachuka A., Danni J.~Tysic lat polskiej myli matematycznej~PZWS~1963~61~{brak}
Zauway naley, e sowo[111] milion[111] wystpuje tu po[64] raz[141] pierwszy[241] w[66] naszej[261] literaturze[161]. Z[62] krtkiego[221] przegldu ksiki[121] Kosa[/][121] nietrudno domyli[501] si, dla[62] czyjego[221] uytku[121] bya[57] ona pisana i kto z[62] niej[42] korzysta. O[66] tym[46], e ksika tego[221] typu bya[5] nader poyteczna i potrzebna, wiadczy wydanie[111] w[66] tysic piset pidziesitym[261] roku[161]. 
925~Wachuka A., Danni J.~Tysic lat polskiej myli matematycznej~PZWS~1963~95~{brak}
Arytmetyk t przypisuje bibliograf[111] jezuicki[211] [~] Brown[/] Krygierowi[/][131] i susznie zreszt, gdy by on wwczas jedynym[251] wykadowc matematyki[121] w[66] Akademii[161], a rwnoczenie jedynym[251] najbardziej zainteresowanym[251] w[66] opanowaniu[161] wykadanej[221] wiedzy[121] przez[64] uczniw[142]. Arytmetyka ta ujta w[66] szeciu[36] rozdziaach obejmuje cay[241] szereg[141] zagadnie podporzdkowanych[222] gwnemu celowi, a mianowicie aby[9] przyniosy jak[+] najwikszy[241] poytek[141]. 
926~Wachuka A., Danni J.~Tysic lat polskiej myli matematycznej~PZWS~1963~130~{brak}
Podane[212] s[57] operacje[112] arytmetyczne[212] w[66] zastosowaniu[161] do[62] zagadnie praktycznych[222] oraz geometryczne[212] zagadnienia[112] miarowe[212], przy[66] czym[43] autor przytacza dane[142] o[66] jednostkach miar wwczas uywanych[222]. W[66] zastosowaniach geometrycznych[262] posuwa[501] si Zajerski[/] a do[62] rozwaa trygonometrycznych[22], przy[66] czym[46] wyprowadza ju pojcie[141] sinus rectus, sinus[+] versusu[+] jeden, sinus[+] totus (promie[111]), sinus[+] complementi cosinus, tanges i secans. 
927~Wachuka A., Danni J.~Tysic lat polskiej myli matematycznej~PZWS~1963~150~{brak}
Jzyk[111] polski[211], w[66] ktrym[261]  jak[9] widzielimy  uczono matematyki[121] w[66] szkoach pijarskich[262], Korpusie Kadetw[122], po[66] powstaniu[161] Komisji[121] Edukacji[121] Narodowej[221] we[66] wszystkich[262] szkoach, zdobywa sobie[43] z[+] wolna, ale konsekwentnie miejsce[141] i w[66] wykadach uniwersyteckich[262]. Szczeglnie daje[501] si to[41] zaobserwowa w[66] wysikach reformatorskich[262] Kotaja[/][121], zwaszcza w[66] zdecydowanych[262] i miaych[262] wystpieniach jego[42] przyjaciela[121] i wsppracownika[121] Jana[/][121] niadeckiego[/][121], ktremu powicimy nastpny[241] rozdzia[141]. 
928~Wachuka A., Danni J.~Tysic lat polskiej myli matematycznej~PZWS~1963~184~{brak}
Zaoony[211] na[66] szcztkach ufundowanej[221] przez[64] krla[141] Jana[/][141] Kazimierza[/][141] w[66] roku[161] tysic szeset szedziesitym[261] pierwszym[261] Akademii[121] jezuickiej[221] we[66] Lwowie[/], uniwersytet[111] austriacki[211] z[65] niemieckim[251] jzykiem wykadowym[251] i niemieckimi profesorami przechodzi rne[242] koleje[142] a do[62] czasu, gdy w[66] roku[161] tysic osiemset pidziesitym[261] dziewitym[261] pod[65] wpywem wypadkw politycznych[222] wytworzya[501] si taka sytuacja, e rzd[111] skonny[211] by pj[5] na[64] pewne[242] ustpstwa[142] w[66] stosunku[161] do[62] krajw zabranych[222]. 
929~Wachuka A., Danni J.~Tysic lat polskiej myli matematycznej~PZWS~1963~218~{brak}
W[66] trzeciej[261] []Nocie[161][] przy[66] problemie kwadratury[121] koa[121] podaje, e Lambert[/] pierwszy[211] dowid w[66] tysic siedemset szedziesitym[261] pierwszym[261] roku[161], e [~] jest liczb niewspmiern[251] (niewymiern[251]), a Legendre[/] z[62] kolei[121] dowid, e [~] jest te licz niewspmiern[251]. W[66] []Nocie[][161] czwartej[261] o[66] rwnoci[161] wielocianw wypukych[222] powouje[501] si autor na[64] naszego[241] uczonego[241] rodaka[141] Jzefa[/][141] Czecha[/][141]. 
930~Wachuka A., Danni J.~Tysic lat polskiej myli matematycznej~PZWS~1963~239~{brak}
Utracilimy pidziesiciu[34] spord[62] czynnych[222] przed[65] wojn matematykw[122] bd[9] w[66] czasie dziaa wojennych[222], bd[9] zmarych[222] wskutek[62] trudnych[222] warunkw okupacyjnych[222] ycia[121], bd[9] te zamordowanych[222] okrutnie lub zmarych[222] z[62] powodu chorb, wyniesionych[222] z[62] hitlerowskich[222] kani[122]. Odeszli[5] w[66] czasie wojny[121] zasueni starsi matematycy: Dickstein[/], Hoborski[/], Przeborski[/], a w[66] pniejszych[262] latach  orawski[/], ukasiewicz[/] i Zarankiewicz[/]. 
931~Moszner Z.~O teorii relacji~PZWS~1967~19~{brak}
Niemniej[9] mona i w[66] logice[161] trjwartociowej[261] za[65] pomoc umowy[121] analogicznej[221] do[62] poprzedniej[221] wprowadzi funktor[141] zdaniotwrczy[241] [~] i pojcie[141] tautologii[121]. Nie wszystkie[212] jednak wyraenia[112], bdce[212] tautologiami w[66] logice[161] dwuwartociowej[261] wprowadzonej[261] poprzednio s tautologiami w[66] powyej okrelonej[261] logice[161] trjwartociowej[261]. Na[64] przykad[141] tautologi nie jest wyraenie[111] [#] 
932~Moszner Z.~O teorii relacji~PZWS~1967~75~{brak}
Std wic do[62] dziedziny[121] relacji[121] [~] nale te[212] i tylko te[212] elementy[112] dziedziny[121] relacji[121] [~] dla[62] ktrych[222] w[66] dziedzinie[161] relacji[121] [~] istniej takie[212] elementy[112], ktre[212] z[65] nimi pozostaj w[66] relacji[161] [~]. Na[66] przyjtych[262] przez[64] nas[44] schematycznych[262] przedstawieniach relacji[122] [~] i bd to[41] te[212] kropki[112], [&] 
933~Moszner Z.~O teorii relacji~PZWS~1967~108~{brak}
Rozwamy jeszcze raz[8] przykad[141] drugi[241] z[62] poprzedniego[221] paragrafu. Do[62] jednego[221] abstraktu naleay wszystkie[212] te[212] przedmioty[112], ktre[212] miay[5] pewn[241] cech wspln[241]  byy[5] jednakowego[221] koloru. Od[62] wszelkich[222] innych[222] cech[122] tych[222] przedmiotw abstrahowalimy (std nazwa abstrakt), interesowaa nas[44] tylko ta, ktra decydowaa o[66] przynalenoci[161] przedmiotu do[62] danego[221] abstraktu. 
934~Moszner Z.~O teorii relacji~PZWS~1967~129~{brak}
Relacj [~] antysymetryczn[241], przechodni[241] i spjn[241] w[66] zbiorze [~], ktry[211] stanowi[5] jej[42] pole[141], nazywamy relacj porzdkujc[251] lub krtko porzdkiem w[66] zbiorze [~]. W[66] przypadku[161] gdy relacja [~] porzdkuje zbir[141] [~] i [~] pozostaje w[66] relacji[161] do[62] [~] dla[62] [~] i [~] z[62] tego[221] zbioru, mwimy, e [~] poprzedza [~] wedug[62] relacji[121] [~] a [~] nastpuje po[66][~]. 
935~Moszner Z.~O teorii relacji~PZWS~1967~176~{brak}
Niech obecnie zbiorem [~] bdzie[5] rodzina wszystkich[222] podzbiorw pewnej[221] przestrzeni[121] [~]. Jak[9] wiemy jedynym[251] moduem dla[62] dodawania[121] jest zbir[111] pusty[211]. Wynika std, e jedynym[251] zbiorem, dla[62] ktrego[221] istnieje element[111] odwrotny[211] prawostronny[211] lub lewostronny[211] wzgldem[62] dodawania[121], jest tylko zbir[111] pusty[211], [&] 
936~Gruewski A.~O prawdopodobiestwie i statystyce~PZWS~1966~11~{brak}
A wic z[62] zaoenia[121], e [~] jest prawdziwe[211], wynika [~] dla[62] kadego[221] naturalnego[221] [~]. W[64] ten[241] sposb[141] udowodniona zostaa[57] druga przesanka indukcji[121], co[41] wraz z[65] pierwsz[251], ktra gosi, e [~] jest prawdziwe[211] dla[62] [~], wykazuje prawdziwo[141] [~] dla[62] kadego[221] naturalnego[221] [~]. Wzr[111] nazywa[501] si dwumianem Newtona[/][121]. 
937~Gruewski A.~O prawdopodobiestwie i statystyce~PZWS~1966~33~{brak}
Realizacje[112] te[212] wykluczaj[501] si nawzajem i s jednakowo moliwe[212]. Zdarzeniu[131] [~] sprzyja tylko jedna realizacja: pierwsza. Zdarzeniu[131] [~]  trzy[31] realizacje[112]: druga, trzecia, czwarta, zdarzeniu[131] [~]  trzy[31] realizacje[112] pita, szsta i sidma, zdarzeniu[131] [~]  cztery[31] pierwsza, druga, trzecia, i czwarta, zdarzeniu[131] za [~] sprzyja ich[42] siedem[31]: pierwsza druga, trzecia, czwarta, pita, szsta i sidma. 
938~Gruewski A.~O prawdopodobiestwie i statystyce~PZWS~1966~53~{brak}
Na[66] podstawie[161] bada nad[65] bardzo liczn[251] populacj ustalono, e czsto[111] w[66] niej[46] grupy[121] [~] wynosi trzydzieci[34] osiem[34] procent[122], czsto[111] jednoczesna [~] i [~] osiem[34] procent[122], czsto[111] za [~] lub [~] siedemdziesit[34] sze[34] procent[122]. Obliczy na[66] podstawie[161] tych[222] danych[122] czsto[141] wystpowania[121] grupy[121] [~] w[66] tej[261] populacji[161]. 
939~Gruewski A.~O prawdopodobiestwie i statystyce~PZWS~1966~66~{brak}
Jeli poprowadzimy przez[64] punkt[141] [~] styczn[141] [~] do[62] tego[221] okrgu[121], to[9] dwa[31] boki[112] trjkta foremnego[221] wpisanego[221] w[64] ten[241] okrg[141] wychodzce[212] z[62] punktu [~] podziel kt[141] ppeny[241] na[64] trzy[34] rwne[242] czci[142] po[64] szedziesit[34] stopni. Niech [~] i [~] bd[55] dwoma pozostaymi wierzchokami tego[221] trjkta. Kada ciciwa poprowadzona z[62] [~] do[62] dowolnego[221] punktu na[66] uku[161] [~] bdzie wiksza od[62] boku[121] trjkta wpisanego[221]. 
940~Gruewski A.~O prawdopodobiestwie i statystyce~PZWS~1966~121~{brak}
W[64] podobny[241] sposb[141] bdziemy[56] postpowali[52] dla[62] zmiennych[122] cigych[222]. Sumowa prawdopodobiestw w[66] tym[261] przypadku[161] jednak nie mona wobec[62] nieprzeliczalnej[221] mnogoci[121] [~]. Aby[9] unikn rachunku[121] cakowego[121] uciekniemy[501] si do[62] opisu opartego[221] na[66] interpretacji[161] geometrycznej[261] rozkadu zmiennej[121] cigej[221], a mianowicie: kadej[231] liczbie[131] rzeczywistej[231] [~], jako[64] warto[141] dystrybuanty[121] zmiennej[121] cigej[221] w[66] tym[261] punkcie, przypisujemy liczb, ktra jest polem figury[121]. 
941~Gruewski A.~O prawdopodobiestwie i statystyce~PZWS~1966~142~{brak}
Przedostatnia kolumna tej[221] tablicy[121] zawiera teoretyczne[242] liczebnoci[142] obliczone[242] przy[66] zaoeniu[161], e rozkad[111] wzrostu jest normalny[211], ostatnia za kolumna  empiryczna, a wic wyniki[112] obserwacji[122]. Do dua zgodno[111] liczb obu[32] kolumn potwierdza wyraon[241] ju tez, e rozkad[111] wzrostu jednorodnej[221] grupy[121] ludnoci[121] jest normalny[221]. Wyej podane[242] czynnoci[142], ktre[212] doprowadzaj do[62] kolumny[121] wartoci[122] [~], nazywamy wyrwnaniem szeregu[121] empirycznego[221] wedug[62] prawa[121] normalnego[221]. 
942~Gruewski A.~O prawdopodobiestwie i statystyce~PZWS~1966~155~{brak}
Wariancja sumy[121] dowolnej[221] iloci[121] wzajemnie niezalenych[222] zmiennych[122] losowych[222] rwna[211] jest sumie[131] wariancji[122] tych[222] zmiennych[122]. Twierdzenie[111] to[211] zostao[57] udowodnione[211] zarwno dla[62] zmiennych[122] dyskretnych[222], jak[9] i cigych[222]. Niech [~] oznacza[55] sum oczek jakie[212] uka[501] si w[66] jednym[261] rzucie trzema kostkami szeciennymi. Obliczy [#] 
943~Gruewski A.~O prawdopodobiestwie i statystyce~PZWS~1966~210~{brak}
Dzielc obie[34] strony[142] powyszej[221] rwnoci[121] przez[64] [~] i biorc pod[64] wag wzr[141] otrzymujemy przyblion[241] warto[141] [~] ktr[241] oznaczamy [~] przez[64] w[66] paragrafie szstym[261] i czwartym[261] podane[211] zostao[57] (bez[62] dowodu) tak zwane[211] lokalne[211] twierdzenie[111] de[+] Moivra-Laplacea[/][121] graniczne[211] w[66] nastpujcej[261] postaci[161]: [&] 
944~Gruewski A.~O prawdopodobiestwie i statystyce~PZWS~1966~231~{brak}
Skoro jednak zdarzenie[111] to[211] zaszo, to[9] musiao ono zaj[5] tylko z[62] przyczyn istotnych[222], a wic rednie[112] arytmetyczne [~] rni[501] si istotnie, to[41] znaczy ich[42] rnicy[121] nie mona wytumaczy wahaniami przypadkowymi, w[66] granicach w[66] ktrych[262] mieszcz[501] si rnice[112] rednich[122] prb wylosowanych[222] z[62] tej[221] samej[221] populacji[121] generalnej[221]. 
945~Mostowski A.W.~Rozwizywanie rwna algebraicznych~PZWS~1964~34~{brak}
Wida std, e iloczyn[111] znakw [~] oraz [~] musi by taki[211] jak[9] znak[111] [~]. Jeeli [~] jest nieujemne[211], to[9] pierwsza i czwarta para[111] wartoci[122] [~] oraz [~] spenia rwnanie[141] [~]. Jeeli [~] jest ujemne[211], to druga i trzecia para spenia to[241] rwnanie[141]. 
946~Mostowski A.W.~Rozwizywanie rwna algebraicznych~PZWS~1964~81~{brak}
Wzr[111] ma szczeglnie prost[241] posta[141], gdy zastosujemy go[44] do[62] obliczania[121] pierwiastkw z[62] jednoci[121]. Liczba jeden[31] ma niezwyk[241] prost[241] posta[141] trygonometryczn[241]: [~]. Moemy pomin. Pierwiastki[112] stopnia [~] bd: [&] 
947~Mostowski A.W.~Rozwizywanie rwna algebraicznych~PZWS~1964~89~{brak}
Wemy dwa[34] koa[142]: gdzie promie[111] [~] pierwszego[221] z[62] nich[42] jest bardo may[211], promie[111] za [~] drugiego[221] z[62] nich[42] jest bardzo duy[211]. Gdy promie[111] [~] pierwszego[221] koa[121] jest may[211], to[9] obraz[111] tego[221] koa[121] na[66] paszczynie[161] [~] jest[57] pooony[211] blisko[62] punktu [~] wynika std, e krzywa[111] bdca[211] obrazem pierwszego[221] koa[121] przez[64] przeksztacenie[141] nie obiega punktu [~], gdy ten[211] znajduje[501] si na[+] zewntrz krzywej[121]. 
948~Mostowski A.W.~Rozwizywanie rwna algebraicznych~PZWS~1964~136~{brak}
Metod t pokaemy na[66] przykadzie rwnania[121]. Zauwamy najpierw, e rwnanie[111] to[211] posiada pierwiastek[141] zawarty[241] w[66] przedziale drugim[261] mniejszy[241] od[62] [~]. Rzeczywicie oznaczajc przez[64] lew[241] stron rwnania[121] [~] mamy[5] [~]. Obliczamy, e wic na[+] pewno midzy[65] wartoci [~] ley taki[211] punkt[111] [~], dla[62] ktrego[221] [~]. Przedstawiamy szukany[241] pierwiastek[141] w[66] postaci[161] [~] gdzie [~], poniewa [~]. Wic stosujc opisane[241] przedstawienie[141] mamy[5] [~], czyli [~]. 
949~Janowski W.~Przeksztacenia izometryczne na paszczynie~PZWS~1964~26~{brak}
Cz[111] ta wic jest figur wypuk[251], podczas[+] gdy druga cz[111] wasnoci[121] takiej[221] nie posiada. Doczajc do[62] pierwszej[221] lini aman[241], otrzymujemy figur zwan[241] wieloktem wypukym[251] lub wielobokiem wypukym[251]. Wieloktem wypukym[251] nazywamy figur powsta[241] przez[64] doczenie[141] amanej[121] wypukej[221] do[62] wypukej[121] z[62] czci[122], a[64] jakie[242] amana[111] rozdzielia paszczyzn. amana[111] zamknita wklsa[211] wyznacza na[66] paszczynie[161] wielokt[141], ktry[241] nazywamy wklsym[251]. 
950~Janowski W.~Przeksztacenia izometryczne na paszczynie~PZWS~1964~68~{brak}
W[66] przeksztaceniu[161] tym[261] punkt[111] [~] odwzorowuje[501] si na[64] punkt[141] [~], a kady[211] punkt[111] [~] prostej[121] [~] na[64] siebie[44]: [~]. Przeksztacenie[111] [~] jest wic albo symetri [~] wzgldem[62] osi[121] [~] albo przeksztaceniem tosamociowym[251] [~], poniewa w[66] tych[262] tylko przeksztaceniach izometrycznych[262] prosta[111] i jej[42] obraz[111] pokrywaj[501] si. 
951~Janowski W.~Przeksztacenia izometryczne na paszczynie~PZWS~1964~115~{brak}
Zatem i odlego[111] od[62] jednej[221] z[62] prostych[122] rwnolegych[222] do[62] punktu drugiej[221] z[62] nich[42] nie zaley ani od[62] wyboru punktu na[66] prostej[161], ani te od[62] wyboru prostej[121] na[66] ktrej[261] wzito punkt[141]. Przeprowadzone[211] rozumowanie[111] uzasadnia wprowadzenie[141] nastpujcego[221] okrelenia[121]: odlegoci dwch[32] prostych[122] rwnolegych[222] nazywamy odlego[141] dowolnego[221] punktu jednej[221] z[62] tyczh[222] prostych[122] od[62] drugiej[221]. 
952~Janowski W.~Przeksztacenia izometryczne na paszczynie~PZWS~1964~123~{brak}
Kady[211] kt[111] przystajcy[211] do[62] kta [~] nazwiemy rwnie sum ktw [~] i [~]. Suma[111] ktw [~] i [~] nie zawsze istnieje, poniewa nie zawsze mona zbudowa odpowiednie[242] kty[142] kolejne[242]. Suma[111] dwch[32] ktw wypukych[222] istnieje zawsze a suma[111] dwch[32] ktw wklsych[222] nie istnieje nigdy. Suma[111] kta wypukego[221] [~] i wklsego[221] [~] istnieje wtedy tylko, gdy kt[111] [~] jest mniejszy[211] albo rwny[211] ktowi [~]. 
953~Janowski W.~Przeksztacenia izometryczne na paszczynie~PZWS~1964~157~{brak}
Jednake dla[62] kadego[221] wielokta [~] o[66] bokach mona wykona nastpujc[241] konstrukcj. Obierzmy na[66] paszczynie[161] dowoln[241] pprost[141] [~] i odmy przy[66] niej[46] od[62] pocztku[121] [~] po[66] obranej[261] stronie[161] jeden[241] z[62] ktw wielokta, nastpnie zbudujmy kolejny[241] kt[141] przystajcy[241] do[62] innego[221] z[62] ktw wielokta [#] 
954~Janowski W.~Przeksztacenia izometryczne na paszczynie~PZWS~1964~170~{brak}
Przez[64] wierzchoki[142] [~], i [~] trjkta [~] poprowadmy rwnolege[142] do[62] przeciwlegych[222] bokw. Punkty[142] przecicia[121] tych[222] prostych[122] oznaczmy odpowiednio przez[64] [~]. Na[66] mocy[161] poprzedniego[221] twierdzenia[121] punkt[111] [~] jest rodkiem odcinka [~] i odcinki[112] [~] i [~] s rwnolege[212]. Zatem prosta[111] [~] jest prostopada[211] do[62] [~]. 
955~Piegat E.~Wektory i geometria~PZWS~1964~5~{brak}
Zrobimy to[44] w[64] sposb[141] nastpujcy[241]. Na[66] prostej[161] wybieramy dowolny[241] punkt[141], ktry[241] oznaczamy liczb [~]. Wybieramy jeszcze na[66] tej[261] osi[161] nad[65] punktem [~] drugi[241] punkt[141], ktry[241] oznaczymy na[64] przykad[141] liczb [~]. Punkt[111] [~] bdzie[56] odpowiada[52] temperaturze[131] zero stopni Celsjusza[/][121], a punkt[111] [~] temperaturze[131] plus[8] dziesi stopni Celsjusza[/][121]. 
956~Piegat E.~Wektory i geometria~PZWS~1964~13~{brak}
Stanowi one mianowicie boki[142] rwnolegoboku[121], ktrego[221] przektna[111] przedstawia sum [~]. Przestawienie[111] skadnikw nie zmienia sumy[121], gdy jest ni[45] oczywicie w[66] obu[36] przypadkach ta sama przektna[111] tego[221] samego[221] rwnolegoboku[121]. Prawo[111] to[211] nosi nazw[141] prawa[121] przemiennoci[121] dodawania[121] wektorw. Pokaemy, e dodawanie[111] wektorw podlega  podobnie jak[9] dodawanie[111] liczb  prawu cznoci[121]. 
957~Piegat E.~Wektory i geometria~PZWS~1964~93~{brak}
Pokazalimy zatem, e dla[62] dowolnego[221] czworocianu [~] istnieje dokadnie jeden[211] punkt[111] o[66] tej[261] wasnoci[161], e wektory[112] czce[212] ten[241] punkt[141] z[65] wierzchokami czworocianu daj w[66] sumie[161] wektor[141] zerowy[241]. Dla[62] danego[221] czworocianu punkt[141] ten[241] mona skonstruowa geometrycznie w[64] sposb[141] nastpujcy[241]: Niech [~] oznacza[55] dowolny[241] punkt[141]. czymy punkt[141] [~] z[65] wierzchokami czworocianu i dodajemy  w[64] myl[141] prawa[121] rwnolegoboku[121]  wektory[142] o[66] kocach [#]. 
958~Piegat E.~Wektory i geometria~PZWS~1964~101~{brak}
W[66] czworocianie[161] ortocentrycznym[261] wszystkie[212] wysokoci[112] przechodz przez[64] jeden[241] punkt[141] [~], zwany[241] ortocentrum[151] czworocianu. Prawdziwe[211] jest rwnie twierdzenie[111] odwrotne[211] do[62] udowodnionego[221], to[41] znaczy jeli w[66] czworocianie[161] wszystkie[212] wysokoci[112] przechodz przez[64] jeden[241] punkt[141], to[9] kade[212] dwie[31] jego[42] krawdzie[112] przeciwlege[212] s wzajemnie prostopade[212]. 
959~Pawlak Z.~Automatyczne dowodzenie twierdze~PZWS~1965~39~{brak}
Widzimy, e sposb[111] pisania[121] tablicy[121], opisujcej[221] przebieg[141] procesu, jest dla[62] porzdku[121] wzduny[211] cakiem inny[211] ni[9] dla[62] porzdku[121] poprzeczny[211]. W[66] poprzedniej[261] tablicy[161] operacje[112] procesu byy[57] wykonywane[212] w[66] takim[261] samym[261] porzdku[161], w[66] jakim[261] byy[57] wpisywane[212] do[62] tablicy[121]. Dla[62] porzdku[12] wzduny[211] jest odwrotnie: wykonujemy zawsze ostatni[241] wpisan[241] do[62] tablicy[121] operacj. Dla[62] dokadniejszego[221] zrozumienia[121] rnicy[121] midzy[65] oboma porzdkami proponujemy czytelnikowi wykonanie[141] kilku[32] prostych[222] przykadw. 
960~Pawlak Z.~Automatyczne dowodzenie twierdze~PZWS~1965~86~{brak}
Ostatnia instrukcja [~] powoduje przesanie[141] obliczonej[221] przesanki[121] z[62] akumulatora pod[64] adres[141] podany[241] pod[65] adresem [~]. W[66] rezultacie obliczona przesanka znajdzie[501] si w[66] odpowiednim[261] miejscu[161] bloku[121] roboczego[221]. W[66] bloku[161] [~] odbywa[501] si obliczenie[111] drugiej[221] przesanki[121]. Obliczenie[111] to[211] zaczyna[501] si rwnie od[62] instrukcji[121] [~], pobierajcej[221] badan[241] hipotez z[62] bloku[121] roboczego[221] akumulatora. 
961~Pawlak Z.~Automatyczne dowodzenie twierdze~PZWS~1965~128~{brak}
Celem[151] tego[221] programu jest odszukanie[111] gwnego[221] spjnika dwuargumentowego[221] w[66] formie[161] wchodzcej[261] w[64] skad[141] sekwentu. Program[141] ten[241] podzielimy rwnie na[64] trzy[34] bloki[142] [~], ktrych[222] oznaczenie[111] jest podobne[211] do[62] blokw [~] w[66] poprzednim[261] programie. Dlatego od[+] razu przystpimy do[62] omwienia[121] kolejnych[222] blokw. 
962~Lelek A.~Zbiory~PZWS~1966~10~{brak}
Wobec[62] cznoci[121] dodawania[121] zbiorw moemy nie pisa nawiasw przy[66] braniu[161] sumy[121] skoczonej[221] liczby[121] zbiorw  bez[62] wzgldu na[64] to[44], w[66] jakiej[261] kolejnoci[161] zbiory[112] bd[57] sumowane[212], rezultat[111] pozostanie[5] bowiem taki[211] sam[211]. To[211] samo[41] dotyczy mnoenia[121] zbiorw. Dla[62] dowolnego[221] skoczonego[221] ukadu zbiorw [~] mamy[5] wic okrelon[241] ich[42] sum. 
963~Lelek A.~Zbiory~PZWS~1966~31~{brak}
Pary[112] uporzdkowane[212] i s sobie[43] rwne[212] wtedy i tylko wtedy, gdy [~]. Inn[241] sytuacj mamy dla[62] zbiorw dwuelementowych[222] poniewa zawsze. Zbir[111] z[62] elementw mona[54] by zatem nazywa par nieuporzdkowan[251]. Zbir[111] wszystkich[222] par uporzdkowanych[222] gdzie przebiega zbir[111], a przebiega zbir[111], nazywamy iloczynem kartezjaskim[251] zbiorw i. Iloczyn[11] kartezjaski[211] zbiorw i oznaczamy przez[64]. 
964~Lelek A.~Zbiory~PZWS~1966~65~{brak}
Zawarto[111] zbioru jest niezmiennikiem topologicznym[251]. Co[41] wicej, jest ona niezmiennikiem przeksztace, cigych[222], to[41] znaczy obraz[111] zbioru zwartego[221] przez[64] dowolne[241] przeksztacenie[141] cige[241], niekoniecznie bdce[241] homomorfizmem, jest zbiorem zwartym[251]. Czytelnik zechce to[44] sprawdzi, wychodzc z[62] definicji[122] zbioru zwartego[221] i cigoci[121] przeksztacenia. Bezporednio z[62] definicji[121] przestrzeni[122] zwartych[222] wynika take, i jeli przestrze[111] metryczna jest zwarta, to[9] kady[211] jej[42] podzbir[111] domknity[211] te jest zwarty[211]. 
965~Lelek A.~Zbiory~PZWS~1966~73~{brak}
Funkcja [~] bywa[57] nazywana funkcj schodkow[251]. Zbir[111] Cantora[/][121] [~] jest w[66] silnym[261] stopniu niespjny[211]. Jeli rozpatrywa go[44] jako[64] przestrze[141] metryczn[241], to[9] nie tylko znajdzie[501] si podzbir[111] rny[211] od[62] przestrzeni[121] i niepusty[211] [~], ktry[211] bdzie jednoczenie otwarty[211] i domknity[211] w[66] [~], ale taki[211] podzbir[111] [~] moe[5] by[57] dobrany[211] tak, aby[9] zawiera dowolny[211] z[62] gry[121] dany[241] punkt[141]. 
966~Lelek A.~Zbiory~PZWS~1966~120~{brak}
Jeli do[62] punktu dochodz w[66] krzywej[161] [~] wicej ni[9] trzy[31] uki[112] na[64] przykad[141] gdy jest on wsplnym[251] kocem czterech[32] ukw rozcznych[222] poza[65] nim[45] to[9] rzd[111] rozgazienia[121] krzywej[121] [~] w[66] tym[261] punkcie wynosi cztery[34]. Wreszcie punkty[142], ktrych[222] jest najwicej, bdce[242] kocami dokadnie dwch[32] ukw w[66] [~] mona nazwa punktami o[66] rzdzie rozgazienia[121] drugiego[221]. 
967~Lelek A.~Zbiory~PZWS~1966~154~{brak}
Badanie[111] cel[122] n-wymiarowych[222], ich[42] brzegw i pooenia[121] w[66] przestrzeniach euklidesowych[262] wchodzi w[64] zakres[141] specjalnego[241] dziau topologii[121], zwanego[221] topologi geometryczn[251]. Topologia geometryczna szczeglnie rozwina[501] si w[66] ostatnich[262] latach kiedy to[8] zostay[57] w[66] niej[46] osignite[212] wane[212] rezultaty[112], powstay[5] nowe[212] zagadnienia[112] i kierunki[112]. 
968~Lelek A.~Zbiory~PZWS~1966~162~{brak}
Cig[111] [~] nie moe[5] wic by nieskoczony[211], bo wszystkich[222] trjktw siatki[121] jest skoczenie[8] wiele[31]. Kocowy[211] trjkt[111] [~] cigu[121] musi mie bok[141] lecy[241] na[66] brzegu[161] trjkta [~] i kocom tego[221] boku[121] s[57] przypisane[212] punkty[112] [~] i [~]. W[66] przeciwnym[261] bowiem razie cig[111] moglibymy przeduy o[64] co[+] najmniej jeszcze jeden[241] trjkt[141]. 
969~Lelek A.~Zbiory~PZWS~1966~196~{brak}
Widzielimy poprzednio, e kompleks[111] zoony[211] ze[62] wszystkich[222] cian waciwych[222] sympleksu [~] daje triangulacj krzywoliniow[241] sfery[121] [~]. Dla[62] [~] to[41] jest dla[62] triangulacji[121] sfery[121] [~], w[66] kompleksie tym[261] s cztery[31] sympleksy[112] zero-wymiarowe[212], sze[31] sympleksw jedno-wymiarowych[222] i cztery[31] sympleksy[112] dwu-wymiarowe[212] [&] 
970~Lelek A.~Zbiory~PZWS~1966~209~{brak}
Taki[211] acuch[111] musiaby by n-plus-jednowymiarowy[211], a sympleksy[112] n-plus-jednowymiarowe[212] w[66] naszej[221] triangulacji[121] w[+] ogle nie wystpuj, jako[+] e wymiar[111] [~] rozmaitoci[121] [~] wynosi. Przeto cykl[111] [~] nie jest homologiczny[211] zeru[131]. Z[62] tego[221] powodu [~] daje zoony[211] z[62] jednego[221] cyklu[121] ukad[141] homologicznie niezaleny[241]. adne[212] dwa[31] rne[212] cykle[112] nie s ju homologicznie niezalene[212]. 
971~Lelek A.~Zbiory~PZWS~1966~217~{brak}
Co[41] wicej, wieloboki[112] wystpujce[212] w[66] rozkadzie bd[56] mogy[52] by krzywoliniowe[212], a wic bd dyskami. Ten[211] odpowiednik[111] triangulacji[121] przy[66] pomocy[161] dyskw zamiast[62] trjktw bdzie[57] przez[64] nas[44] okrelony[211] do oglnie. Zachowa on mimo[64] to[44] niektre[242] wasnoci[142] triangulacji[121] i bdzie mona, jak[9] si okae[501], nada mu intuicyjn[241] tre[141] geometryczn[241]. 
972~Sierpiski W.~O teorii mnogoci~PZWS~1964~15~{brak}
Gdybymy chcieli[54] otrzyma cig[141] nieskoczony[241], w[66] ktrym[261] kada liczba wymierna dodatnia wystpuje raz[141] i tylko raz[141], wystarczyoby w[66] naszym[261] cigu[161] pozostawi tylko te[242] uamki[142], ktre[212] s nieprzywiedlne[212]. Widzimy wic, e zbir[111] wszystkich[222] liczb wymiernych[222] dodatnich[222] jest przeliczalny[211]. Jasne[211] te jest, e zbir[111] wszystkich[222] liczb wymiernych[222] ujemnych[222] jest przeliczalny[211]. 
973~Sierpiski W.~O teorii mnogoci~PZWS~1964~28~{brak}
Nie kady[241] zbir[141] potrafimy uporzdkowa: nie potrafimy na[64] przykad[141] uporzdkowa zbioru wszystkich[222] zbiorw punktw danej[221] prostej[121]. Zbir[111] skoczony[211], zoony[211] z[62] [~] rnych[222] elementw moe by[57] uporzdkowany[211] na[64] tyle[34] rnych[222] sposobw, ile[31] jest permutacji[122] z[62] [~] elementw, to[41] jest na[64] [~] sposobw. Na[64] przykad[141] zbir[11], zoony[211] z[62] dwch[32] rnych[222] elementw [~] i [~], moemy uporzdkowa na[64] dwa[34] sposoby[142]. 
974~Pawlak Z.~Gramatyka i matematyka~PZWS~1965~31~{brak}
Dla[62] uproszczenia[121] przyjlimy tylko trzy[34] zmienne[142] oraz cztery[34] dziaania[142]. Oczywicie, liczba zmiennych[122] i symboli operacji[122] moe[5] by dowolna. W[66] formuach tych[262] wystpuj wszystkie[212] nawiasy[112]. Normalnie w[66] zapisie formu arytmetycznych[222] nie wszystkie[212] nawiasy[112] s konieczne[212]. Na[64] przykad[141] zamiast [~] moemy napisa [~]. Polecamy czytelnikowi zastanowienie[+] si[141], jaka powinna by gramatyka takiego[221] uproszczonego[221] jzyka arytmetycznego[221]. 
975~Janowski W.,Wiatrowski P.~Rachunek rniczkowy i cakowity~PZWS~1964~28~{brak}
Dobranie[111] do[62] liczby[121] liczby[121] oznacza wic, geometrycznie biorc, dobranie[141] do[62] przedziau[121] o[66] kocach przedziau o[66] kocach takiego[221], by[9] w[66] jego[42] punktach wartoci[112] funkcji[121] rniy[501] si od[62] mniej ni[9] o[64] czyli by[9] bya[57] speniona nierwno[111] lub, co[41] na[64] jedno[44] wychodzi, nierwno[111]. Na[66] rysunku[161] symbole[112] i oznaczaj punkty[142], w[63] ktrych[262] nierwno[111] jest[57] speniona w[66] caym[261] przedziale. 
976~Janowski W.,Wiatrowski P.~Rachunek rniczkowy i cakowity~PZWS~1964~109~{brak}
Twierdzenie[111]. Funkcja [~] o[66] pochodnej[161] stale[8] dodatniej[261] (ujemnej[261]) w[66] przedziale [~] jest rosnc[251] (malejc[251]) w[66] tym[261] przedziale. Dowd[111]. Zajmijmy[501] si przypadkiem[151], gdy pochodna[111] jest stale[8] dodatnia w[66] przedziale. Dowd[111] twierdzenia[121] w[66] przypadku[261], gdy pochodna[111] jest stale[8] ujemna, bdzie analogiczny[211]. Niech [~] bd[55] dowolnymi punktami przedziau [#] 
977~Janowski W.,Wiatrowski P.~Rachunek rniczkowy i cakowity~PZWS~1964~117~{brak}
Pole[111] prostokta przy[66] danym[261] obwodzie [~] jest najwiksze[211], gdy dugo[111] dowolnego[121] boku[121] jest rwna[211] jednej[231] czwartej[131] [~], czyli szukanym[251] prostoktem jest kwadrat[111]. Przykad[111] trzeci[211], przy[66] rzucie ukonym[261] punkt[111] materialny[211] zakrela tor[141] o[66] rwnaniu[161] [~]. Znale maksymalne[241] wzniesienie[141] punktu. 
978~Janowski W.,Wiatrowski P.~Rachunek rniczkowy i cakowity~PZWS~1964~164~{brak}
Rwnanie[111] pierwsze[211] ma z[62] zaoenia[121] tylko jeden[211] pierwiastek[111] w[66] przedziale [~] wic [~]. Podobnie dowodzi si[41], e cig[111] nieskoczony[211] [~] jest zbieny[211] do[62] [~]. Ze[62] wzoru (sidmego[221]) wzgldnie (smego[22]) mona oblicza dowolne[242] przyblienia[142] [~] pierwiastka[121]. Zastpujc pierwiastek[141] pewnym[251] przyblieniem [~] popenia si[41] przy[66] tym[46] bd[141]. 
979~Janowski W.,Wiatrowski P.~Rachunek rniczkowy i cakowity~PZWS~1964~171~{brak}
Analogiczn[241] nierwno[141] otrzymujemy dla[62] przyblienia[121] [~]. Wzr[111] (dwudziesty[211]) pozwala oszacowa bd[141] przyblienia[121] [~] za[65] pomoc bdu przyblienia[121] [~]. Bd[141] przyblienia[121] [~] mona oszacowa ze[62] wzoru (jedenastego[221]), wzr[141] ten[241] bowiem, jako[64] oglnie obwizujcy[241] stosuje si[41] take w[66] rozwaanym[261] zagadnieniu[161]. Przykad[111]. Znale pierwiastek[141] rwnania[121] [~] w[66] przedziale [~] z[65] dokadnoci zero caych[122] jedna dziesiciotysiczna[111]. 
980~Janowski W.,Wiatrowski P.~Rachunek rniczkowy i cakowity~PZWS~1964~208~{brak}
Wprowadzimy teraz pojcie[141] granicy[121] cigu[121]. Granic cigu[121] nieskoczonego[221] zdefiniujemy analogicznie jak[9] granic funkcji[121] w[66] nieskoczonoci[161]. Cig[111] nieskoczony[211] [~] ma granic (albo dy do[62] [~]) jeeli dla[62] dowolnej[221] liczby[121] [~] istnieje liczba [~] taka, e dla[62] wszystkich[222] wskanikw [~] zachodzi nierwno[111] [#] 
981~Janowski W.,Wiatrowski P.~Rachunek rniczkowy i cakowity~PZWS~1964~223~{brak}
Dowodzi si[41] rwnie: [~]. Twierdzenia[121]. Funkcja ograniczona w[66] przedziale, ktrej[221] zbir[111] punktw niecigoci[121] jest skoczony[211], jest cakowalna. Z[62] wyej przytoczonej[221] definicji[121] wynika, e pojcie[111] caki[121] oznaczonej[221] pozostaje w[66] cisym[261] zwizku[161] z[65] polem figury[121] paskiej[221]. Uywajc symbolu[121] caki[121] oznaczonej[221] moemy napisa omwione[242] w[66] poprzednim[261] punkcie wzory[142] (drugi[241] i trzeci[241]) na[64] pole[141] w[66] nastpujcej[261] postaci[161]. 
982~Janowski W.,Wiatrowski P.~Rachunek rniczkowy i cakowity~PZWS~1964~245~{brak}
W[66] rozdziale pitym[261], paragrafie pierwszym[261], punkcie drugim[261] wskazalimy na[64] zwizek[141] caki[121] oznaczonej[221] z[65] polem figury[121] ograniczonej[221] ukiem dowolnej[221] linii[121] cigej[221] o[66] rwnaniu[161] znaczy takiej[221], e funkcja jest ciga, okrelonej[221] w[66] przedziale i prostymi[151]. Opierajc[501] si na[66] uzyskanych[262] wynikach wyprowadzimy teraz wzr[141] na[64] pole[141] wycinka ograniczonego[221] ukiem dowolnej[221] linii[121] cigej[221]. 
983~Ehrenfeucht A.~Ciekawy czworocian~PZWS~1966~16~{brak}
Punkt[111] [~] ley rwnie na[66] wysokociach [~] i [~] trjkta [~], zatem [~] jest ortocentrem[151] trjkta [~]. Sprbujmy teraz poszuka ortocentru[121] w[66] czworocianie[161]. Wemy znowu przypadek[141] szczeglny[241], a mianowicie rozpatrywany[241] czsto w[66] geometrii[161] elementarnej[261] ostrosup[141] trjktny[241] prawidowy[241], czyli czworocian[141], ktrego[221] jedna ciana na[64] przykad[141] [~], jest trjktem rwnobocznym[251], a trzy[31] pozostae[212] trjktami rwnoramiennymi. 
984~Ehrenfeucht A.~Ciekawy czworocian~PZWS~1966~45~{brak}
Wynika std, e w[64] kady[241] czworocian[141] mona wpisa kul[141]. Szukamy z[62] kolei[121] w[66] koszyczku[161], ktrego[221] dnem jest trjkt[111] [~] punktu [~] rwno odlegego[221] od[62] paszczyzn cian czworocianu [~]. Punkt[111] [~] jest rwno odlegy[211] od[62] paszczyzn [~] wtedy i tylko wtedy gdy w[66] czworocianach [~] wysokoci[112] spuszczone[212] z[62] wierzchoka [~] s rwne[212] [~]. 
985~Ehrenfeucht A.~Ciekawy czworocian~PZWS~1966~103~{brak}
Dowd[111] twierdzenia[121] Cavalieriego[/][121] w[66] przypadku[161] dwch[32] czworocianw sprowadza[501] si do[62] rozwaania[11] tych[222] samych[222] graniastosupw wewntrznych[222] i zewntrznych[222], o[66] ktrych[262] bya[5] mowa przy[66] pierwszej[261] metodzie[161] dowodu. Dwa[31] czworociany[112] speniajce[212] zaoenie[141] twierdzenia[121] Cavalieriego[/][121], s to[41] ostrosupy[112] o[66] rwnych[262] polach podstaw[122] i rwnych[262] wysokociach. Podstawmy je[44] na[66] tej[261] samej[261] paszczynie[161] [~] i podzielmy kady[241] z[62] nich[42] na[64] [~] czci[142] paszczyznami rwnolegymi do[62] paszczyzny[121] [~]. 
986~Wrona W.~Elementy rachunku wektorowego i geometrii analitycznej~PZWS~1964~23~{brak}
Wyznacznik[111] rwna[501] si wic sumie[131] iloczynw elementw dowolnego[221] wiersza przez[64] ich[42] dopenienia[142] algebraiczne[242]. Wyraenie[141] sme[241] nazywamy rozwiniciem wyznacznika wedug[64] elementw [~] tego[221] wiersza. Podobnie mona rozwija wyznacznik[141] wedug elementw dowolnej[221] kolumny[121]. Zastpmy jeszcze po[66] prawej[261] stronie[161] wzoru smego[221] pierwsze[242] czynniki[142] przez[64] odpowiednie[242] elementy[142] k-tego[221] wiersza. Otrzymamy w[64] ten[241] sposb[141] rozwinicie[141] wyznacznika o[66] dwch[36] jednakowych[262] wierszach. 
987~Wrona W.~Elementy rachunku wektorowego i geometrii analitycznej~PZWS~1964~47~{brak}
Dla[62] okrelenia[121] przemieszczenia[121] punktu ruchomego[221] nie wystarcza na[64] przykad[141] wiedzie, e odbyo[501] si ono wzdu[62] odcinka o[66] kocach [~] i [~], wana jest take wiadomo[111], w[66] jakim[261] kierunku[161] to[211] przemieszczenie[111] jest[57] dokonane[211], to[41] znaczy wiadomo[111], w[66] ktrym[261] kocu odcinka znajdowa[501] si punkt[111] ruchomy[211] przed[65] przemieszczeniem i w[66] ktrym[261] znajduje[501] si po[66] przemieszczeniu[161]. 
988~Wrona W.~Elementy rachunku wektorowego i geometrii analitycznej~PZWS~1964~88~{brak}
Wzr[141] ten[241] wypowiadamy krtko: rzut[111] sumy[121] wektorw jest rwny[211] sumie[131] rzutw tych[222] wektorw. Podobnie z[62] podobiestwa[121] odpowiednich[222] trjktw na[66] rysunku[161] czterdziestym[261] smym[261] wynika, e [~]. Wzr[141] ostatni[241] wypowiadamy w[66] postaci[161]: gdy wektor[111] pomnoymy przez[64] dowoln[241] liczb [~], to[9] jego[42] rzut[111] zostaje[57] pomnoony[211] przez[6] t sam[241] liczb [~]. 
989~uczyski M.,Opia Z.~O konstrukcjach trjktw~PZWS~1964~46~{brak}
Wyraone[212] twierdzeniami [~] warunki[112] konieczne[212] lub konieczne[212] i dostateczne[212] konstruowalnoci[121] pierwiastkw rwna algebraicznych[222] o[66] wspczynnikach wymiernych[262] niedwuznacznie informuj nas[44] o[66] tym[46], e dla[62] rwna stopni wyszych[222] ni[9] drugi[211] moliwo[111] konstrukcyjnego[221] wyznaczenia[121] ich[42] pierwiastkw istnieje tylko w[66] bardzo wyjtkowych[262] przypadkach, jest wynikiem szczliwego[221] zbiegu[121] okolicznoci[122] jest wyjtkiem a nie regu. 
990~Wrona W.~Elementy rachunku wektorowego i geometrii analitycznej~PZWS~1964~177~{brak}
Punkt[111] [~] porusza[501] si wic po[66] osi[161] [~] w[66] granicach od[62] [~] do[62] [~], a zatem porusza[501] si po[6] rednicy[161] okrgu[121] staego[221]. Otrzymujemy zatem nastpujce[241] twierdzenie[141] Cardana[/][121]. Jeeli okrg[111] toczy[501] si (bez[62] lizgania[121]) po[66] stronie[161] wewntrznej[261] okrgu[121] staego[221] o[66] dwa[34] razy[142] wikszym[261] promieniu, to[9] kady[211] punkt[111] toczcego[+] si[221] okrgu[121] opisuje rednic okrgu[121] staego[221]. 
991~Wrona W.~Elementy rachunku wektorowego i geometrii analitycznej~PZWS~1964~185~{brak}
Gdy [~] to[41] znaczy, gdy prosta[111] jest rwnolega[211] do[62] osi[121] [~] rwnanie[111] drugie[211] jest rwnaniem liniowym[251] i ma dokadnie jedno[241] rozwizanie[141] [~] gdzie [~]. Zatem: kada prosta[111] rwnolega[211] do[62] osi[121] paraboli[121] przecina parabol dokadnie w[66] jednym[261] punkcie 
992~Wrona W.~Elementy rachunku wektorowego i geometrii analitycznej~PZWS~1964~212~{brak}
Hiperbola jest to[41] miejsce[111] geometryczne[211] punktu [~] dla[62] ktrego[221] warto[111] bezwzgldna rnicy[121] odlegoci[121] od[62] dwch[32] staych[222] punktw [~], zwanych[222] ogniskami, jest staa[211]. Oznaczmy t sta przez[64] [~], odlego[141] ognisk przez[64] [~], a odlego[141] ruchomego[221] punktu hiperboli[121] [~] od[62] ognisk [~] i [~]. 
993~Wrona W.~Elementy rachunku wektorowego i geometrii analitycznej~PZWS~1964~266~{brak}
Warunkiem koniecznym[251] i dostatecznym[251] zerowania[+] si[121] wektora jest, jak[9] wiadomo, zerowanie[+] si[111] wszystkich[222] wsprzdnych[122]. Warunek iloczynu [~] przybiera wic na[66] podstawie[161] pitej[261], przy[66] zaoeniu[161] [~], posta[141] to[41] znaczy dwa[31] wektory[112] s rwnolege[212] wtedy i tylko wtedy, gdy maj wsprzdne[142] proporcjonalne[242]. 
994~Wrona W.~Elementy rachunku wektorowego i geometrii analitycznej~PZWS~1964~274~{brak}
Wspczynniki[112] przy[66] zmiennych[162] [~] w[66] rwnaniu[161] oglnym[261] s wsprzdnymi[152] pewnego[221] wektora niezerowego[221] [~] w[66] prostopadego[221] do[62] tej[221] paszczyzny[121]. Wykaemy, e odwrotnie kade[211] rwnanie[111] liniowe[211] postaci[121] drugiego[221], gdzie [~] nie s jednoczenie rwne[212] zeru, przedstawia paszczyzn. Istotnie, niech na[64] przykad[141] [~] nie rwna[551] si zero[111]. 
995~Niemirski H.~W wiecie wyobrani matematycznej~PZWS~1963~89~{brak}
Przedumy wysoko[141] [~] bryy[121] do[62]  na[+] razie dowolnego[221]  punktu [~], a nastpnie poprowadmy paszczyzny[142] przez[64] ten[241] punkt[141] i boki[142] otrzymanego[221] trjkta. Powstan trzy[31] jednakowe[212] romby[112] (jednym[251] z[62] nich[42] jest [~]), odcinajce[212] trzy[34] naroa[142] graniastosupa z[65] wierzchokami [~], naroa[112] te[212] maj posta[141] ostrosupw trjktnych[222]. 
996~Pawlak Z.~Gramatyka i matematyka~PZWS~1965~37~{brak}
Nie moemy natomiast symbolu[121] [~] zastpi znakiem [~], otrzymamy bowiem wtedy wyraenie[141] [~], ktre[211] nie jest popraw[251] formu matematyczn[251]. A wic i w[66] przypadku[161] formu matematycznych[222] moemy operowa pojciem kategorii[121] syntaktycznej[221]. Oczywicie przy[66] kadym[261] takim[261] podstawieniu[161] zmieniamy sens[141] zdania[121] lub formuy[121], lecz jak[9] ju to[44] kilkakrotnie podkrelalimy, sensem zda chwilowo si nie interesujemy[501]. Struktura zdania[121] natomiast przy[66] takich[262] podstawieniach pozostaje bez[62] zmiany[121]. 
997~Pawlak Z.~Gramatyka i matematyka~PZWS~1965~74~{brak}
Mona bada, jakie[212] reguy[112] rzdz poprawnoci zda, to[41] znaczy poprawnoci programw w[66] tym[261] jzyku, inaczej mwic  jak[241] ten[211] jzyk[111] posiada gramatyk rozwaany[211] jzyk[111] jest doskona[251] ilustracj faktu, e badanie[111] tylko struktury[121] zda jzyka, jakkolwiek bardzo wane[211], nie jest wystarczajce[211]. Z[62] regu gramatycznych[222] jzyka nie wynika bowiem znaczenie[111], a to[41] dla[62] nas[42] jest ostatecznie najwaniejsze[211]. 
998~Pawlak Z.~Gramatyka i matematyka~PZWS~1965~98~{brak}
Jeeli sterowanie[211] jest w[66] stanie[161] kocowym[261], maszyna zatrzymuje[501] si i przerywa dziaanie[141]. Poniewa alfabet[111] oraz liczba stanw maszyny[121] s skoczone[212], zachowanie[141] maszyny[121] moemy opisa w[66] postaci[161] tablicy[121] charakterystycznej[221], podobnie jak[9] to[44] czynilimy dla[62] maszyny[121] Turinga[/][121]. W[66] tym[261] przypadku[161] jednak opis[111] taki[211] byby nieprzejrzysty[211] i dlatego posuymy[501] si opisem sownym[251]. 
999~Wjcicki S.~Zasady eksperymentu~MON~1964~26~{brak}
Zdarzeniu[131] temu mona przypisa w[66] zalenoci[161] od[62] warunkw nieskoczenie[8] wiele[34] stopni prawdopodobiestwa[121]. Ten[211] fakt[111] wanie sta[501] si przyczyn powstania[121] logik[122] wielowartociowych[222], od[62] trjwartociowej[221] a po[64] logik nieskoczenie[8] wielowartociow[241]. Przy[66] badaniu[161] zalenoci[122] moe[5] si okaza[501], e jeden[211] z[62] badanych[222] czynnikw jest od[62] drugiego[221] niezaleny[211], przy[66] danych[262] wartociach innych[222] nieobojtnych[222] czynnikw lub nawet przy[66] jakichkolwiek[262] wartociach tych[222] czynnikw. 
1000~Wjcicki S.~Zasady eksperymentu~MON~1964~152~{brak}
Przyrzdy[142], w[66] ktrych[262] wielko[111] mierzona jest proporcjonalna do[62] szybkoci[122] ktowych[222] pewnej[221] czci[121] mechanizmu przyrzdu (to[41] jest do[62] liczby[121] obrotw), mona bardzo atwo wykona jako[64] przyrzdy[142] liczce[242]. Wic obracajc[+] si[241] cz[141] przyrzdu z[65] pierwszym[251] kkiem normalnego[221] dziesitnego[221] liczyda[121], mona okreli liczb obrotw wykonanych[222] przez[64] mechanizm[141] przyrzdu w[66] okrelonym[261] czasie. 
1001~Bogdaski K. i in.~W poszukiwaniu witamin~PZWL~{brak}~53~{brak}
Wpyw[111] temperatur minusowych[222] na[64] stopie[141] stabilnoci[121] witaminy[121] C[/] w[66] przechowywanych[262] jabkach jest tematem wielu[32] publikacji[122]. Wedug[62] jednej[221] z[62] nich[42] pen[241] stabilizacj poziomu zawartoci[121] uzyskuje si[41] w[66] temperaturze[161] minus dwadziecia stopni Celsjusza[/][121], pitnacie[34] procent[122] strat notuje przy[66] temperaturze[161] minus pitnacie stopni Celsjusza[/][121], pidziesit[34] procent[122] przy[66] minus dziesi stopni Celsjusza[/][121], wreszcie prawie[8] cakowity[241] rozkad[141] w[66] temperaturze[161] minus pi stopni Celsjusza[/][121]. 
1002~Bogdaski K. i in.~W poszukiwaniu witamin~PZWL~{brak}~87~{brak}
Obecnie s mao rozpowszechnione[212] z[65] wyjtkiem rzodkiewki[121], ktrej[221] znaczenie[111] polega na[66] zaspokajaniu[161] godu witaminowego[221] ju wczesn[251] wiosn, gdy na[66] rynku[161] znajduj[501] si wycznie bardzo drogie[212] produkty[112] spod[62] szka[121]. Oprcz[62] rzodkiewki[121] pewne[241] znaczenie[141] w[66] poszukiwaniu[161] witamin mogaby mie brukiew[111], zawierajca nieco karotenu, nikotynamidu zwanego[221] take niacyn lub witamin PP[/]. 
1003~Bogdaski K. i in.~W poszukiwaniu witamin~PZWL~{brak}~142~{brak}
Pamita te naley, e kadego[221] dnia musimy chocia raz[141] spoy surwk z[62] warzyw i surowe[242] owoce[142]. W[64] ten[241] sposb[141] mona wyrwna straty[142] skadnikw niezbdnych[22] dla[62] naszego[221] zdrowia, powstajce[242] przy[66] sporzdzaniu[161] kadej[221] potrawy[121] warzywnej[221] i owocowej[221], ktra bya[57] poddana[211] dziaaniu[131] wysokiej[221] temperatury[121]. 
1004~Skowron S., Roguski H.~O regeneracji utraconych czsci organizmu~WP~1963~32~{brak}
Tkanka wypeniajca ran nie odpowiada jednak w[66] peni[161] tej[231] tkance[131], ktra bya[5] tu poprzednio. Nazywamy j tkank bliznowat[251] i obecno[111] jej[42] wiadczy o[66] dokonanym[261] zranieniu[161]. Oczywicie, u[62] zych[222] regeneratorw[122] w[66] adnym[261] wypadku[161] nie nastpuje odtworzenie[111] utraconej[221] czci[121]. Jednak zablinienie[141] rany[121] naley te zaliczy do[62] ogu zjawisk regeneracyjnych[222],a raczej regulacyjnych[222]. 
1005~Skowron S., Roguski H.~O regeneracji utraconych czsci organizmu~WP~1963~66~{brak}
Pczki[112] nigdy nie wytwarzaj[501] si w[66] tej[261] czci[161] stubi[121], ktr[251] przyczepia[501] si ona do[62] podoa[121]. Jeeli natomiast wszczepimy kawaeczek[141] stubi[121], wycity[241] z[62] okolicy[121] otworu lecego[221] pomidzy[65] wiecem ramion, w[64] t cz[141], ktr[251] zwierz[111] przymocowuje[501] si do[62] podoa[121], to[9] wwczas rozwija[501] si nowa stubia. 
1006~Skowron S., Roguski H.~O regeneracji utraconych czsci organizmu~WP~1963~121~{brak}
Trzeci[251] grup zjawisk bdzie powstawanie[111] nowych[222] komrek nerwowych[222] na[64] skutek[141] podziaw innych[222] typw komrek lub te podziaw czciowo zrnicowanych[222] komrek nerwowych[222]. Ta ostatnia moliwo[111], dotychczas najczciej odrzucana, powinna by[57] czciej uwzgldniana wobec[62] nowych[222] spostrzee. Podobnie do[+] niedawna przyjmowano, e w[66] przeciwiestwie do[62] duych[222] zdolnoci[122] regeneracyjnych[222] obwodowych[222] wkien nerwowych[222], wkna[112] rdmzgowe[212] i rdrdzeniowe[212] nie maj tych[222] zdolnoci[122], [&] 
1007~Haduh S., Czerski P.~Problemy medycyny kosmicznej~PWN~1963~11~{brak}
Poniewa wartoci[112] cinienia[121] na[66] rnych[262] wysokociach s[57] znane[212], mona wic, nie ruszajc[501] si z[62] komory[121], symulowa przebywanie[141] na[66] wysokoci[161] na[64] przykad[141] tysic, pi tysicy czy trzydzieci tysicy metrw. Jednoczenie urzdzenia[112] komorowe[212] pozwalaj na[64] otrzymanie[141] rnych[222] prdkoci[122] wznoszenia[+] si[121] lub opadania[121]. W[66] nowoczesnych[262] komorach istniej urzdzenia[112] dodatkowe[212] pozwalajce[212] na[64] zmian temperatury[121]  ozibianie[141] lub nagrzewanie[141] wntrza[121] komory[121]. 
1008~Haduh S., Czerski P.~Problemy medycyny kosmicznej~PWN~1963~45~{brak}
Te[212] nieprzerwane[212] ruchy[112], zoone[212] pod[65] wzgldem[151] kierunkw i prdkoci[122], wypadaj z[62] naszego[221] odczucia[121] wanie na[64] skutek[141] swej[221] jednostajnoci[121]. Z[62] fizjologicznego[221] punktu widzenia[121] wana jest nie tylko warto[111], ale i kierunek[111] oddziaywania[121] na[64] czowiek[141] si przecieniowych[222]. Rozpatrujc je[44] pod[65] tym[251] ktem, moemy wyrni przecienia[142] dodatnie[242] dziaajce[242] na[64] czowieka[141] w[66] kierunku[161] gowa  nogi[112]. 
1009~Haduh S., Czerski P.~Problemy medycyny kosmicznej~PWN~1963~100~{brak}
wiczenia[112] polegay na[66] ruchach rk i skonach tuowia, analogicznych[262] jak[9] przy[66] pompowaniu[161] dtki[121]. Nikoajew[/] i Popowicz[/] take wykonywali wiczenia[142] gimnastyczne[242], brak[5] jednak bliszych[222] szczegw na[64] ten[241] temat[141]. W[66] zasadzie[161] lot[111] orbitalny[211] przebiega automatycznie. W[66] dotychczasowych[262] lotach zastosowano jednak rwnie ukady[142] sterownicze[242], umoliwiajce kosmonaucie[131] kontrolowanie[141] toru lotu. 
1010~Szafer W.~Z teki przyrodnika. Tom I~WP~1964~24~{brak}
Paleobotanik zacz zajmowa[501] si wczenie, bo ju w[66] roku[161] tysic osiemset osiemdziesitym[261] trzecim[261]. Przy[66] czym[46] pierwsze[242] kroki[142] na[66] polu[161] tych[222] trudnych[222] bada stawia z[65] pomoc znakomitego[221] geologa[121] krakowskiego[221], Stanisawa[/][121] Zarcznego[/][121]. W[64] pi[34] lat pniej by ju dobrze znanym[251] specjalist w[66] tym[261] dziale nauki[121], a kada jego[42] nowa rozprawa czy to[8] o[66] florze[161] triasu, czy jury[121], czy permokarbonu bya[5] prawdziwym[251] wydarzeniem naukowym[251], ... [&] 
1011~Szafer W.~Z teki przyrodnika. Tom I~WP~1964~79~{brak}
Parowanie[111] na[66] Saharze[/][161] jest olbrzymie[211]; jest ono pidziesit[34] do[62] stu[32] szedziesiciu[32] razy[122] wiksze[211] od[62] opadw. Rosa bardzo saba. Wiatr[111], uywajc piasku[121] i wiru jako[62] pociskw, uderza silnie o[64] powierzchni ska, kamieni[122] i rolin, mechanicznie niszczc je[44] w[66] procesie tak zwanej[221] korozji[121]. Wiatr[111] jest take tym[251] czynnikiem[151] wszechobecnym[251], ktry[211] na[66] pustyni[161] odgrywa podobn[241] rol, jak[241] gra[5] woda w[66] klimacie wilgotnym[261], ... [&] 
1012~Szafer W.~Z teki przyrodnika. Tom I~WP~1964~134~{brak}
Z[62] drzew liciastych[222] tylko dwie[31] topole[112] posiadaj pewne[241] znaczenie[141] (Populus[+] angustifolia[$] i Populus[+] tremuloides[$]). Jeeli do[62] tego[42] dodam, e wicej anieli poowa caego[221] Yellowstone[/] zajta jest[57] przez[64] czyste[242] drzewostany[142] sosnowe[242] (Pinus[+] Murrayaba[$]) i e tylko na[66] wilgotnych[262] zboczach grskich[262] i w[66] znaczniejszych[262] wysokociach wystpuj lasy[112] mieszane[212], to[9] jasne[211] bdzie dla[62] kadego[221], e nie w[66] lasach ley gwne[211] pikno[111] szaty[121] rolinnej[221]. 
1013~Szafer W.~Z teki przyrodnika. Tom I~WP~1964~168~{brak}
Szczliwym[251] bowiem trafem zaraz w[66] pierwszym[261] roku[161] powstania[121] Ogrodu Botanicznego[221] w[66] Krzemiecu[/] znalaz[501] si w[66] nim[46] ten[211] pikny[211] krzew[111], nikomu w[66] Europie[/][161] podwczas jeszcze nie znany[211]. W[66] pierwszym[261] []Katalogu[161] Rolin[] ogrodu krzemienieckiego[221], drukowanym[261] w[66] Krzemiecu[/] w[66] roku[161] tysic osiemset dziesitym[261], a bdcym[261] dzi biaym[251] krukiem bibliotecznym[251], znajduje[501] si o[66] tym[46] nastpujca wzmianka: [&] 
1014~Szafer W.~Z teki przyrodnika. Tom II~WP~1967~58~{brak}
Tymczasem akumulacja radioaktywnych[222] substancji[122] w[66] planktonie morskim[261] w[66] nastpstwie wybuchw bomb atomowych[222] w[66] wodzie[161] i w[66] powietrzu[161] przybraa ju niemal wszdzie na[66] Ziemi[161] tak olbrzymi[241] zakres[141], e groba zatrucia[121] pierwiastkami radioaktywnymi mrz Antarktydy[/][121] wzrosa[5]. Fakt[111] ten[211] jest tym[9] bardziej grony[211], e w[66] cigu[161] nastpnego[221] stulecia[121] racjonalnie wykorzystana naturalna produktywno[111] oceanw oparta o[64] fotosyntez planktonu zaway najwicej na[66] losach czowieka[121] na[66] Ziemi[161]. 
1015~Szafer W.~Z teki przyrodnika. Tom II~WP~1967~92~{brak}
Jakich[222] korzyci[122] naukowych[222] moemy oczekiwa po[66] prowadzonych[262] obecnie badaniach najstarszych[222] drzew na[66] wiecie przez[64] cztery[34] uniwersytety[142] amerykaskie[242] Uniwersytet[141] Kalifornijski[241], Uniwersytet[141] w[66] Pensylwanii[/][161], Uniwersytet[141] Harwarda[/][121] i Uniwersytet[141] w[66] Arizonie[/][161]? Pierwsze[211] i najwaniejsze[211] dla[62] nauki[121] znaczenie[111] prastarych[222] sosen kolczastych[222] polega na[66] tym[46], e te[212] najduej na[66] Ziemi[161] yjce[212] drzewa[112] s jedynym[251] swego[221] rodzaju[121], unikalnym[251] materiaem... [&] 
1016~Szafer W.~Z teki przyrodnika. Tom II~WP~1967~113~{brak}
Nie[+] ma dowodw na[64] to[44], e akuratnie rok[111] tysiczny[211], o[66] ktrym[261] powszechnie sdzono, e przyniesie koniec[141] wiata, by rzeczywicie dla[62] kultury[121] europejskiej[221] rokiem zwrotnym[251], oddzielajcym[251] pesymizm[141] teologiczny[241] od[62] narodzin i aktywnoci[121] religijnego[221] entuzjazmu, ktry[211] pniej znalaz swj[241] wyraz[141] przede[+] wszystkim w[66] reformach cystersjaskich[262]. Niemniej[9] faktem jest, e budziy[501] si ju wwczas do[62] ycia[121] nowe[212] prdy[112] w[66] architekturze[161] i w[66] sztuce[161], [&] 
1017~Szafer W.~Z teki przyrodnika. Tom II~WP~1967~147~{brak}
W[66] Krakowie[/][161], ktry[211] przechodzi w[66] tym[261] okresie szczeglnie burzliw[241] histori polityczn[241], rozwija[501] si dawniej ju (tysic siedemset osiemdziesity[211] trzeci[21]) zaoony[211] Ogrd[111] Botaniczny[211] prowadzony[211] najduej przez[64] Alojzego[/][141] Estreichera[/][141] (tysic siedemset osiemdziesity[211] szsty[211]  tysic osiemset pidziesity[211] drugi[211]), nastpnie za przez[64] Ignacego[/][141] Rafaa[/][141] Czerwiakowskiego[/][141] (tysic osiemset smy[211]  osiemdziesity[211] drugi[211]), autora[141] obszernych[222] uniwersyteckich[222] podrcznikw botaniki[121]. 
1018~Michalska H.~Zdrowie psychiczne~WP~1964~21~{brak}
Jednak takie[212] warunki[112] niedostatecznie wyjaniaj powstawanie[141] nerwic, bowiem nie u[62] wszystkich[222] wywouj one specyficzne[242] reakcje[142] lub zaburzenia[142] nerwicowe[242]. Najprawdopodobniej pewne[241] znaczenie[14] ma tu rwnie typ[111] ukadu nerwowego[221]. Gdy uraz[111] trafia na[64] podatny[241], wraliwy[241] lub nieodporny[241] grunt[141], prdzej i atwiej moe[5] doj[5] do[62] wystpienia[121] nerwicy[121]. 
1019~Michalska H.~Zdrowie psychiczne~WP~1964~110~{brak}
Mimo[+] e wiele[31] zagadnie dotyczcych[222] zaburze psychicznych[222] czeka wci jeszcze na[64] wyjanienie[141], nowoczesna psychiatria ma jednak nie tylko powane[242] osignicia[142] w[66] leczeniu[161] wielu[32] chorb psychicznych[222], ale rwnie sporo osigni w[66] zapobieganiu[161] im[43]. Najpomylniejsze[242] efekty[142] daje leczenie[111] psychoz o[66] znanych[262] przyczynach organicznych[262], do[62] czego[42] w[66] znacznym[26] stopniu przyczyni[501] si rozwj[111] medycyny oglnej[221] i farmakologii[121]. 
1020~Michalska H.~Zdrowie psychiczne~WP~1964~144~{brak}
Czonkw[142] tej[221] sekty[121] cechuje jakoby wyjtkowo dobre[211] zdrowie[111] psychiczne[211] i zachorowalno[111] wrd[62] nich[42] na[64] choroby[142] psychiczne[242] jest minimalna. Jednak i ta obserwacja zostaa[57] podwaona. Na[66] podstawie[161] ankiet przeprowadzonych[222] w[66] tym[261] samym[261] rodowisku[161], Eaton[/] i Weil[/] stwierdzili, e czsto[111] wystpowania[121] chorb psychicznych[222] wrd[62] Hutterytw[122] jest taka sama jak[9] gdzie[+] indziej. 
1021~Michalska H.~Zdrowie psychiczne~WP~1964~165~{brak}
W[66] okresie drugiej[221] Wojny[121] wiatowej[221] rozwj[111] dziaalnoci[121] uchu[121] higieny psychicznej[221] zosta[57] w[66] duym[261] stopniu zahamowany[211] na[66] caym[261] wiecie, jednak wiele[31] obserwacji[122] i dowiadcze uzyskanych[222] w[66] czasie tej[221] wojny[121] wpyno na[64] jeszcze intensywniejszy[241] rozwj[141] i popularno[141] ruchu[121] bezporednio po[66] jej[42] zakoczeniu[161]. 
1022~Dziak A.~Cuda chirurgii wspczesnej~PZWL~1965~8~{brak}
Wiemy jedynie, jakiego[221] to[8] byy[5] rodzaju[121] schorzenia[112], nie mamy[5] natomiast adnych[222] danych[122] co[41] do[62] sposobw leczenia stosowanych[222] przez[64] czowieka[141] pierwotnego[241]. Duo wiata[121] na[64] to[241] zagadnienie[141] rzuciy badania[112] dotyczce[212] ludw yjcych[222] wspczenie w[66] warunkach ycia[121] pierwotnego[221] w[66] centralnej[261] Australii[/][161], Afryce[/][161], dorzeczu[161] Amazonki[/][121] i na[66] wyspach Oceanu Spokojnego[/][221]. Synny[211] podrnik[111] Dawid[/] Livingstone[/], ktry[211] by take chirurgiem podaje wiele[34] opisw zabiegw chirurgicznych[222], [&] 
1023~Dziak A.~Cuda chirurgii wspczesnej~PZWL~1965~97~{brak}
W[66] przypadku[161] powaniejszego[221] zaawansowania[121] choroby[121] stosuje si[41] gipsowe[242] eczka[142] do[62] spania  tylko u[62] niemowlt i maych[222] dzieci[122]. eczka[112] gipsowe[212] s to[41] odlewy[112] gipsowe[212] wykonywane[212] na[66] dziecku[161] po[66] uoeniu[161] w[66] pozycji[161] moliwie najbardziej zblionej[261] do[62] prawidowej[22]. Zalenie od[62] rodzaju[121] schorzenia[121] stosuje si[41] eczka[142] przednie[242] do[62] leenia na[66] brzuchu, tylne[242] do[62] leenia na[+] wznak i boczne[242] do[62] leenia na[66] boku[161]. 
1024~Dziak A.~Cuda chirurgii wspczesnej~PZWL~1965~152~{brak}
Aparat[141] umoliwiajcy[241] niewidomym[132] czytanie[141] normalnego[221] druku[121], tak zwany[241] optofon[141], zademonstrowano niedawno w[66] Anglii[/][161]. Jest to[41] aparat[111] elektronowy[211] dziaajcy[211] w[64] ten[241] sposb[141], e komrka fotoelektryczna przesuwa punkt[141] wietlny[241] przez[64] kad[241] lini pisma[121] z[65] kontrolowan[251] i z[62] gry[121] okrelon[251] szybkoci. Wydrukowane[242] litery[142] optofon[111] przeksztaca w[64] fale[142] dwikw muzycznych[222], ktre[212] rni[501] si midzy[65] sob w[66] zalenoci[161] od[62] ksztatu litery[121]. 
1025~Michalska S.~Roliny te broni si przed mrozem~PWRiL~1965~34~{brak}
W[66] glebie[161] obok[62] czstek prchnicy[121] znajduj[501] si rne[212] sole[112] mineralne[212]. Jedne[212] z[62] nich[42] rozpuszczaj[501] si w[66] wodzie[161] czystej[261], inne[212] tylko w[66] wodzie[161] zakwaszonej[261] kwasami wydzielanymi przez[64] korze[141]. Moemy to[44] atwo sprawdzi na[66] nastpujcym[261] przykadzie: do[62] doniczki[21], do[62] ktrej[221] wsadzamy rolin, wkadamy rwnie pytk marmurow[241] tak aby[9] korzenie[112] na[66] niej[46] si rozkaday[501]. 
1026~Michalska S.~Roliny te broni si przed mrozem~PWRiL~1965~41~{brak}
S rne[212] teorie[112]. Najbardziej jednak rozpowszechniona i przekonywajca jest ta, e anabioza nastpuje na[64] skutek[141] utraty[121] wody[121] przez[64] komrk, co[41] moe[5] by[57] spowodowane[211] zarwno przez[64] zamraanie[141], jak[9] i wysok[241] temperatur. Stan[111] anabiozy[121] wywoany[211] sztucznie nazywa[501] si hibernacj. (Taki[241] zabieg[141] stosuje si[41], aby[9] mc wykona dusz[241] operacj). Wszystkie[212] zwierzta[112], ktre[212] mog przej[5] w[64] stan[141] ycia[121] utajonego[221], maj zmienn[241] temperatur ciaa[121]. 
1027~Michalska S.~Roliny te broni si przed mrozem~PWRiL~1965~71~{brak}
Wemy chociaby biako[141] jaja[121] kurzego[221], w[64] ktrego[221] skad[141] wchodzi biako[111], zwane[211] albuminem, rozpuszczajce[+] si[211] w[66] wodzie[161], a cinajce[211] w[66] wysokiej[261] temperaturze[161], albo biako[111] mleka[121], ktre[211] nie cina[501] si w[66] czasie gotowania[121], ale po[66] dodaniu[161] kwasu wytrca[501] si z[62] niego[42] sernik[111] (kazeina). Usilne[212] i dugotrwae[212] badania[112] uczonych[122] dowiody, e biako[111] skada[501] si z[62] prostszych[222], tak zwanych[222] aminokwasw, ktrych[222] poznano kilkadziesit[34] rodzajw. 
1028~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom I~Iskry~1964~{brak}~{brak}
Nastpnie zrcznymi palcami odrywaj t gron[241] bro[141], ze[65] smakiem rozgryzajc i paaszujc tuste[241] ciao[141] ofiary[121]. Maj wic pastwo[112] przykad[141], jak[9] to[8] mapy[12]  rzd[111] ssakw zasadniczo pochodzcy[211] ze[62] rodowiska[121] lenego[221], potrafiy w[66] niektrych[262] gatunkach przeobrazi zwyczaje[142] o[+] tyle, i bardzo dobrze daj sobie[43] rad w[66] zupenie innym[261] otoczeniu[161] ni[9] to[211], jakie[241] przedstawiaa ich[42] pierwotna ojczyzna. 
1029~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom I~Iskry~1964~92~{brak}
Dziki[63] ulotkom profesora[121] Smitha[/][121] rozpoznano j co[+] prawda dopiero na[66] targu[161], ale w[66] kadym[261] razie natychmiast zasolono oraz wstrzyknito w[64] ni[44] sporo formaliny dla[62] zakonserwowania[121]; do e gdy dwudziestego[221] dziewitego[221] grudnia profesor Smith[/] przyby samolotem na[64] miejsce[141], znalaz okaz[141] oczywicie uszkodzony[241] naciciami, ale poza[65] tym[45] w[66] nie[+] najgorszym[261] stanie[161]. 
1030~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom I~Iskry~1964~147~{brak}
Tymczasem zdaje[501] si, i tego[221] rodzaju[121] tumaczenie[111] byoby zbytnim[251] uproszczeniem istoty[121] sprawy[121]. Tak wyjania pochodzenie[141] tych[222] przernych[222] potworw mog tylko ci[212], ktrzy wyobraaj sobie[43], i moralno[111] ludzka jest stale[8] taka sama, e w[66] cigu[161] wiekw nie ulega adnej[231] ewolucji[131]. 
1031~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom I~Iskry~1964~181~{brak}
I wtedy powrciem do[62] chomikw. Nie chc jednak mistyfikowa  to[41] ju byy[5] inne[212] chomiki[112], mianowicie gatunek[111] syryjski[211]. O[64] poow mniejsze[212] od[62] naszego[221], nie maj one tak rzadkiego[221] u[62] zwierzt ciemniejszego[221] spodu ni[9] grzbiet[111] ciaa[121], gdy przy[66] paszczyku[161] identycznym[261] z[65] noszonym[251] przez[64] ich[42] europejskiego[241] pobratymca[141]  podgardle[111], piersi[112] i podbrzusze[111] s biae[212]. 
1032~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom I~Iskry~1964~189~{brak}
No dobrze, a gdzie s usta[112]? Ust na[64] dobr[241] spraw nie[+] ma. Piknie[8], to[9] w[66] takim[261] razie skd si bierze[501] owa woda, ktr[241] gbka jakoby bez[62] przerwy[121] wyrzuca przez[64] ten[241] swj[241] odbyt[141]? Ano wanie, tu spotkacie co[44], co[41] nie ma sobie[43] rwnego[221] ani u[62] rolin ani u[62] zwierzt. 
1033~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom I~Iskry~1964~236~{brak}
Kronikarze notowali tylko: ze[211] powietrze[111] lub poetycznie pisali, e morowa dziewica wiona czarn[251] chust, nie dajc jednak nawet cienia[121] jakiego[221] realnego[221] wyjanienia[121] kataklizmu. I z[65] t[251] pen[251] grozy[121] tajemnicz[251] plag starali[501] si ludzie walczy. Nie znajc jednak jej[42] przyczyn, walczyli niezdarnie i po[+] omacku. Czasem[8] mieszy wrcz, gdy dowiadujemy[501] si, e lekarz podchodzi do[62] zakaonych[222] z[65] twarz zasonit[251] potworn[251], odraajc[251] mask, ktra miaa odstraszy chorob. 
1034~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom I~Iskry~1964~244~{brak}
W[66] rezultacie wic te[212] ssce[212] krew[141] ppasoyty[112] w[66] toku[161] swej[221] ewolucji[121] adnych[222] bakteriobjczych[222] urzdze na[66] adnym[261] pitrze swego[221] przewodu pokarmowego[221] nie wytworzyy. Ten[211] fakt[111] wyjani moe[8], dlaczego ci[212] wyjtkowi[212] biologiczni[212] spryciarze, ktrzy w[66] swych[262] wasnych[262] ewolucyjnych[262] przeksztaceniach potrafili si przystosowa[501] do[62] ycia[121] we[66] krwi[161] jakich[222] istot, [&] 
1035~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom I~Iskry~1964~325~{brak}
Futro[141] ma szarobrunatne[241], silnie podbite[241] puchem, tak e istotnie jest ono w[66] noszeniu[161] i ciepe[211], i lekkie[211], i trwae[211]. Ogon[111] tak jak[9] u[62] bobra[121] pokryty[211] uskami, wrd[62] ktrych[222] znajduj[501] si z[+] rzadka poustawiane[212] woski[112]. Jednak o[+] ile bbr[111] ma go[44] jak[9] wiadomo mniej wicej w[66] ksztacie szerokiej[221], paskiej[221] kielni[121], ustawionej[221] poziomo, [&] 
1036~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom I~Iskry~1964~333~{brak}
Pozwala to[41] przypuszcza, i w[66] tym[261] miejscu[161] cz[111] grna oddziela[501] si cakowicie od[62] trzonu rogu[121], a zatem, e okapi[111] zrzuca prawdopodobnie t parti i rokrocznie wyrasta ona na[+] nowo. Ta zmiana rogw jest jedn[251] z[62] cech[122] zbliajc[251] rodziny[142] yrafowatych[122] i jeleni[122], gdy nie potrzebuj przypomina, e wszystkie[212] jeleniowate[112] co[64] rok[141] na[64] wiosn zrzucaj swe[242] choby najwspanialsze[242] rogi[142]. 
1037~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom I~Iskry~1964~380~{brak}
Oto macie[5] przykad[141], jak[9] niewielka pozornie zmiana w[66] rodowisku[161], a mianowicie pojawienie[+] si[111] czowieka[121] ze[65] stadami owiec na[66] grskich[262] halach, przyczynia[501] si do[62] przetworzenia[121] rolinoernej[221], samotnie[8] yjcej[221] papugi[121] na[64] zbiorowo, zorganizowanym[251] sposobem atakujcego[241] duo wiksze[242] od[62] siebie[42] zwierzta[142]  drapienika[141]. A wreszcie, prosz pomyle o[66] tempie, w[66] jakim[261] to[41] si stao[501]! 
1038~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom II~Iskry~1964~81~{brak}
Oto wrzuciem do[62] akwarium[121] tustego[241] mcznika[141]  najblisza z[62] moich[222] wychowanek[122] wykonaa sprysty[241] skok[141] w[66] wodzie[161] i ju larwa znikna w[66] jej[4] pysku[161]. Niestety, na[66] tym[46] nie koniec[111], bo w[66] tym[261] samym[261] momencie trzy[31] czwarte[112] robakowatego[221] owada[121] znw wyonio[501] si z[62] jej[42] gby[121]... I oto nastpuje zabawna scena: aba na[+] przemian bije[501] si wtymi przednimi apkami po[66] twarzy[161], aby[9] wepchn wymykajc[+] si[241] zdobycz[141] z[+] powrotem. 
1039~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom II~Iskry~1964~136~{brak}
Znajcy[212] to[241] zamiowanie[141] ptaka[121] tubylcy[112] przeszukuj jego[42] posiadoci[142], jeli tylko zginie im[43] jaki[211] drobny[211] byszczcy[211] przedmiot[111], gdy czsto zdarza[501] si tam[8] wanie go[44] odnale. Pord[62] altannikw[122] rozrniamy te estetw[142], nazwanych[242] ogrodnikami, ktrzy przystrajaj swe[242] siedziby[142] zrywanymi i nieraz z[+] dala przynoszonymi kwiatami, ukadaj je[44] tak pedantycznie, jak[9] rozcieane[212] przez[64] wspomnianego[241] na[66] pocztku[161] scenopoeetesa[141] poyskujce[212] licie[112]. 
1040~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom II~Iskry~1964~178~{brak}
Jeden[211] tylko z[62] takich[222] kanaw biegnie daleko, bo a na[64] odlego[141] czterdzieci do[62] szedziesiciu[32] metrw od[62] gwnego[221] mieszkania[121]. Trasa jego[42] na[66] powierzchni[161] jest[57] rwnie tu i wdzie wyznaczona kretowinami, bo przecie gdzie trzeba podzia ziemi wybran[241] z[62] tak dugiego[221], chocia, niewiele szerszego[221] ni[9] ciao[111] zwierzcia, chodnika. 
1041~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom II~Iskry~1964~225~{brak}
Kiedy wszystkie[212] niedwiedzie[112], z[65] wyjtkiem moe[8] polarnych[222], maj te[242] czci[142] ciaa[121] nagie[242], opatrzone[242] elastycznymi poduszeczkami  panda[111] posiada zaledwie na[66] spodniej[261] stronie[161] palcw mae[242], koliste[242], nagie[242] poduszeczki[142], podczas[+] gdy caa reszta podeszwy[121] i doni[121] jest[57] pokryta gstym[251] czarnym[251] futrem. Wreszcie osobliwoci, na[64] ktr[241] specjalnie zwrcili uwag systematycy, jest nosek[111] naszej[221] pandy[121]. 
1042~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom II~Iskry~1964~314~{brak}
Pszczoa jest gruba, prawie[8] czarna, do czsto tylko pokryta szarotym[251] futerkiem, natomiast osa wyglda smuko, woskw trudno si na[66] niej[46] dopatrze[501] i jest wyranie kanarkowota w[64] czarne[242] paski[142]. Znaczyoby wic, e rnica tkwi tylko w[66] wygldzie w[66] przynalenoci[161] do[62] innego[221] gatunku[121] czy rodzaju[121], poza[65] tym[45] jednak, jeeli chodzi o[64] sposb[141] ycia[121] i zwyczaje[142], wszystko[41] jednakowo  czy tak? 
1043~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom II~Iskry~1964~369~{brak}
Co[+] prawda niezbyt daleko, gdy gsienic wloka wanie w[+] poblie miejsca[121] dogodnego[221] do[62] sporzdzenia[121] gniazda[121] dla[62] przyszego[221] dziecka. W[66] kadym[261] razie nasza podalonia[111] odbiega od[62] swej[221] ofiary[121] i teraz z[65] ca[51] pasj rozpoczyna kopanie[141]. To[44] si[41] tak zreszt mwi, w[66] rzeczywistoci[161] za wprawdzie efektem jej[42] czynnoci[121] bdzie pionowa duga studnia w[66] glebie[161], [&] 
1044~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom II~Iskry~1964~34~{brak}
W[66] ostatnich[262] czasach jednak, jak[9] ju wspomniaem, nawet na[66] rwninach spotyka si[41] coraz wicej gniazdujcych[222] reprezentantw[122] tego[221] gatunku[121], przy[66] czym[46] gil zacz te mniej rygorystycznie przestrzega, jak[9] dotd za[64] niezbdne[242] uwaanych[222] do[62] tego[221] celu[121], warunkw otoczenia[121]. Dotychczas bowiem koniecznoci dla bya[5] w[66] tym[261] wzgldzie obecno[111] lasw szpilkowych[222], gdy specjalnie lubi ukrywa swe[242] gniazda[142] wrd[62] igie, zwaszcza sosnowych[222]. 
1045~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom II~Iskry~1964~267~{brak}
aden[221] ssak, ani w[+] ogle adne[211] zwierz[111] nie jest zdolne[211] do[62] rozumowa abstrakcyjnych[222] i przewidywania[121] co[41] by byo[54], gdyby... jeeli ju co[44] robi, to[9] na[66] podstawie[161] instynktownych[222] nawykw odziedziczonych[222] po[66] praojcach lub te nabytych[222] w[66] cigu[161] ycia[121] dowiadcze, ktre[212] mu si utrwaliy[501] w[66] pamici[161], tak zwanych[222] odruchw warunkowych[222]. 
1046~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom III~Iskry~1965~115~{brak}
To[41], co[44] nazywam sub, jest ciekawym[251] przykadem wspycia[121], czyli symbiozy[121] biologicznej[221]. W[66] danym[261] przypadku[161] mianowicie na[66] sieci[161] duego[221] pajka[121] yje stale[8] kilka[31] malekich[222]. Nie mylcie aby[8] tylko, e to[41] s jego[42] dzieci[112], jak[9] zapewne uznaliby zaraz ci[212], co[9] wszystko[44] tumacz na[64] mod ludzk[241]. W[66] rzeczywistoci[161] s to[41] zupenie inne[212] gatunki[112] drobnych[222], ale dorosych[222] pajczkw. 
1047~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom III~Iskry~1965~212~{brak}
Rozumowaa logicznie, e jeli u[62] kadego[221] paza[121] zjawisko[111] to[211] polega na[66] takim[261] przebudowaniu[161] ustroju[121], aby[9] ze[62] rodowiska[121] wodnego[221] mg si przenie[501] na[64] ld[141] i tam[8] normalnie funkcjonowa, to[9] brak[111] wody[121] w[66] otoczeniu[161]  oczywicie nie gwatowny[211], ale codziennie powolne[211] zmniejszanie[111] jej[42] iloci[121]  wedug[62] wszelkiego[221] prawdopodobiestwa[121] powinien by podniet do[62] pobudzenia[121] organizmu w[66] kierunku[161] przeobraenia[121]. 
1048~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom III~Iskry~1965~259~{brak}
Pamitam jak[9] dzi, i ze[62] wszystkich[222] wynalazkw, ktre[212] zadziwiay wiat[141] w[66] czasie mojej[221] wczesnej[221] modoci[121], przypadajcej[221] na[64] pocztek[141] biecego[221] stulecia[121] (a rzeczywicie by to[41] okres[111] ciekawy[211]: motory[112] spalinowe[212], a w[66] zwizku[161] z[65] tym[45] samochody[112] i samoloty[112], telegraf[111] bez[62] drutu, rad[111] i tak dalej), najbardziej zaimponowa mi inkubator[111]  po[+] prostu sztuczna wylgarnia. 
1049~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom III~Iskry~1965~301~{brak}
W[66] teje[261] Filadelfii[/][161] jeden[211] z[62] tamtejszych[222] olbrzymw[122] zdoa pochwyci rk dozorcy[121], przecign j przez[64] kraty[142], a nastpnie pogryz tak strasznie, i biednemu czowiekowi trzeba byo amputowa cae[241] rami[141]. Rwnie dozorca, ktry[211] wychowywa Bobby'ego[/][141], omal nie przypaci yciem tego[42], i zbyt[8] dugi[241] czas[141] pozwala sobie[43] wchodzi do[62] klatki[121] tego[221] ju pokanie wyrosego[221] pupila[121]. 
1050~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom III~Iskry~1965~348~{brak}
Nie ywcie do[62] mnie[42] pretensji[121] za[64] te[242] dugie[242] dysertacje[142], ale w[66] tym[261] przypadku[11] wanie byy[5] one dla[62] mnie[42] konieczne[212], aby[9] nie dyskredytujc wartoci[121] obserwacji[122] ludowych[222], jak[+] najbardziej uwypukli fakt[141], i owa nazwa kozodj[111] jest wierutn[251] bzdur, mimo[+] i i Niemcy[112] nazywaj go[44] Ziegenmelker[$] i po[+] rosyjsku rwnie nosi imi[141]  kozodoj[$]. 
1051~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom III~Iskry~1965~356~{brak}
Na[66] tym[46] waciwie powinienem skoczy opowie[141] o[66] moim[261] bohaterze[161], gdyby nie to[41], i w[66] cigu[161] ostatniego[221] dziesiciolecia[121] wywoa on wrcz burz[141] wrd[62] ornitologw[122]. Co[+] prawda nie on sam[211], lecz jego[42] bliski[211] krewniak yjcy[211] w[66] Stanach[/] Zjednoczonych[/][262]. Albowiem w[66] rodzinie[161] lelkw jest a osiem[31] rodzajw, a w[66] nich[46] ni mniej ni wicej tylko siedemdziesit[31] dwa[31] gatunki[112], z[62] ktrych[222] wikszo[111] yje w[66] tropikach. 
1052~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom III~Iskry~1965~403~{brak}
Jak[9] si przekonano[501] z[62] obserwacji[122] poczynionych[222] za[65] pierwszym[251] razem[151], matka wysiaduje takie[24] jaja[142] przez[64] dziesi[34] do[62] jedenastu[32] dni[122], ale nastpnie jeszcze przez[64] cztery[34] miesice[142] pielgnuje wylge[242] dzieci[142], zanim stan[501] si samodzielne[211], w[66] drugim[261] przypadku[161] ju po[66] piciu[36] dniach zabrano dziobaczycy[131] jaja[142], czemu si zreszt samiczka specjalnie nie przeciwstawiaa[501]. 
1053~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom IV~Iskry~1966~13~{brak}
A wtedy przekonywaj[501] si, zapewne ze[65] zdziwieniem, e ta straszna istota w[66] rzeczywistoci[161] jest dosy bezbronn[251] i atw[251] zdobycz. Co[+] prawda dowiadczenie[111] to[211] suy im[43] tylko na[64] bardzo krtki[241] czas[141], bo ju po[66] kilku[36] takich[262] ludoerczych[262] wystpach tubylcy[112] organizuj wielkie[241] polowanie[141], zapraszajc kilku[34] biaych[142] uzbrojonych[242] w[64] paln[241] bro[141], i zazwyczaj jest to[41] kres[111] steranego[221] yciem rozbjnika[121]. 
1054~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom IV~Iskry~1966~60~{brak}
Oto my, wykonujc skok[141] w[64] dal[141], odbijamy[501] si od[62] sztywnej[221], nie sprynujcej[221] bieni[121] i tylko si skurczu[121] wasnych[222] mini[122] wyrzucamy ciao[141] w[64] przestrze[141]; sabiutkie[212] nki[112] naszego[221] bohatera[121] natomiast dobrze jeliby mu pozwoliy[54] w[66] podobnych[262] warunkach na[64] wykonanie[141] skoku[121] metrowego[221], a wic co[+] najwyej wymiarw jego[42] ciaa[121]. 
1055~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom IV~Iskry~1966~77{?}~{brak}
W[66] modoci[161] bowiem pocigaa mnie[44] pewno[111], stao[111], niewzruszono[111] zdobyczy[122] badawczych[222] na[66] odcinku[161] przyrodniczym[261]. Do[62] kadej[221] wiadomoci[121] czy teorii[121], ktr[241] przeczytaem, naturalnie w[66] powaniejszej[261] ksice[161], odnosiem[501] si jak[9] do[62] dogmatu, a wic do[62] niewzruszonego[221] pewnika. Dzi za mwi o[66] naukach przyrodniczych[262] wrcz odwrotnie: Jaka ta wiedza o[66] otaczajcych[262] nas[44] zjawiskach jest pikna[211]! 
1056~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom IV~Iskry~1966~102~{brak}
Dopiero w[66] nastpnych[262] stuleciach nasz bohater wwdrowa na[64] waciwy[241] trzon[141] Europy[/], a i to wcale nie tak szybko, gdy do[62] Niemiec[/][122] rodkowych[222] dotar w[66] kocu szesnastego[221] wieku[121]. W[66] Polsce[/][161] jako[61] zwierz[111] yjce[211] na[66] wolnoci[161] pojawi[501] si na[64] dobr[241] spraw zaledwie w[66] zeszym[261] stuleciu[161], w[66] Skandynawii[/][161] za i na[66] caym[261] wschodzie Europy[/] nie[+] ma go[42] jeszcze dotychczas. 
1057~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom IV~Iskry~1966~149~{brak}
Nie tylko owady[112], nie tylko krgowce[112], ale i istoty[112] jednokomrkowe[212] te stale[8] i cigle staraj[501] si tak przystosowa, aby[9] sobie[43] uczyni ycie[141] najdogodniejszym[251]. Tote wcale nie wiadomo, czy za[64] kilka[34] lub kilkanacie[34] dziesitkw lat ktry[211] obecnie moe[8] nawet nie pasoytujcy[211] pierwotniak czy bakteria nie przyuczy[501] si do[62] bytowania[121] w[66] ciele czowieka[121] i powodowania[121] tam zaburze. 
1058~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom IV~Iskry~1966~191~{brak}
O[7], zaraz szybko powiedzie! Dobrze powiem, tylko i tak nie uwierzycie. By to[41] niedwied amerykaski[211]. No c[8], powiedziaem, e nie uwierzycie, bo zewszd sycha gosy[142]: Jak[8] to[8] niedwied? A skd ten[211] koniuszek[111] ogona? Przecie ani brunatny[211], ani biay[211], ani amerykaski[211] grizzli[111], ani czarny[211] baribal[111] nie mog si poszczyci[501] niczym[45] wicej poza[65] malekim[251] kikucikiem na[66] zadzie! 
1059~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom IV~Iskry~1966~246~{brak}
Kiedy jednak dwudziesta[211], trzydziesta[211] wreszcie setna[211] zbieraczka wyprni do[62] jej[42] wola[121] przyniesiony[241] przez[64] siebie[44] mid[141], odwok[111] biednego[221] owada[121] pcznieje do[62] rozmiarw porzeczki[121], czarnej[221] jagody[121], wreszcie duej[221] wini[121]. Wtedy taka ywa beczuka przyczepia[501] si apkami do[62] sufitu komory[121] i zwisa tygodniami i miesicami, przechowujc w[66] swym[261] ciele[161] pokarm[141], ktry[211] od[62] czasu do[62] czasu, w[66] okresie deszczowym[261], bdzie[56] suy[52] pielgniarkom larw do[62] karmienia[121] modziey[121]. 
1060~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom IV~Iskry~1966~293~{brak}
Jeeli w[66] dalszym[261] cigu[161] zorientujemy[501] si, e i te[212] mode[212] ju po[66] kilku[36] miesicach s same[212] zdolne[212] do wydawania[121] potomstwa[121], bardzo atwo poj mona rozpacz[141] rolnikw[122], gdy im[43] si trafi[501] taki[211] mysi[211] rok[111] (oczywicie mam[5] nadziej, e ju teraz rozumiej pastwo[112], jak[9] ten[211] wyraz[111] mysi[211] powinien by[57] pojmowany[211]). Wwczas bowiem straty[112] na[66] polach mog by rzeczywicie kolosalne[212]. 
1061~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom IV~Iskry~1966~335~{brak}
Nie mam nawet zamiaru traci czasu na[64] opis[141] mego[221] bohatera[121]. Powiedziaem o[66] jego[42] wielkoci[161], poza[65] tym[45] informuj, e jak[9] wikszo[111] szanujcych[+] si[222] owadw ma gow z[65] czukami, tuw[141] z[65] czterema boniastymi skrzydekami i szecioma nkami oraz odwok[141]. 
1062~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom IV~Iskry~1966~382~{brak}
Ale naprawd interesujce[211] jest, i o[66] ptaszku tym[261] w[66] ornitologii[161] sprzed[62] pidziesiciu[32] laty[122] dowiedzielibymy[501] si, e wystpuje wycznie w[66] okolicach podgrskich[262] i grzystych[262]. Tymczasem dzi kopciuszek[111] na[64] gwat[141] po[+] prostu pcha[501] si do[62] miast[122]. Ale prosz mi pozwoli najpierw go[44] przedstawi. Nie grzeszy on zbytni[251] wielkoci, dugo[111] jego[42] waha[501] si w[66] granicach pitnastu[32] do[62] szesnastu[32] centymetrw, a waga wynosi siedemnacie[34] gramw, [&] 
1063~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom V~Iskry~1967~47~{brak}
Oddzielono j co[+] prawda niegdy od[62] rodziny[121] wspinaczy[122], czyli Phalageridae[$], do[62] ktrej[221] naley popularna koala[111], znana wam ju zapewne, gdy powiciem jej[43] specjalne[241] opowiadanie[141] w[66] tomie trzecim[261]  jednak tak naprawd, jeli chodzi o[64] wygld[141] zewntrzny[241], to[9] i o[66] niej[46], i o[66] wombacie[161] mwi si[41] jako[9] o[66] niedwiedziach workowatych[262], z[65] t[251] rnic, e koala[111] jest przedstawicielem grupy[121] nadrzewnej[221], podczas[+] gdy wombaty[112] reprezentuj grup naziemn[241]. 
1064~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom V~Iskry~1967~94~{brak}
Zreszt dlatego wymieniem pe[141], nie tylko u[62] niego[42], ale ju jedynie na[66] przedniej[261] parze[161] ng, stwierdzi mona jeszcze dwie[34] due[242], goym[251] okiem widoczne[242] tarcze[142] przylgowe[242]. Ma to szczeglne[241] znaczenie[141] w[66] okresie godowym[261], ale ponadto i w[66] wielu[36] innych[262] sytuacjach yciowych[262] naszego[221] bohatera[121], o[66] ktrych[262] za[64] chwil opowiem. Teraz jednak chciabym skoczy z[65] owymi nkami. 
1065~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom V~Iskry~1967~128~{brak}
Caa skra twarzy[121] jest delikatna, pomarszczona, wargi[112]  zwaszcza grna  przedzielone[212], przy[66] czym[46] kada z[62] powek ma mono[141] poruszania[+] si[121] samoistnie, co[41] bardzo uatwi zbieranie[141] rolinnego[221] poywienia. Musz bowiem powiedzie, e syreny[112] s jedynymi ssakami cile wodnymi (na[64] ld[141] bowiem nie wydostaj[501] si absolutnie nigdy), ktre[212] ywi[501] si pokarmem rolinnym[251]. 
1066~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom V~Iskry~1967~183~{brak}
Przy[66] jedzeniu[161], przynajmniej w[66] danym[261] przypadku[161], nie gra[5] ta warga specjalnej[221] roli[121], wic w[66] rozwaaniach naszych[262] pozostanie[5] nieco na[66] uboczu[161]. Wane[212] s dla[62] nas[42] zatem uwaczki[112] i ta jakoby pierwsza para[111] szczk[122]. 
1067~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom V~Iskry~1967~272~{brak}
Na[66] gowie[161] i szyi[161]  cztery[31] podune[212] pasma[112], na[66] nogach te wystpuje prgowanie[111], a na[66] ogonie cztery[31] do[62] szeciu[32] bardzo ciemnych[222] i szerokich[222] obrczek. Ogon[111] ten[211] zreszt nigdy nie koczy[501] si w[64] szpic[141] jak[9] u[62] kotw domowych[222], lecz z[62] reguy[121] bywa ucity[211] na[66] kocu[161] jak[9] wochata szczotka do[62] czyszczenia[121] soi[122]. Futro[111] jest niesychanie gste[211] i puszyste[211]. 
1068~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom V~Iskry~1967~280~{brak}
Poza[65] tym[45] panuje opinia, e koty[112] stroni od[62] wody[121]. bik, podobnie jak[9] jego[42] olbrzymi[211] krewniak tygrys, stanowi[5] pod[65] tym[251] wzgldem wyjtek[141], gdy wcale nie unika wilgoci[121] i czsto znale go[44] mona w[66] lasach rosncych[262] na[66] mokradach. Natomiast jak[9] wszystkie[212] koty[112] yje prawie[8] przez[64] cay[241] rok[141] samotnie[8], w[64] myl[141] synnego[221] powiedzenia[121] kiplingowskiego[221], chadza sam[211] na[64] przechadzk i wcale o[64] to[44] nie dba, gdzie. 
1069~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom V~Iskry~1967~319~{brak}
Mwi, e rozwija on prdko[141] do[62] dziewidziesiciu[32] kilometrw na[64] godzin, tote polowania[112] jego[42] wygldaj mniej wicej w[64] ten[241] sposb[141], i jeli zoczy[5] on  gdy wch[141] ma nawiasem mwic do saby[241]  dajmy na[64] to[44] stadko[141] antylop, przypada natychmiast do ziemi[121] i zadziwiajco zrcznymi, mimo[62] swych[222] dugich[222] ap[122] wrcz wowymi ruchami czoga[501] si ku nim[43] mniej wicej na[64] odlego[141] wierci[121] kilometra. 
1070~abiski J.~Z ycia zwierzt. Tom V~Iskry~1967~327~{brak}
Ostatnia wielka wyprawa zorganizowana w[66] tysic dziewisetnym[261] roku[161] przez[64] firm handlu[121] zwierztami Karola[/][121] Hagenbecka[/][121] udaa[501] si na[64] pobrzee[141] pustyni[121] Gobi[/] w[66] Azji[/][161] rodkowej[261] dla[62] zdobycia[121] odkrytego[221] w[66] kocu[161] zeszego[221] stulecia[121] dzikiego[221] konia[121], nazwanego[221] koniem Przewalskiego[/][121]. Obecnie, kiedy ogrody[112] zoologiczne[212] nie s waciwie instytucjami widowiskowymi, a raczej fermami hodowlanymi przynajmniej trzy[31] czwarte[112] zwierzt dzikich[222] mnoy[501] si po[+] prostu na[66] miejscu[161]. 
1071~Marchlewski T.~Skd si wziy zwierzta domowe~PWRiL~1964~31~{brak}
Cecha dominujca krtkowosowoci[121] cakowicie zapanowaa w[66] nim[46] nad[65] cech dugowosowoci[121], nazywamy to[44] dominacj zupen[251]. Mendel[/] zaobserwowa zjawisko[141] zupenej[221] dominacji[121] krzyujc rne[242] rasy[142] grochu[121]. Std te takie[211] dziedziczenie[111], gdy mieszaniec[111] pierwszego[221] pokolenia[121] jest zupenie podobny[211] do[62] jednego[221] z[62] rodzicw[122], nazywamy dziedziczeniem cech[122] jak[9] u[62] grochu[121] (Pisum[111][$]), czyli dziedziczeniem typu Pisum[111][$]. 
1072~Marchlewski T.~Skd si wziy zwierzta domowe~PWRiL~1964~39~{brak}
W[66] ostatnich[262] czasach stwierdzono, e na[64] czstotliwo[111] wystpowania[121] mutacji[121] maj wpyw[141] na[64] przykad[141] promienie[112] Roentgena[/][121] oraz promieniowanie[111] substancji[122] radioaktywnych[222]. Mutacje[112] dotycz rozmaitych[222] cech[122] organizmu; jednak w[66] wyniku[161] tych[222] mutacji[122] do rzadko powstaj istoty[112] dobrze przystosowane[212] do[62] ycia[121] w[66] normalnych[262] warunkach i utrzymujce[+] si[212] przez[64] czas[141] duszy[241] w[66] przyrodzie[161]. 
1073~Marchlewski T.~Skd si wziy zwierzta domowe~PWRiL~1964~119~{brak}
Przed[65] kilku[35] laty zostay[57] sprowadzone[212] one take i do[62] nas[42] i s[57] projektowane[212] prby[112] ich[42] hodowli[121]. Hodowli[131] jedwabnikw grozi silna konkurencja ze[62] strony[121] przemysu chemicznego[221], ktry[211] masowo produkuje nieraz silniejsze[242] i delikatniejsze[242] tkaniny[142]. Niemniej[9] pewne[242] gatunki[142] jedwabiu[121] trudno jest otrzyma a[66] drodze[161] syntetycznej[261], tote jedwab[111] naturalny[211] ma jeszcze niemae[241] znaczenie[141]. 
1074~Kreiner J.~Zmysy~WP~1964~10~{brak}
Wszystkie[212] te[212] reakcje[112] maj zawsze pewn[241] wspln[241] cech: s niewtpliwie zwizane[212] jak[+] najcilej ze[65] swoistymi procesami yciowymi danej[221] istoty[121] i wanie dlatego tak bardzo rni[501] si od[62] reakcji[122] przedmiotw nieoywionych[222] i od reakcji[122] trupw tyche[222] zwierzt i rolin  a take od[62] reakcji[122] ywych[222] nawet osobnikw[122] w[66] tych[262] wypadkach, gdy nie s one w[66] stanie[161] przeciwstawi[501] si warunkom. 
1075~Kreiner J.~Zmysy~WP~1964~73~{brak}
Wykres[111] ich[42] przedstawia[501] si jako[61] krzywa[111] wypadkowa[211] kilku[32] sinusoid[122], krzywa[111] o[66] do dziwacznym[261] przebiegu[161]. Czsto, zwaszcza w[66] wypadku[161] tonw muzycznych[222], wykres[111] skada[501] si z[62] kilku[32] krzywych[122] odpowiadajcych[222] kilku[33] tonom skadajcym[+] si[232] na[64] cao[141] dwiku[121]. Ton[111] zoony[211] mona dowiadczalnie rozoy na[64] jego[42] skadniki[142]. Su do[62] tego[221] celu[121] przyrzdy[112] zwane[212] rezonatorami. 
1076~Kreiner J.~Zmysy~WP~1964~107~{brak}
Papryka dostarcza wrae blowych[222], podobnie jak[9] musztarda, pieprz[111], chrzan[111], rzodkiewka. Tuszcz[111] dodawany[211] do[62] kaszy[121] lub chleba sam[211] w[66] sobie[46] jest bez[62] smaku[11], odgrywa natomiast wielk[241] rol w[66] wraeniach dotykowych[262] jzyka i jamy[121] ustnej[221]. Pewne[241] znaczenie[141] maj nawet such[111], (chrupice[212] bueczki[112]) i wzrok[111] (garnirowanie[111] pmiskw i kanapek). 
1077~Kreiner J.~Zmysy~WP~1964~154~{brak}
Gdy oba[31] te[212] twory[112] spotkaj[501] si, pcherzyk[111] mzgowy[211] wpukla[501] si do[62] rodka, jak[9] przekuty[211] balonik[111], a w[66] jego[42] czaszy[161] umieszcza[501] si wyrostek[111] skrny[211]. W[66] dalszym[261] rozwoju[161] z[62] wyrostka tego[221] powstanie[5] soczewka, z[62] pcherzyka za mzgowego[221]  siatkwka. Reszt oka[121] zbuduje wszdobylska tkanka czna. Jak[9] przystao na[64] cz[141] mzg[121], siatkwka ma budow bardzo zoon[241]. 
1078~Kreiner J.~Zmysy~WP~1964~162~{brak}
Bodziec[111] dajcy[211] wraenie[141] barwy[121] moe[5] by rny[211]. Moe[5] nim[45] by wyodrbnione[211] przez[64] pryzmat[141] promieniowanie[111] wietlne[211] o[66] okrelonej[261] dugoci[161] fali[121] albo promieniowanie[111] takie[211] odbite[211] od[62] powierzchni[121] pochaniajcej[221] wszystkie[242] promienie[142] o[66] innej[261] dugoci[161] fali[121], albo te promieniowanie[111], ktre[211] przeszo[5] przez[64] ciao[141] przeroczyste[241] tylko dla[62] promieni[122] o[66] odpowiedniej[261] dugoci[161] fali[121], na[64] przykad[141] przez[64] kolorowe[241] szko[141]. 
1079~Kreiner J.~Zmysy~WP~1964~196~{brak}
U[62] owadw narzdy[112] zmysu temperatury[121] mieszcz[501] si na[66] czukach i maj posta[141] maych[222] wzgrkw. Zblienie[111] do[62] takiego[221] wzgrka rozgrzanego[221] drucika powoduje natychmiastow[241] reakcj. Na[66] bodcach cieplnych[262] koczymy przegld[141] rnych[222] kategorii[122] wraliwoci[122]. Nie znaczy to[41] jednak, e ywe[212] istoty[112] nie reaguj na[64] inne[242] bodce[142]. 
1080~Kreiner J.~Zmysy~WP~1964~208~{brak}
A gdy wrcimy do[62] paradoksu wspomnianego[221] na[66] pocztku[161], to[9] argumentem przeciw[63] niemu jest po[+] prostu stwierdzenie[111] faktu, e kot[111] jako[61] przedstawiciel[111] zwierzt posiada analizatory[142] i system[141] nerwowy[241] ze[65] skomplikowanymi poczeniami wewntrz[62] mzgu[121] oraz udoskonalonymi narzdami zmysw, ra za, jako[61] przykad[111] roliny[121], jedynie wraliwo[141] ogln[241], przejawiajc[+] si[241] gwnie w[66] tropizmach. 
1081~Dbrowski K.~Higiena psychiczna w yciu codziennym~PZWL~1964~33~{brak}
Krewni[112] w[66] rodzinie[161] mog stanowi nieocenione[241] uzupenienie[141] w[66] tworzeniu[161] atmosfery[121] rodzinnej[221] w[66] kompensowaniu[161] brakw wychowawczych[222], pyncych[222] z[62] zatrudnienia[121] prac zawodow[251] rodzicw[122], ale pod[65] warunkiem, e zakres[111] czynnoci[122] kadego[221] czonka[121] rodziny[121], a wic i dalszych[222] krewnych[122], bdzie[57] wyranie okrelony[211] i e rodzice[112] nie zrezygnuj ze[62] swego[221] naczelnego[221] miejsca[121] w[66] rodzinie[161], a szczeglnie w[66] wychowaniu[161] dzieci[122]. 
1082~Dbrowski K.~Higiena psychiczna w yciu codziennym~PZWL~1964~40~{brak}
Jeeli chodzi o[64] dzieci[142] o[66] wzmoonych[262] przejawach przekory[121] i uporu  to[9] przewanie odznaczaj[501] si tymi waciwociami dzieci[112] nerwowe[212], nerwicowe[212], czsto zdolne[212]  karane[212] w[66] domu[161], w[66] przedszkolu[161] czy szkole[161]. Tak zwane[211] amanie[111] uporu jest u[62] takich[222] dzieci[122] ze[62] wszech[222] miar przeciwwskazane[211], poniewa doprowadza zazwyczaj do[62] jego[42] wzmocnienia[121], do[62] zafaszowania[121] postawy[121], do[62] agresywnoci[121] i do[62] pogbienia[121] nerwowoci[121] czy nerwicy[121]. 
1083~Dbrowski K.~Higiena psychiczna w yciu codziennym~PZWL~1964~6~{brak}
Przede[+] wszystkim higiena psychiczna podchodzi do[62] kadego[221] zagadnienia[121] wszechstronnie, a wic  w[64] sposb[141] wielopaszczyznowy[241] czy wielowymiarowy[241] to[41] znaczy zarwno biologiczno-lekarskiej[221], jak[9] psychologicznej[221] i spoecznej[221], uwzgldnia zarwno struktur odziedziczon[241], jak[9] i nabyt[241], a wic to[44] co[41] jest czowiekowi dane[211] i to[41], co[44] moe[5] on z[62] siebie[42] wydoby[5] drog[62] wasnej[221] wnikliwoci[121] i samowychowania[121]. 
1084~Jonas S., epkowski M.~Czowiek + alkohol?~PZWL~1964~48~{brak}
Ze[62] statystyk[122] wypadkw drogowych[222] wyranie wida, e ilo[111] ich[42] przy[66] duych[262] steniach alkoholu[121] we[66] krwi[161] kierowcy[121] jest stosunkowo niewielka, natomiast znacznie wiksza przy[66] steniach rednich[262] lub niewielkich[262]. Wynika z[62] tego[42], e najwiksze[241] niebezpieczestwo[141] na[66] drogach stanowi ci[212], ktrzy zatrzymuj[501] si po[66] drodze[161] na[64] piwko[141] czy szklaneczk wina[121], traktujc je[44] jako[64] napoje[142] orzewiajce[242]. 
1085~Jaworowska-Kielan Z.~Czterysta milionw lat historii krgowcw~WP~1965~44~{brak}
W[66] stanie[161] kopalnym[261] zachowaa[501] si jama odtwarzajca dokadnie ksztat[141] mzgu[121] oraz kanay[142] w[66] szkielecie wewntrznym[261], ktre[212] pozwoliy na[64] stwierdzenie[141] liczby[121] i rozmieszczenia[121] nerww wychodzcych[222] z[62] mzgu[121] oraz na[64] zbadanie[141] ukadu naczy krwiononych[222] gowy[121]. Okazao[501] si, e oglna budowa mzgu[121] ostrakodermw[122] jest identyczna z[65] budow mzgu[121] dzisiejszych[222] krgoustych[122]. 
1086~Jaworowska-Kielan Z.~Czterysta milionw lat historii krgowcw~WP~1965~52~{brak}
Dotychczas znane[212] najstarsze[212] pazy[112] pochodziy z[62] dolnego[221] karbonu. Znalezione[212] na[66] Grenlandii[/][161] czaszki[112] pazw byy[5] wic najstarszymi poznanymi dotychczas czworonogami. Ju w[66] nastpnym[261] roku[161] Save[+] Sderbergh[/] ogosi prac zawierajc[241] dokadny[241] opis[141] znalezionych[222] czaszek, ktre nazwa Ichthyostega[111][$], co[41] oznacza o[66] sklepieniu[161] czaszki[121] takim[261] jak[9] u[2] ryb. Ichtiostega[111][$] bya zwierzciem do duym[251]  dugo[111] jej[42] czaszki[121] wynosia okoo[62] dwudziestu[32] centymetrw. 
1087~Jaworowska-Kielan Z.~Czterysta milionw lat historii krgowcw~WP~1965~125~{brak}
Przy[66] przejciu[161] od[62] gadw do[62] ssakw nastpiy bardzo wane[212] zmiany[112] w[66] budowie[161] szkieletu i osteologicznie ssaki[112] rni[501] si od[62] gadw bardzo istotnie. Koczyny[112] prymitywnych[222] gadw rozstawione[212] s[57] szeroko na[64] boki[142], a tuw[111] umieszczony[211] nisko; u[62] ssakw koczyny[112] przesuwaj[501] si pod[64] tuw[141], ktry[211] wznosi[501] si wyej, staw[111] kolanowy[211] skierowany[211] jest[57] do[62] przodu, staw[111] okciowy[211] do[62] tyu, a nie jak[9] u[62] gadw na[64] boki[142]. 
1088~Jaworowska-Kielan Z.~Czterysta milionw lat historii krgowcw~WP~1965~133~{brak}
Przypuszczenie[111] opiera[501] si na[66] nastpujcych[262] danych[162]. U[62] ssakw oyskowych[222] i torbaczy[122] dolna krawd[111] uchwy[121] zagina[501] si ku[63] grze[131] pod[65] ktem, ktry[241] atwo moemy wyczu[5] w[66] tylnej[261] czci[161] naszej[221] wasnej[221] uchwy[121] poniej[62] ucha[121]. Podobny[211] wyrostek[111] ktowy[211] znajdowa[501] si na[66] uchwach mezozoicznych[262] pantotheria, brak[5] go[44] natomiast we[66] wszystkich[262] pozostaych[262] grupach ssakw mezozoicznych[222], ktrych[222] dolna krawd[111] uchwy[121] tworzy w[66] tyle[161] agodny[241] uk[141]. 
1089~Jaworowska-Kielan Z.~Czterysta milionw lat historii krgowcw~WP~1965~141~{brak}
Mapy[112] czekoksztatne[22] s na[+] og duych[222] rozmiarw, w[66] zwizku[161] z[65] czym[45] zmieniy sposb[141] poruszania[+] si[121] wrd[62] drzew, zamiast chodzi na[66] czterech[36] koczynach, przemieszczaj[501] si wahadowo z[62] gazi[121] na[64] ga[141], zwisajc na[66] wyduonych[262], chwytnych[262] rkach. Czowiekowate[112] wyodrbniy[501] si z[62] bardzo prymitywnych[222] map czekoksztatnych[222], przy[66] czym[45]  wedug[62] ostatnich[222] pogldw  nastpio to[41] jeszcze w[66] miocenie[161]. 
1090~Nowacki E.~Szyfr ycia~WP~1965~70~{brak}
Uylimy kilkakrotnie sowa[121] mutacja lub cecha zmutowana. Termin[111] ten[211] pochodzi z[62] aciny[121] i oznacza zmian. Mutacja w[66] genetycznym[261] sowa[121] znaczeniu[161] oznacza zmian cechy[121] dziedzicznej[221]. Czytelnik zastanawia[501] si na[+] pewno, czytajc moje[242] wywody[142] na[64] temat[141] niedziedziczenia[+] si[121] cech[122] powstaych[222] pod[65] wpywem rodowiska[121], jak[9] wytumaczy rnorodno[141] cech[122] wystpujcych[222] wrd[62] osobnikw[122] jednego[221] gatunku[121]. 
1091~Nowacki E.~Szyfr ycia~WP~1965~78~{brak}
Tak[+] samo ilo[111] promieniotwrczoci[121], jak[241] aplikujemy sobie[43] sami, noszc zegarki[142] z[65] fosforyzujcymi tarczami lub siedzc przed[65] ekranem telewizora nie stanowi niebezpieczestwa[121]. Cae[211] promieniowanie[111] razem[8] wzite[211] rednio nie dorwnuje promieniowaniu[131], na[64] jakie[241] wystawiony[211] jest[57] kady[211] mieszkaniec Ziemi ze[62] strony[121] promieni[122] kosmicznych[222] czy te radioaktywnoci[121] naturalnych[222] izotopw promieniotwrczych[222] znajdujcych[+] si[222] w[66] glebie[161] i w[66] wodzie[161]. 
1092~Nowacki E.~Szyfr ycia~WP~1965~112~{brak}
Wysiano rwn[241] ilo[141] nasion obu[32] form, i mimo[+] e gatunek[111] dziki[211] wydawa o[+] wiele wicej nasion, waga plonu bya[5] nisza. Po[66] kilku[36] latach prowadzenia[121] hodowli[121] tego[221] typu znaleziono w[66] populacji[161] tylko kilka[34] rolin pochodzcych[222] od[62] formy[121] uprawnej[221], grubonasiennej[221], reszt stanowiy formy[112] dzikie[212]. 
1093~Kowalski K.~Jaskinie polskie~PW~1965~15~{brak}
Czynnikiem, ktry[211] przede[+] wszystkim decyduje o[66] morfologicznym[261] typie jaskini[121] (to[41] jest o[66] tym[46], czy jest ona pozioma, czy te przewaaj w[66] niej[46] odcinki[112] pionowe[212] i tak dalej), jest rnica poziomw midzy[65] obszarem wynikania[121] wody[121] z[62] powierzchni[121] w[64] gb[141] skay[121] a miejscem wypywu wywierzyska[121]. 
1094~Kowalski K.~Jaskinie polskie~PW~1965~49~{brak}
S to[41] gwnie owady[112] i pajczaki[112] tworzce[212] tak zwany[241] nacienny[241] zesp[141] trogloksenw o[66] charakterystycznym[261] skadzie w[+] pobliu otworu jaskini[121]. Do[62] trogloksenw nale take zimujce[212] w[66] jaskiniach nietoperze[112]. Wskutek[62] zlodowacenia[121] zachoway[501] si u[62] nas[42], jak[9] ju wspomniano, nieliczne[212] tylko stare[212] gatunki[112] jaskiniowe[212], troglobionty[112]. Spotykamy je[44] przede[+] wszystkim wrd[62] zwierzt wodnych[222]. 
1095~Kowalski K.~Jaskinie polskie~PW~1965~57~{brak}
Tak wic nietoperze[112] mog swobodnie porusza[501] si we[66] wntrzu[161] jaski i rzeczywicie spotka je[44] mona nawet w[66] odlegoci[161] setek metrw od[62] otworu, w[66] miejscach oddzielonych[262] od[62] powierzchni[121] dugimi krtymi korytarzami. Szukaj w[66] nich[46] schronienia[121] zarwno w[66] okresie spoczynku[121] dziennego[221] (s bowiem typowymi zwierztami nocnymi polujcymi od[62] zmierzchu[121] do[62] witu), jak[9] te zwaszcza w[66] okresie zimowania[121]. 
1096~Kowalski K.~Jaskinie polskie~PW~1965~91~{brak}
Niewielkie[212] jeziorka[112] na[66] osadach lub w[66] syfonach zasilane[212] s[57] tylko przez[64] deszcz[141] podziemny[241]. W[66] gbi[161] jaskini[121] w[66] wielu[36] miejscach obficie rozwiny[501] si nacieki[112]. Wiele[31] te jest zawalisk, ktre[212] zmieniy pierwotny[241] wygld[141] chodnikw. Wstpna komora jest jedn[251] z[62] najwikszych[222] sal jaskiniowych[222] w[66] Tatrach[/]. 
1097~Kowalski K.~Jaskinie polskie~PW~1965~104~{brak}
yj tu rwnie inne[212] gatunki[112] troglobiotyczne[212] i troglofilne[212] wspomniane[212] poprzednio. Jaskinia znana bya[57] ju prawdopodobnie w[66] osiemnastym[261] wieku[161], bya[5] ona przedmiotem licznych[222] bada archeologicznych[222] i zoologicznych[222]. Obecnie jest[57] czsto zwiedzana i, niestety, do silnie zniszczona przez[64] niekulturalnych[242] turystw[142]. Wchodzc przez[64] zachodni[241] otwr[141] dostajemy[501] si na[64] dno[141] niewielkiej[221] komory[121]. 
1098~Skowron S.~Narodziny wielkiej teorii (Karol Darwin i jego poprzednicy)~WP~1965~28~{brak}
Wrd[62] grona[121] lunatykw[122] by te i synny[211] uczony[111] Priestley[/], kwakier Samuel[/] Galton[/], dziadek[111] wielkiego[221] biologa[121] i antropologa[121] Franciszka[/][121] Galtona[/][121], bogaty[211] przemysowiec, i inni. Uczszcza na[64] zebrania[142] jako[61] go[111] take i Wedgwood[/], fabrykant porcelany[121] sawnej[221] na[64] cay[241] wiat[141], ktergo[221] zakady[112] Erazm[/] nazwa Etruri[/], gdy Wedgwood[/] sdzi, e odkry tajemnic malowania[121] waz staroytnych[222] Etruskw[122]. 
1099~Skowron S.~Narodziny wielkiej teorii (Karol Darwin i jego poprzednicy)~WP~1965~36~{brak}
Darwin[/] porusza tematy[142] elektrycznoci[121], chemii[121], fotosyntezy[121] i fizyki[121]. Zajmuje[501] si te problemami geofizyki[121], samolotami i rakietami. Podobnie jak[9] w[66] Zoonomii[/][161] rozwaa oglne[242] zagadnienia[142] biologiczne[242] zwracajc rwnoczenie uwag na[64] zagadnienia[142] niewolnictwa[121], dominujcej[221] roli[121] Kocioa i na[64] wiele[34] innych[222] spraw[122], ktre[212] mu leay na[66] sercu[161]. 
1100~Skowron S.~Narodziny wielkiej teorii (Karol Darwin i jego poprzednicy)~WP~1965~75~{brak}
Pierwotny[211] obraz[111] fauny[121] i flory[121] wysp oceanicznych[222] moe[5] jednak zmieni atwo czowiek[111] zarwno przez[64] bezmylne[241] tpienie[141] czsto bezbronnych[222] zwierzt, jak[9] i przez[64] wprowadzenie[141] na[64] wyspy[142] ssakw, ktre[212] dopeniaj miary[121] niszczenia[121]. Gdyby wyspa witej[/][221] Heleny[/][121] nie bya[57] tak cakowicie zniszczona przez[64] rabunkow[241] gospodark czowieka[121] byaby dzi jednym[251] z[62] najwspanialszych[222] rezerwatw pradawnej[221] fauny[121] i flory[121]. 
1101~Skowron S.~Narodziny wielkiej teorii (Karol Darwin i jego poprzednicy)~WP~1965~83~{brak}
Nora[/] Barlow[/] podaje, e w[66] pierwszym[261] wydaniu[161] []Podry[122][] jest[57] zachowany[211] cay[211] pocztek[111] tego[221] ustpu i dopiero zdanie[111] o[66] geologu i odpoczynku[161] stwrcy[121] zostao[57] skrelone[211]. W[66] drugim[261] natomiast wydaniu[161] podana jest[57] tylko sucha obserwacja w[66] odnoniku[161]. Zwiedzanie[111] Australii[/][121], ktra bya[5] przecie waciwie koloni karn[251] i emigranci rekrutowali[501] si w[66] duej[261] czci[161] z przestpcw[122] deportowanych[222] z[62] Anglii[/][121], dostarczyo i innych[222] spostrzee. 
1102~Skowron S.~Narodziny wielkiej teorii (Karol Darwin i jego poprzednicy)~WP~1965~164~{brak}
Najczciej na[66] tym[261] i nastpnych[262] zjazdach, jeeli poruszano zagadnienia[142] darwinizmu, to[9] w[66] zwizku[161] z[65] istnieniem w[66] przyrodzie[161] przystosowa organizmw i wytumaczeniem ich[42] powstawania[121] przez[64] dziaanie[141] doboru naturalnego[221]. Takie[211] jednak stanowisko[111] wywoywao najwysze[242] sprzeciwy[142], o[66] czym[46] wiadczy chociaby wypowied[111] przewodniczcego[121] zjazdu oksfordzkiego[221], lorda[121] Wrottesleya[/][121]: [&] 
1103~Skowron S.~Narodziny wielkiej teorii (Karol Darwin i jego poprzednicy)~WP~1965~172~{brak}
Z[62] tego[221] powodu wydaje[501] si, e Darwin[/] niezbyt moe[8] sprawiedliwie oceni ksik Lyella[/][121] w[66] porwnaniu[161] z[65] prac Huxleya[/][121]. Naley te, moim[251] zdaniem, zwrci uwag na[64] jeszcze jeden[241] wany[241] punkt[141]. Lyell[/], gdy sta[501] si zdecydowanym[251] zwolennikiem teorii[121] Darwina[/][121], sdzi, e zmiana form zwierzcych[222] w[64] formy[142] ludzkie[242] nastpia nagle. 
1104~Skowron S.~Narodziny wielkiej teorii (Karol Darwin i jego poprzednicy)~WP~1965~180~{brak}
Rok[141] tysic osiemset siedemdziesity[241] powici Darwin[/] cakowicie pracy[131] nad[65] swym[251] nowym[251] dzieem, a gdy byo[57] ju skoczone[211], zwrci[501] si do[62] swej[221] crki[121] Henryki[/][121] z[65] prob o[64] popraw stylistyczn[241]. Pod[65] tym[251] wzgldem[151] nie mia do[62] siebie[42] zaufania[121]. Crka woya wiele[8] trudu w[64] popraw rkopisu, tak e ojciec wyrazi jej[43] najgbsze[241] podzikowanie[141] i ofiarowa jej[43] trzydzieci[34] funtw szterlingw ze[62] swego[221] honorarium[121] autorskiego[221]. 
1105~Skowron S.~Narodziny wielkiej teorii (Karol Darwin i jego poprzednicy)~WP~1965~227~{brak}
De[+] Vries[/] by przekonany, e nowe[212] gatunki[112] nie powstaj przez[64] stopniowe[242] nagromadzania[+] si[142] zmian drobnych[222], cigych[222], jak[9] to[44] przyjmowa darwinizm[111], lecz przez[64] nage[241] pojawienie[+] si[141] gwatownych[222] zmian przeksztacajcych[222] od[+] razu jeden[241] gatunek[141] w[64] drugi[241]. Ju poprzednio podobne[242] myli[142] gosi botanik[111] rosyjski[211] Koryski[/], nie popar jednak swych[222] pogldw tak obfitym[251] materiaem jak[9] de[+] Vries[/]. 
1106~Jeewska E.~Opieka domowa nad chorymi z objawami neurologicznymi i psychicznymi~PZWL~1965~77~{brak}
Napastliwo[111] tych[222] chorych[122] bywa tak niepohamowana, e nieraz przez[64] duszy[241] czas[141] koledzy i przeoeni[112], sterroryzowani nie odwaaj[501] si wycign konsekwencji[122] z[62] ich[42] istotnych[222] niedocigni w[66] pracy[161]. Inne[212] postaci[112] otpienia[121] odrniaj[501] si pewnymi szczeglnymi cechami, waciwymi dla[62] wywoujcej[221] to[241] otpienie[141] choroby[121]. Tak wic na[64] przykad[141] pewna posta[111] postpujcego[221] zaniku[121] mzgu[121] nierzadko czy[501] si z[65] nieznonym[251] dla[62] otoczenia[121] gadulstwem, spowodowanym[251] odhamowaniem mowy[121]. 
1107~Imieliski K.~ycie seksualne -- psychochigiena~PZWL~1965~20~{brak}
Okres[111] dojrzewania[121] modziey[121] jest ostatni[251] sposobnoci do[62] uksztatowania[121] osobowoci[21] modziey[121] odpowiednio do[62] zada ycia[121] spoecznego[221], std te odpowiednie[211] wychowanie[111] w[66] tym[261] okresie nabiera szczeglnego[221] znaczenia[121]. Ma ono na[66] celu[161] midzy[+] innymi kierowanie[141] w[64] sposb[141] waciwy[241] rozwojem popdu pciowego[221] u[62] modziey[121] i zapobieganie[141] powstawaniu[131] rnorakich[222] konfliktw na[66] tle seksualnym[261]. 
1108~Imieliski K.~ycie seksualne -- psychochigiena~PZWL~1965~62~{brak}
Dochodzi do[62] procesu alienacji[121] popdu pciowego[221], czyli do[62] uniezalenienia[+] si[121] go[42] od[62] wpyww samokontroli[121] czowieka[121], co[41] jest zjawiskiem zdecydowanie[8] szkodliwym[251]. Postp[111] cywilizacji[121] przynis udostpnienie[141] dla[62] szerokich[222] mas ilustracji[122], fotografii[122] i tak dalej, co[41] jednak, wobec[62] braku[121] naleytej[221] kontroli[121] nad[65] nimi, stwarza niebezpieczne[242] okazje[142] do[62] naruszania[121] podstawowych[222] zasad[122] wychowawczych[222]. 
1109~Imieliski K.~ycie seksualne -- psychochigiena~PZWL~1965~109~{brak}
Za[64] najwraliwsze[242] obszary[142] erogeniczne[242] u[62] mczyzn[122] uwaa si[41] narzdy[142] pciowe[242] (prcie[141] i moszn). Za[64] najwraliwsze[242] obszary[142] erogeniczne[242] u[62] kobiet uwaa si[41] narzdy[142] pciowe[242] (echtaczk, pochw), a ponadto usta[142] i brodawki[142] sutkowe[242]. Nie[+] ma tu jednak adnych[222] regu i miejscami najbardziej wraliwymi mog si okaza[501] w[66] poszczeglnych[262] przypadkach rne[212] okolice[112] ciaa[121]. 
1110~Imieliski K.~ycie seksualne -- psychochigiena~PZWL~1965~117~{brak}
Powszechnie wiadomo, i olbrzymia wikszo[111] kobiet nie przeywa szczytowania[121] przy[66] pierwszym[261] stosunku[161]. Nie przeywa go[42] te i przy[66] kilku[36] nastpnych[262] stosunkach. Dopiero z[65] biegiem czasu i w[64] miar utrzymywania[121] regularnego[221] wspycia[121] seksualnego[221] kobieta uczy[501] si odczuwania[121] rozkoszy[121] i osigania[121] orgazmu (mowa tu tylko o[66] kobietach, u[62] ktrych[222] nie wystpuj konflikty[112] na[66] tle seksualnym[261], ani te inne[212] zahamowania[112]), [&] 
1111~Imieliski K.~ycie seksualne -- psychochigiena~PZWL~1965~206~{brak}
Olbrzymia wikszo[111] rnych[222] zaburze seksualnych[222] powstaje wanie na[66] podou[161] nerwicy[121]. Liczba przypadkw zaburze seksualnych[222] o[66] podou[161] organicznym[261] jest stosunkowo nieznaczna. Zaburzenia[112] wystpujce[212] w[66] przebiegu[161] nerwic pciowych[222] czsto s[57] jednak przez[64] ludzi[142] cierpicych[242] utosamiane[212] z[65] impotencj, to[41] jest pozbawieniem ich[42] moliwoci[122] wspycia[121] seksualnego[221] na[64] dugi[241] okres[141] czasu lub na[+] zawsze. 
1112~Krzeska G.~Pierwsze dni macierzystwa~PZWL~1967~6~{brak}
Zmiany[112] te[212] s przemijajce[212], a wystpuj wskutek[62] dziaania[121] hormonw matki[121], pod[65] wpywem ktrych[222] pd[111] pozostawa przecie przez[64] wiele[34] miesicy. Nie wolno[5] dotyka, ani tym[9] bardziej wyciska obrzmiaych[222] piersi[122]  dziecko[111] pozbdzie[501] si samo[211] nadmiaru hormonw i wszystko[41] wrci do[62] normy[121]. Niepotrzebne[212] zabiegi[112] mog tylko sprowadzi zakaenie[141] i rne[242] przykre[242] jego[42] nastpstwa[142]. 
1113~Krzeska G.~Pierwsze dni macierzystwa~PZWL~1967~15~{brak}
Z[65] biegiem czasu dziecko[111] przywyknie do[62] rytmu karmienia[121] i bdzie[56] si budzio[521] samo[211], ze[65] zdumiewajc[251] regularnoci. Gdyby domagao[501] si posiku[121] na[64] pitnacie[34] do[62] dwudziestu[32] minut przed[65] waciw[251] por, mona je[44] nakarmi nieco wczeniej. Takie[211] odstpstwo[111] jest dopuszczalne[211] i usprawiedliwione[211]. Po[66] skoczonym[261] posiku[161] dziecko[111] ulewa[5] czasem[8] troch posiku[121], to[41] znaczy wycieka mu on z[62] budzi[121], niczym[9] z[62] przepenionego[221] naczynia[121]. 
1114~Krzeska G.~Pierwsze dni macierzystwa~PZWL~1967~45~{brak}
Nie bdzie[56] si dobrze rozwijao[521]. Zoy[501] si na[64] to[44] brak[111] apetytu, niedokrwisto[111], atwo[111] wystpowania[121] rnych[222] chorb. adna ywa istota nie moe[5] by[57] pozbawiona wieego[221] powietrza. Tote w[66] porze[161] letniej[261], w[64] dnie[142] bezwietrzne[242] i ciepe[242], dziecko[111] ma przebywa na[66] dworze[161] choby przez[64] cay[241] dzie[141]. eczko[141] albo wzek[141] mona wystawina[64] balkon[141] werand w[+] poblie domu[121]. 
1115~Beaupre J.~Macierzystwo~PZWL~1967~7~{brak}
Jedna[211] z[62] uczennic krakowskiej[221] Szkoy[121] Rodzenia[121] napisaa w[66] ankiecie[161]: Aby[9] rodzi bez[62] blu[121]  trzeba si nauczy[501] rodzi. W[66] tym[261] spontanicznym[261] wyznaniu[161] mieci[501] si istotna wskazwka dla[62] kobiet przygotowujcych[+] si[222] do[62] porodu. Czeg[42] wic chcemy od[62] was[42]? Chcemy, abycie si mocno wziy[541] w[64] gar[141], abycie bardzo systematycznie chodziy[54] na[64] wykady[142] i opanoway potrzebne[242] wiadomoci[142] oraz codziennie w[66] domu[161] wykonyway gimnastyk i wiczyy oddechy[142]. 
1116~Beaupre J.~Macierzystwo~PZWL~1967~54~{brak}
Wreszcie stwierdzamy[65] z ulg, e ujcie[111] zostao[57] otwarte[211] cakowicie  skoczy[501] si wic pierwszy[211], najtrudniejszy[211] okres[111] porodu. Jak[9] ju wspominaam przed[65] er psychoprofilatyki[121] by to[41] okres[111] bierny[211]. Obecnie z[65] wyjtkiem pauz, gdy kobieta powinna lee w[66] relaksie  nie[+] ma biernego[221] okresu w[66] czasie porodu! Wszystkie[212] s czynne[212]! Kobieta przygotowana wspdziaa z[65] personelem prowadzcym[251] pord[141]. 
1117~Beaupre J.~Macierzystwo~PZWL~1967~96~{brak}
Byy[5] to[41] dugie[212] poduszki[112] z[62] pierza[121], w[64] ktre[242] zawijano dziecko[141] na[64] cay[241] dzie[141] z[65] krtkimi przerwami na[64] przewijanie[141] i kpiel[141]. Krpujc ich[4] ruchy[142] a przede[+] wszystkim nadmiernie przegrzewajc, wydelikacay one dzieci[142], zmniejszay ich[42] odporno[141], stwarzay podatno[141] na[64] choroby[142] drg oddechowych[222] i przewodu pokarmowego[221]. Byy[5]  krtko mwic  najbardziej niehigieniczn[251] pociel[151], jak[241] sobie[43] mona wyobrazi. 
1118~Beaupre J.~Macierzystwo~PZWL~1967~143~{brak}
Ten[211] okres[111] odprenia[121] neurominiowego[221] pokrywa[501] si z[65] normalnym[251] i gbokim[251] oddychaniem w[66] pierwszym[161] okresie porodu oraz z[65] oddychaniem przyspieszonym[251] i pytszym[251] w[66] kocu pierwszego[221] okresu. Powtrzmy raz[8] jeszcze  w[66] czasie pierwszego[221] okresu porodu kobieta podczas[62] skurczw ley w[66] odpreniu[161] i stosuje oddychanie[141] najpierw gbokie[241] a pod[64] koniec[141] pierwszego[221] okresu przyspieszone[241] i pytkie[241]. 
1119~Hollanek A.~Skra jaszczurcza~Iskry~1965~23~{brak}
Przyroda wytworzya w[66] nas[46] swj[241] wasny[241] system[141] zwalczania[121] chorb, system[141], ktry[211] niestety, czsto zawodzi. Wntrze[111] ciaa[121] nie zostao[57] stworzone[211] do[62] otwierania[121], do[62] mieszania[+] si[121] w[64] jego[42] sprawy[142] i to[8] za[65] pomoc narzdzi[122]. Chirurgia jest rwnie[8] nienaturalna, czy moe[8] antynaturalna, jak[9] kady[211] wytwr[111] czowieka[121]. Nic[41] dziwnego[221], e jej[42] dziaanie[111] budzi reakcj. 
1120~Hollanek A.~Skra jaszczurcza~Iskry~1965~70~{brak}
Znany[211] jest[57] powszechnie strach[111] przed[65] operacj. W[66] okresie przed[65] anestezj przybiera zwykle form cikiej[221] histerii[121]. Ale i dzi  to[41] zrozumiae[211] czowiek[111], w[66] ktrego[221] ciele ma si toczy[501] krwawa walka o[64] ycie[141], nie moe[5] by wolny[211] od[62] bojani[121]. Niebezpieczestwo[111] zabiegu[121] (w[66] kadym[261] kontakcie z[65] noem chirurgicznym[251] tkwi jakie[211] ryzyko[111]), obce[211] rodowisko[111], narzdzia[112], st[111] operacyjny[211], lekarze[112] w[66] maskach  to[41] nie dziaa[5] uspokajajco. 
1121~Hollanek A.~Skra jaszczurcza~Iskry~1965~125~{brak}
Inni chwal[501] si przed[65] zdumion[251] publik przebijaniem policzkw czy rk. I wtedy z[62] ran nie cieknie krew[111]. Gandhiemu[/], gdy walczy o[64] niepodlego[141] Indii[/][121], nawet kilkutygodniowe[212] godwki[112] nie podkopay zdrowia[121]. Nauka nie pierwszy[241] raz[141] stawaa przed[65] zjawiskami, ktre[242] powszechnie uwaano za[64] cuda[142]. I bya[5] bezsilna  dopki nie zaczto kojarzy pozornie odlegych[222], lecz jake zbienych[222] faktw. 
1122~Hollanek A.~Skra jaszczurcza~Iskry~1965~159~{brak}
Niezwykymi drogami chadza myl[111] naukowa. W[66] jednej[261] tylko dziedzinie[161] w[66] okulistyce[161], wykorzystano  jak[9] przed[65] chwil zobaczyem  dwa[34] zupenie rne[242] sposoby[142] techniczne[242]. Raz[8] uyto do[62] leczenia[121] wzroku[121] gorca[121] wielkiego[221] gorca[121], to[8] znowu posuono[501] si wielkim[251] zimnem[151]. Technika[111] coraz mielej ogarnia nie tylko przemys[141], nie tylko komunikacj. Odwanie wkracza i do[62] medycyny[121]. 
1123~Hollanek A.~Skra jaszczurcza~Iskry~1965~167~{brak}
W[66] tej[261] wypowiedzi[161] kompletnie nie wida strachu[121]. A przecie formuuje j nie byle jaki[211] znawca zagadnie naukowych[222]. Wic moe[8] te[212] wszystkie[212] obawy[112] i ostrzeenia[112] s przesadne[212]. W[66] tym[261] sensie przynajmniej, e przecie czowiek[111] wynajduje rne[242] narzdzia[142]. Mona ich[42] uy[5] zawsze na[64] zgub lub dla[62] dobra[121] czowieczestwa[121]. 
1124~Hollanek A.~Skra jaszczurcza~Iskry~1965~214~{brak}
Wiedzia, e s drobnoustroje[112], ktre[212] niszcz szkodliwe[242] mikroby[142] pasoytujce[242] w[66] naszych[262] ciaach. Do[62] takich[222] zaliczy bakterie[142] zakwaszajce[242] mleko[141]. Jedni[212] uczeni[112] mwi, e pogldy[112] Miecznikowa[/][121] byy[5] nonsensowne[212]. Inni, jak[9] profesor Dubos[/], ju tu kilkakrotnie cytowany[211], przyznaj Miecznikowowi[/] wiele[8] susznoci[121]. W[66] roku[161] tysic osiemset dziewidziesitym[261] drugim[261] niemiecki[211] naukowiec Siemens[/], podczas[62] studiw nad[65] pracami Kocha[/][121] o[66] chorobach zakanych[262], powiedzia: [&] 
1125~Hollanek A.~Skra jaszczurcza~Iskry~1965~222~{brak}
Przypominam. Przypadkowo wpad przez[64] okno[141] laboratorium[121] Fleminga[/][121] na[64] pytk z[65] gronkowcami zarodnik[111] pleni[121] z[62] rodzaju[121] pdzlakw: penicillium[+] notatum[$]. Przypadek[111] te zdarzy, e zarodnik[111] ten[211] nalea do[62] rodzaju[121] i gatunku[121], ktry[211] wytwarza substancj hamujc[241] rozwj[141] zarazkw. Szansa jedna[211] na[64] milion[141] czy miliony[142], ale... trzeba byo caych[222] lat mudnej[221] pracy[121] i odkry[121], aby[9] uczony[111] mg si natychmiast poapa[501] w[66] wartoci[161] tego[42], co[44] ujrza. 
1126~Hollanek A.~Skra jaszczurcza~Iskry~1965~235~{brak}
A teraniejszo[111]? Nie znalaza na[+] razie recepty[121] ani na[64] staro[141], ani na[64] mier[141]. Starzenie[+] si[111] organizmu mona uwaa za[64] stopniowe[241] zmniejszanie[+] si[141] zdolnoci[121] do[62] odbywania[121] reakcji[122] chemicznych[222]. Tu porwnanie[111] z[65] fontann zyskuje jeszcze na[66] analogiach  to[211] porwnanie[111] ycia[121] do[62] fontanny[121] o[66] wymieniajcych[+] si[262] stale[8] kroplach, ale jednakowej[261] cigle strukturze[161] piropusza. W[66] starzejcym[+] si[261] organimie wysycha strumie[111] procesw yciowych[222]. 
1127~Dzieniszewska L. i in.~Mae dziecko~PZWL~1966~36~{brak}
Dla[62] dzieci[122] w[66] wieku[161] do[62] trzech[32] lat maso[111] te stanowi[5] zasadniczy[241] tuszcz[141], gdy jest atwostrawne[211], zawiera witamin A[/], w[66] okresie letnim[261] take i pewne[242] iloci[142] witaminy[121] D[/]. Poniewa nadmiar[11] tuszczu[121] w[66] posikach dziecka jest szkodliwy[211], naley podawa dzieciom tuszcze[142] wedug[62] okrelonych[222] norm. 
1128~Dzieniszewska L. i in.~Mae dziecko~PZWL~1966~49~{brak}
Najbardziej rzucajc[+] si[251] w[64] oczy[142] rnic midzy[65] czowiekiem dorosym[251] a noworodkiem jest rnica wielkoci[121]. Dugo[111] zdrowego[221] donoszonego[221] dziecka wynosi w[66] chwili[161] urodzenia[121] od[62] czterdziestu[32] omiu[32] do[62] pidziesiciu[32] dwch[32] centymetrw (przecitnie okoo[8] pidziesit[34] centymetrw), co[41] stanowi[5] nieco mniej ni[9] jedn[241] trzeci[141] dugoci[121] ciaa[121] dorosego[121]. 
1129~Dzieniszewska L. i in.~Mae dziecko~PZWL~1966~82~{brak}
Nie naley sprawdza temperatury[121] wody[121] doni, poniewa wraliwo[111] przyzwyczajonej[221] do[62] wyszych[222] temperatur skry[121] jest znacznie mniejsza. Wkadajc dziecko[141] do[62] wody[121] podtrzymujemy je[44] lew[251] rk pod[64] lew[241] paszk, gwk opierajc na[66] swoim[261] lewym[261] przedramieniu[161], praw[251] doni podtrzymujc poladki[142] dziecka i ostronie zanurzamy w[66] wodzie[161] najpierw nki[142], a nastpnie cae[241] ciako[141]. 
1130~Dzieniszewska L. i in.~Mae dziecko~PZWL~1966~91~{brak}
Podobne[212] do[62] piwora i godne[212] polecenia[121] s koszulki[112] niemowlce[212] do[62] spania[121]. Rni[501] si tylko tym[45], e maj zawsze rkawy[142] (piwr[111] moe[5] by bez[62] rkaww), a nie maj kapturka. Ze[2] wzgldu na[64] konieczno[141] codziennego[221] prania[121], do[62] koszulki[121] nie wszywamy zamka byskawicznego[221], lecz zawizujemy j na[64] tasiemki[142] lub zapinamy na[64] guziczki[142]. 
1131~Dzieniszewska L. i in.~Mae dziecko~PZWL~1966~139~{brak}
Z[62] tego[221] niewinnego[221] i naturalnego[221] odruchu[121] moe[5] rozwin[501] si zy[211] nawyk[111], od[62] ktrego[221] niezmiernie trudno jest dziecko[141] odzwyczai. Zwracajmy wic uwag, aby[9], jeli dziecko[111] woy paluszek[141] do[62] buzi[121], natychmiast delikatnie i z[65] umiechem wyj go[44] i odwrci uwag dziecka jak[251] interesujc[251] zabawk. 
1132~Dzieniszewska L. i in.~Mae dziecko~PZWL~1966~180~{brak}
Zmienia poza[65] tym[45] zasadniczo sw[241] dotychczasow[241] pozycj z[62] lecej[221] na[64] siedzc[241],by[9] w[66] kocu[161] tego[221] kwartau ju chtnie przyglda[501] si wiatu take i z[62] nowej[221] pozycji[121]  stojcej[221] jeli go[44] tak ustawimy przy[66] barierze[161] ka[121] czy kojca. Mao tego[42]  potrafi ju czasem[8] obej[5] cay[241] kojec[141] dookoa[8] stpajc bokiem. Takie[242] spacery[142] najatwiej odbywa na[66] twardej[261] powierzchni[161]. 
1133~Dzieniszewska L. i in.~Mae dziecko~PZWL~1966~235~{brak}
Co[41] do[62] uywanych[222] tak chtnie przez[64] rodzicw[142] wiklinowych[222] stojakw, w[64] ktre[242] wkada si[41] dzieci[142], by[9] uczyy[501] si same[212] chodzi, to[9] nie s one wcale tak bezpieczne[212], jakby si na[64] pozr[141] wydawao[541]. I w[66] nich[46] moe[5] grozi dziecku[131] upadek[111] tym[9] niebezpieczniejszy[211], e dziecko[111] skrpowane[211] w[66] takim[261] stojaku nie ma monoci[121] broni[501] si przed[65] grocym[251] mu upadkiem. 
1134~Dzieniszewska L. i in.~Mae dziecko~PZWL~1966~282~{brak}
Paznokcie[142] obcinamy dziecku[131] krtko, by[9] nie mg gromadzi[501] si pod[65] nimi brud[111]. W[66] zalenoci[161] od[62] tego[42], jak[9] szybko rosn, obcinamy je[44] regularnie raz[141] lub dwa[34] razy[142] w[66] tygodniu. Paznokcie[142] u[62] ng obcinamy rwnie raz[141] w[66] tygodniu. Poniewa s one twardsze[212], obcinamy je[44] zawsze po[66] kpieli[161], s wtedy bardziej mikkie[212], atwiej poddaj[501] si noyczkom i nie pkaj przy[66] obcinaniu[161]. 
1135~Dzieniszewska L. i in.~Mae dziecko~PZWL~1966~316~{brak}
A jeli si zdarzy[501], e dziecko[111] zjado w[66] domu[161] wicej na[64] niadanie[141] ni[9] normalnie  powinien o[66] tym[46] wiedzie personel[111] obka, aby[9] brak[141] ochoty[121] dziecka do[62] jedzenia[121] nie traktowa jako[64] objaw[141] niepokojcy[241], poniej[8] podajemy przykadowe[242] kolacje[142] domowe[242]: kalafior[111] lub ziemniaki[112] wieo ugotowane[212] z[65] koperkiem lub szczypiorkiem, jajecznica na[66] parze[161] lub jajo[111] sadzone[211] na[66] parze[161]. 
1136~Dzieniszewska L. i in.~Mae dziecko~PZWL~1966~324~{brak}
Zabawka taka daje dziecku[131] odwagi[121] czy otuchy[121] w[66] cikich[262] jego[42] chwilach rozstania[121] z[65] najbliszymi, ich[42] nieobecnoci[121] czy te w[66] chwilach fizycznego[221] blu[121]. O[66] zabawkach dla[62] naszego[221] dziecka w[66] drugim[261] i trzecim[261] roku[161] ycia[121] pomwimy szczegowiej, omawiajc poszczeglne[242] rodzaje[142] zabaw[122] dostpnych[222] dla[62] tego[221] wieku[121], w[66] tym[261] to[8] bowiem czasie dziecko[111] stopniowo przestaje bawi[501] si  jak[9] poprzednio  niespecyficznie. 
1137~Dzieniszewska L. i in.~Mae dziecko~PZWL~1966~371~{brak}
Staramy[501] si szybko uchwyci moment[141] oddania[121] moczu[121], aby[9] buteleczka bez[62] potrzeby[121] nie uciskaa dziecka zbyt[8] dugo. Plaster[141] przy[66] zdejmowaniu[161] moczymy benzyn lub spirytusem, aby[9] nie uszkodzi podranionego[221] naskrka. Dziecko[111] chore[211] wymaga wikszej[221] cierpliwoci[121] wyrozumiaoci[121], yczliwoci[121], zainteresowania[121], a nawet wspczucia[121], musimy mu wic powici o[+] wiele wicej czasu ni[9] normalnie. 
1138~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~20~{brak}
Spirytus[111] (alkohol[111] etylowy[211]) zarwno oczyszczony[211], jak[9] i skaony[211] (do[62] palenia[121]) nadaje[501] si dobrze do[62] szybkiego[221] odkaania[121] rk i skry[121] w[+] ogle, po[66] uprzednim[261] starannym[261] wymyciu[161] ich[42] ciep[251] wod z[65] mydem, ale tylko w[66] steniu[161] od[62] szedziesiciu[32] do[62] osiemdziesiciu[32] procent[122], najlepiej jako[61] tak zwany[211] spirytus[11] opatrunkowy[211] (siedemdziesit[31] procent[122]). 
1139~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~28~{brak}
W[66] pomieszczeniach, w[66] ktrych[262] wymagane[211] jest powietrze[111] szczeglnie czyste[211], o[66] cile okrelonej[261] wilgotnoci[161] i temperaturze[161], stosuje si[41] coraz czciej wentylacj specjaln[241], zwan[241] klimatyzacj. Wentylacja taka polega na[66] wtaczaniu[161] do[62] pomieszcze powietrza[121] cakowicie oczyszczonego[221] (w[66] specjalnych[262] filtrach) od[62] pyu i bakterii[122], ogrzanego[221] i nawilonego[221] za[65] pomoc specjalnych[222] przyrzdw elektrycznych[222], dowolnie regulowanych[222] i dziaajcych[222] automatycznie. 
1140~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~109~{brak}
Do[62] objaww ostrej[221] postaci[121] gnilca naley opuchnicie[111] i krwawienie[111] dzise, wybroczyny[112] krwawe[212] pod[65] skr i rozchwianie[+] si[111] zbw. rda[112] witaminy[121] C[/]. Najbogatszym[251] rdem witaminy[221] C[/] s: owoce[112] ry[121] ogrodowej[221], dzikiej[221], porzeczki[121] (zwaszcza czarnej[221]), truskawki[112], maliny[112], agrest[111], cytryny[112], pomaracze[112], jeyny[112], a z[62] warzyw  brukselka, kalafior[111], kapusta woska[211] i zwyczajna, kapusta kiszona, brukiew[111], chrzan[111], pomidory[112], rzodkiewki[112], szpinak[111], zielona pietruszka, szczypior[111], koper[111] i tak dalej. 
1141~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~172~{brak}
Znajc istotn[241] przyczyn trudnoci[122] w[66] nauce[161], mona dopomc dziecku[131] stwarzajc mu specjalne[242], sprzyjajce[242] warunki[142] nauki[121], jak[9] miejsce[141] w[66] pierwszej[261] awce[161] lub uywanie[141] aparatu suchowego[221], dodatkow[241] pomoc[141] w[66] nauce[161] oraz wiczenia[142] w[66] prawidowej[261] wymowie[161]. W[66] tym[261] nawietleniu[161], systematyczna kontrola suchu[121] u[62] dzieci[122] i modziey[121] szkolnej[221] nabiera szczeglnego[221] znaczenia[121]. 
1142~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~164~{brak}
Bezporednio przed[65] wymiotami dziecko[141] staje[501] si blade[211], narzeka na[64] mdoci[142] i ble[142] brzucha oraz ma sabo napite[241] ttno[141], co[41] nie jest objawem wykrwawienia[121], lecz jedynie skutkiem[151] podranienia[121] ukadu wegetatywnego[221], i mija zaraz po[66] wymiotach. W[66] dniu[161] zabiegu[121] lub nazajutrz dziecko[111] moe[5] mie podwyszon[241] temperatur co[41] jest objawem przejciowym[251], zwizanym[251] z[65] wchanianiem produktw rozpadu biaka[121] tkankowego[221]. 
1143~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~206~{brak}
Waciwe[211] ustawienie[111] leczenia[121] (ustalenie[111] dawek insuliny[121], diety[121] i tak dalej) naley do[62] lekarza[121], opieka jednak nad[65] dzieckiem chorym[251] na[64] cukrzyc i samo[211] prowadzenie[111] naley do[62] rodzicw[122]. Od[62] zrozumienia[121] przez[64] nich[44] istoty[121] choroby[121] i konieczno[121] utrzymywania[121] cigoci[121] leczenia[121] zaley zdrowie[111] i ycie[111] dziecka. 
1144~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~253~{brak}
Istniej rne[212] typy[112] opatrunkw gipsowych[222] w[66] zalenoci[161] od[62] potrzeb i celw, jakim[252] maj suy. Opatrunki[112] gipsowe[212] mog by[57] przeznaczone[212] do[62] zdejmowania[121] (tak zwane[212] longety[112], czyli uski[112] gipsowe[212]), bd[9] te mog by pene[212], okrne[212]. 
1145~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~261~{brak}
Niekiedy dopiero pne[212] objawy[112] mog zwrci uwag na[64] istnienie[141] tej[221] choroby[121]. Trzeba pamita, e rak[111] odka rozwija[501] si zwykle u[62] osb po[66] czterdziestym[261] roku[161] ycia[121] i to[8] do czsto na[6] podou[161] istniejcej[221] od[+] dawna choroby[121] wrzodowej[221]. Wszelkie[212] nie uzasadnione[212] wymioty[112], ble[112] brzucha, odbijania[+] si[112] powinny[5] skoni chorego[141] do[62] pjcia[121] do[62] lekarza[121]. 
1146~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~308~{brak}
Zmiany[112] w[66] soczewce[161] podu mog wystpowa w[66] zwizku[161] z[65] chorob matki[121] w[66] czasie ciy[121] (na[64] przykad[141]: ryczka w[66] pierwszych[262] miesicach ciy[121] powoduje powstanie[141] zamy[121] wrodzonej[221] u[62] dziecka), wskutek[62] nieodpowiedniego[221] odywiania[+] si[121] kobiety[121] w[66] czasie ciy[121] oraz z[62] powodu innych[222] czynnikw nie zbadanych[222] jeszcze dotd dokadnie. Zamy[12] nabyte[212] mog by[57] spowodowane[212] rnymi czynnikami. 
1147~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~397~{brak}
Kia krtani[121] jest schorzeniem bardzo rzadkim[251], wystpuje w[66] przebiegu[161] infekcji[121] kiowej[221]. Kilak[111] moe[5] spowodowa wyran[241] duszno[141]. Rozpoznanie[111] oparte[211] jest[57] na[66] obrazie[161] zmian chorobowych[222] i wynikach bada krwi[121] (dodatni[211] odczyn[111] Wassermanna[/][121]). Nowotwory[112] krtani[121] s to[41] przewanie polipy[112] krtaniowe[212], brodawczaki[112], torbiele[112], oraz wkniaki[112], naczyniaki[112] i chrzstniaki[112]. 
1148~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~405~{brak}
Niejednokrotnie jedyn[251] metod leczenia[121] jest zabieg[111] operacyjny[211], ktry[211] staje[501] si niezbdny[211] w[66] razie powstania[121] powika. Leczenie[111] operacyjne[211] polega na[66] usuniciu[161] zniszczonej[221] koci[121]. Istniej metody[112] operacyjne[212], ktre[212] pozwalaj na[64] popraw lub zachowanie[141] resztek suchu[121] dziki[63] czciowej[231] rekonstrukcji[131] ucha[121] rodkowego[221] i wytworzeniu[131] warunkw prawidowego[221] przewodzenia[121] dwikw do[62] ucha[121] wewntrznego[221]. 
1149~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~452~{brak}
Wystpuj ble[112] gowy[121] i krzya, bezsenno[111], nadwraliwo[111], uczucie[111] oglnego[221] przykrego[221] napicia[121] i rozdranienia[121]. Mog wystpi wyrane[212] objawy[112] nadczynnoci[121] niektrych[222] gruczow dokrewnych[222], na[64] przykad[141] tarczycy[121]. U[62] niektrych[222] kobiet, zwykle spokojnych[222], dochodzi do[62] przejciowej[221] zmiany[121] charakteru, do[62] ktliwoci[121], agresywnoci[121], a nawet do[62] objaww graniczcych[222] z[65] chorob psychiczn[251]. 
1150~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~486~{brak}
Objawy[112] przedwczesnego[221] odklejania[121] oyska[121] zale od[62] wielkoci[121] przestrzeni[121], na[66] jakiej[261] oysko[111] ulega oddzieleniu[131]. Drobne[212] odklejania[112] mog nie dawa objaww, cia i pord[111] przebiegaj prawidowo, wylana krew[111] ulega zorganizowaniu[131] i pozostawia tylko lad[141], widoczny[241] przy[66] ogldaniu[161] oyska[121] po[66] porodzie. Odklejania[+] si[111] oyska[121] na[66] wikszej[261] nieco przestrzeni[161] wywouje przede[+] wszystkim niedotlenienie[141] podu, co[41] objawia[501] si nieregularnoci tonw serca[121] podu i wystpieniem gwatownych[222] ruchw podu. 
1151~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~494~{brak}
Wsppraca rodzcej[121] z[65] poon[151], jeli przy[66] tym[45] tkanki[112] maj odpowiedni[241] elastyczno[141], chroni je[44] czsto od[62] uszkodzenia[121]. W[66] tych[262] jednak przypadkach, kiedy tkanki[112] s niepodatne[212], najwaciwszym[251] sposobem ochrony[121] krocza[121] jest nacicie[111] go[44] w[64] por. Zaznaczy naley, e nacicie[111] krocza[121] z[62] powodu ucisku[121], jaki[241] wywiera cz[111] przodujca, jest cakowicie niebolesne[211] i najczciej uchodzi uwagi[121] rodzcej[121], za szycie[111] odbywa[501] si zawsze w[66] znieczuleniu[161] miejscowym[261]. 
1152~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~541~{brak}
Po[66] spoyciu[161] doustnym[261] zjawiaj[501] si natychmiast objawy[112] miejscowe[212] wywoane[212] dziaaniem kwasu (bl[111] przeyku[121], odka, pieczenie[111], nudnoci[112], wymioty[112] czarnymi masami), po[66] krtkim[261] czasie doczaj[501] si drgawki[112], niemono[111] oddawania[121] moczu[121], stan[111] zatrutego[121] pogarsza[501] si. Pierwsza pomoc[111]: poda do[62] picia[121] mleko[141] z[65] dodatkiem sproszkowanej[221] kredy[121], natychmiast potem odwie chorego[121] do[62] szpitala. 
1153~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~{brak}~{brak}
Gdyby choremu[131] przetoczono krew[141] niezgodn[241] grupowo , to[9] nie tylko nie przyniosoby mu to[41] adnego[221] poytku[121], ale  przeciwnie  mogoby spowodowa powan[241] szkod, a nawet zagrozi jego[42] yciu[131]. Krew[111] moe[5] by[57] przetoczona bezporednio od[62] zdrowego[221] czowieka[121], albo te przetacza si[41] krew[141] konserwowan[241], przechowywan[241] w[66] butelkach, do[62] ktrych[222] pobiera si[41] j od[62] dawcw[122] w[66] stacjach krwiodawstwa[121]. 
1154~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~583~{brak}
luzowy[211] nieyt[111] oskrzeli[122] charakteryzuje[501] si obecnoci plwociny[121] czsto luzowej[221], spienionej[221] i bezwonnej[221], posta[111] ta przechodzi w[64] nieyt[141] oskrzeli[122] luzowo-ropny[241]. Nieyt[111] oskrzeli[122] luzowo-ropny[211] wystpuje najczciej u[62] alkoholikw[122] i palaczy[122]. Plwocina jest w[66] przypadkach tej[221] choroby[121] luzowo-ropna. W[66] ropotoku[161] oskrzelowym[261] plwocina jest obfita (p szklanki[121] i wicej dziennie), luzowo-ropna, pynna, zielonawa, o[66] mdym[261] zapachu[161]. 
1155~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~630~{brak}
Z[62] uwagi[121] na[64] szczegln[241] rol ukadu nerwowego[221], w[66] powstawaniu[161] i leczeniu[161] chorb ukadu wewntrzwydzielniczego[221] przywizujemy du[241] wag do[62] spokojnego[221] i regularnego[221] trybu ycia[121], unikania[121] nadmiernych[222] wysikw fizycznych[222] i psychicznych[222], waciwej[221] organizacji[121] wypoczynku[121] i tak dalej. Istotn[241] rol odgrywa rwnie postpowanie[111] dietetyczne[211] (na[6] przykad[141] w[66] cukrzycy[161]). 
1156~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~638~{brak}
Pogorszenie[+] si[111] stanu chorego[121] na[64] cukrzyc w[66] toku[161] leczenia[121] kortyzonem[151] i jego[42] pochodnymi[252] (enkortenem[151]) wynika wanie z[62] antagonistycznego[221] stosunku[121] tego[221] hormonu wobec[62] insuliny[121]. Przyjto dzieli niedobr[141] insuliny[121], charakterystyczny[241] dla[62] cukrzycy[121], na[64] niedobr[141] bezwzgldny[241], wynikajcy[241] ze[62] zmniejszonej[221] produkcji[121] insuliny[121] w[66] komrkach wysp Langerhansa[/][121] oraz niedobr[141] wzgldny[241]; w[66] tym[261] ostatnim[261] przypadku[161] wspomniane[212] komrki[112] produkuj dostateczn[241] ilo[141] insuliny[121] jednak jest[57] ona unieczynniana przez[64] czynniki[142] antagonistyczne[242]. 
1157~zbiorowa~Lekarski Poradnik (domowy)~PZWL~1963~685~{brak}
Nie trzeba obawia[501] si godzenia[121] na[66] pocztku[161] choroby[121], nie trzeba mczy naleganiem, eby chory[111] jad, a zwaszcza eby jad duo. Z[65] chwil ustalenia[121] przez[64] lekarza[141] diety[121], opieka chorego[121] powinna[5] jej[42] starannie przestrzega. Troska o[64] waciwe[241] odywianie[141], w[66] granicach przepisanej[221] diety[121], jest jednym[251] z[62] najwaniejszych[222] obowizkw osb opiekujcych[+] si[222] chorym[151], i to[8] obowizkiem nieatwym[251]. 
1158~Wiszniewska-Roszkowska K.~Medycyna w walce ze staroci~PZWL~1964~7~{brak}
Niezalenie od[62] trudnoci[121] praktycznego[221] realizowania[11] takich[222] czy innych[222] postulatw w[66] laboratoriach i klinikach caego[221] wiata wci toczy[501] si cicha, lecz zawzita walka medycyny[121] z[65] chorob i mierci, a olbrzymie[212] biblioteki[112] naukowe[212] wci pczniej od[62] wiadomoci[122] nieustannie nadchodzcych[222] z[62] tego[221] frontu. I jak[9] na[66] kadej[261] wojnie[161] tak rwnie i tu obok[62] wietnych[222] zwycistw i przykadw bohaterskiego[221] powicenia[121] nie brak[5] rwnie niepowodze i zamtu. 
1159~Wiszniewska-Roszkowska K.~Medycyna w walce ze staroci~PZWL~1964~54~{brak}
Zmniejszenie[111] wydzielania[121] liny[121] i sokw trawiennych[222] powoduje, e maj czsto apetyt[141] na[64] potrawy[142] pikantne[242], pobudzajce[242] apetyt[141], jak[9] miso[111], wdliny[112], bigos[111] i tym[232] podobne[212]  natomiast (rwnie z[62] tego[221] powodu) mog nie lubi mleka[121], gdy nie zawiera ono skadnikw pobudzajcych[222] apetyt[141]. Niestety misa[121] i wdlin czsto nie mog dobrze pogry i strawi, std rne[212] zaburzenia[112], biegunki[112], zanieczyszczenie[+] si[111]. 
1160~Wiszniewska-Roszkowska K.~Medycyna w walce ze staroci~PZWL~1964~62~{brak}
Bogomolec[/] wraz z[65] Jaworskim[/][151] i Bogdanowem[/] propagowali rwnie czsto przetaczanie[141] krwi[121] u[62] starcw[122] ma mie wyrane[241] dziaanie[141] odmadzajce[241], do[62] tego[221] stopnia, e nawet znika czasem starcze[211] zmtnienie[111] soczewki[121] (zama). Mechanizm[111] tego[221] korzystnego[221] wpywu nie jest[57] wyjaniony[211]  sam[211] Bogomolec[/] przypisywa go[44] nieznacznym[232] wstrzsom koloidalnym[232] zachodzcym[232] przy[66] transfuzjach (przy[66] wstrzsach tych[262] stare[212] i grubsze[212] czstki[112] biakowe[212] zlepiaj[501] si i wytrcaj w[66] postaci[161] kaczkw). 
1161~Wiszniewska-Roszkowska K.~Medycyna w walce ze staroci~PZWL~1964~151~{brak}
Wydaje[501] si, e w[66] rozstrzygniciu[161] tego[221] problemu najwaniejszy[211] bdzie aspekt[111] psychologiczny[211]: czy prac potraktuje si[41] jako[64] rdo[141] szczcia[121], czy jako[64] jarzmo[141]. Trzeba podkreli, e w[66] podejciu[161] do[62] zagadnienia[121] czowiek[111] a praca celem[151] naszym[251] jest uzdrowienie[111] zarwno czowieka[121], jak[9] pracy[121] i osignicie[111] takiego[221] stanu, by[9] dziaalno[111] zawodowa bya rdem nie tylko zarobku[121], ale i najwyszej[221] yciowej[221] satysfakcji[121]. 
1162~Wiszniewska-Roszkowska K.~Medycyna w walce ze staroci~PZWL~1964~198~{brak}
Czy czowiek[111] naprawd stanie[501] si kiedy mdrzejszy[211] i lepszy[211]? Nie przesdzajc tej[221] kwestii[121], przyznajmy optymistom racj w[66] jednym[46]: zo[141] zawinione[241] usun mona, trzeba si tylko do[62] tego[42] zabra na[+] serio. Higiena psychiczna prosi, napomina i przestrzega. 
1163~Michajow W.~Ewolucjonizm i parazytologia~PWN~1964~88~{brak}
Wprawdzie, gdy procesy[112] wymierania[121] ywicieli[122] przebiegaj wolno[8], jak[9] to[41] przypuszczalnie miao miejsce[141] w[66] przypadku[161] gadw  hipotetycznych[222] ywicieli[122] ostatecznych[222] amfiliny[121], gatunek[111] pasoytw[122] moe[5] si uratowa[501] wskutek[62] swej[221] plastycznoci[121] i nabycia[121] nowych[222] przystosowa morfologicznych[222] i fizjologicznych[222]. Nie chodzi wic wtedy o[64] mier[141] bezpotomn[241], gdy zapewne przeobraa[501] si on w[66] tym[261] przypadku[161] w[64] gatunek[141] nowy[241]. 
1164~Michajow W.~Ewolucjonizm i parazytologia~PWN~1964~96~{brak}
Nastpn[241] grup biologiczn[241] stanowi pasoyty[112], w[66] ktrych[222] cyklu[161] rozwojowym[261] koniecznym[251] etapem stao[501] si opanowanie[111] jednego[221] ywiciela[121] poredniego[221] i zapewnienie[111] t[251] drog[151] osignicia[121] stopnia rozwoju[121] umoliwiajcego[221] pniejsze[241] opanowanie[141] ywiciela[121] ostatecznego[221] to[41] jest takiego[221], w[66] ktrym[261] nastpuje rozrd[111] pciowy[211] pasoyta[121] (pasoyty[112] heterokseniczne[212], w[66] danym[261] przypadku[161] diheterokseniczne[212]). 
1165~Michajow W.~Ewolucjonizm i parazytologia~PWN~1964~143~{brak}
Szersza czy te mniejsza specyficzno[111], jako[61] waciwo[111] w[66] pewnych[262] okolicznociach korzystna moe[5] podlega doborowi[131] naturalnemu i stanowi jeden[241] z[62] atutw w[66] walce[161] pasoytw[122] o[64] byt[141]. Aby[9] jednak w[66] umyle czytelnika[121] ten[211]  dynamiczny[211] zreszt  obraz[111] pasoytnictwa[21] oraz zmiennoci[121] ukadw pasoyt[111]-ywiciel[111] nie utrwali[501] si jako[61] zbyt[8] prosty[211] a nawet statyczny[211], uzupenijmy natychmiast nasze[242] uprzednie[242] informacje[142]. 
1166~Stlicka W.~Rodowd czowieka uzupeniony~PWN~1964~33~{brak}
Podstawa czaszki[121] nie zostaa[57] w[+] ogle wyamana, odpada wic wszelkie[211] podejrzenie[111] o[64] kanibalizm[141] czy owienie[141] gw. Byoby to[41] zreszt mao prawdopodobne[211] ze[62] wzgldu na[64] obrzdowy[241] pochwek[141]. Szkielet[111] twarzowy[211] i przednia cz[111] puszki[121] mzgowej[221] ulegy[5] zniszczeniu[131] wskutek[62] dziaania[121] jakich[222] czynnikw naturalnych[222]. Cae[211] tyogowie[111] zachowao[501] si w[66] dobrym[261] stanie[161] wraz e[65] nie uszkodzonym[251] wielkim[251] otworem potylicznym[251]. 
1167~Stlicka W.~Rodowd czowieka uzupeniony~PWN~1964~41{?}~{brak}
Czowiek[111], ktry[211] ju poprzednio sta[501] si rolnikiem, hodowc byda[121] i garncarzem, stworzy pniej rzemioso[141], handel[141], komunikacj, zacz wreszcie organizowa pastwa[142] i doszed do[62] czasw wspczesnych[222]. Badaniem ludzkich[222] grup spoecznych[222] tworzcych[222] charakterystyczne[242] zespoy[142] kulturowe[242] i odznaczajcych[+] si[222] swoistym[251] ukadem liczbowym[251] typw rasowych[222] zajmuj[501] si badacze[112] pracujcy[212] w[66] dziedzinie[161] antropologii[121] etnicznej[221], czyli, innymi sowy, antropologii[121] historycznej[221]. 
1168~Stlicka W.~Rodowd czowieka uzupeniony~PWN~1964~130~{brak}
Wypada tutaj wyjani, e rwnoczenie z[65] nastaniem epoki[121] lodowej[221] na[66] Pkuli[161] Pnocnej[261] w[66] Afryce[/][161] zaznaczyy[501] si wzmoone[212] opady[112] atmosferyczne[212], rozpocza[501] si epoka tak zwanych[222] pluwiaw, ktre[212] s mniej wicej odpowiednikami glacjaw. By to[41] okres[111] wszelkiej[221] obfitoci[121] na[66] kontynencie afrykaskim[261], midzy[+] innymi Sahara[/] pokryta bya[57] bujn[251] rolinnoci i gocia wielorakie[242] zwierzta[142], a take przerne[242] istoty[142] bliskie[242] czowiekowi. 
1169~Jaworowski Z.~Radioaktywno a zdrowie ludzkie~PWN~1964~24~{brak}
Pomidzy[65] tym[251] pdzcym[251] elektronem a zespoem zmian chemicznych[222] w[66] tkance[161], zwanych[222] procesami wtrnymi, istnieje do tajemnicza jeszcze grupa zjawisk, nazywanych[222] procesami pierwotnymi. Jest to[41] ogniwo[111] czce[211] zdarzenia[142] fizyczne[242] z[65] fizyko-chemicznymi. Wikszo[111] opublikowanych[222] na[64] ten[241] temat[141] wypowiedzi[122] ma cigle charakter[141] przypuszcze i hipotez. 
1170~Jaworowski Z.~Radioaktywno a zdrowie ludzkie~PWN~1964~122~{brak}
Dopuszczalne[242] dawki[142] promieniotwrczych[222] izotopw, ktre[212] mog przedosta[501] si do[62] wntrza[121] organizmu okrelono wedug[62] tych[222] samych[222] zasad, co[9] dawki[142] naraenia[121] zewntrznego[221]. Dawki[142] te[242] obliczono w[64] taki[241] sposb[141], aby[9] radioizotop[111] nie spowodowa nawietlenia[121] wyszego[221] ni[9] dopuszczalne[211] dla[62] napromienienia[121] zewntrznego[221]. Pomiar[111] iloci[121] izotopw wydalonych[222] z[65] moczem i kaem umoliwia wprawdzie okrelenie[141] wielkoci[121] skaenia[121], ale przygotowanie[111] chemiczne[211] prbek jest dugotrwae[211] i trudne[211] technicznie. 
1171~Malec-Olecha J.~Izotopy w subie biologii~PWN~1964~67~{brak}
Amerykanin Watson[/] i Anglik Crick[/] przedstawili czsteczk [~] jako[64] podwjne[241] pasmo[141], skadajce[+] si[241] z[62] dwch[32] acuchw polinukleotydowych[222], skrconych[222] spiralnie dokoa[62] wsplnej[221] osi[121]. Poniewa poszczeglne[212] nukleotydy[112] s[57] umieszczone[212] prostopadle do[62] osi[121] dugiej[221] czsteczki[121] [~] (jak[9] stos[111] talerzy uoonych[222] jeden[211] na[66] drugim[261]), wic zasadnicz[241] cz[141] samego[221] acucha polinukleotydowego[221] stanowi reszty[112] cukrowo-fosforanowe[212], z[62] ktrych[222] prostopadle do[62] wntrza[121] czsteczki[121], stercz zasady[112] purynowe[212] i pirymidynowe[212]. 
1172~Malec-Olecha J.~Izotopy w subie biologii~PWN~1964~114~{brak}
P biedy[121] jeszcze, jeeli zarwno wyjciowy[211] materia[111] tarczy[121], jak[9] i ewentualne[212] zanieczyszczenia[112] stanowi izotop[141] innego[221] pierwiastka[121] ni[9] gwny[211] produkt[111] kocowy[211] procesu mona go[44] wtedy oddzieli normalnymi metodami chemicznymi, tak jak[9] oddziela si[41] zwykle dwa[34] rne[242] pierwiastki[142] chemiczne[242]. 
1173~Starzyska F. i in.~Nowoczesne ywienie rodziny~PZWL~1966~59~{brak}
Obok[62] zwikszonej[221] iloci[121] pieczywa[121], ktra w[66] tym[261] okresie dochodzi do[62] piciuset[32] gramw na[64] dob, podajemy potrawy[142] gotowane[242] z[62] produktw zboowych[222] (kasze[142], kluski[142], zapiekanki[142] i tak dalej). Asortyment[111] produktw i potraw[122] jest w[66] tym[261] okresie nieograniczony[211], naley jedynie z[65] umiarem stosowa przyprawy[142] i uywki[142]. 
1174~Starzyska F. i in.~Nowoczesne ywienie rodziny~PZWL~1966~101~{brak}
Czy to[41] jest celowe[211]? Na pewno; nie miso[111] jest produktem drogim[251] i nadmierne[211] jego[42] spoycie[111] jest nieekonomiczne[211], nie mwic ju o[66] zastrzeeniach zdrowotnych[262]. Wniosek[111]: starajmy[501] si zmniejszy ilo[141] misa[121]  uzyskane[242] oszczdnoci[142] zuyjemy na[64] zakup[141] mleka[121] lub sera. I tak analizujemy poszczeglne[242] rubryki[142], porwnujc zuycie[141] produktw z[65] iloci zalecan[251] i wycigajc wnioski[141] na[64] miesic[141] najbliszy[241] i dalsz[241] przyszo[141]. 
1175~Starzyska F. i in.~Nowoczesne ywienie rodziny~PZWL~1966~135~{brak}
Dorosym[132] zaleca si[41] p litra[121] mleka[121] dziennie, a dzieciom i modziey[131] jeden[241] litr[141] dziennie. Zdarza[501] si jednak, e wypicie[111] tej[221] iloci[121] mleka[121] nasuwa trudno[141]  albo nie mamy[5] wyrobionego[221] nawyku[121] tego[221] rodzaju[121] albo okolicznoci[112] nie sprzyjaj dostawom mleka[121]. W[66] zwizku[161] z[65] tym[45] nasuwa[501] si od[+] razu pytanie[111], czym[45] w[66] takiej[261] sytuacji[161] zastpi mleko[141]. 
1176~Starzyska F. i in.~Nowoczesne ywienie rodziny~PZWL~1966~148~{brak}
Jeli wywar[141] podprawimy mk, dodamy kawaek[141] masa[121], troch zieleniny[121], otrzymamy smaczn[241] potrawk. Osobno mona zrobi ostrzejszy[241] sos[141], na[64] przykad[141] pomidorowy[241] czy chrzanowy[241] i poda go[44] do[62] woowiny[121]. Smacznym[251] urozmaiceniem bdzie miso[111] dodane[211] do[62] podduszonych[222] warzyw i duszone[211] razem[8] z[65] nimi przez[64] pitnacie[34] do[62] dwudziestu[32] minut. 
1177~Starzyska F. i in.~Nowoczesne ywienie rodziny~PZWL~1966~156~{brak}
Owoce[142] jagodowe[242] i warzywa[142] liciaste[242] puczemy dokadnie i osczamy  najlepiej na[66] sicie[161]. Po[66] umyciu[161] te[242] warzywa[142] i owoce[142], ktrych[222] nie moemy spoywa ze[65] skrk, obieramy moliwie cienko, noami nierdzewnymi. Z[62] owocw i warzyw, ktrych[222] nie obieramy, usuwamy czci[142] niejadalne[242]. Obrane[242] warzywa[142] czy te owoce[142] puczemy. Teraz robimy to[44] szybko, eby nie wypuka cennych[222] skadnikw. 
1178~Starzyska F. i in.~Nowoczesne ywienie rodziny~PZWL~1966~390~{brak}
Zlewozmywak[141], miejsce[141] na[64] brudne[242] naczynia[142], suszark i miejsce[141] na[64] naczynia[142] czyste[242] tak wzajemnie powinnimy usytuowa, aby[9] dzielia je[44] odlego[111] nie wicej ni[9] jednego[221] kroku[121], dziki[63] czemu[43] oszczdzimy sobie[43] zbdnej[221] bieganiny[121] i straty[121] czasu. Za[211] wentylacja, nie zawsze przyjemne[212] zapachy[112] kuchenne[212], nieprawidowe[211] owietlenie[111], gorco[111] ogromnie utrudniaj prac i wywieraj szkodliwy[241] wpyw[141] na[64] zdrowie[141] pani[121] domu[121] spdzajcej[221] w[66] kuchni[161] kilkadziesit[34] tysicy godzin swego[221] ycia[121]. 
1179~Brzozowski R.~taczka~PZWL~1963~22~{brak}
Po[66] ustpieniu[161] taczki[121] przestrzeganie[111] diety[121] obowizuje nadal. Kiedy pacjent moe[5] powrci do[62] normalnego[221] odywiania[121], okreli winien[5] jedynie lekarz. taczka spowodowana przeszkod w[66] odpywie ci[121] z[62] wtroby[121] przez[64] drogi[142] ciowe[242] do[62] dwunastnicy[121] w[66] jzyku lekarskim[261] okrelana jest[57] mianem[151] taczka mechaniczna, mog j wywoywa najczciej kamienie[112], rzadziej pasoyty[112] lub nowotwory[112]. 
1180~Dziaczkowski G.~ylaki i owrzodzenia goleni~PZWL~1963~35~{brak}
Wstrzykiwane[212] leki[112] powoduj rwnoczenie powstawanie[141] skrzepu krwi[121] i wanie przeciwnicy[112] tej[221] metody[121] obawiali[501] si, e skrzep[111] ten[211], podobnie jak[9] skrzepy[112] samoistne[212], moe[5] oderwa[501] si i prowadzi do[62] zatorw pucnych[222]. Jednak bardzo liczne[212] badania[112] na[66] zwierztach, jak[9] i obserwacje[112] na[66] ludziach wykazay, e tego[221] rodzaju[121] skrzep[111], wywoany[211] rodkiem chemicznym[251], trzyma[501] si bardzo mocno ciany[121] naczyniowej[221] i nie[+] ma mowy[121] o[66] jego[42] oderwaniu[+] si[161]. 
1181~Dziaczkowski G.~ylaki i owrzodzenia goleni~PZWL~1963~42{?}~{brak}
Jak[9] ju pani[111] dzisiaj widziaa, zakrzep[111] y[122] powierzchownych[222] ma zupenie agodny[241] przebieg[141], nie daje wikszych[222] dolegliwoci[122], a co[41] najwaniejsze[211], jeli bdzie[57] waciwie leczony[211], przez[64] noszenie[141] opasek[122] elastycznych[222] i chodzenie[141], nie grozi adnymi nastpstwami, przeciwnie, w[66] przypadku[161] zakrzepu ylakw powierzchownych[222], ulegaj one zaroniciu[131], czyli do[62] pewnego[221] stopnia samowyleczeniu[131]. 
1182~Brzozowska G.~Ty i twoja rodzina~PZWL~1964~41~{brak}
Jeeli matka karmi[5] na[+] siedzco, najlepiej eby siedziaa na[66] krzele, a nog miaa opart[241] o[64] stoeczek[141]. Dziecko[141] kadzie sobie[43] na[66] rce[161] po[66] stronie[161] piersi[121], z[62] ktrej[221] karmi[5]. Czsto w[66] czasie ssania[121] pier[111] przykrywa[5] dziecku[131] nos[141], wwczas niepokoi[501] si ono, przerywa ssanie[141] i wypuszcza brodawk z[62] ust. 
1183~Brzozowska G.~Ty i twoja rodzina~PZWL~1964~61~{brak}
Matki[112] wiadome[212] olbrzymiego[221] niebezpieczestwa[121], jakim[251] dla[62] dziecka jest stykanie[+] si[111] z[65] przypadkowymi ludmi, powinny[5] kategorycznie zabroni obcym[132] zbliania[+] si[121] do[62] niego[42], a tym[9] bardziej brania[121] go[42] na[64] rce[142] czy caowania[121]. Trzeba pamita, e im[9] pniej dziecko[111] zetknie[501] si z[65] zarazkami chorobotwrczymi, tym[9] lepiej. 
1184~Brzozowska G.~Ty i twoja rodzina~PZWL~1964~98~{brak}
Pokarm[111] pojawia[501] si na[64] trzeci[241]  czwarty[241] dzie[141] po[66] urodzeniu[161] i nie naley martwi[501] si, e zaraz po[66] urodzeniu[161] dziecka nic[111] nie[+] ma w[66] piersi[161]. Owszem jest tak zwana siara[111], w[66] ktrej[261] znajduj[501] si potrzebne[212] dziecku[131] ciaa[112] odpornociowe[212] i dlatego nie naley lekceway pierwszych[222] prb ssania[121] poniewa dziecko[111] t siar wysysa, uczy[501] si ssa, matka za uczy[501] si karmi, [&] 
1185~Korda P.~Zwierzta te nie samym chlebem yj~PWRiL~1963~27~{brak}
Przejawy[142] tych[222] instynktw mona zauway zarwno w[66] klatce[161] ogrodu zoologicznego[221], jak[9] i na[66] pastwisku[161], zwaszcza przy[66] wspczenie stosowanych[262] metodach hodowli[121] byda[121]. Wemy dla[62] przykadu typow[241] sytuacj, jaka wystpuje w[66] duych[262], nowoczesnych[262] orodkach hodowlanych[262] byda[121], gdzie wprowadzono wolnowybiegowy[241] wychw[141] oraz samoczynne[242] poida[142] i dojarki[142] mechaniczne[242]. 
1186~Korda P.~Zwierzta te nie samym chlebem yj~PWRiL~1963~35~{brak}
Mona[54] by jeszcze zapyta, od[62] czego[42] zaley nominacja na[64] objcie[141] tego[221] lub owego[221] miejsca[121] w[66] hierarchii[161] stadnej[261]. Odpowied[111] nie bdzie jednak jednoznaczna. Moe[5] to[41] zalee od[62] tego[42], ktra z[62] kur[122] jest starsza, oraz od[62] tego[42], ktra duej przebywa w[66] zagrodzie[161]. 
1187~Korda P.~Zwierzta te nie samym chlebem yj~PWRiL~1963~124~{brak}
Okazao[501] si, e ilo[111] zachorowa na[64] t chorob w[66] czasie (nalotw na[64] przykad[141] na[64] Angli[/]) bya[5] o[+] wiele wiksza, objawy[112] za znacznie cisze[212], ni[9] notowano uprzednio. Komentarze[112], jak[9] sdz, s tu zbdne[212], zwaywszy, e wwczas stan[111] aprowizacyjny[211] ludnoci[121] angielskiej[221] od[62] duszego[221] czasu nie ulega zmianom. 
1188~Korda P.~O zwierztach prozaicznie~PWRiL~1965~61~{brak}
I znw stajemy wobec[62] dylematu: jak[9] mianowicie dochodzi do[62] tego[42], e organizmy[112] mog jednoczenie ulega przeciwstawnym[232] i pozornie wykluczajcym[+] si[232] wpywom. Jak[9] mog wykazywa jednoczenie stao[141] i zmienno[141]? Na[66] jakiej[261] drodze[161] w[66] onie[161] przedstawicieli[122] jednego[221] gatunku[121] dochodzi do[62] powstawania[121] i utrwalania[121] cech[122] rozbienych[222], czyli dywergentnych[222], rnicych[222] organizmy[142] potomne[242] od[62] pokole poprzednich[222]? 
1189~Korda P.~O zwierztach prozaicznie~PWRiL~1965~116~{brak}
aba jest przecie pazem[151], krokodyl  gadem, a hipopotam  ssakiem. Czy znajdzie[501] si jednak w[66] nich[46] jakie[211] blisze[211] podobiestwo[111]? Wygld[111] jednego[221] jest niemal zaprzeczeniem wygldu drugiego[221]. A jednak przystosowanie[111] do[62] rodowiska[121] wodnego[221] wywaro na[64] nie[44] swj[241] wpyw[141], objawiajcy[+] si[241] pewn[251] zaskakujc[251] zbienoci. 
1190~Korda P.~O zwierztach prozaicznie~PWRiL~1965~158~{brak}
Dotyczy to[41] zarwno ludzi[122] jak[9] i zwierzt, z[65] t[251] tylko rnic, e u[62] zwierzt uczenie[+] si[111] z[62] reguy[121] nosi charakter[141] przyswajania[121] sobie[43] rozwiza lub zachowania[+] si[121] przystosowawczego[221]. U[62] czowieka[121] uczenie[+] si[111] przewanie take bywa czynnoci przystosowawcz[251] i prowadzi zazwyczaj w[66] konsekwencji[161] do[62] uatwienia[121] ycia[121] i poprawienia[121] warunkw bytu, co[41] jest przecie rwnoznaczne[211] z[65] przystosowaniem[+] si[151] do[62] rodowiska[151] (tym[251] razem[151] do[62] spoeczestwa[121]). 
1191~Korda P.~O zwierztach prozaicznie~PWRiL~1965~205~{brak}
Porzucajc te[242] niezbyt dokadne[242] analogie[142], trzeba powiedzie, e organizm[111] szybko rosncy[211] i szybko rozwijajcy[+] si[211], tym[9] trudniej znosi wszelkie[242] braki[142] pokarmowe[242], im[9] szybciej nastpuje jego[42] rozwj[111]. Tak na[64] przykad[141] trwajce[242] przez[64] kilka[34] zaledwie dni[122] niedostatki[112] pokarmowe[212] u[62] pisklcia wieo wylgnitego[221] z[62] jaja[121] przekrelaj z[62] reguy[121] dalszy[241] jego[42] rozwj[141], prowadzc do[62] rychej[221] mierci[21]. 
1192~Korda P.~O zwierztach prozaicznie~PWRiL~1965~213~{brak}
Czyby chodzio zatem o[66] zmow byda[121] rogatego[221]? O[64] solidarny[241] strajk[141] krw? Moe[8] raczej naleaoby tu mwi o[66] swoistym[261] strajku[161] organizmw, ktre[242] przed[65] i w[66] czasie wystawy[121] naraano na[64] szereg[141] nieznanych[222] bodcw, pyncych[222] z[62] otoczenia[121] (na[64] przykad[141] transport[111] zwierzt, obecno[111] licznych[222] obcych[222] zwierzt, nieznani[212] ludzie[112] zmienione[211] otoczenie[111] wraz z[65] ca[251] gam czynnikw, jak[9] niepokojce[212] zapachy[112], odgosy[112], wygld[111] pomieszcze i tak dalej). 
1193~Michajow W.~Biologia nauk przyszoci~WP~1964~53~{brak}
Posiadaj one mianowicie zdolno[141] wybierania[121] z[62] otaczajcej[221] je[44] przyrody[121] niektrych[222], bynajmniej nie najpospolitszych[222] i najatwiej dostpnych[222] pierwiastkw i budowania[121] z[62] nich[42] wasnego[221] ciaa[121]. Zdolno[141] t nazywamy wybirczoci. Wanie dziki[63] wybirczoci[131] organizmy[112] tak bardzo, tak zasadniczo rni[501] si od[62] swego[221] otoczenia[121]. 
1194~Michajow W.~Biologia nauk przyszoci~WP~1964~142~{brak}
Jestemy[57] w[66] swoich[262] czynach fatalnie ograniczeni przez[64] ten[241] chociaby fakt[141], e organizm[111] nasz[211] ma okrelon[241] budow, ktra z[62] kolei[121] narzuca i okrela charakter[141] jego[42] czynnoci[122]. adne[211] poczucie[111] swobody[121] czy penej[221] wolnoci[11] woli[121] nie pomoe nam podnie ciaru przekraczajcego[221] nasze[242] siy[142] fizyczne[242]. Nie moemy y bez[62] pokarmu, wody[121] i powietrza[121]. 
1195~Turowicz A.~Geometria~PWN~1967~106~{brak}
W[64] ten[241] sposb[141] otrzymujemy przedstawienie[141] funkcji[121] [~] w[66] postaci[161] uamka acuchowego[221]. atwo zauway, e wspczynniki[112] [~] rwne[212] s stosunkom kolejnym[232] elementw pierwszej[221] kolumny[121] tablicy[121] Routha[/][121]. Otrzymujemy wic twierdzenie[141]: Warunkiem koniecznym[251] i dostatecznym[251] stabilnoci[121] wielomianu rzeczywistego[221] jest, aby[9] przy[66] rozwiniciu[161] w[64] uamek[141] acuchowy[241] funkcji[121]... wszystkie[212] wspczynniki[112] [~] byy[5] dodatnie[212]. 
1196~Turowicz A.~Geometria~PWN~1967~142~{brak}
Jeli znamy dwa[34] zera[142] [~] niekonieczne[212] rzeczywiste[212] dowolnego[221] wielomianu [~] to[9] na[+] og na[66] odcinku[161] czcym[261] te[242] dwa[34] zera[142] nie musi lee zero[111] [~]. Gdybymy jednak wiedzieli[54], e wszystkie[212] zera[112] [~] s[57] pooone[212] symetrycznie wzgldem[62] prostej[121] [~] przechodzcej[221] przez[64] punkty[142] [~] to[9] na[66] odcinku[161] czcym[261] [~] musi lee zero[111] [#] 
1197~Tuszko A.~Spragniona ziemia~WP~1965~40~{brak}
Rousseau[/] nazywa miasta[142] otchani pochaniajc[251] rd[141] ludzki[241] i owiadcza, e ludzie nie po[64] to[44] zostali[57] stworzeni, aby[9] y jak[9] w[66] mrowiskach. Beniamin[/] Franklin[/] w[66] swym[261] dziele []La[+] vie[+] privee[+] d'autrefois[] tak opisuje higien w[66] Paryu[/]. Aby[9] uchroni ulice[142] przed[65] zanieczyszczeniem, nakazano mieszkacom w[66] tysic piset trzydziestym[261] pierwszym[261] roku[161] urzdzi ustpy[142] w[66] domach. 
1198~Tuszko A.~Spragniona ziemia~WP~1965~87~{brak}
Co[41] za fantastyczna konkurencja dla[62] jedwabnikw w[66] trudzie snujcych[222] swe[242] kokony[142]! Jeden[211] metr[111] szecienny[211] daje tyle[8] wkna[121] ile[8] ponad[8] trzysta[31] tysicy kokonw. Coraz powszechniejsze[241] zastosowanie[141] praktyczne[241] znajduj tworzywa[112] sztuczne[212], ktre[212] s coraz lepsze[212], coraz mocniejsze[212], coraz trwalsze[212], su one do[62] wyrobw najrozmaitszych[222] przedmiotw, materiaw, narzdzi i tym[232] podobne[212]. 
1199~Blaim K.~Swoiste substancje~PWRiL~1965~240~{brak}
Chemiczn[241] budow obydwu[32] gwnych[222] glikoalkaloidw ziemniaka wyjaniono dopiero w[66] ostatnich[262] latach. Zaczone[212] schematy[112] przedstawiaj cz[141] cukrow[241] obu[32] zwizkw. Oprcz[62] omwionych[222] dotychczas glikoalkaloidw grupy[121] solaniny[121] lub wprost  solaniny[121] (chodzi tu o[64] nazw zbiorow[241]), mog w[66] niektrych[262] ziemniakach uprawnych[262] wystpowa inne[212] zwizki[112], mianowicie demisyna[111] i leptyna[111]. Wymienione[212] alkaloidy[112] wystpuj zasadniczo w[66] dzikich[262] formach ziemniaka. 
1200~Tuszko A.~Spragniona ziemia~WP~1965~184~{brak}
Regiony[112] deficytowe[212], istniejce[212] ju obecnie lub majce si sta[501] takimi w[66] niedalekiej[261] przyszoci[161], wystpuj gwnie w[66] rodkowej[261] Polsce[/][161], a wic na[66] Nizinie[/][161] Wielkopolsko-Kujawskiej[/][261] i Mazowiecko-Podlaskiej[/][261], sigaj Wyyny[/][121] Maopolskiej[/][221], Lubelskiej[/][221], lskiej[/][221]. Szczeglne[212] trudnoci[112] w[66] pokryciu[161] potrzeb wystpuj w[66] regionach przywododziaowych[262] Wisy[/] i Odry[/], gdzie koncentruj[501] si potrzeby[112] takich[222] wielkich[222] okrgw przemysowych[222], jak[9] Grnolski[221], Czstochowski[211]. 
1201~Tuszko A.~Spragniona ziemia~WP~1965~232~{brak}
Suya do[62] jednorazowego[221] spywu wraz z[65] prdem, po[66] czym[46] w[66] porcie[161] rozbierano j na[64] drewno[141], a zaoga wracaa pieszo w[64] gr rzeki[121]. Natomiast statki[112] stae[212], w[66] tym[46] i aglowe[212], wracay w[64] gr rzeki[121] czsto wyadowane[212] towarami, z[+] rzadka w[66] przypadku[161] pomylnych[222] wiatrw korzystajc z[62] agli, czciej na[66] wiosach lub na[+] pych. 
1202~Koreywo M.~Medycyna dzisiejsza~PZWL~1966~32~{brak}
Poniewa pracujcy[211] misie[111] serca[121] wytwarza impulsy[142] elektryczne[242] naukowcy postanowili wyzyska je[44] do[62] diagnostyki[121] chorb serca[121]. W[66] specjalnych[262] aparatach  elektrokardiografach  impulsy[112] te[22] s[57] wzmacniane[212] miliony[142] razy[122], nastpnie przetwarzane[212] elektronicznie i kierowane[212] do[62] mechanizmu piszcego[221]. Na[66] tamie[161] papieru lekarz otrzymuje wic krzyw[241] wykresu, z[62] ktrej[221] moe[5] z[65] du[251] dokadnoci odczyta stan[141] serca[121] i stwierdzi ewentualne[242] wady[142]. 
1203~Koreywo M.~Medycyna dzisiejsza~PZWL~1966~74{?}~{brak}
Sia promieniowania[121] adunku[121] kobaltu jest tak dua, i wszelkie[212] zwyke[212] osony[112] zabezpieczajce[212] otoczenie[141] przed[65] szkodliwym[251] promieniowaniem stanowczo nie wystarczaj. Naleao wic zbudowa oddzielny[241] pawilon[141] betonowy[241], rodzaj[141] wielkiego[221] bunkra bez[62] okien o[66] cianach gruboci[121] ptora metra. Wewntrz[62] pawilonu trafiamy wanie na[64] zmian chorych[122]. 
1204~Koreywo M.~Medycyna dzisiejsza~PZWL~1966~121~{brak}
W[66] niektrych[262] przypadkach, na[64] przykad[141] po[66] rozlegych[262] urazach mechanicznych[262] czy oparzeniach zniszczeniu[131] ulega nie tylko samo[211] oko[111], lecz i otaczajce[212] tkanki[112]. Mona sobie[43] wyobrazi jak[9] wyglda tak zeszpecona twarz[111] i jak[9] bardzo nieszczliwy[211] czuje[501] si dotknity[211] takim[251] kalectwem czowiek[111]. Ale z[65] pomoc przychodz mu lekarze. Na[64] miejsce[141] zniszczonych[222] tkanek wstawiaj protez gaki[121] otoczon[241] tkank z[62] plastyku[121]. 
1205~Koreywo M.~Medycyna dzisiejsza~PZWL~1966~129~{brak}
Drog[62] mudnej[221] nauki[121] w[66] cigu[161] paru[32] miesicy, pacjent rzeczywicie zacz coraz wicej rozumie i w[66] kocu[161] doszed do[62] tego[42], e rozumia trzy[34] czwarte[142] sw. Wkrtce elektroniczne[241] ucho[141] zastosowano u[62] modej[221] kobiety[121], u[62] ktrej[221] utrata suchu[121] bya[5] powikaniem leczenia[121] grulicy[121] streptomycyn. Guchota jej[42] bya[5] kompletna i nieodwracalna. 
1206~Koreywo M.~Medycyna dzisiejsza~PZWL~1966~163~{brak}
Niektrzy badacze myl[5] nawet o[66] elektrycznoci[161] produkowanej[261] przez[64] sam[241] organizm[141], cho sprawa ta ma na[+] razie do mgliste[242] zarysy[142]. Prace[112] w[66] kierunku[161] umoliwienia[121] ruchw za[5] pomoc protezy[121] mini s[57] ju powanie zaawansowane[212] w[66] kilku[36] orodkach naukowych[262] w[66] Stanach[/] Zjednoczonych[/][262] i Zwizku[/][161] Radzieckim[/][261], mona wic przypuszcza, e wkrtce usyszymy o[66] dalszych[262] sukcesach. 
1207~Koreywo M.~Medycyna dzisiejsza~PZWL~1966~176~{brak}
Szukajc sposobu skutecznej[221] transplantacji[121], skupi on uwag i wysiki[142] na[66] psach, przeszczepiajc im[43] puca[142], serca[142], nerki[142] i wtroby[142]. Najduszy[211] okres[111] przeycia[121] psa[121] z[65] obcym[251] sercem i pucami wynosi sze[34] dni[122], z[65] obcymi nerkami osiemnacie[34] dni[122]. W[66] przebiegu[161] jednego[221] z[62] eksperymentw doktr Demichow[/] wszczepi psu dodatkowe[241] serce[141] (z[62] innego[221] psa[121]) tak, e ten[211] y[5] z[65] dwoma dziaajcymi sercami. 
1208~Koreywo M.~Medycyna dzisiejsza~PZWL~1966~210~{brak}
Roczna warto[111] produkcji[121] tego[221] przemysu (jednego[221] z[62] najwikszych[222] w[66] Stanach[/] Zjednoczonych[/][262]) dochodzi do[62] czterech[32] miliardw dolarw rocznie i ronie z[65] kadym[251] rokiem. Rozumiejc, jak[9] wielkie[242] korzyci[142] praktyczne[242] daje nauka, przemysowcy amerykascy hojnie sypi dolarami, wydajc rocznie na[64] same[242] tylko prace[142] badawcze[242] trzysta[34] dwadziecia[34] milionw dolarw. 
1209~Koreywo M.~Medycyna dzisiejsza~PZWL~1966~218~{brak}
Skutki[112] takiej[221] mody[121] daj obecnie o[66] sobie[46] zna w[64] coraz groniejszy[241] sposb[141]. Silne[212] leki[112] powoduj nie tylko ustpienie[141] objaww choroby[121] lecz zwykle dziaaj na[64] organizm[141] w[64] sposb[141] uboczny[241]. Ingerencja w[64] prawa[142] natury[121], rzdzce[242] zawiymi procesami w[66] organizmie, powoduje czsto aosne[242] skutki[142]. 
1210~Kossakowski J.~Wady i uomnoci wrodzone u dzieci~PZWL~1964~32~{brak}
Po[66] operacji[161] wykonanej[261] na[66] krgosupie dziewczynka wkrtce ju pocza oddawa mocz[141] samodzielnie i zostaa[57] wypisana do[62] domu[121]. Na[66] podstawie[161] tego[221] przykadu widzimy, e tak zwane[212] utajone[212] postacie[112] szczelin krgosupa s nieraz przyczyn rnych[222] zaburze, ktre[212] nie zawsze wystpuj tu po[66] urodzeniu[161]. 
1211~Nadolski Z. i in.~Kalectwo i co dalej?~PZWL~1965~27~{brak}
Istotn[251] czci porednictwa[121] jest udzielenie[111] porady[121] zawodowej[221] to[41] znaczy wskazanie[111] inwalidzie[131] najbardziej odpowiedniej[221] pracy[121] i warunkw, w[66] jakich[262] praca powinna by[57] wykonywana. Poradnictwo[111] zawodowe[211] musi mie charakter[141] peny[241], to[41] jest musi uwzgldnia fizyczny[241] stan[141] zdrowia, psychik inwalidy, jego[42] problemy[142] rodowiskowe[242] i zamiowanie[141] do[62] zawodu. 
1212~Nadolski Z. i in.~Kalectwo i co dalej?~PZWL~1965~71~{brak}
Z[62] ramienia oddziau zawodowej[221] rehabilitacji[121] inwalidw[122] przy[66] wydziaach zdrowia, zatrudnieniem zajmuj[501] si inspektorzy inwalidzcy. Do[62] ich[42] kompetencji[122] naley nawizywanie[111] kontaktu z[65] zakadem pracy[121] i ustalenie[111] wsplnie z[65] zakadowym[251] inspektorem inwalidzkim[251] (jeeli taki[211] w[66] danym[261] zakadzie istnieje) odpowiedniego[221] stanowiska[121] pracy[121] z[65] adaptacjami, dostosowanymi do[62] kalectwa[121]. 
1213~Gralwna M. i in.~Dziecko niesyszce w rodzinie~PZWL~1966~3~{brak}
Dziecko[111] guche[211] lub niedosyszce[211], w wic dziecko[111] dotknite[211] fizycznym[251] kalectwem czciowej[221] lub cakowitej[221] utraty[121] suchu[121], ma prawo[141] domaga[501] si od[62] spoeczestwa[121] penej[221] i zorganizowanej[221] pomocy leczniczo-rehabilitacyjnej[221] i wychowawczej[221]. Nie trzeba mu litoci[121] ani wspczucia[121], jak[9] rwnie tolerowania[121] w[66] szkoach czy zakadach pracy[121]. 
1214~Gralwna M. i in.~Dziecko niesyszce w rodzinie~PZWL~1966~45~{brak}
Dziecko[111] niesyszce[211] powinno mie takie[242] same[242] prawa[142], jak[9] i pozostali[212] czonkowie rodziny[121], prawa[142] zalene[242] od[62] wieku[121], umiejtnoci[121] i pozycji[121] w[66] rodzinie[161], ale nigdy w[66] zalenoci[161] od[62] kalectwa[121]. Normalne[211], syszce[211] dziecko[111], na[+] dugo przed[65] przyswojeniem sobie[43] mowy[121], zdaje sobie[43] spraw z[62] nastrojw, panujcych[222] w[66] jego[42] najbliszym[261] otoczeniu[161], doskonale rozrnia atmosfer pogodn[241] od[62] atmosfery[121] nieporozumie rodzinnych[222] odbija[501] si to[41] na[66] jego[42] wasnym[261] samopoczuciu[161]. 
1215~Gralwna M. i in.~Dziecko niesyszce w rodzinie~PZWL~1966~100~{brak}
Bywaj osoby[112] niedosyszce[212], w[66] tym[46] take i dzieci[112], ktre[212] le znosz gone[242] dwiki[142], a wskutek[62] tego[42] maj trudnoci[142] w[66] korzystaniu[161] z[62] aparatw suchowych[222] lub wymagaj specjalnych[222] i trudnych[222] do[62] nabycia[121] aparatw. Inni znw, cierpic na[64] przewleke[242] ropotoki[142] z[62] uszu lub na[64] dugotrwae[242] stany[142] zapalne[242] czy uczuleniowe[242] w[66] przewodach suchowych[262], le znosz obecno[141] w[66] uchu[161] plastykowej[221] wkadki[121]. 
1216~Kobendzina J.~Puszcza Kampinowska~{brak}~1966~79~{brak}
Czowiek[111] gospodarowa w[66] nich[46] od[+] dawna. Uytkowa drewno[141], pdzi smo, wypala wgiel[141] drzewny[241], prowadzi wypasy[142]. Jednak do[62] roku[121] tysic dziewiset czternastego[221] Puszcza[/][111] Kampinoska[/][211] miaa pikne[242] drzewostany[142] sosnowe[242]. W[66] czasie pierwszej[221] wojny[121] wiatowej[221] Niemcy[112] przeprowadzili na[66] terenie puszczy[121] sie[141] torw kolejki[121] lenej[221], zbudowali dwa[34] tartaki[142] i wycinali czystymi zrbami kilometry[142] kwadratowe[242] borw. 
1217~Kobendzina J.~Puszcza Kampinowska~{brak}~1966~126~{brak}
Pagry[142] wydmowe[242] porasta stary[211] br[111] sosnowy[211] z[65] domieszk brzz i dbw o[66] do ubogim[261] podszyciu[161] i runie[161] lenym[261], lecz od[62] strony[121] poudniowej[221] do[62] wydm przylega pat[111] lasu mieszanego[221] z[65] caym[251] bogactwem drzewostanu, podszycia[121] i runa[121]. Wrd[62] jego[42] gstwiny[121] znajduj[501] si dwa[31] jeziorka[112], chtnie odwiedzane[212] przez[64] zwierzyn. 
1218~Filipowicz B.~Hormony - eliksir ycia~PWN~1966~24~{brak}
W[66] czasie studiw do[62] tego[221] stopnia zainteresowa[501] si fizjologi, e zwrci uwag tamtejszego[221] fizjologa[121], profesora[121] [~] Tarchanowa[/][121]. Ten[211] zaproponowa mu asystentur i wspprac, ktra przerodzia[501] si pniej w[64] wielk[241], dugoletni[241] przyja[141] ucznia[121] i nauczyciela[121]. Petersburg[/][111] by wwczas jednym[251] ze[62] sawniejszych[222] orodkw bada fizjologicznych[222] na[66] wiecie. 
1219~Filipowicz B.~Hormony - eliksir ycia~PWN~1966~71~{brak}
Gonady[112] czowieka[121] to[41] jdra[112] i jajniki[112]. Gonady[112] wytwarzaj komrki[142] pciowe[242] zwane[242] gametami. Z[62] zespolenia[+] si[121] gamety[121] eskiej[221] z[65] msk[251] powstaje zygota, a proces[111] ten[211] nazywa[501] si zapodnieniem. Jest to[41] najpowszechniejsza forma rozmnaania[121], tak zwany[211] rozrd[111] pciowy[211] albo gamogonia[111] od[62] greckiego[221] Gamos[$]  maestwo[111] i Gonos[$]  narodziny[112]. 
1220~Filipowicz B.~Hormony - eliksir ycia~PWN~1966~160~{brak}
Zwierz[111] wykazuje wwczas take instynkt[141] karmienia[121] i obrony[121] potomstwa[121]. Wykastrowane[212] koguty[112] wysiaduj jaja[142] i prowadzaj kurczta[142], co[44] przypisuje si[41] dziaaniu[131] hormonw przedniego[221] pata[121] przysadki[121]. Omwione[212] ju zostay[57] kolejne[212] stadia[112] rozwoju[121] zarodka i podu, wiadomo, e po[66] ciy[161] przychodzi pord[111]. I w[66] tym[261] procesie hormony[112] odgrywaj wan[241] rol. 
1221~Filipowicz B.~Hormony - eliksir ycia~PWN~1966~168~{brak}
Wzmianka o[66] wolu[161] znajduje[501] si rwnie w[66] Ayurva-Veda[/][161], napisanej[261] w[64] sto[34] lat pniej. Karw[142] przedstawiaj rne[212] rzeby[112] egipskie[212], asyryjskie[212], starogreckie[212] i inne[212]. W[66] muzeum[161] w[66] Luwrze[/] znajduje[501] si paskorzeba egipska przedstawiajca boka[141] Besa[/][141] i jego[42] maonk. Byon bogiem kosmetyki[121], a zarazem patronem pomylnego[221] rozwizania[121]. 
1222~Filipowicz B.~Hormony - eliksir ycia~PWN~1966~215~{brak}
Wedug[62] opinii[121] nauczycieli[122] Banting[/][111] by przecitnym[251] uczniem, wiedz zdobywa z[65] trudnoci, lecz cechowa go[44] pewien[211] upr[111] w[66] jej[42] zdobywaniu[161] i ostateczne[212] wyniki[112] byy[5] nie najgorsze[212]. Studia[142] uniwersyteckie[242] rozpocz w[66] Toronto[/] z[65] zamiarem powicenia[+] si[121] teologii[131]. Takie[211] byo yczenie[111] rodziny[121], ktra widziaa w[66] nim[46] przyszego[241] misjonarza[141] dalekich[222], pogaskich[222] krajw. 
1223~Filipowicz B.~Hormony - eliksir ycia~PWN~1966~257~{brak}
W[66] latach tysic dziewiset szedziesit  szedziesit jeden[8] ustalono sekwencj aminokwasw w[66] biaku[161] wirusa[121] mozaiki[121] tytoniowej[221], w[66] cytochromie[161] [~] , w[66] mioglobinie[161], w[66] rnych[262] odmianach hemoglobiny[121]. A byy[5] to[41] wyczyny, nie lada[8]! Tak na[64] przykad[141] hemoglobina dojrzaego[221] czowieka[121], czyli czerwony[211] barwnik[111] jego[42] krwi[121], ma ciar[141] czsteczkowy[241] okoo[8] szedziesit siedem tysicy. 
1224~Filipowicz B.~Hormony - eliksir ycia~PWN~1966~304~{brak}
Wida pniej byo jak[9] po[66] kilku[36] zaledwie zastrzykach ci[212], przed[65] paru[35] jeszcze dniami ciko chorzy[212], niedoni[212] pacjenci, zaczynaj rusza[501] si, chodzi, zaczynaj y. Kortyzon[111] z[62] miejsca[121] zdoby obie[43] popularno[141]. Nie mniej wstrzsajce[211] byo drugie[211] wystpienie[111] Kendalla[/][121] i Hencha[/][121] w[66] roku[161] tysic dziewiset pidziesitym[261] na[66] zjedzie Midzynarodowej[221] Ligi[121] Reumatycznej[221] w[66] Nowym[/][261] Jorku[/][161]. 
1225~Filipowicz B.~Hormony - eliksir ycia~PWN~1966~312~{brak}
W[66] nastpnych[262] latach otrzymano jeszcze bardziej wybirczo dziaajce[242] zwizki[142]. Stwierdzono, na[64] przykad[141], e przyczenie[111] atomu fluoru do[62] [~] lub [~] niektrych[222] sterydw[122] kilkakrotnie jeszcze zwiksza przeciwzapalne[241] dziaanie[141] tych[222] zwizkw. Mona wic podawa je[44] chorym[132] w[66] znacznie mniejszych[262], miligramowych[262] dawkach co[41] zmniejsza zarazem obawy[142] wystpienia[121] objaww ubocznych[222]. 
1226~Sabliski J.~Przeszczepianie tkanek~PWN~1965~73~{brak}
A skoro tak, to[9] zetknicie[111] dojrzaego[221] aparatu immunologicznego[221] z[65] bardzo duymi ilociami obcego[221] antygenu transplantacyjnego[221] powinno wywoa rwnie, przynajmniej przejciowy[241], stan[141] tolerancji[121] wobec[62] przeszczepionej[221] pniej tkanki[121]. Dotychczas przewidywanie[141] to[241] potwierdziy wyniki[112] licznych[222] dowiadcze, z[62] ktrych[222] wikszo[141] przeprowadzono jednak na[66] zwierztach modych[262]. Tak na[64] przykad[141] myszom szczepu A[/] wstrzykiwano doylnie, przez[64] kilkanacie[34] dni[12], due[242] iloci[142] komrek myszy[122] szczepu B[/]. 
1227~Szajewski J.~Miadzyca~PWN~1965~23~{brak}
Jak[9] bdzie jeszcze o[66] tym[46] mowa, w[66] innych[262] rasach  na[64] przykad[141] wrd[62] Murzynw[122] Bantu  miadyca, jeeli nawet rozwija[501] si, to[9] nie dotyczy naczy wiecowych[222]. Czsta lokalizacja miadycy[121] w[66] naczyniach wiecowych[262] jest, oczywicie, dla[62] biaego[221] czowieka[121] bardzo niepomylna. Z[65] pewnoci wolelibymy mie miadyc w[66] jakim[261] mniej istotnym[261] miejscu[161] ustroju[121]. 
1228~Szajewski J.~Miadzyca~PWN~1965~66~{brak}
Poza[65] tym[45] zarwno rozmiary[112], jak[9] i zaoenia[112] niniejszej[221] ksiki[121] nie pozwalaj na[64] dyskutowanie[141] wszystkich[22] zjawisk i ich[42] objanie, na[+] pewno bardzo interesujcych[222], a jednoczenie nie ustalonych[222] i kontrowersyjnych[222]. Warto[5] jednak wymieni najwaniejsze[242] czynniki[142] wywoujce[242] nadmiar[141] lipidw we[66] krwi[161] i rozwj[141] miadycy[121]. Rola dziedzicznoci[121] jest tu bardzo istotna. 
1229~Szajewski J.~Miadzyca~PWN~1965~87~{brak}
Powinno si[41] je[44] zatem stosowa z[65] rwnoczesnym[251] ograniczeniem innych[222] tuszczw w[66] diecie[161]. Jednym[251] z[62] mechanizmw unieszkodliwiajcych[222] materia[141] lipidowy[241] gromadzcy[+] si[241] w[66] cianie[161] ttniczej[261] moe[5] by ukad[111] lipaz[122], czyli zaczynw hydrolizujcych[222] tuszcz[142]. Najwiksze[241] zainteresowanie[141] budzia lipaza[111] lipoproteinowa, zwana dawniej czynnikiem przejaniania[121] osocza[121], pojawiajca[+] si we[66] krwi[161] w[66] warunkach dowiadczalnych[262], pod[65] wpywem wstrzyknicia[121] heparyny[121]. 
1230~Czapik R.~Jan Grzegorz Mendel~PWN~1966~7~{brak}
Okres[111] dziaalnoci[121] nauczycielskiej[221] Mendla[/][121] trwa od[62] roku[121] tysic osiemset czterdziestego[221] dziewitego[221] do[62] tysic osiemset szedziesitego[221] smego[221] i by[57] przerwany[211] tylko na[64] dwa[34] lata[142], na[64] czas[141] studiw uniwersyteckich[222] w[66] Wiedniu[/]. Po[66] powrocie z[62] Wiednia[/] wszed w[64] okres[141] najbardziej intensywnej[221] pracy[12] naukowej[221]. 
1231~Lanota A., Borzuch D.~Rodzicom ku uwadze~PZWL~1964~40~{brak}
A e dziecko[111] staje[501] si jakie[221] nerwowe[221], e zrywa[501] si w[66] nocy[161] z[65] krzykiem, na[64] to[44] nie zwraca si[41] uwagi[121]. W[66] atmosferze[161] strachu[121] wychowuje[501] si wiele[31] dzieci[122]: strach[111] przed[65] ojcem, biciem, strach[111] przed[65] lekarzem, diabem, milicjantem, wreszcie strach[111] przed[65] szko. Czyme[45] si[41] bowiem u[62] nas[42] straszy dzieci[142]? 
1232~Roszkowska-Winiewska K.~Druga i trzecia modo kobiety~PZWL~1967~18~{brak}
Bo zanim kobieta zestarzeje[501] si, musi najpierw przej[5] przez[64] swego[221] rodzaju[121] katastrof, a mianowicie  przez[64] przekwitanie[141]. Najpierw pytanie[111]: czy mona nazwa katastrof co[44], co[41] jest w[6] programie i o[66] czym[46] wiadomo z[62] gry[121], e musi nastpi? Okrelenie[111] to[211] nie jest zupenie trafne[211], ale dobrze charakteryzuje skutki[142] jakie[242] ta sprawa powoduje w[66] organimie kobiecym[261]. 
1233~Roszkowska-Winiewska K.~Druga i trzecia modo kobiety~PZWL~1967~81~{brak}
W[66] kadym[261] razie czy po[66] obiedzie, czy po[66] powrocie z[62] pracy[121] konieczny[211] jest w[66] cigu[161] dnia przynajmniej dwudziestominutowy[211] wypoczynek[111], tak zwany[211] relaks[111], w[66] pozycji[161] lecej[261] z[65] zupenym[251] rozlunieniem mini i oderwaniem myli[122] od[62] trosk codziennych[222]. Im[9] starsza kobieta tym[9] duszy[211] powinien[5] by wypoczynek[111], albo te stosowa go[44] naley kilka[34] razy[122] w[66] cigu[161] dnia. 
1234~Kodejszko E. i in.~Cukrzyca (wskazwki dla chorego)~PZWL~1966~76~{brak}
Twarg[111] ma t zalet take, e moe[5] by[57] sporzdzany[211] w[66] kadym[261] domowym[261] gospodarstwie, bez[62] wikszych[222] kosztw. Jako[61] rdo[111] penowartociowego[221] biaka[121] nie powinno brakowa w[66] jadospisie dostatecznej[221] iloci[121] odtuszczonego[221] mleka[121]. Gdy nie stoj na[66] przeszkodzie[161] inne[212] wzgldy[112] zdrowotne[212], polecamy codzienne[241] spoywanie[141] jednego[221] lub dwu[32] jaj, ktre[212] s konieczne[212] take i ze[62] wzgldu na[64] technik kulinarn[241]. 
1235~Kodejszko E. i in.~Cukrzyca (wskazwki dla chorego)~PZWL~1966~29~{brak}
Oba[31] te[212] procesy[112] pozostaj pod[65] kontrol orodkowego[221] ukadu nerwowego[221] oraz ukadu gruczow dokrewnych[222]. Wpyw[111] hormonw na[64] przemian wglowodanow[241] jest szczeglnie duy[211] i rnorodny[211] i dlatego zaburzenia[112] w[66] wytwarzaniu[161] niektrych[222] hormonw prowadz w[66] konsekwencji[161] do[62] zaburzenia[121] prawidowego[221] przyswajania[121] i przemiany[121] zwizkw cukrowych[222] przez[64] organizm[141], dajc ostatecznie obraz[141] kliniczny[241] cukrzycy[121]. 
1236~Kodejszko E. i in.~Cukrzyca (wskazwki dla chorego)~PZWL~1966~131~{brak}
Osoby[112] o[66] zym[261] stanie[161] odywienia[121] i wyniszczone[212] mog pracowa fizycznie i uprawia wiczenia[142] cielesne[242] tylko z[65] bardzo duymi ograniczeniami. Praca miniowa, odpowiednio dozowana , powinna by[57] wkalkulowana od[+] razu przy[66] ustalaniu[161] planu leczenia[121] chorego[121]. Uniknie si[41] dziki[63] temu[43] nieraz bardzo nieprzyjemnych[222] niespodzianek jak[9] na[64] przykad[141], te[212] ktre[212] si zdarzaj[501] podczas[62] leczenia[121] insulin, gdy po[66] wysikach mog wystpi stany[112] niedocukrzenia[121] na[64] skutek[141] lepszego[221] wykorzystania[121] glikozy[121]. 
1237~Bielicka I.~Dziecko ronie~PZWL~1966~9~{brak}
Podstawowe[212] powizania[112] spoeczne[212] gromady[121] ujte[212] instynktem w[66] rwnej[261] mierze decydoway o[66] przydatnoci[161] yciowej[261] osobnika[121]. W[66] warunkach pierwotnych[262] mae[111] pozbawione[211] instynktu przywierania[21] i trzymania[+] si[121] dorosych[122], oddzielone[211] od[62] matki[121], musiao niezawodnie zgin. Tylko to[211] potomstwo[111], ktre[211] potrafio pozosta w[66] cisej[261] bliskoci[161] z[65] dorosymi[251] osobnikami miao szanse[142] przey[5] i z[62] kolei[121] mogo wyda na[64] wiat[141] potomstwo[141]. 
1238~Bielicka I.~Dziecko ronie~PZWL~1966~17~{brak}
Chodzio mi przede[+] wszystkim o[64] zwrcenie[141] uwagi[121] na[64] to[44], jak[9] szkodliw[251] moe[5] by dla[62] dziecka skcona atmosfera domu[121], w[66] ktrym[261] si dzieckiem zajmuje[501] na[+] przemian wiele[31] rnych[222] osb, a waciwie brak[5] tej[221] jednej[221], zawsze tej[221] samej[221] pary[121] rk macierzyskich[222] ktre[212] stanowi mog bezpieczny[241] puklerz[141] chronicy[241] od[62] lku[121]. 
1239~Bielicka I.~Dziecko ronie~PZWL~1966~64~{brak}
Jak[9] postpowa, by[9] nakoni dziecko[141] do[62] waciwego[221] zachowania[121] nie gaszc w[66] nim[46] radoci[121] ycia[121], nie budzc sprzeciwu i wrogoci[121] w[66] stosunku[161] do[62] dorosych[122]. A wic kontynuujc ten[241] sam[241] przykad[141], gdy syn nasz[211] czy crka wpada do[62] domu[121] w[66] nastroju[161] nazbyt zawadiackim[261] i haaliwym[261] przede[+] wszystkim przywitajmy ich[44] yczliwym[251] dzie[111] dobry[211], sowem i gestem przychylnym[251]. 
1240~Bielicka I.~Dziecko ronie~PZWL~1966~106~{brak}
Para[111] Rodzicielska tworzy solidn[241] baz  fundament[141] poczucia[121] bezpieczestwa[121]  ycie[111] nie moe[5] by bez[62] konfliktw  trudno utrzyma w[66] cigu[161] lat stale[8] to[211] samo[211] napicie[111] uczuciowe[211] z[65] jedn[251] i t[251] sam[251] osob. Dziecko[111] zapewnia sobie[43] poczucie[141] bezpieczestwa[121] na[66] drodze[161] rwnowagi[121] naprzemiennej[161], raz[8] si bardziej zblia[501] do[62] matki[121], drugi[241] raz[141] wchodzi w[64] wiksz[241] zayo[141] z[65] ojcem. 
1241~Sandner M. i in.~Kalendarz przyrody~WP~1966~43~{brak}
Samica wysiaduje jaja[142] dwadziecia[34] pi[34] do[62] dwudziestu[32] dziewiciu[32] dni[122] sama[211], a samiec z[+] dala czuwa nad[65] bezpieczestwem gniazda[121]. G[111] ggawa[211] jest najwiksz[251] z[62] krajowych[222] gsi[22], mierzy sto[34] siedemdziesit[34] centymetrw rozpitoci[121] skrzyde i szedziesit[34] centymetrw dugoci[121] ciaa[121]. Upierzenie[141] ma szare[241], nogi[142] i dzib[141] czerwone[242]. Gniedzi[501] si w[66] Polsce[/][161] nielicznie, gwnie na[66] Mazurach[/]. 
1242~Sandner M. i in.~Kalendarz przyrody~WP~1966~51~{brak}
Czasem[8] w[66] przewietlonych[262] miejscach w[66] lasach liciastych[262] spotka mona owocniki[142] pierwszych[222] wiosennych[222] grzybw  smardzy[122]. W[66] borach szpilkowych[262] w[66] kwietniu od[62] ciemnej[221], jakby przybrukanej[221] zieleni[121] sosen ostro odbijaj jasne[212], tawozielone[212] listki[112] brzz rozrzuconych[222] tu i wdzie, zwaszcza po[6] modnikach, zrbach i polankach. Jednoczenie z[65] rozwojem lici pojawiaj[501] si na[66] brzozach kwiaty[112]. 
1243~Sandner M. i in.~Kalendarz przyrody~WP~1966~98~{brak}
Zaczyna[501] si taro[111] jelca[121]. Na[66] ciele samcw[122] powstaj w[66] tym[261] czasie brodawkowate[212] zgrubienia[112] nabonka[121]. Samiczki[112] skadaj ikr o[66] duych[262], dwumilimetrowych[262] ziarnach. Jelec jest ryb ma[251], do[62] dwudziestu[32] piciu[32] centymetrw dugoci[121]. Odznacza[501] si wyduonym[251] ciaem. Grzbiet[141] ma brunatny[241] lub ciemnogranatowy[241], boki[142] i spd[141] ciaa[121] srebrzyste[242]. 
1244~Sandner M. i in.~Kalendarz przyrody~WP~1966~140~{brak}
Rodz[501] si mode[212] tchrze[112]. W[66] maju pola[112] zieleni[501] si jeszcze bardziej. Wzeszy[5] ju bowiem wszystkie[212] jare[212] zboa[112]. Zboa[112] ozime[212] wyrosy[5] ju wysoko i zaczynaj si kosi[501], najpierw yto[111], a pniej pod[64] koniec[141] miesica i pszenica. Pod[64] sam[241] koniec[141] maja[121] yto[111] nieraz zaczyna kwitn. 
1245~Sandner M. i in.~Kalendarz przyrody~WP~1966~187~{brak}
Wieczorami i w[66] nocy[161] lataj nietoperze[112]. Na[66] pocztku[161] czerwca zakwita dziki[211] bez[111] czarny[211], nie majcy[211] adnego[221] pokrewiestwa[121] z[65] tak zwanym[251] bzem hodowanym[251] w[66] ogrodach. Kwiatostany[142] ma paskie[242], baldachowate[242], o[66] swoistej[261] woni[161] biae[242] lub tawobiae[242]. Dziki[211] bez[111] czarny[211] jest to[4] krzew[111] wysoki[211] trzy[34] do[62] szeciu[32] metrw, o[66] liciach pierzastych[262], zwykle piciolistkowych[262] lub siedmiolistkowych[262]. 
1246~Sandner M. i in.~Kalendarz przyrody~WP~1966~195~{brak}
Macierzanka piaskowa tworzy niskie[242] darnie[142] z[62] gsto ustawionych[222] i gsto ulistnionych[222] pdw, zakoczonych[222] gwkowatymi kwiatostanami, skupiajcymi drobne[242] jasnoliliowe[242] kwiatki[142]. Caa rolina charakterystycznie pachnie. Wystpuje w[66] lasach sosnowych[262] i na[66] piaskach, pospolicie na[66] caym[261] niu[161]. Kwitnie do[62] wrzenia. W[66] czerwcu[161] zaczyna kwitn niepozorna szarota lena o[66] szarych[262] filcowatych[262] pdach i liciach. 
1247~Sandner M. i in.~Kalendarz przyrody~WP~1966~242{?}~{brak}
Na[66] piaszczystych[262] brzegach morza[121] zakwitaj w[66] czerwcu niepozorne[212] kwiatki[112] honkenii[121] piaskowej[221]. Honkenia piaskowa jest bylin o[66] rozesanej[261], czterograniastej[261] odydze[161]. Licie[142] ma jajowate[242], uszeregowane[242] w[64] cztery[34] rzdy[142], kwiatki[142] biae[242] lub rowawe[242], zebrane[242] w[64] baldaszkowate[242] kwiatostany[142]. Wystpuje na[66] piaskach i wydmach nad[65] Batykiem[/]. W[66] tym[261] miesicu spotka mona na[66] piaszczystych[262] wydmach Batyku[/][121] pikne[242] niebiesko-purpurowe[242] kwiaty[142] groszku[121] nadmorskiego[221]. 
1248~Sandner M. i in.~Kalendarz przyrody~WP~1966~284~{brak}
Dzigiel[111] leny[211] jest okoo[8] ptora metra wysok[251] bylin, o[66] obej[261], gr rozgazionej[261] odydze[161], potrjnie pierzastych[262] liciach z[65] rozdtymi pochwami, wochatymi u[62] nasady[121]. Wystpuje pospolicie w[66] caej[261] Polsce[/][161] na[66] mokrych[262] kach i w[66] zarolach. Kwitnie do[62] wrzenia. Na[66] suchszych[262] czciach ki[121], na[66] trawiastych[262] zboczach i po[66] wietlistych[262] zarolach zakwita centuria[111] pospolita, czyli tysicznik[111]. 
1249~Sandner M. i in.~Kalendarz przyrody~WP~1966~331~{brak}
We[66] wrzeniu ki[112] drugi[241] raz[141] skoszone[242] zaczynaj odrasta i dogania w[66] rozwoju[161] pno koszone[242], jednokone[242]. Mniej ju wida na[66] nich[46] kwiatw. Tu wdzie ponad[64] powierzchni ki[121] wznosz[501] si biaawe[212] baldachy[112] rnych[222] baldaszkowatych[122]: barszczy[122], pasternaku[121], dzikiej[221] marchwi[121], koniopochu[121], dzigielu[121] i innych[222] oraz spore[212] koszyczki[112] ostroeni[122] i czarniawe[212] gwki[112] krwicigu[121]. 
1250~Sandner M. i in.~Kalendarz przyrody~WP~1966~339~{brak}
Na[66] krzewach podszycia[121] wida coraz wicej barwnych[222] jagd, ktre[212] odbijaj od[62] jesiennie ubarwionych[222] lici lub zdobi niemal nagie[242] gazie[142]. W[66] borze w[66] padzierniku[161] ju nic[41] nie kwitnie. Dojrzewa natomiast ogromna wikszo[111] owocw drzew i krzeww oraz rolin runa[121] lenego[221]. Nadal wiele[31] gatunkw grzybw wytwarza owocniki[142], lecz ju nie tak obficie jak[9] w[66] poprzednich[262] miesicach. 
1251~Sandner M. i in.~Kalendarz przyrody~WP~1966~373~{brak}
Mitus[111] to[41] drapiena ryba, dorastajca u[62] nas[42] do[62] pidziesiciu[32] centymetrw dugoci[121] i osigajca dwa[34] kilogramy[142] wagi[121]; wystpuje w[66] jeziorach i rzekach o[66] wodach czystych[262] i chodnych[262] i dnie[161] kamienistym[261] lub piaszczystym[261]. Taro[141] rozpoczyna ju w[66] kocu listopada. Gwny[211] okres[111] tara[121] przypada na[64] grudzie[141]. Ikr skada na[66] kamieniach i piasku[161]. 
1252~Demel K.~Nasz Batyk~WP~1967~30{?}~{brak}
Wskutek[62] cofania[+] si[121] ldolodu wraz ze[65] stopniowym[251] topnieniem lodowca, ktry[211] pokrywa wwczas masyw[141] Skandynawii[/][121], wyzwalay[501] si ogromne[212] iloci[112] wd spywajcych[22] rzekami po[66] przedpolu[161] lodowca w[66] kierunku[161] przewanie poudnikowym[261] lub ku[63] zachodowi[131]. Wody[112] te[212] wypeniay terenowe[242] zagbienia[142], powodujc zmian konfiguracji[121] tworzcych[+] si[222] basenw, stanowicych[222] rozwojowe[242] okresy[142] Batyku[/][121]. 
1253~Demel K.~Nasz Batyk~WP~1967~77~{brak}
Mona tu wspomnie take o[66] znalezieniu[161] przed[65] kilku[35] laty nie notowanego[221] dotd u[62] ujcia[121] Wisy[/][121] raka[121] amerykaskiego[221] (Cambarus[+] limosus[$]), podobnego[221] z[62] wygldu do[62] naszego[221] dugoszczypcowego[221], ktry[211] obecnie sta[501] si pospolitym[251] mieszkacem Nogatu[/] a po[64] ujcie[141] do[62] Zalewu Wilanego[/][221] wcznie. Zasiedla wic wody[142] sodkie[242], o[66] sonoci[161] nie przekraczajcej[261] zero pi dziesitych[122] promila[121]. 
1254~Demel K.~Nasz Batyk~WP~1967~85~{brak}
Zim pojawiaj[501] si gatunki[112] rodzaju[121] Conscinodiscis[$] o[66] ksztacie rozpaszczonej[221] okrgej[221] tarczki[121]. Typowa dla[62] Batyku[/][121] jest okrzemka[111] kolonialna, utworzona z[62] luno poczonych[222] komrek  thalassiosira[+] baltica[$]. Okrzemki[112] ze[62] wzgldu na[64] sw[241] ogromn[241] liczebno[141] tworz podstawow[241] grup produkcji[121] biologicznej[221] morza[121], pierwsze[241] ogniwo[141] acucha pokarmowego[221], jakby[64] pastwisko[141]  niewidoczne[241] goym[251] okiem, ale bardzo yzne[241], wane[241] dla[62] rozwoju[121] ycia[121] w[66] morzu[161]. 
1255~Demel K.~Nasz Batyk~WP~1967~132~{brak}
Ikra denna przylepia[501] si do[62] przedmiotw podwodnych[222]. Obie[31] rasy[112] rni[501] si take szybkoci wzrostu i rozmiarami. Wiosenna, ktrej[221] gonady[112] dojrzewaj przez[64] zim, przechodzi wczesny[241] rozwj[141] w[66] ciepej[261] porze[161] roku[121]. Ma szybki[241] wczesny[241] wzrost[141] i nie osiga takich[222] rozmiarw jak[9] ledzie[112] rasy[121] jesiennej[221]. 
1256~Wiktor A., Sarosiek J.~Sudety~WP~1967~14~{brak}
Spord[62] dolin szczeglnie urocza jest dolina Darnkowskiego[/][221] Potoku[/][121]. Kotlin Kodzk[/][241] od[62] pnocy[121] zamyka niskie[211], ale bardzo urozmaicone[211] pasm[111] Gr Bardzkich[/][222]. Pasmo[141] to[241] buduj liczne[212] wzgrza[112] pooddzielane[212] gbokimi i wskimi dolinkami. Jest ono przedueniem pasma[121] Gr Zotych[/][222] i naley rwnie do[62] gwnego[221] grzbietu Sudetw[/], cigncego[+] si[221] od[62] ich[42] wschodnich[222] kracw a po[64] Gry[142] Kaczawskie[/][242]. 
1257~Wiktor A., Sarosiek J.~Sudety~WP~1967~22~{brak}
Rwnie tutaj prawie[8] wszystkie[212] szczyty[112] s spaszczone[212] i zrwnane[212], ale doliny[112] s bardzo gbokie[212] i maj strome[242] zbocza[142]. Take i tam[8] spotyka si[41] do czsto koty[142] lodowcowe[242], spord[62] ktrych[222] wymieni warto[5] Obri[+] Dul[/] w[66] poudniowych[262] stokach nieki[/][12], gdzie bierze pocztek[141] rzeka Upa[/]. 
1258~Wiktor A., Sarosiek J.~Sudety~WP~1967~111~{brak}
Dojecha te mona do[62] stacji[121] wiebodzice[/][112], skd prowadzi droga[111] do[62] zamku[121]. Obszar[111] bardzo interesujcy[211], zwaszcza z[62] punktu widzenia[121] krajoznawczego[221], ponadto warto zwiedzi dwa[34], znajdujce[+] si[242] na[66] przeomie zamki[142], mianowicie Ksi[141]  gigantyczna budowla wielokrotnie przebudowywana i przerabiana, o[66] czym[46] wiadczy mieszanina stylw, oraz ruiny[142] starego[221] zamku[121] Cisawiec[/][111] w[66] Dolinie[161] Czyynki[/][121]. 
1259~Wiktor A., Sarosiek J.~Sudety~WP~1967~119~{brak}
W[66] lasach gry[121] Miek[/][111] spotykamy dwa[34] interesujce[242] storczyki[142] bezzieleniowe[242]  obika[141] koralowatego[241] i gnienika[141] lenego[241], ktre[212] zupenie zatraciy ziele[141] i pobieraj niezbdne[242] im[43] zwizki[142] organiczne[242] wycznie za[65] porednictwem grzybw. Tu te ma dogodne[242] warunki[142] dla[62] swego[221] rozwoju[121] jest bowiem rolin wapniolubn[251], nasz[211] najwikszy[211] storczyk[111]  obuwik[111] pospolity[211]. 
1260~Wiktor A., Sarosiek J.~Sudety~WP~1967~166~{brak}
Z[62] punktu widzenia[121] zoologa[121], Skaki[/][142] Stoleckie[/][242] naley zaliczy niewtpliwie do[62] bardzo interesujcych[222], dziki[63] charakterystycznej[231] faunie[131] owadw, zwaszcza bonkwek. yje tu wiele[31] niepozornych[222] na[64] pierwszy[241] rzut[141] oka[121] i trudnych[222] do[62] odrnienia[121] drobnych[222] owadw ciepolubnych[222], w[66] znacznej[261] mierze[161] nawizujcych[222] do[62] grupy[121] gatunkw podrdziemnomorskich[222]. Z[62] tego[221] te punktu widzenia[121] Skaki[/][112] Stoleckie[/][212] nale do[62] najbogatszych[222] obszarw w[66] Polsce[/][161]. 
1261~Demel M., M:uller M.~Trzymaj si prosto. O gimnastyce korekcyjnej~PZWL~1967~11~{brak}
I tak na[64] przykad[141] ponad[65] skrzywieniem ldwiowym[251] powstaje z[65] czasem[151] skrzywienie[111] w[66] odcinku[161] piersiowym[261] skierowane[211] w[64] przeciwn[241] stron, a czasem i trzecie[241]  w[66] odcinku[161] szyjnym[261]. Mamy[5] wwczas obraz[141] rozwinitej[221] skoliozy[121] trjukowej[221], bardzo ju trudnej[221] do[62] leczenia[121]. Wyjtkowo niepokojcym[251] sygnaem jest zaobserwowane[211] skrzywienie[111] krgosupa w[66] odcinku[161] piersiowym[261] skierowane[211] ku[63] stronie[131] prawej[231]. 
1262~Demel M., M:uller M.~Trzymaj si prosto. O gimnastyce korekcyjnej~PZWL~1967~22~{brak}
Te[212] same[212] zasady[112] prawidowego[221] siedzenia[121] obowizuj dzieci[142] w[66] czasie suchania[121] radia[121], ogldania[121] telewizji[121], powtarzania[121] lekcji[122] ustnych[222] i tak dalej. Modzie[111] cierpica na[64] bardziej zaawansowane[242] wady[142] postawy[121], a zwaszcza boczne[241] skrzywienie[141] krgosupa (skoliozy[142]), moe[5] te[242] czynnoci[142] wykonywa w[66] pozycji[161] lecej[261] na[66] brzuchu[161] na[66] tapczanie lub na[66] pododze[161]. 
1263~Jasieski J.~Praca i zmczenie. Elementy fizjologii pracy~PZWL~1967~32~{brak}
Jeeli chodzi o[64] zagadnienie[141] zamnych[222] lub samotnych[222] kobiet pracujcych[222], to[9] fizjologia nie moe[5] rozwiza trudnoci[122] ich[42] podwjnego[221] obcienia[121] (praca zawodowa i gospodarstwo[111] domowe[211]). Rozwizanie[111] tych[222] trudnoci[122] ley prawdopodobnie w[66] bardziej rwnomiernym[261] podziale obowizkw domowych[222] midzy[65] mczyzn i kobiet oraz w[66] racjonalizacji[161] sposobw zaopatrywania[121] w[64] produkty[142] i prowadzenia[121] gospodarstwa[121] domowego[221]. 
1264~Jasieski J.~Praca i zmczenie. Elementy fizjologii pracy~PZWL~1967~72{?}~{brak}
Bezporednio po[66] urodzeniu[+] si[161] czowiek wykonuje jedynie ruchy[142] oddychania[121], ssania[121] i poykania[121], ktre[212] s[57] wrodzone[212], odziedziczone[212] po[66] przodkach i niezbdne[212] do[62] utrzymania[121] ycia[121]. Wszystkich[222] pozostaych[222] ruchw od[62] najprostszych[222] do[62] najbardziej zoonych[222] czowiek musi pniej nauczy[501] si, opanowa je[44] i utrwali wasnym[251] dowiadczeniem. 
1265~Jasieski J.~Praca i zmczenie. Elementy fizjologii pracy~PZWL~1967~129~{brak}
Ju bardzo saby[211] ruch[111] powietrza[121], na[64] przykad[141] zero trzy setne[112] metrw na[64] sekund, obnia temperatur, a przy[66] szybkoci[161] zero dwadziecia pi setnych[122] metrw na[64] sekund ciepota ciaa[121] obnia[501] si o[64] jeden[241] stopie[141] Celsjusza[/][121]. Dzieje[501] si tak tylko w[66] temperaturze[161] niszej[261] od[62] temperatury[121] skry[121]. Ruch[111] powietrza[121] cieplejszego[221] od[62] skry[121] utrudnia utrat ciepa[121] drog[62] konwekcji[121]. 
1266~Blaim A.~Zaburzenia hormonalne u dzieci~PZWL~1967~66~{brak}
Zaburzenia[112] mog dotyczy czynnoci[122] obu[32] czci[122] nadnerczy[122], przewanie jednak zwizane[212] s[57] z[65] oddzielnym[251] uszkodzeniem czci[121] korowej[221] lub rdzeniowej[221]. W[66] zakresie rdzenia nadnerczy[122], znan[251] jednostk chorobow[251] jest nowotwr[111] zbudowany[211] z[62] komrek chromochonnych[222] (choncych[222] barwniki[142]) produkujcych[222] adrenalin i hormony[142] jej[43] podobne[242]. Choroba objawia[501] si nadcinieniem napadowym[251] lub staym[251] niekiedy jest[57] podwyszony[211] poziom[111] cukru we[66] krwi[161] i podniesiona przemiana materii[121]. 
1267~Boguszewska M. i in.~Vademecum higieny pracy i medycyny przemysowej~PZWL~1967~11~{brak}
W[66] wystpowaniu[161] schorze alergicznych[222] u[62] rolnikw[122] due[241] znaczenie[141] ma kontakt[111] z[65] substancjami chemicznymi (rodki[112] ochrony[121] rolin, nawozy[112]). Opisane[212] s[57] przypadki[112] astmy[121] oskrzelowej[221] w[66] zwizku[161] z[65] wdychaniem par[122] formaldehydu, chloropikryny[121], bezwodnika ftalowego[221]. Spord[62] zawodowych[222] schorze grnych[222] drg oddechowych[222] wane[241] miejsce[141] zajmuje alergiczny[211] nieyt[111] nosa, obserwowany[211] u[62] pracujcych[222] w[66] kontakcie ze[65] zwizkami chromu, pracownikw[122] przemysu obuwniczego[221]. 
1268~Boguszewska M. i in.~Vademecum higieny pracy i medycyny przemysowej~PZWL~1967~19~{brak}
Podstawowy[211] i najbardziej rozpowszechniony[211] wglowodr[111] aromatyczny[211]. Jest to[41] ciecz[111] atwopalna i wybuchowa o[66] charakterystycznym[261] zapachu[161]; ciar[111] waciwy[211] par[122] dwa i siedemdziesit siedem setnych[122] temperatura wrzenia okoo[8] osiemdziesit stopni. W[66] przemyle stosuje si[41] przewanie benzen[141] techniczny[241] o[66] nazwie[161] benzol[111] oraz jego[42]: homologi[142] toluol[141] i ksykol[141]. 
1269~Boguszewska M. i in.~Vademecum higieny pracy i medycyny przemysowej~PZWL~1967~100~{brak}
Z[62] innych[222] ochron ng wymieni naley: getry[142] oraz nagolenniki[142], zabezpieczajce[242] pracownika[141] przed[65] dziaanie roztopionego[221] metalu[121], gorcego[221] ula, iskier oraz promieniowania[121] cieplnego[221]. Do[62] ochron ng zalicza si[41] take nakolanniki[142] dla[62] pracownikw[122], wykonujcych[222] prac w[66] pozycji[161] klczcej[261]. Ochrony[112] zabezpieczajce[212] przed[65] upadkiem z[62] wysokoci[121] powinny by[57] stosowane[212] przy[66] wszelkiego[221] rodzaju[121] pracach wysokociowych[262], na[64] przykad[141] montaowych[262], konstrukcyjnych[262] i budowlanych[262]. 
1270~Boguszewska M. i in.~Vademecum higieny pracy i medycyny przemysowej~PZWL~1967~108~{brak}
W[66] szczeglnoci[161] rany[112] zanieczyszczone[212] nawozem i ziemi, a take oparzenia[112] i odmroenia[112] usposabiaj do[62] zakaenia[121] tcem. miertelno[111] wynosi okoo[8] pidziesit[34] procent[122] ogu chorych[122]. W[66] razie skaleczenia[121] obowizuje chirurgiczne[211] opatrzenie[111] zanieczyszczonej[221] rany[121] oraz podanie[111] surowicy[121] przeciw[63] tcowi (uodpornienie[111] bierne[211]). Zadaniem obecnie stosowanych[222] szczepie anatoksyn tcow[251] jest wytworzenie[111] odpornoci[121] na[64] zakaenie[141] tcem (uodpornienie[111] czynne[211]). 
1271~Boguszewska M. i in.~Vademecum higieny pracy i medycyny przemysowej~PZWL~1967~147~{brak}
Waenie[111] i wydawanie[111] barwnikw powinno by staranne[211] i zabezpieczone[211] przed[65] rozsypaniem i rozlaniem, za praca przy[66] waeniu[161], przygotowywaniu[161] barwnikw obowizuje w[66] odziey[161] ochronnej[261] okularach, a czsto w[66] rkawicach i maskach, gdy w[64] gr wchodz barwniki[112] i chemikalia[112] trujce[212], dranice[212] lub uczulajce[212]. Czasem[8] barwniki[112] s[57] rozpuszczane[212] w[66] rozpuszczalnikach atwopalnych[262]. 
1272~Witkowska S., Bodkowa K. i in.~ywienie dzieci chorych~PZWL~1964~16~{brak}
Niepenowartociowe[212]  majce[212] nisz[241] warto[141] biologiczn[241] ni[9] biaka[112] zwierzce[212]  nie zawieraj aminokwasw wszystkich[222] rodzajw i w[66] potrzebnej[261] iloci[161], niezbdnych[222] do[62] budowy[121] biaka[121] ustrojowego[221]. W[64] skad[141] poywienia[121] powinny wchodzi biaka[112] rnego[221] pochodzenia[121], zarwno biako[111] penowartociowe[211] jak[9] i niepenowartociowe[211], przy[66] czym[46] biaka[112] musz uzupenia[501] si nawzajem. 
1273~Witkowska S., Bodkowa K. i in.~ywienie dzieci chorych~PZWL~1964~24~{brak}
Zapotrzebowanie[111] na[64] witamin A[/] obliczone[211] w[66] karotenie[161] musi by dwukrotnie lub trzykrotnie wiksze[211] od[62] zapotrzebowania[121] obliczonego[221] na[64] witamin A[/]. Poza[65] tym[45] naley pamita o[66] niszczcym[261] witamin A[/] wpywie wiata[121]  std konieczno[111] odpowiedniego[221] przechowywania[121] zarwno masa[121], mleka[121], mietany[121] jak[9] i serw oraz tranu. Fakt[111] ten[211] naley rwnie bra[5] pod[64] uwag smarujc dzieciom chleb[141] z[65] masem. 
1274~Witkowska S., Bodkowa K. i in.~ywienie dzieci chorych~PZWL~1964~58~{brak}
Kawaki[142] ryby[121] lub mae[242] rybki[142] wystarczy gotowa dziesi[34] do[62] pitnastu[32] minut. W[66] szstym[261] miesicu niemowl[111] otrzymuje wic dwa[34] posiki[142] w[66] ramach dokarmiania[121]: na[64] obiad[141] zup jarzynow[241] gst[241] z[65] przetartymi jarzynami i masem, podprawion[241] tkiem lub zup jarzynow[241] z[65] misem, a na[64] drugi[241] posiek[141] popoudniowy[241] (przed[65] kolacj) lub na[64] drugie[241] niadanie[141] kasz na[66] mleku[161] sam[241] lub z[65] dodatkiem owocw. 
1275~Witkowska S., Bodkowa K. i in.~ywienie dzieci chorych~PZWL~1964~105~{brak}
Przez[64] estetyk podawania[121] potraw[122] naley rozumie nie tylko barwne[241] udekorowanie[141] potraw[122], ale rwnie staranne[241] uoenie[141] ich[42] na[66] talerzyku[161] i oddzielenie[141] jednych[222] potraw[122] od[62] drugich[222], tak aby[9] byy[5] dla[62] dziecka widoczne[212]. Przy[66] porcjonowaniu[161] trzeba zwrci uwag aby[9] nie oblewa brzegw talerzy, kubeczkw, spodeczkw, pieczywo[141] kraja cienko i tak smarowa masem, demem, aby[9] dziecko[111] nie brudzio rk. 
1276~Witkowska S., Bodkowa K. i in.~ywienie dzieci chorych~PZWL~1964~113~{brak}
Po[66] wikszym[261] krwotoku[161] z[62] przewodu pokarmowego[221] podajemy jedynie niewielkie[242] iloci[142] zimnych[222] pynw  stosujc pyny[142] odywcze[242] drog[151] doyln[251] (stosowanie[111] wleww doodbytniczych[222] jest niewskazane[211], gdy wzmaga perystaltyk i moe spowodowa krwawienie[141]). Nastpnie stopniowo rozbudowujemy diet kierujc[501] si stanem chorego[121] oraz zasad, e chorego[121] nie wolno[5] dugo godzi i e dieta lecznicza powinna by jak[+] najbardziej fizjologiczna, to[41] jest zawiera wszystkie[242] wane[242] dla[62] ustroju[121] skadniki[142]. 
1277~Witkowska S., Bodkowa K. i in.~ywienie dzieci chorych~PZWL~1964~134~{brak}
W[66] przypadkach tych[262] ze[62] wzgldu na[64] znaczne[241] obnienie[141] wydzielania[121] soku[121] odkowego[221] i zaczynw trzustkowych[222], czego[42] nastpstwem jest uporczywy[211] niekiedy brak[111] aknienia[121], naley przed[65] jedzeniem podawa kwasek[141] solny[241] z[65] pepsyn  a w[66] czasie jedzenia[121] pankreatyn. 
1278~Witkowska S., Bodkowa K. i in.~ywienie dzieci chorych~PZWL~1964~160~{brak}
W[66] innych[262] chorobach gruczow dokrewnych[22] stosujemy diet odpowiadajc[241] danemu wiekowi[131]. W[66] leczeniu[161] niewydolnoci[121] krenia[121] bardzo du[241] rol odgrywa leczenie[111] dietetyczne[211]. Chorzy[112] z[65] niewydolnoci krenia[121] ze[62] wzgldu na[64] przekrwienie[141] bierne[241] w[66] obrbie jamy[121] brzusznej[221] upoledzajce[241] czynno[141] wtroby[121], jelit i tym[232] podobnie, powinni otrzymywa posiki[142] czciej, za[64] to[44] mniejsze[242] objtociowo. 
1279~Gajewski W. i in.~W poszukiwaniu istoty dziedziczenia~PWN~1966~42~{brak}
Energia ta w[66] komrkach jest[57] zwykle zmagazynowana w[66] wysokoenergetycznym[261] wizaniu[161] fosforowym[261] zwizku[121] zwanego[221] [~] (adenozynotrjforan[111]). Przy[66] odczepieniu[11] [~] od[62] jednego[221] atomu fosforu powstaje [~] (adenozynodwufosforan[111]), przy[66] czym[46] uwalnia[501] si okoo[8] dziesi[31] tysicy kalorii[122]. Energia chemiczna jest[57] nastpnie wykorzystywana do[62] wszelkich[222] procesw yciowych[222] komrki[121], [&] 
1280~Gajewski W. i in.~W poszukiwaniu istoty dziedziczenia~PWN~1966~50~{brak}
Po[66] bliszym[261] zbadaniu[161] bowiem okazao[501] si e [~] znajduje[501] si w[66] jdrach, a waciwie w[66] chromosomach wszystkich[222] typw komrek, zarwno zwierzcych[222], jak[9] rolinnych[222], [~] natomiast w[66] ich[42] cytoplazmie[161]. Do[62] sprawy[121] rozmieszczenia[121] kwasw nukleinowych[222] w[66] komrkach powrcimy jeszcze raz[8], przy[66] omawianiu[161] biologicznej[221] roli[21], jak[241] speniaj one w[66] ywych[262] systemach. 
1281~Gajewski W. i in.~W poszukiwaniu istoty dziedziczenia~PWN~1966~84~{brak}
Jak[9] wida, zwizki[112] te[212] rni[501] si midzy[65] sob budow czsteczek. Niektre[212] wystpuj w[66] postaci[161] acuchowej[261], inne[212] zawieraj ukady[142] piercieniowe[242]. W[66] kilku[36] przypadkach wystpuje u[62] nich[42] dodatkowa grupa aminowa lub karboksylowa, a take zdarzaj[501] si grupy[112] hydroksylowe[212]  [~]. Trzy[31] aminokwasy[112], mianowicie cysteina[111], cystyha[111] (ktra powstaje z[62] poczenia[121] dwch[32] czsteczek cysteiny[121]) oraz metionina[111] zawieraj siark. 
1282~Gajewski W. i in.~W poszukiwaniu istoty dziedziczenia~PWN~1966~131~{brak}
Ot u[62] czowieka[121] chorego[221] w[66] acuchu[161] hemoglobiny[121] szsty[211] aminokwas[111]  kwas[111] glutaminowy[211]  zamienny[211] jest na[64] inny[241] aminokwas[141] walin. W[66] jzyku[161] zasad[122] azotowych[222]  szyfrw oznacza to[41] zmian adeniny[121] na[64] uracyl[141] w[66] trjce[161] [~] szyfrujcej[261] kwas[141] glutaminowy[241] w[64] [~]. (W[66] [~] prawdopodobnie zmian tyminy[121] na[64] adenin w[66] trjce[161]: cytozyna[111], tymina[111], tymina[111]). 
1283~Gajewski W. i in.~W poszukiwaniu istoty dziedziczenia~PWN~1966~139~{brak}
Te[212] kopie[112] s nietrwae[212], zuywaj[501] si prdko i cigle musz by[57] zastpowane[212] nowymi. A wic dziedziczno[111]  to[41] po[+] prostu waciwo[111] odtwarzania[121] identycznych[222] czsteczek [~] o[66] identycznej[261] informacji[161] o[66] syntezie[161] biaek[122]. A identyczna informacja o[66] syntezie[161] biaek[122]  to[41] wytwarzanie[111] identycznych[222] enzymw, identyczne[212] enzymy[112]  to[41] identyczna przemiana materii[121]  identyczna przemiana materii[121] to[41] identyczne[212] procesy[112] rozwojowe[212], a identyczne[212] procesy[112] rozwojowe[212]  to[41] identyczne[212] osobniki[112] potomne[212]. 
1284~Droszcz A.~Alergia~PWN~1966~47~{brak}
Bierne[211] przeniesienie[111] uczulenia[121] za[65] pomoc surowicy[121] jest rwnie niemoliwe[211], take odczyn[111] Prausnitza-Kstnera[/][121] wypada ujemnie. Bierne[211] uczulenie[111] w[66] odczynach pnych[262] mona wywoa przez[64] przeniesienie[141] z[62] osobnika[121] chorego[221] na[64] zdrowego[241] uczulonej[221] tkanki[121] lub limfocytw, co[41] jest oczywiste[211], bo tylko tam[8] lokalizuj[501] si przeciwciaa[112]. 
1285~Droszcz A.~Alergia~PWN~1966~61~{brak}
Znany[211] radziecki[211] alergolog Kogan[/][111] opisuje przypadek[141] astmy[121] u[62] lekarki[121], ktry[211] mia[5] przebieg[141] nastpujcy[241]: jako[61] studentka podczas[62] wicze klinicznych[222] opiekowaa[501] si chorym[151] na[64] astm, od[62] ktrego[221] zebraa szczegowe[242] wywiady[142] dotyczce[242] choroby[121]. Chory[111] podawa dane[142] na[64] temat[141] swej[221] choroby[121] w[64] sposb[141] bardzo dokadny[241] i sugestywny[241]. Po[66] wyjciu[161] z[62] sali[121] chorych[122] na[64] korytarz[141] lekarka t doznaa silnego[221] napadu astmy[121], ktry[211] wymaga szybkiej[221] i intensywnej[221] pomocy[121] lekarskiej[221]. 
1286~Droszcz A.~Alergia~PWN~1966~104~{brak}
Okres[111] od[62] omiu[32] do[62] dwunastu[32] dni[122] lub duszy[211], ktry[211] mija od[62] wstrzyknicia[121] surowicy[121] do[62] wystpienia[121] objaww chorobowych[222], jest tym[251] okresem, w[66] ktrym[261] organizm[111] produkuje przeciwciaa[142], ktre[212] nastpnie reaguj z[65] krcym[251] jeszcze w[66] pynach ustrojowych[262] antygenem[151]. Koncepcja ta tumaczy[5] zarwno czas[141] wystpienia[121] choroby[121], jak[9] rwnie i to[44], e pojawia[501] si ona rwnie po[66] pierwszej[261] dawce[161] surowicy[121]. 
1287~Traczyk W.~Fizjologiczny mechanizm popdw i emocji~PWN~1967~5~{brak}
Przed[65] rozwojem nauk przyrodniczych[222] ju filozofw[142] niepokoi[5] pytanie[141], w[64] jaki[241] sposb[141] kierowane[211] jest[57] zachowanie[+] si[111] czowieka[121] i jakie[212] siy[112] s za[64] to[44] odpowiedzialne[212]. Jedni[212] objaniaj je[44] zjawiskami nadprzyrodzonymi a mianowicie obecnoci duszy[121], inni za siami yciowymi. W[66] dziewitnastym[261] wieku[161] przyrodnicy przejmuj od[62] filozofw[122] rozwizanie[141] tego[221] dylematu. 
1288~Traczyk W.~Fizjologiczny mechanizm popdw i emocji~PWN~1967~15~{brak}
Zaspokajanie[111] tych[222] dodatnich[222] popdw natrafia rwnie na[64] przeszkody[142], ktre[212] organizm[111] musi przezwyciy, podejmujc walk niezbdn[241] do[62] osignicia[12] celu[121]. U[62] czowieka[121] pierwotnego[221] zaspokajanie[111] wszystkich[222] popdw wymagao odpowiedniej[221] aktywnoci[121] fizycznej[221]. U[62] czowieka[121] cywilizowanego[221] walka stracia bezporedni[241] fizyczny[241] charakter[141]. Wyksztaciy[501] si inne[212] jej[42] formy[112], gwnie za[65] porednictwem sowa[121] mwionego[221] czy pisanego[221], chocia ostateczne[212] cele[112] walki[121] pozostay[5] bez[62] zmian. 
1289~Traczyk W.~Fizjologiczny mechanizm popdw i emocji~PWN~1967~55~{brak}
Na[64] to[241] pytanie[141] dowiadczenia[112] Magouna[/][121] i jego[42] wsppracownikw[122], przeprowadzone[212] w[66] latach trzydziestych[262], day ostateczn[241], negatywn[241] odpowied[141]. Magoun[/] niszczy niewielki[241] obszar[141] podwzgrza[121], powodujc albo stay[241] wzrost[141] temperatury[121] wewntrz[62] organizmu i mier[141] zwierzt dowiadczalnych[222] z[62] powodu przegrzania[121]  hipertermii[121], albo te stay[241] jej[42] spadek[141] prowadzcy[241] do[62] znacznego[221] ozibienia[121]  hipotermii[121] i do[62] zatrzymania[+] si[121] niezbdnych[222] dla[62] ycia[121] procesw fizjologicznych[222]. 
1290~Traczyk W.~Fizjologiczny mechanizm popdw i emocji~PWN~1967~129{?}~{brak}
Dobr[111] preparatw uspokajajcych[222] odbywa[501] si dotychczas metod empiryczn[251], polegajc[251] na[66] prbach i bdach. Syntetyzuje si[41] nowe[242] zwizki[142] chemiczne[242], okrela ich[42] toksyczno[141] i obserwuje ich[2] dziaanie[141] na[64] zachowanie[+] si[141] zwierzt i ludzi[122]. Preparaty[112] te[212] zmieniaj czynno[141] wszystkich[222] neuronw w[66] organimie, ale stopie[111] zmian w[66] poszczeglnych[262] grupach neuronw jest bardzo rnorodny[211]. 
1291~Gina J.~Co to jest biofizyka?~PW~1967~18~{brak}
Pniej dopiero rozpoczyna[501] si samodzielna praca maszyny[121]. Maszyna reaguje na[64] pewne[242] impulsy[142], nie majc jednak moliwoci[121] krytycznej[221] oceny[121] i selekcji[121] informacji[122] pobieranych[222] z[62] otoczenia[121], bdzie[56] reagowa[51] na[64] swoje[242] impulsy[142] cigle, nawet gdy to[41] jest w[66] danym[261] momencie niepotrzebne[211]. Czowiek natomiast zdolny[21] jest przeprowadza selekcj otrzymanych[222] informacji[122], i to[8] nie tylko na[+] bieco, ale rwnie sigajc wstecz. 
1292~Gina J.~Co to jest biofizyka?~PW~1967~50~{brak}
Nie tylko wielko[111] czsteczek nadaje[501] si do[62] analizy[121]. Rwnie innego[221] rodzaju[121] wnioski[142] mona wycign, oceniajc ilo[141] informacji[122] zawartych[222] w[66] czsteczkach biologicznych[262]. Wemy komrk bakteryjn[241]. Chcemy obliczy ilo[141] informacji[121] w[66] niej[46] zawartej[221] i uwzgldni czas[141] jej[42] wzrostu. Dochodzimy w[66] obliczeniach do[62] olbrzymich[222] liczb bitw, ktrych[222] substrat[111] chemiczny[211] musiaby by[57] syntezowany[211] rednio w[6] cigu[161] jednej[221] sekundy[121]. 
1293~Gina J.~Co to jest biofizyka?~PW~1967~90~{brak}
Oczywicie nasuwa[501] si pytanie[111], od[62] ktrego[221] miejsca[121] w[66] acuchu[161] nukleodytw mamy[5] rozpocz odczytywanie[141] trypletu. Od[62] pocztku[121] acucha? Czy od[62] dowolnego[221] miejsca[121]? Oznaczajc cztery[34] zasady[142] wystpujce[242] w[66] [~] pocztkowymi literami ich[42] nazw chemicznych[222]: A[/]  adenina[111], G[/]  guanina[111], C[/]  cytozyna[111], U[/]  uracyl[111]  moemy sobie[43] wyobrazi, e zapis[111] pewnego[221] fragmentu acucha nukleotydw w[66] postaci[161] szeregu[121] liter brzmi [#] 
1294~Gina J.~Co to jest biofizyka?~PW~1967~113~{brak}
Na[64] inne[242] natomiast zmiany[142] w[66] rodowisku[161] albo nie zareaguje, albo pod[65] ich[42] wpywem ulegnie zniszczeniu[131]. Trzymajmy[501] si na[64] przykad[141] naszego[221] przykadu z[65] termostatem (lodwk). Reaguje on tylko na[64] zmiany[142] temperatury[121] wewntrz[62] lodwki[121], ale obojtne[211] jest dla[62] niego[42], czy dzwoni telefon[111] lub cieknie kran[111] wodocigowy[211]. 
1295~Gina J.~Co to jest biofizyka?~PW~1967~126~{brak}
Dla[62] osb interesujcych[+] si[222] rdami choroby[121] telewizorowej[221] faszywy[211] trop[111], na[64] ktry[241] zawioda ich[42] emisja promieni[122] rentgenowskich[222], szybko zmieni kierunek[141]. Zainteresowano[501] si z[62] kolei[121] wpywem barwy[121] ogldanego[221] na[66] ekranie obrazu na[64] narzd[141] wzroku[121]. Oko[111] czowieka[121] przyzwyczajone[211] jest[57] w[66] naturze[161] do[62] percepcji[121] mieszaniny[121] promieni[122] widzialnych[222] o[66] bardzo rnych[262] dugociach fal. 
1296~Obniski Z., M:uller J.~Skarby ziemi~Iskry~1966~34~{brak}
W[66] kadym[261] razie wiertunki[112] wiadczyy o[66] obecnoci[161] kruszcu[121]. W[66] miejscu[161], gdzie si wydobyway[501], trawa rzeda, drzewa[112] traciy licie[142], a ziele[111] blaka. W[64] miar jak[9] postpowao naukowe[211] poznanie[111] wiata, zjawisku[131] temu[231] przypisywano oczywicie coraz mniejsze[241] znaczenie[141], lecz zbagatelizowano je[44] zupenie i uznano za[64] zabobon[141] dopiero w[66] podrcznikach grniczych[262] z[62] osiemnastego[221] wieku[121]. 
1297~Obniski Z., M:uller J.~Skarby ziemi~Iskry~1966~68~{brak}
Dlatego stosowanie[111] pierwszych[222] lamp  zwaszcza w[66] Ameryce[/][161] gdzie uywano mniej doskonaej[221] konstrukcji[121] Ferrisa[/][121]  byo imprez dosy niebezpieczn[251]. O[66] karierze[161] ropy[121] naftowej[221] jako[62] surowca energetycznego[221] zadecydowao ostatecznie skonstruowanie[111] silnika spalinowego[221]. Jak[9] to[41] si czsto zdarzao[501] w[66] historii[161] wynalazkw, jedno[211] odkrycie[111] pocigno za[65] sob inne[242]. Bez[62] benzyny[121] nie mgby powsta silnik[111] spalinowy[211]. 
1298~Obniski Z., M:uller J.~Skarby ziemi~Iskry~1966~89{?}~{brak}
W[64] miar spadku[121] temperatury[121] rne[212] substancje[112] tworzce[212] ten[241] stop[141] kolejno krystalizuj i w[66] zalenoci[161] od[62] swego[221] ciaru waciwego[221], co[44] zakadamy z[65] pewnym[251] uproszczeniem, rozpoczynaj wdrwk w[64] gr lub w[64] d[141] zbiornika. Dziki[63] temu[43] najgbiej tworz[501] si skay[112] zbudowane[212] z[62] mineraw stosunkowo najciszych[222], a w[66] najwyszych[262] partiach powstaj do lekkie[212] granity[112]. 
1299~Obniski Z., M:uller J.~Skarby ziemi~Iskry~1966~123~{brak}
Fala sejsmiczna na[66] swej[261] drodze[161] w[64] gb[141] Ziemi[121] napotyka granic warstw skalnych[222], co[41] powoduje jej[42] zaamanie[141], czyli refrakcyjne[212] fale[112] powracaj na[64] powierzchni, gdzie s[57] rejestrowane[212] przez[64] czue[242] aparaty[142] pomiarowe[242]. Fale[112] odbite[212] powstaj tam[8], gdzie granicz ze[65] sob warstwy[112] o[66] rnej[261] opornoci[161] akustycznej[261], to[41] jest o[66] duych[262] kontrastach sprystoci[121], zaamanie[111] fal nastpuje przy[66] ich[42] przechodzeniu[161] z[62] orodka o[66] wikszej[261] do[62] orodka o[66] mniejszej[261] opornoci[161] akustycznej[261]. 
1300~Makarewicz A.~Z pokolenia na pokolenie~PW~1967~13~{brak}
Zestawienie[111] wszystkich[222] tych[222] wynikw razem[8] pozwolio mu na[64] wycignicie[141] doniosych[222] wnioskw. Okazao[501] si, e niezalenie od[62] tego[42], ktr[241] z[62] cech[122] wybiera do[62] badania[121], [~] we[66] wszystkich[262] wypadkach zachowuje[501] si bardzo podobnie. W[66] odrnieniu[161] od[62] jednolitego[221] [~] drugie[211] pokolenie[111] mieszacw[122] jest zawsze niejednolite[211]. Obserwuje si[41] rozszczepienie[141]: powstaj dwa[31] typy[112] podobne[212] do[62] obojga rodzicw[122]. 
1301~Makarewicz A.~Z pokolenia na pokolenie~PW~1967~60~{brak}
Jeli zaoymy, e mczyzna jest heterozygot pod[65] wzgldem grupy[121] krwi[121] i e do[62] poowy[121] jego[42] plemnikw trafia allel[111] A[/], do[62] drugiej[221] za poowy[121] allel[111] zero[/][111], mogo si atwo zdarzy[501], e do[62] czterech[222] plemnikw, ktre[212] day pocztek[141] czworgu[33] jego[42] dzieciom, trafi za[65] kadym[251] razem[151] allel[111] zero[/][111], ani razu za allel[111] A[/]. 
1302~Makarewicz A.~Z pokolenia na pokolenie~PW~1967~149{?}~{brak}
Gdy [~] ekstrahowano z[62] bakterii[122] wyrosych[222] na[66] cikim[261] azocie i przeniesionych[222] na[64] poywk zawierajc[241] azot[141] zwyky[141], pocztkowo obserwowano prek[141] w[66] miejscu[161] charakterystycznym[261] dla[62] cikiego[221] azotu. Gdy jednak [~] pobierano nie od[+] razu po[66] przeniesieniu[161] bakterii[122] z[62] jednej[221] poywki[121] do[62] drugiej[221], lecz po[66] upywie dwudziestu[32] do[62] trzydziestu[32] minut... [&] 
1303~Makarewicz A.~Z pokolenia na pokolenie~PW~1967~191~{brak}
Moe[8] chodzi tu nie o[64] uszkodzenie[141] genu-regulatora, lecz o[64] zwizanie[141] jego[42] produktu, to[41] jest represora[121] z[65] biakiem wytwarzanym[251] przez[64] wirus[141]? Moe[8], mwic inaczej, przyczyn zoliwoci[121] nie jest ani sama komrka, ani sam[211] wirus[111], lecz jedynie ich[42] poczenie[111] w[66] okrelonych[262] warunkach otoczenia[121]? Moe[8] tdy prowadzi droga[111] do[62] poznania[121] i opanowania[121] raka[121]? 
1304~Lewandowska C.~W rnych gniazdach~NK~1965~47~{brak}
Pyny miesice[112]. Pisklta[112] wyglday coraz dorodniej. Upierzeniem przypominay teraz matk. Byy[5] tak[+] samo powoszare[212]. Nastaa wilgotna pora[111] roku[121]. Sawanna rozkwita[5] bujnym[251] yciem. Trawa i zioa[112] rozrosy[501] si w[64] zwarty[241], bogaty[241] kobierzec[141]. Krzewiy[501] si zielone[212] zarola[112], tworzc miejscami gszcz[141] nie do[62] przebycia[121]. Wrd[62] tej[221] bujnie rozkwitej[221] sawanny[121] niby w[66] rozlegym[261] parku[161], paso[501] si stadko[111] naszych[222] strusi[122] ze[65] wspaniaym[251] samcem na[66] czele. 
1305~Lewandowska C.~W rnych gniazdach~NK~1965~86~{brak}
Z[65] czasem[151] jednak pcherzyk[111] tkowy[211] zanika. Kto wie lawy[112] opuciyby moe[8] gniazdo[141], ale boki[112] koszyka stercz wysoko nad[65] wod, a pod[65] spodem pywa na[66] stray[161] ojciec. Zawraca do[62] koszyka larwy[142], ktre[212] prbuj wymkn[501] si na[64] dalsz[241] wycieczk. Mija kilka[31] dni[122]. Znik zupenie dugi[211] worek[111]. Larwy[112] nie wygldaj ju tak cudacznie. 
1306~Lewandowska C.~W rnych gniazdach~NK~1965~94~{brak}
Pas[501] si wrd[62] nich[42] przerne[212] zwierzta[112]  due[212], mae[212] i zupenie malekie[212], niewidoczne[212] goym[251] okiem. Pas[501] si take koniki[112]. Tak, koniki[112]! Oczywicie, nie nasze[212] czworonogie[212], poczciwe[212] konie[112], lecz koniki[112] morskie[212]  ryby[112] przypominajce[212] dziwacznym[251] ksztatem maego[241] konia[141], a raczej konika[141] szachowego[241]. 
1307~Juszczyk W.~Traszki~PZWS~1967~39~{brak}
Te[212] swoiste[212] zapachy[112] produkowane[212] przez[64] gruczoy[142] wonne[242], rozmieszczone[242] na[66] skrze[161] grzbietu, s gwnym[251] bodcem zewntrznym[251], wywoujcym[251] wzajemne[241] zainteresowanie[+] si[141] odmiennych[222] pci[122]. Zwaszcza zapachy[112] wydzielane[212] przez[64] gruczoy[142] wonne[242] samicy[121] s gwnym[251] czynnikiem decydujcym[251] o[66] waciwym[261] przebiegu[161] tokw samca[121]. Rwnie oryginalny[211] sposb[111] zachowania[+] si[121] samicy[121] wobec[62] samca[121], polegajcy[211] na[66] znieruchomieniu[161] jej[4] na[64] widok[141] partnera[121], ma due[241] znaczenie[141] dla[62] normalnego[221] przebiegu[121] godw. 
1308~Juszczyk W.~Traszki~PZWS~1967~46~{brak}
Zaobserwowano, e na[64] przykad[141] samiec[111] traszki[121] karpackiej[221] w[66] cigu[161] niespena godziny[121] zoy dwadziecia[34] jeden[8] spermatoforw, kady[241] o[66] rednicy[161] poniej[62] jednego[221] milimetra, a po[66] trzydniowej[261] przerwie[161] zoy szesnacie[34] spermatoforw w[66] tym[46] jeden[241] wyjtkowo duy[241], bo o[66] rednicy[161] okoo[8] dwch[32] milimetrw. 
1309~Juszczyk W.~Traszki~PZWS~1967~86~{brak}
W[66] naturze[161] czsto mona spotka larwy[142] z[65] petw ogonow[251] rozdwojon[251] na[66] kocu bd[9] nieforemnego[221] ksztatu wanie a[64] skutek[141] nienormalnego[221] przebiegu[121] regeneracji[121]. W[66] przypadku[161] wielokrotnego[221] uszkodzenia[121] jakiego[221] narzdu, na[64] przykad[141] odna[121] larwy[121], powstaj tak zwane[212] superregeneraty[112], czyli regeneraty[212] o[66] zwikszonej[261] liczbie[161] palcw lub nawet caych[222] koczyn. 
1310~Juszczyk W.~Traszki~PZWS~1967~94~{brak}
Poza[65] tym[45] larwy[112] traszek i w[+] ogle pazw, korzystaj w[66] pewnym[261] stopniu z[62] innego[221] jeszcze rda[121] substancji[122] odywczych[222], mianowicie z[62] soli[122] mineralnych[222] rozpuszczonych[222] w[66] wodzie[161], ktre[212] przenikaj do[62] ich[42] ciaa[121] przez[64] skr drog[62] osmozy[121]. Dorose[21] larwy[112] s ju zwierztami wybitnie drapienymi, zjadajcymi czsto kijanki[142] rnych[222] pazw bezogonowych[222] i mae[242] larwy[142], w[66] tym[46] rwnie wasnego[221] gatunku[121], oraz mae[242] rybki[142]. 
1311~Juszczyk W.~Traszki~PZWS~1967~102~{brak}
Puapk na[64] traszki[142] moe[5] by odsonity[211] z[62] gry[121] doek[111], specjalnie do[62] tego[221] celu[121] wykopany[211] w[66] ziemi[161], o[66] rednicy[161] co[+] najmniej trzydziestu[32] centymetrw i gbokoci[161] dwudziestu[32] centymetrw, o[66] gadkich[262] cianach silnie nachylonych[262] do[62] wntrza[121]. Wdrujce[212] traszki[112] w[66] nocy[161] wpadaj przypadkowo do[62] takich[222] dokw i nie mogc si ju z[62] ich[42] wydoby[501] z[62] powodu nachylonych[222] cian, pozostaj tam[8] a do[62] naszego[221] przybycia[121]. 
1312~Podbielkowski Z.~Glony~PZWS~1967~31~{brak}
Rozmnaanie[111] pciowe[211] odbywa[501] si w[66] drodze[161] kopulacji[121] gamet nie majcych[222] organelli[121] ruchu[121]. Gametami s cae[212] protoplasty[112], ktre[212] w[66] czasie aktu pciowego[221] opuszczaj swe[242] komrki[142] i kopuluj poza[65] nimi lub w[66] czcym[261] je[44] kanale kopulacyjnym[261]. Bywa te, e jeden[211] z[62] protoplastw[122] przechodzi przez[64] kana[141] do[62] drugiej[221] komrki[121] i wewntrz[62] niej[42] zlewa[501] si ze[65] swym[251] partnerem. 
1313~Podbielkowski Z.~Glony~PZWS~1967~120~{brak}
Ilo[111] organizmw neustonowych[222] w[66] porwnaniu[161] z[65] reszt organizmw zasiedlajcych[222] zbiornik[141] wodny[241] jest bardzo nieznaczna, a obecno[141] ich[42] stwierdzamy tylko dziki[63] temu[43], e uoone[212] s[57] gsto obok[62] siebie[42] w[66] jednej[261], optycznie zauwaalnej[261] warstwie[161], ktrej[221] grubo[111] rwna[501] si rednicy[131] komrki[121]. W[64] skad[141] neustonu wchodz rne[212] glony[112], bakterie[112] (przewanie elaziste[212] i purpurowe[212]) oraz organizmy[112] zwierzce[212] (pierwotniaki[112]). 
1314~Podbielkowski Z.~Glony~PZWS~1967~128~{brak}
Wody[112] rdldowe[212] ze[65] znaczn[251] zawartoci soli[121], jak[9] na[64] przykad[141] solanki[112] lub sone[212] jeziora[112], zasiedlane[212] s[57] przez[64] rne[242] gatunki[142] glonw, przy[66] czym[46] wraz ze[65] wzrastajc[251] koncentracj soli[121] ilo[111] ich[42] bardzo si zmniejsza[501]. W[66] zasadzie[161] nie wystpuj w[66] tych[262] zbiornikach glony[112] typowo morskie[212], chocia znajdujemy tu i takie[242] gatunki[142], ktre[212] yj w[66] morzach, [&] 
1315~Podbielkowski Z.~Glony~PZWS~1967~175~{brak}
Bardzo wanym[251] produktem dla[62] przemysu spoywczego[221] Ameryki[/][121] Pnocnej[/][221] i niektrych[222] krajw europejskich[222] jest tak zwany[211] karagen[111], ktry[211] skada[501] si z[62] odpowiednio spreparowanych[222] plech[122] chrzcicy[121] kdzierzawej[221] i niekiedy kilku[32] innych[222] gatunkw, jak[9] gigartyna[11] gwiazdowata i gigartyna[111] brodawkowata. Glony[242] te[242] zbiera si[41] gwnie u[62] wybrzey[122] Irlandii[/][121], Szkocji[/][121], Francji[/][121] i na[66] wschodnich[262] brzegach Ameryki[/][121] Pnocnej[/][221]. 
1316~Semrau-Siemianowski Zbigniew~Krew ttni w maszynach~PWN~1963~23~{brak}
Upyny dziesitki[112] lat, zbudowano setki[142] dowiadczalnych[222] urzdze, tysice[112] zwierzt oddao ycie[141] w[66] pracowniach eksperymentalnych[262], a problem[111] sztucznego[221] nasycania[121] krwi[121] tlenem pozosta[57] nie rozwizany[211]. Historia budowy[121] urzdze zastpujcych[222] puca[142] (zwanych[222] sztucznymi pucami lub oksygenatorami) zasuguje na[64] omwienie[141]. Ukazuje ona rne[242] niezalenie od[62] siebie[42] biegnce[242] drogi[142], ktrymi w[66] cigu[161] lat uparcie kroczyli fanatycy-konstruktorzy, wierzcy[212]  mimo[62] niepowodze  w[64] moliwo[141] rozwizania[121] zagadnienia[121]. 
1317~Semrau-Siemianowski Zbigniew~Krew ttni w maszynach~PWN~1963~78~{brak}
Ju prace[112] dowiadczalne[212] udowodniy, e te[212] zamierzenia[112] autorw[122] zostay[57] zrealizowane[212], z[62] pierwszych[222] dziesiciu[32] psw operowanych[222] dziewi[31] przeyo zabieg[141] poczony[241] z[65] trzydziesto-minutowym[251] do[62] szedziesicio-minutowym[251] wyczeniem serca[121]. Dziesity[211] pies pad z[62] powodu bdu operacyjnego[221] nie zwizanego[221] z[65] czynnoci aparatu. 
1318~Semrau-Siemianowski Zbigniew~Krew ttni w maszynach~PWN~1963~112~{brak}
Urzdzenie[111] produkcji[121] angielskiej[221] umieszczone[211] jest[57] na[66] dwch[36] wzkach  na[66] jednym[261] z[62] nich[42] znajduje[501] si wymiennik[111] ciepa[121], dwie[31] pompy[112] i wskaniki[112] uatwiajce[212] obsug, na[66] drugim[261] za zestaw[111] do[62] chodzenia[121] lub grzania[121] cieczy[121] krcej[221] w[66] wymienniku[161] ciepa[121]. Wedug[62] zaoe konstruktorw[122] to[211] drugie[211] urzdzenie[111], ze[62] wzgldu na[64] gon[241] prac i due[242] wymiary[142], powinno by[57] ustawione[211] poza[65] sal operacyjn[251]. 
1319~Semrau-Siemianowski Zbigniew~Krew ttni w maszynach~PWN~1963~125~{brak}
Zagadnienie[111] przeszczepw jest obszerne[211] i niezwykle ciekawe[211]. Nas[44] jednak interesuje co[41] innego[221]; oto usuwaniu[131] ttniaka[121] nieuchronnie towarzyszy[5] przerwa w[66] kreniu[161] krwi[121] w[66] pewnym[261] obszarze, trwajca do[62] chwili[121] ostatecznego[221] wszycia[121] takiej[221] czy innej[221] protezy[121] naczyniowej[221]. Wydaje[501] si to[41] niepokojce[211]; jak[9] dziaaj narzdy[112] jamy[121] brzusznej[221], nerki[112] i koczyny[112] dolne[212] w[66] okresie zupenego[221] odcicia[121] dopywu krwi[121] w[66] czasie usuwania[121] ttniaka[121] aorty[121]? 
1320~Tato J.~Medycyna w USA~PZWL~1967~15~{brak}
Obok[62] lekarzy[122] oglnych[222] o[66] przygotowaniu[161] zawodowym[261], ktre[211] kwalifikowaoby ich[44] do[66] pracy[121] w[66] ambulatoriach uniwersyteckich[262], obok[62] lekarzy[122] zapewniajcych[222] dostateczny[241] poziom[141] usug, znaleziono sporo takich[222], ktrych[222] wiadomoci[112] fachowe[212] byy[5] mniejsze[212] anieli studenta[121] trzeciego[221] roku[121] medycyny[121]. W[66] tych[262] interesujcych[262] badaniach oceniano zdolnoci[142] diagnostyczne[242] lekarza[121] oglnego[221]. 
1321~Tato J.~Medycyna w USA~PZWL~1967~57~{brak}
Oczywicie rozwj[111] firm ubezpieczeniowych[222], caociowej[221] opieki[121] zdrowotnej[221] i zespow praktyki[121] lekarskiej[221] wnis pewn[241] standaryzacj do[62] cennika lekarskiego[221]. Jest on jednak w[66] dalszym[261] cigu[161] bardzo drogi[211], bywa take rdem naduy[122]. Lekarz amerykaski[211] pracuje bardzo duo. W[66] USA[=] mona sysze zoliwe[241] powiedzenie[141], e wspczesny[211] lekarz praktyk[111] nie moe[5] pomc choremu[131], ale zarabia duo pienidzy. 
1322~Tato J.~Medycyna w USA~PZWL~1967~104~{brak}
Jeeli podzieli amerykaskich[242] absolwentw[142] college'u[121] na[64] trzy[34] grupy[142]: najlepsz[241] A[/], przecitn[241] B[/] i dostateczn[241] C[/], to[9] okae[501] si, e skad[111] studentw[122] pierwszego[221] roku[121] szkoy[121] medycznej[221] przedstawia[501] si jak[9] nastpuje: grupa A[/]  siedemnacie[31] procent[122], grupa B[/]  szedziesit[31] sze[31] procent[122], grupa C[/]  siedemnacie[31] procent[122]. 
1323~Tato J.~Medycyna w USA~PZWL~1967~193~{brak}
Dieta tego[221] rodzaju[121] chroni dzieci[142] obcione[42] t[251] wad przemiany[121] materii[121] od[62] powstawania[121] zaburze rozwoju[121] umysowego[221]. W[66] zakresie pracy[121] nad[65] fenyloketonuri[151] pracownicy[112] Instytutu wsppracowali z[65] wieloma orodkami uniwersyteckimi z[62] caego[221] kraju[121]. Instytut[111] dysponuje ciekawym[251] dziaem biofizycznym[251] zatrudniajcym[251] wielu[34] inynierw[122], fizykw[122] i lekarzy[122]. 
1324~Tato J.~Medycyna w USA~PZWL~1967~201~{brak}
Chyba to[41] byo przyczyn poczenia[121] w[66] ramach jednego[221] Instytutu chorb reumatycznych[222] i chorb metabolicznych[222]. Celem[151] pracy[121] Instytutu jest po[+] pierwsze  pogbianie[111] wiedzy[121] i zbieranie[111] faktw z[62] zakres biochemicznych[222], o[66] fizjologicznych[262] podstawach chorb reumatycznych[222], wynajdowanie[111] metod rozpoznawania[121], leczenia[121] i zapobiegania[121] tym[232] chorobom; po[+] drugie  badania[112] nad[65] podstawowymi procesami yciowymi tkanek i komrek  procesami przemiany[121] materii[121]. 
1325~Szolginia W.~Mowa o trawie~PZWS~1967~30~{brak}
W[66] zieleni[161] miejskiej[261] szczegln[241] rol odgrywaj due[212] skupiska[112] drzew, krzeww i przestrzenie[112] zasiane[212] traw, obsadzone[212] kwiatami  ogrody[112] i parki[112]. Ogrody[112] miejskie[212] znane[212] byy[57] ju w[66] staroytnoci[161], zwaszcza w[66] cywilizowanych[262] krajach poudniowych[262]. Legendy[112] wschodnie[21] opowiadaj o[66] wiszcych[262] ogrodach (zakadanych[262] na[66] paskich[262] tarasach budynkw) bajecznej[221] krlowej[121] Semiramidy[/][121] smy[211] wiek[111] przed[65] nasz[251] er w[66] Azji[/][161]. 
1326~Dobrowolski K.A.~Jak lataj zwierzta~PZWS~1965~22~{brak}
Reakcje[112] przedmiotu na[64] prd[141] powietrza[121] i prdu powietrza[121] na[64] przedmiot[141] s takie[212] same[212], jak[9] przy[66] ruchu[161] przedmiotu w[66] nieruchomym[261] powietrzu[161]. Jak[9] wiemy, powietrze[111] skada[501] si z[62] czstek przesuwajcych[+] si[222] atwo wobec[62] siebie[42]. Poniewa interesuj nas[44] latajce[212] zwierzta[112], w[64] tunel[141] aerodynamiczny[241] woylimy skrzydo[141] ptaka[121] i pucilimy na[64] nie[44] pr[141] powietrza. 
1327~Dobrowolski K.A.~Jak lataj zwierzta~PZWS~1965~43~{brak}
Wikszo[111] owadw posuguje[501] si lotem, ktry[211] moglibymy porwna z[65] lotem helikoptera. Nie dokonano jeszcze, niestety, analizy[121] si nonych[222] i napdowych[222] owada[121], ale ze[62] wzgldu na[64] niewielkie[242] rozmiary[142] ciaa[121], a bardzo szybk[241] prac skrzyde badania[112] takie[212] s niesychanie[8] skomplikowane[212] i trudne[212]. 
1328~Dobrowolski K.A.~Jak lataj zwierzta~PZWS~1965~77~{brak}
Sylwetka tych[222] ptakw jest zupenie inna ni[9] poprzednich[222]. Skrzyda[112] ich[42] s dugie[212] i wskie[212], zakoczone[212] ostro, a nie palczasto. Ogon[141] maj raczej krtki[241]. Wykorzystuj te dla[62] swych[222] lotw inne[242] ruchy[142] powietrza[121] ni[9] ptaki[112] latajce[212] lotem szybowcowym[251] statycznym[251]. Nie korzystaj one z[62] ukadu wstpujcych[222] prdw powietrza[121], lecz z[62] siy[121] wiatru. 
1329~Dobrowolski K.A.~Jak lataj zwierzta~PZWS~1965~111~{brak}
Jednak zwierzta[112], ktre[212] wwczas yy[5], nie rniy[501] si zasadniczo od[62] form wspczesnych[222]. Miay[5] one dobrze wyksztacone[242] skrzyda[142] o[66] typowej[261] budowie[161] skrzyde nietoperza[121]. Inne[212] cechy[112] budowy[121] rwnie nie rniy ich[42] w[64] jaki[241] zasadniczy[241] sposb[141] od[62] dzi yjcych[222] nietoperzy[122]. Jedynie drugi[211] palec[111] w[66] skrzydle posiada jeszcze pazur[141] (tak jak[9] wystpuje on u[62] dzisiejszych[222] gatunkw z[62] podrzdu Megachiroptera, cho byli[5] to[41] przodkowie Microchiroptera). 
1330~Kaczanowscy J. i A.~Pierwotniaki mae ale...~PZWS~1966~14~{brak}
W[66] przypadku[161] wypuszczania[121] jednoczenie paru[32] nibynek[122], przd[141] ciaa[121] ameby[121] moemy okreli tylko umownie jako[64] t nibynk, do[62] ktrej[221] najbardziej energicznie przesuwa[501] si cytoplazma, jednake, jak[9] si wydaje[501] o[+] ile przd[111] ciaa[121] si zmienia[501] o[+] tyle ty[111] pozostaje sob. Oznacza to[41], e ameba nie moe[5] zacz pywa ku[63] tyowi[131]. 
1331~Kaczanowscy J. i A.~Pierwotniaki mae ale...~PZWS~1966~103~{brak}
Jeeli impuls[111], biegnc od[62] rzski[121] do[62] rzski[121], przechodzi zawsze przez[64] takie[241] samo[241] wkienko[141] i taki[241] sam[241] styk[141], to[9] nie moe[5] by inaczej. A wic normalny[211] ruch[111] rzskowy[211], to[41] jest przechodzenie[111] fali[121] po[66] kinecie[161], jest efektem staego[221] wysyania[121] impulsw wzdu[62] kinety[121], natomiast wszelka zmiana zwizana jest[57] ju z[65] wysyaniem impulsu innego[221] rodzaju[121]. 
1332~Kaczanowscy J. i A.~Pierwotniaki mae ale...~PZWS~1966~48~{brak}
Widzimy wic, e z[62] orzsionej[221] pellikuli[121] zewntrznej[221] orzska[121] wyodrbniaj[501] si zwyke[212] komrki[112] posiadajce[212] rzski[142], tworzc warstw nabonka orzsionego[221]. Jest to[41] dokadnie na[+] odwrt ni[9] w[66] eksperymencie Lilliego[/][121]. W[66] eksperymencie tym[261] bowiem zamiast[62] pasa[121] komrek orzsionych[222] larwy[121] powstaje pas[111] rzsek wprost[8] na[66] powierzchni[161] rozwijajcego[+] si[221], ale nie podzielonego[221] jaja[121]. 
1333~Soczek Z.~Zapoznanie z sadem~NK~1966~27~{brak}
Faworytka jest letni[251] odmian gruszy[121]. Cieszy[501] si u[62] nas[42] du[251] popularnoci, poniewa daje due[242] plony[142] adnych[222] owocw o[66] miszu[161] soczystym[261], rozpywajcym[+] si[261] przyjemnie w[66] ustach. Jest do wraliwa na[64] mrz[141], ale nie miejmy do[62] niej[42] o[64] to[44] pretensji[122], gdy wikszo[111] odmian grusz przemarza jeszcze silniej. 
1334~Soczek Z.~Zapoznanie z sadem~NK~1966~124~{brak}
Zamarzanie[111] midzykomrkowe[211] zachodzi bardzo czsto i nie grozi mierci tkanki[11], jeli nie odcignie zbyt[8] duo wody[121] z[62] komrek i jeli pniej odtajanie[111] zachodzi na[+] tyle wolno[8], e zd one wchon z[+] powrotem wod powstajc[241] z[62] topniejcych[222] krysztakw lodu. Kiedy mrz[111] nastpuje raptownie, a wic temperatura spada bardzo szybko, wtedy krysztaki[112] lodu powstaj wewntrz[62] komrki[121]. 
1335~Korsak A., Gieysztor T.~Nie dajmy si astmie~PZWL~1966~7~{brak}
Stwierdzono wraliwo[141] osobnicz[241] na[64] substancje[142] uczulajce[242], oraz poznano rol ukadu nerwowego[221] w[66] wywoywaniu[161] atakw, a choroby[142] std wynikajce[242] nazwano uczuleniowymi (alergicznymi). Wspczesna definicja okrela astm, czyli dychawic oskrzelow[241] jako[64] napadow[241] lub sta[241] duszno[141] wydechow[241], wywoan[241] przez[64] zwenie[141] oskrzelikw i oskrzeli[122] w[66] nastpstwie odczynu alergicznego[221] w[66] ich[42] cianie[161]. 
1336~Korsak A., Gieysztor T.~Nie dajmy si astmie~PZWL~1966~60~{brak}
Wedug[62] oblicze uczonych[122], czowiek wchodzc na[64] schody[142] traci szesnastokrotnie wicej energii[121], anieli idc po[66] rwnej[261] drodze[161]. Dla[62] astmatyka[121] jest to[41] wysiek[111] ogromny[211], z[62] ktrego[221] sobie[43] nie zdaje nawet sprawy[121]. Zreszt astmatycy, ludzie w[66] wikszoci[161] bardzo aktywni, wyrwani z[62] normalnego[221] trybu ycia[121], staj[501] si bardziej nerwowi[212], wraliwi i niecierpliwi. 
1337~Korsak A., Gieysztor T.~Nie dajmy si astmie~PZWL~1966~76~{brak}
W[66] gimnastyce[161] leczniczej[261] aktywny[241] udzia[141] bierze sam[211] chory[111]. Jest to[41] bardzo wany[211] i pozytywny[211] moment[111], wyrniajcy[211] gimnastyk spord[62] innych[222] metod leczenia[121], kiedy chorzy[112] pozostaj stron[151] biern[251]. Dziki[63] czynnemu udziaowi[131] w[66] leczeniu[161], chory[111] mobilizuje wol i si do[62] walki[121] z[65] chorob, odsuwa gnbice[242] myli[142] o[66] przykrym[261] losie oraz nabiera otuchy[121] i nadziei[121] na[64] moliwo[141] szybszego[221] powrotu do[62] zdrowia. 
1338~Suchanek J.~Choroby weneryczne~PZWL~1967~25~{brak}
Wystpienie[111] wysypki[121] kiowej[221] stanowi[5] zakoczenie[141] pierwszego[221] i pocztek[141] drugiego[221] okresu kiy[121] (kiy[121] wtrnej[221]). Tak wic kia pierwszego[221] okresu trwa okoo[8] dziewi[34] tygodni. Drugi[211] okres[111] kiy[121] (kiy[121] wtrnej[221]) trwa od[62] jednego[221] roku[121] do[62] trzech[32] lat. Cech charakterystyczn[251] tego[221] okresu jest wystpowanie[111] osutek[122] (wysypek[122]) na[66] skrze[161] i bonach luzowych[262] wskutek[62] zatorw krtkw krcych[222] we[66] krwi[161] chorego[121]. 
1339~Suchanek J.~Choroby weneryczne~PZWL~1967~33~{brak}
To[211] samo[41] dzieje[501] si w[66] pniejszych[262] okresach choroby[121]. Na[64] ponowne[241] wtargnicie[141] krtkw tkanki[112] odpowiadaj takim[251] odczynem, jaki[211] odpowiada okresowi[131] choroby[121]. Tak wic w[66] okresie kiy[121] pnej[221]  z[65] kilakami  powstan w[66] miejscu[161] wtargnicia[121] krtkw objawy[112] kilaka[121], za w[66] okresie utajonym[261] kiy[121], kiedy organizm[111] nie reaguje na[64] istniejce[242] w[66] ustroju[161] krtki[142], nowe[212] zakaenie[112] rwnie, nie wywoa adnej[221] reakcji[121]. 
1340~Suchanek J.~Choroby weneryczne~PZWL~1967~41~{brak}
Czsto w[66] okresie osutki[121] pierwszej[221] utrzymuje[501] si jeszcze niecakowicie zagojony[211] objaw[111] pierwotny[211], co[41] bardzo uatwia rozpoznanie[141]. Osutka[111] ustpuje sama cakowicie w[66] cigu[161] dwch[32] do[62] trzech[32] tygodni, nie pozostawiajc adnych[222] ladw. Osutki[112] grudkowe[212] mog by wielopostaciowe[212]. Jeli osutka[111] grudkowa wystpuje jako[61] pierwsza, wczesna  przypomina osutk plamist[241], z[65] tym[45] e wysiew[111] grudek[122] moe[5] wystpi rwnie na[66] twarzy[161]. 
1341~Suchanek J.~Choroby weneryczne~PZWL~1967~88~{brak}
Rzeczka cewki[121] moczowej[221] ma przebieg[141] typowy[241]. W[66] okresie ostrym[261] ujcie[111] cewki[121] jest zmienione[211] zapalnie[8], zaczerwienione[211], z[62] ujcia[121] wydziela[501] si dua ilo[111] ropy[121]. Kobiety[112] odczuwaj czstsze[241], czasem[8] bolesne[241] parcie[141] na[64] mocz[141] oraz bl[141] i pieczenie[141] przy[66] oddawaniu[161] moczu[121]. Po[66] przejciu[161] zapalenia[121] cewki[121] w[64] stan[141] przewleky[241], po[6] jednym[261] do[62] trzech[32] tygodni objawy[112] cofaj[501] si lub staj[501] si bardzo agodne[212]. 
1342~Suchanek J.~Choroby weneryczne~PZWL~1967~130~{brak}
Obwodowe[212] (powiatowe[212], miejskie[212]) poradnie[112] skrno-wenerologiczne[212] s podstawowymi placwkami terenowej[221] suby[121] zdrowia w[66] zakresie zwalczania[121] chorb wenerycznych[222]. Rola tych[222] placwek wzrosa[5] z[65] chwil kiedy doceniono spoeczny[241] charakter[141] chorb wenerycznych[222] i przyjto zasad, e walka z[65] chorob weneryczn[251] nie moe[5] ogranicza[501] si tylko do[62] leczenia[121] chorych[122]. 
1343~Janczewski Z.~Wielkie i mae sprawy maestwa~PZWL~1967~61~{brak}
Produkujc hormony[142] mskie[242] jdra[112] s jednoczenie narzdami rozrodczymi wytwarzajcymi mskie[242] komrki[142] pciowe[242], czyli plemniki[142]. Powstaj one i dojrzewaj w[66] tak zwanych[262] kanalikach nasieniotwrczych[262]. W[66] jednym[261] wytrysku[161] nasienia znajduje[501] si przecitnie okoo[8] dwiecie[31] do[62] trzystu[32] milionw plemnikw, a czsto znacznie wicej. W[66] cigu[161] miesica dojrzay[211], yjcy[211] pciowo mczyzna wydala ponad[8] miliard[141] plemnikw, a dzieje[501] si to[41] zwykle przez[64] okoo[8] czterdzieci[34] lat ycia[121]. 
1344~Janczewski Z.~Wielkie i mae sprawy maestwa~PZWL~1967~52~{brak}
W[66] yciu[161] pciowym[261] egoizm[111] przejawia[501] si chci uzyskania[121] wasnego[221] zadowolenia[121] z[65] jednoczesnym[251] lekcewaeniem przey[122] partnera[121], czy partnerki[121]. Czowiek nie rodzi[501] si altruist czy egoist. Wiele[8] zaley od[62] wychowania[121] w[66] dziecistwie i modoci[161]. Wiadome[211] jest, e wrd[62] jedynakw[122] czciej spotyka si[41] egoistw[142] ni[9] wrd[62] ludzi[122] pochodzcych[222] z[62] rodzin wielodzietnych[222]. 
1345~Malec-Olecha J.~Mechanizmy obronne organizmu~PWN~1967~12~{brak}
Stan[111] taki[211] zosta[57] sklasyfikowany[211] w[66] immunologii[161] jako[61] odporno[111] wrodzona gatunkowa lub rasowa. Ten[211] rodzaj[111] odpornoci[121] jest[57] uwarunkowany[211] genetycznie i zaley w[66] duym[261] stopniu od[62] waciwoci[122] rodowiska[121], w[66] ktrym[261] yj zarwno ustrj[111] jak[9] zarazek[111]. Typowym[251] przykadem moe[5] by tutaj regua, e zwierzta[112] staocieplne[212] nie zapadaj na[64] choroby[142] zakane[242], na[64] ktre[242] choruj zmiennocieplne[212]. 
1346~Malec-Olecha J.~Mechanizmy obronne organizmu~PWN~1967~59~{brak}
Podstaw jej[42] jest zaoenie[111], e zjawiska[112] odpornoci[121] opieraj[501] si na[66] istnieniu[161] w[66] organimie wielkiej[221] rnorodnoci[121] klonw komrek immunologicznie kompetentnych[222], ktre[212] mog bezporednio reagowa z[65] odpowiadajc[251] sobie[43] grup determinujc[251] antygenu i daj na[64] skutek[141] tej[221] reakcji[121] pocztek[141] nowym[232], licznym[232] komrkom potomnym[232] zdolnym[232] do[62] syntezy[121] wycznie jednego[221] przeciwciaa[121] skierowanego[221] przeciwko[63] antygenowi[131], ktry[211] stanowi swoisty[241] bodziec[141] do[62] ich[42] intensywnego[221] rozmnaania[121]. 
1347~Malec-Olecha J.~Mechanizmy obronne organizmu~PWN~1967~67~{brak}
Ogoszenie[111] dwch[32] rnych[222] hipotez dotyczcych[222] produkcji[121] przeciwcia w[66] cigu[161] ostatnich[222] kilku[32] miesicy wiadczy o[66] tym[46], e zagadnienie[111] to[211] jest cigle niewyjanione[211] i gboko kontrowersyjne[211], jednake ten[211] sam[211] fakt[111] wiadczy rwnie i o[66] tym[46], e znajduje[501] si ono w[66] centrum[161] zainteresowania[121] nauki[121], a pene[211] rozwizanie[111] tego[221] problemu bdzie ukoronowaniem zarwno intuicji[121] twrczej[221], jak[9] i cierpliwoci[121] badaczy[122]. 
1348~Malec-Olecha J.~Mechanizmy obronne organizmu~PWN~1967~114~{brak}
Mogoby si wobec[62] tego[42] wydawa[501], e problem[111] chorb infekcyjnych[222], przynajmniej wywoywanych[222] przez[64] bakterie[142], ju przesta lub w[66] najbliszej[261] przyszoci[161] zupenie przestanie istnie i e jest to[41] tylko kwestia odkrycia[121] jeszcze kilku[32] rodkw dziaajcych[222] przeciwko[63] tym[232] gatunkom bakterii[122], ktre[212] dziaaniu[131] obecnie znanych[222] chemoterapeutykw[122] nie podlegaj. 
1349~Filipowicz B.~Gd utajony~PWN~1964~38~{brak}
Ju poprzednik[111] Schmidta[/][121], profesor Bidder[/][111] utrwali dobre[241] imi[141] katedry[121] swoimi pracami nad[65] zapotrzebowaniem i przemian biaka[121] w[66] organimie. W[66] osigniciach z[62] tej[221] dziedziny[121] Bidder[/][111] wyprzedzi wielu[34] zachodnioeuropejskich[222] uczonych[122], takich[222] jak[9] Voit[/], Pettenkofer[/], Rubner[/], uznanych[222] autorytetw[122] w[66] zagadnieniach dotyczcych[262] odywiania[121]. Tak. Uniwersytet[111] Dorpacki[211], ostoja niemczyzny[121] w[66] tym[261] nadbatyckim[261] kraju[161], a zarazem najwikszy[211] orodek[111] naukowy[211] tych[222] stron, cieszy[501] si zasuon[251] saw. 
1350~Filipowicz B.~Gd utajony~PWN~1964~46{?}~{brak}
Przez[64] krtki[241] okres[141] czasu pracowa jeszcze w[66] klinice[161] psychiatrycznej[261] Uniwersytetu Dorpackiego[221], a nastpnie zmuszony[21] by[57] opuci rodzinne[241] miasto[141] i nigdy ju nie wrci do[62] pracy[121] badawczej[221]. Przenis[501] si do[62] Petersburga[/], gdzie prowadzi praktyk lekarsk[241]. Myli[112] przez[64] niego[44] rzucone[212] nie znalazy wwczas naleytego[221] oddwiku[121], a nazwisko[111] jego[42] byo[57] rzadko cytowane[211] w[66] pimiennictwie naukowym[261]. 
1351~Filipowicz B.~Gd utajony~PWN~1964~93~{brak}
Zasmakoway one bardzo w[66] kukurydzy[161] i z[65] kadym[251] dniem wida byo popraw w[66] ich[42] wygldzie, usposobieniu[161], ruchliwoci[161]. Po[+] prostu ten[211] pokarm[111] im[43] suy. Lecz przecie i te[212] krowy[112] byy[57] skazane[212] na[64] monotonne[241] spoywanie[141] stale[8] tego[221] samego[221], mao urozmaiconego[221] pokarmu. Susznie. Lecz w[64] skad[141] tego[221] pokarmu wchodzia kukurydza, zawierajca niewtpliwie jak[241] tajemnicz[241], yciodajn[241] substancj. 
1352~Filipowicz B.~Gd utajony~PWN~1964~101~{brak}
Aby przekona Abderhaldena[/][141], Funk[/][111] powtrzy swoje[242] badania[142] z[65] t[251] rnic, e nie poprzesta na[66] badaniu[161] wagi[121] zwierzt dowiadczalnych[222], lecz oznacza rwnie rnic iloci[121] wprowadzanego[221] i wydalanego[221] azotu. Z[62] wielkoci[121] tej[221] rnicy[121] mona sdzi o[66] iloci[161] zatrzymanego[221] bd[9] utraconego[221] przez[64] organizm[141] biaka[121]. 
1353~Filipowicz B.~Gd utajony~PWN~1964~135~{brak}
Mellanby[/] postanowi sprawdzi te[242] spostrzeenia[142] na[66] ludziach i jako[64] obiekt[141] bada przyj klinik ginekologiczn[241]. W[66] czasie porodu zdarzay[501] si wwczas czsto wypadki[112] sepsy[121]  oglnego[221] zakaenia[121]. Spord[62] dwudziestu[32] czterech[32] kobiet z[65] oglnym[251] zakaeniem zmaro wwczas dwadziecia[31] dwie[31]. Chorym[232] kobietom zaczto wic podawa due[242] dawki[142] witaminy[121] A[/]. Z[62] dziewiciu[32]  tylko jedna[211] zmara[5]. 
1354~Filipowicz B.~Gd utajony~PWN~1964~190~{brak}
Rozpoczto now[241] seri eksperymentw na[66] szczurach. Karmiono je[44] znan[251] nam ju diet, wywoujc[251] wysypk na[66] skrze[161]. Dodawano do[62] diety[121] alkoholowy[241] wycig[141] z[62] ziaren kukurydzy[121], ktry[211], jak[9], wiadomo, zawiera witamin B[+] jeden[/], objawy[112] zapalenia[121] wielonerwowego[221] nie wystpoway, zwierzta[112] pocztkowo rozwijay[501] si dobrze, lecz po[66] kilku[36] tygodniach przestaway rosn i giny. 
1355~Filipowicz B.~Gd utajony~PWN~1964~237~{brak}
Wywoanie[111] eksperymentalnego[221] szkorbutu u[62] zwierzt oraz ogoszenie[111] wynikw uzyskanych[222] przez[64] Holsa[/][141] i Frhlicha[/][141] byo wielkim[251] wydarzeniem w[66] dziedzinie[161] bada nad[65] szkorbutem. Wyniki[142] swe[242] badacze ogosili w[66] roku[161] tysic dziewiset dwudziestym[261] pierwszym[261]. Sporo ich[42] spostrzee byo[57] ju wczeniej znane[212], midzy[+] innymi stare[212] sugestie[112] Curtisa[/][121], e kiekujce[212] nasiona[112] lecz szkorbut[141]. 
1356~Filipowicz B.~Gd utajony~PWN~1964~326~{brak}
Nadzieje[112] Ehrlicha[/][121] nie ziciy[501] si jednak, bd[9] ziciy[501] si w[66] maym[261] tylko stopniu, i to[8] po[66] znacznie duszych[262] poszukiwaniach. Opanowano wreszcie piczk, i to[8] gwnie dziki[63] preparatowi[131] odkrytemu w[66] roku[161] tysic dziewiset dziewitnastym[261] przez[64] Jacobsa[/][141] i Heidelbergera[/][141]. Bya[5] to[41] rwnie pochodna[111] arsenu, nazwana tryparsamidem. Opanowano rwnie malari, inn[241] z[62] plag[122] trapicych[222] ludzko[141]. 
1357~Filipowicz B.~Gd utajony~PWN~1964~334~{brak}
Syntetyczny[211] sulfanilamid[111], a take rne[212] jego[42] pochodne[112] obejmowane[212] wspln[251], znan[251] ju nam nazw[151]  sulfonamidw, okazay[501] si bardzo aktywnymi lekami przeciwbakteryjnymi, bardziej aktywnymi niejednokrotnie ni[9] prontosil[111] Domagka[/][121]. Najwicej wiata[121] na[64] te[242] zagadnienia[142] rzuciy spostrzeenia[112] [~] Woodsa[/][121] i [~] Fidesa[/][121], e kwas[111] para-aminobenzoesowy[211] wpywa hamujco na[64] dziaanie[141] sulfonamidw. 
1358~Somczyska M.~To o mnie mamo~PZWL~1964~34~{brak}
Znajduje[501] si w[66] sokach owocowych[262] i jarzynowych[262], naturalnie surowych[262], niegotowanych[222], gdy gotowanie[111] w[66] duym[261] stopniu niszczy witamin C[/]. Witamina D[/] przeciwdziaa[5] krzywicy[131]. Zawiera j mleko[111], mietanka, tko[111] i jest to[41] rwnie jedyna witamina, ktr[241] czowiek potrafi sam[211] wytworzy pod[65] wpywem promieni[122] sonecznych[222]. Std znane[211] jest[57] powiedzenie[111], e soce[111] zapobiega krzywicy[131]. 
1359~Zurzycki J.~Fotosynteza a problemy wyywienia~WP~1963~30~{brak}
U[62] wikszoci[121] lici[122] mikisz[111] asymilacyjny[21] jest[57] zrnicowany[211] na[64] dwie[34] warstwy[142]. Grna warstwa skada[501] si z[62] pionowo wyduonych[222] i gsto obok[62] siebie[42] ustawionych[222] komrek bogatych[222] w[64] choroplasty[142]  jest to[41] tak zwany[211] mikisz[111] palisadowy[211]. Pod[65] nim[45] ley warstwa komrek o[66] bardziej nieregularnych[262] ksztatach i lunym[261] ukadzie[161]. 
1360~Zurzycki J.~Fotosynteza a problemy wyywienia~WP~1963~43~{brak}
Jak[9] wykazay dowiadczenia[112], podobnie natenie[111] fotosyntezy[121] wzrasta tylko do[62] pewnej[221] granicy[121] w[64] miar wzrostu natenia[121] wiata[121], a przy[66] bardzo silnym[261] owietleniu[161] pozostaje stae[211], niezalenie od[62] tego[42], czy wiata[121] jest nieco wicej, czy nieco mniej. Zastosowanie[111] bardzo silnego[221] i dugiego[221] nawietlenia[121] kliszy[121] daje zaczernienie[141] sabsze[241] ni[9] ekspozycja nieco sabsza. Zjawisko[111] to[211], znane[211] fotografom jako[61] solaryzacja, wystpuje te w[66] liciu. 
1361~Zurzycki J.~Fotosynteza a problemy wyywienia~WP~1963~77~{brak}
Poniewa jednak zwizki[112] chemiczne[212] z[65] rn[251] szybkoci s[57] rozprowadzane[212] po[66] bibule[161], plamka bdca mieszanin znacznej[221] iloci[121] rozmaitych[222] zwizkw chemicznych[222] rozkada[501] si na[64] szereg[141] plamek wtrnych[222]. Plamki[112] te[212] s niewidoczne[212], gdy wikszo[111] wchodzcych[222] w[64] gr zwizkw chemicznych[22] jest bezbarwna. 
1362~Zurzycki J.~Fotosynteza a problemy wyywienia~WP~1963~85~{brak}
Wywnioskowano z[62] tego[42], e w[66] ywej[261] komrce[161] fotosynteza skada[501] si z[62] dwu[32] etapw w[66] pierwszym[261] energia wietlna zostaje[57] zamieniona na[64] chemiczn[241] i przeksztacona na[64] przykad[141] w[64] [~], w[66] drugim[261], ktry[211] ju moe[5] odbywa[501] si bez[62] wiata[121], energia chemiczna zawarta w[66] [~] zostaje[57] zuyta do[62] redukcji[121] [~] na[64] wglowodany[142]. 
1363~Galinat A.~Wspczesna cywilizacja a zdrowie czowieka~PZWL~1967~22~{brak}
Do[+] dzi nie wiadomo, dlaczego przebieg[111] choroby[121] by wwczas tak ostry[211] i gwatowny[211], epidemie[112] dumy[121] zdarzay[501] si nieraz, ale nigdy nie przybieray tak katastrofalnych[222] rozmiarw. Z[62] innych[222] chorb najwicej ofiar pochaniay: ospa, malaria, tyfus[111], trd[111]. Beznadziejny[211] stan[111] higieny[121] wczesnych[222] miast[122] sprawia, e istniay tam[8] prawie[8] stale[8] ogniska[112] wielu[32] chorb zakanych[222], ktre[212] w[66] kadej[261] chwili[161] groziy wybuchem nowych[222] epidemii[122]. 
1364~Galinat A.~Wspczesna cywilizacja a zdrowie czowieka~PZWL~1967~111~{brak}
Natomiast ukad[111] nerwowy[211] czowieka[121] wspczesnego[221] pracuje o[+] wiele intensywniej ni[9] ukad[111] nerwowy[211] jego[42] przodkw[122]. Dawni lekarze, z[62] epoki[121] przed[65] odkryciami Pasteura[/][121] i Kocha[/][121], uwaali, e zdrowego[241] osobnika[141] powinna cechowa harmonia pracy[121] wszystkich[222] jego[42] organw. Przecienie[111] tego[221] czy innego[221] ukadu prowadzio do [62] zaburze, ktrych[222] objawem bya[5] wanie choroba. 
1365~Frankiewicz E., Dzicioowski R.~Dzikie kaczki~PWRiL~1966~14~{brak}
W[66] ucieczce[161] przed[65] nieprzyjacielem pograj[501] si w[66] wodzie[161] nawet do[62] gbokoci[121] trzydziestu[32] metrw. Do[62] lotu zrywaj[501] si niechtnie, ciko, czsto tukc skrzydami o[64] powierzchni wody[121]. Ot[141] maj mniej zwinny[241] ni[9] kaczki[112] waciwe[212], co[41] wie[501] si z[65] mniejszymi rozmiarami skrzyde. Po[66] ziemi[161] chodz niezdarnie na[66] duych[262], osadzonych[262] daleko w[66] tyle[161] ciaa[121] i szeroko rozstawionych[262] nogach. 
1366~Frankiewicz E., Dzicioowski R.~Dzikie kaczki~PWRiL~1966~48~{brak}
W[66] upierzeniu[161] kaczora[121] siedzcego[221] na[66] wodzie[161] przewaaj barwy[112] biae[212], silnie kontrastujce[212] z[65] ciemn[251] gow i szyj[151] oraz kasztanowymi bokami ciaa[121]. W[66] locie kaczor wyrnia[501] si ciemn[251] gow, bia[251] piersi i ciemnym[251] brzuchem, ktry[211] jest[57] oddzielony[211] biaym[251] pasmem od[62] ciemnych[222] pokryw[122] podogonowych[222]. Ukad[111] barw[122] jest wic odwrotny[211] ni[9] u[62] kaczora[121] krzywki[121] widzianego[221] w[66] locie (ciemnobrzowa pier[111] i jasnoszary[211] brzuch[111]). 
1367~Frankiewicz E., Dzicioowski R.~Dzikie kaczki~PWRiL~1966~56~{brak}
Materia[111] do[62] wyciki[121] gromadzi kaczka paskonosa, podobnie jak[9] samice[112] wielu[32] innych[222] gatunkw kaczek waciwych[222], wycznie z[62] najbliszego[221] otoczenia[121] gniazda[121] i nigdy nie przynosi go[42] z[+] daleka. Siedzc na[66] gniedzie nagina ssiadujce[242] odygi[142] i dba[142] traw[122], tak aby[9] utworzyy rodzaj[141] ywego[221] okapu doskonale maskujcego[221] gniazdo[141] od[62] gry[121]. 
1368~Frankiewicz E., Dzicioowski R.~Dzikie kaczki~PWRiL~1966~103~{brak}
Obserwowane[212] na[66] wodzie[161] samce[112] wygldaj biao z[65] niewielk[251] iloci czerni[121] na[66] tyle[161] ciaa[121]. Wida du[241], czarn[241] gow i krtk[241] szyj[141] oraz krp[241] sylwetk. Okrga biaa plama pomidzy[65] okiem a dziobem jest zwykle zauwaalna. Samica wyglda na[64] znacznie mniejsz[241] od[62] samca[121]; wierzch[141] ciaa[121] ma brzowawoszary[241] , du[241], brzow[241] gow i biay[241] konierz[141]. 
1369~Frankiewicz E., Dzicioowski R.~Dzikie kaczki~PWRiL~1966~145~{brak}
Wewntrz[8] kosze[142] wycieano such[251] traw i limi, zmieszanymi z[65] wilgotn[251] gliniast[251] ziemi. Dotychczasowe[212], wprawdzie zaledwie paroletnie[212] dowiadczenia[112] wykazay, e kaczki[112] najchtniej korzystay z[62] koszw (bez[62] wzgldu na[64] ich[42] typ[141]) ustawionych[222] w[66] rodku[161] pasw zaroli[122] wodnych[222] i zwrconych[222] otworem wlotowym[251] w[66] kierunku[161] otwartej[221] wody[121]. 
1370~Korsak A.~Doktorze, nerki bol~PZWL~1963~47~{brak}
Mocz[111] daje obraz[141] przede[+] wszystkim funkcjonowania[121] ukadu moczowego[221], jednake rwnoczenie mwi o[66] pewnych[262] schorzeniach wtroby[121] (barwniki[112] ciowe[212]), o[66] spalaniu[161] tuszczw w[66] organimie (aceton[111]), o[66] cukrzycy[161] (cukier[111] w[66] moczu[161]), o[66] fermentacji[161] jelitowej[261] (indykan[111]), o[66] niektrych[262] nowotworach (biako[111] Bensa-Honesa[/][121]) i tak dalej. 
1371~Korsak A.~Doktorze, nerki bol~PZWL~1963~86~{brak}
Gronym[251] objawem mog by nie gojce[+] si[212] ranki[112] na[66] czonku (zwykle w[66] okolicy[161] rowka zaodnego[221]), ktre[212] pojawiaj[501] si w[64] trzy[34] tygodnie[142] po[66] stosunku[161] z[65] chor[251], zwykle przygodn[251] partnerk. Szczeglnie niepokojcy[211] jest twardy[211] naciek[111] otaczajcy[211] rank i jego[42] bezbolesno[111]. Nawet, jeeli ranka[111] si zagoia[501], zgo[501] si natychmiast do[62] lekarza[121] wenerologa[121], gdy zachodzi obawa zakaenia[121] ki. 
1372~Telko M.~Upawy u kobiet~PZWL~1963~27~{brak}
Nie wyleczone[212] stany[112] zapalne[212] w[66] pochwie[161] spowodoway wystpienie[141] zapale szyjki[121] i jamy[121] macicy[121] oraz jajowodw, prowadzc do[62] ich[42] niedronoci[121]  a co[41] za[65] tym[45] idzie do[62] trwaej[221] niepodnoci[121]. Mwic tu o[66] objawach zwrciem uwag na[64] pewne[242] moliwoci[142] i konieczno[141] leczenia[121], pamitajc, e najwaniejsz[251] rzecz w[66] tych[262] stanach nie jest samo[211] leczenie[111], lecz zapobieganie[111], czyli niedopuszczanie[111] do[62] wystpowania[121] stanu chorobowego[221]. 
1373~Telko M.~Upawy u kobiet~PZWL~1963~47~{brak}
Codziennie rano[8] naley naciera cae[241] ciao[141] zimn[251] wod, co[41] bardzo korzystnie wpywa na[64] krenie[141] krwi[121], oddychanie[141] oraz wzmacnia ukad[141] nerwowy[241] i hartuje organizm[141]. Szczeglnie naley przestrzega czystoci[121] narzdw pciowych[222] zewntrznych[222]. Codzienne[211] podmywanie[+] si[111] wod z[65] mydem musi przej[5] w[64] nawyk[141] na[64] cae[241] ycie[141]. Wskazane[212] s[57] codzienne[212] kpiele[112], lub przynajmniej obmywanie[111] caego[221] ciaa[121] ciep[251] wod. 
1374~Blicharski J.~Opieka nad przewlekle chorym w domu~PZWL~1964~9~{brak}
W[66] etapie pierwszym[261] stosujemy masae[142] koczyn, zginajc je[44] i wyprostowujc. W[66] etapie drugim[261] polecamy choremu[131], aby[9] wykonywa samodzielne[242] ruchy[142] koczyn zaczynajc od[62] ruchw doni[121] i palcw, ruchw stp i przechodzc do[62] ruchw zginajcych[222] i wyprostnych[222] w[66] stawach okciowych[262], kolanowych[262] i biodrowych[262]. W[66] dalszych[262] etapach sadzamy chorego[141] na[66] fotelu[161], oczywicie, najpierw mu w[66] tym[46] pomagajc, pniej nalegajc, aby[9] zrobi to[44] samodzielnie. 
1375~Blicharski J.~Opieka nad przewlekle chorym w domu~PZWL~1964~67~{brak}
Tkanka mzgowa zostaje[57] natomiast uszkodzona dopiero porednio, w[66] konsekwencji[161] zmian sklerotycznych[222]. Rwnie i ostre[212] stany[112] zapalne[212] ukadu nerwowego[221] mog powodowa trwae[241] jego[42] uszkodzenie[141] z[65] nieodwracalnymi skutkami na[64] cae[241] ycie[141] czowieka[121]. Mam tu na[66] myli[161] chorob Heinego-Medina[/][121], czyli poliomyelitis[$], zwan[241] te poraeniem dziecicym[251]. 
1376~Bayer J.H.~Wrzd odka i dwunastnicy~PZWL~1963~11~{brak}
Choroba wrzodowa z[65] jej[42] typowym[251] przebiegiem jest, niestety smutnym[251] i wycznym[251] przywilejem czowieka[121]. I wydaje[501] si, e jest ona udziaem wspczesnego[221] czowieka[121] w[66] wikszym[261] stopniu ni[9] poprzednich[222] pokole. Dlatego niektrzy upatruj jej[42] przyczyn we[66] wzrastajcym[261] tempie wspczesnego[221] ycia[121] i zwizanym[261] z[65] tym[45] coraz wikszym[251] napiciem nerwowym[251]. 
1377~Bayer J.H.~Wrzd odka i dwunastnicy~PZWL~1963~49~{brak}
Dziki[63] temu[43] przynajmniej przez[64] noc[141] odek[111] i zmieniona zapalnie jego[42] cz[141] przyodwiernikowa nie s[57] dranione[212] mechanicznie i chemicznie przez[64] zalegajce[242] kwane[242] resztki[142] pokarmowe[242], co[41] sprzyja, oczywicie leczeniu[131]. Wytrwaym[251] kilkutygodniowym[251] nieraz pukaniem odka osiga si[41] czsto tak du[241] popraw, e odwiernik[111] staje[501] si znw dostatecznie drony[211], aby[9] normalne[211] odywianie[111] chorego[121] byo moliwe[211]. 
1378~Bayer J.H.~Wrzd odka i dwunastnicy~PZWL~1963~54~{brak}
Moment[111] przejcia[121] wrzodu w[64] nowotwr[141] jest[57] niesprecyzowany[211] i trudny[211] do[62] ustalenia[121]. Dlatego przy[66] istnieniu[161] nawet nikych[222] danych[122] uzasadniajcych[222] podejrzenie[141] o[64] przemian nowotworow[241] u[62] ludzi[122] starszych[222] z[65] wrzodem modzelowatym[251] w[66] okolicy[161] odwiernika lub na[66] krzywinie[161] maej[261]  zarwno internici, jak[9] i chirurdzy opowiadaj[501] si za[65] wczesn[251] resekcj odka. 
1379~Margolis A.~Cukrzyca u dzieci~PZWL~1964~20~{brak}
Ciaa[112] ketonowe[212] s kwane[212]. Nadmiar[111] kwasw szkodzi ustrojowi[131], zagraa jego[42] yciu[131], zatruwa go[44], uniemoliwia korzystanie[141] z[62] tej[221] niewielkiej[221] iloci[121] glikozy[121], jaka zdoaa przedosta[501] si do[62] komrek. Komrki[112] przestaj pracowa, gin jak[9] ryba bez[62] wody[121]. Skomplikowana maszyna organizmu czowieka[121] zwalnia bieg[141], staje[5]. 
1380~Zygiert Z.~Jak ustrzec dziecko od choroby~PZWL~1963~34~{brak}
Zakaenie[111] to[211] jest[57] spowodowane[211] zarazkiem w[66] ksztacie prcika, nazywanym[251] prtkiem grulicy[121]. Nastpstwa[112] zakaenia[121] mog by bardzo rne[212], zalenie przede[+] wszystkim od[62] odpornoci[121] dziecka. Wniknicie[111] prtkw moe[5] nie powodowa adnych[222] objaww choroby[121], gdy odporno[111] jest bardzo dua. Przy[66] mniejszej[261] odpornoci[161] rozwija[501] si choroba przewleka[211], a przy[66] braku[161] odpornoci[121]  ostra, szybko postpujca. 
1381~Modrzejewska-Kidawa B.~O nowotworach u dzieci~PZWL~1965~4~{brak}
Dziecko[111] w[66] normalnych[262] warunkach nie jest[57] naraone[211] na[64] dugotrwae[241] dziaanie[141] czynnikw szkodliwych[222], rwnie organizm[111] przecitnie zdrowego[221] dziecka rzadziej dotknity[211] jest[57] przewlekymi chorobami. A jednak zdarzaj[501] si nowotwory[112] i w[66] wieku[161] dziecicym[261]. Wiele[31] spord[62] nich[42] powstaje na[66] tle zaburze rozwojowych[222]. Wiemy, e dzieci[112] czasem[8] przychodz na[64] wiat[141] z[62] rnego[221] rodzaju[121] wadami wrodzonymi, jak[9] na[64] przykad[141] wilcza paszcza, przepukliny[112], krzywa[211] nka i tym[232] podobne[212]. 
1382~Modrzejewska-Kidawa B.~O nowotworach u dzieci~PZWL~1965~7~{brak}
Nowotwory[112] agodne[212] na[+] og nie powoduj pogarszania[+] si[121] stanu oglnego[221] chorego[121], jego[42] wyniszczenia[121], nie wywouj na[64] przykad[141]: anemii[121], utraty[121] aknienia[121] czy ubytku[121] wagi[121] ciaa[121], co[44] obserwujemy w[66] przypadkach nowotworw zoliwych[222]. W[66] czasie operacji[121] nowotworu naley go[44] usun doszcztnie, to[41] znaczy w[66] caoci[161], gdy w[64] ten[241] sposb[141] zabezpieczamy[501] si przed[65] moliwoci jego[42] odrastania[121]. 
1383~Bielicka I.~Kopotliwe pytania~PZWL~1965~16~{brak}
Rodzice powinni tolerancyjnie i spokojnie podchodzi do[62] tych[222] zainteresowa i podglda dziecicych[222], nie czynic z[62] tego[42] rzeczy[121] wstydliwej[221] i podlegajcej[221] karze[131]. Nie jest[57] natomiast wskazane[211] uprawianie[111] nieskrpowanego[221] nudyzmu przez[64] dorosych[242] domownikw[142]  tendencje[112] tego[221] rodzaju[121] ze[62] strony[121] ojca[121] lub matki[121] maj w[66] sobie[46] zawsze co[44] z[62] niezdrowego[221] ekshibicjonizmu, pobudzajcego[221] dziecko[141] w[66] niewaciwym[261] kierunku[161]. 
1384~Bielicka I.~Kopotliwe pytania~PZWL~1965~56~{brak}
Obeznane[212] bywaj[57] one wprawdzie z[65] podrcznikowymi wiadomociami z[62] zakresu higieny[121] i ywienia[121] dzieci[122], lecz ich[42] znajomo[111] wiedzy[121] o[66] dzieciach bywa na[+] og zbyt[8] powierzchowna, by[9] zdaway sobie[43] spraw z[2] istnienia[121] caej[221] skali[121] rnic indywidualnych[222], wyczytane[212] za normy[112] i liczby[112] przesaniaj im[43] atwo kryteria[142] zdrowego[221] rozsdku[121]. 
1385~Bielicka I.~Kopotliwe pytania~PZWL~1965~80~{brak}
Proces[111] podziau i kojarzenia[+] si[121] komrek rodzicielskich[222] stwarza nieskoczon[241] liczb rozmaitych[222] kombinacji[122] cech[122] ojca[121] i matki[121] i niemoliwe[211] jest przewidzie, jakimi cechami zostanie[57] dane[211] dziecko[111] obdarzone[211], [~] Scheinfeld[/] podaje liczb siedemdziesit trylionw jako[64] okrelajc[241] w[66] przyblieniu[161] ilo[141] moliwych[222] odmiennych[222] kombinacji[122] genetycznych[222] w[66] kalejdoskopie elementw dziedzicznych[222] (genw) matki[121] i ojca[121]. 
1386~Jurowska M., Stromenger Z., Werner S.~Czy wiecie dlaczego~WP~1966~35~{brak}
Moe[8] maj one jakie[242] zbiorniki[142], w[66] ktrych[262] zabieraj ze[65] sob zapasy[142] powietrza[121] pod[64] wod? Ba[7]... zbiorniki[112]  to[41] si zawsze pierwsze[211] nasuwa[501] na[64] myl[141] w[66] takich[262] razach, a ju zwaszcza tym[43], co[9] przeczytali []Jak si[41] wysysa tlen[141][]. Ale gdybymy spytali anatomw[142], stwierdziliby autorytatywnie, w[66] ciele wspomnianych[222] zwierzt nie[+] ma adnych[222] rezerwuarw na[64] powietrze[141], z[65] wyjtkiem moe[8] wielorybw, u[62] ktrych[222] jedna[211] z[62] jam[122] nosowych[222] mogaby by[57] za[64] co[44] takiego[221] uwaana. 
1387~Jurowska M., Stromenger Z., Werner S.~Czy wiecie dlaczego~WP~1966~74~{brak}
W[66] tym[261] momencie koczy[501] si krtki[211] okres[111] wiatolubnoci[121] modych[222] maonkw[122]. Odtd zagrzebuj[501] si one w[66] ziemi[161] lub wgryzaj w[64] drewno[141] i zapocztkowuj ywot[141] nowego[221] gniazda[121] termiciego[221]. Samica bowiem skada jaja[142], z[62] ktrych[222] wkrtce wylgaj[501] si larwy[112]. Specjalnych[222] kopotw z[65] karmieniem nie[+] ma, gdy cae[211] towarzystwo[111] ywi[501] si czym[45], co[41] dla[62] wikszoci[121] zwierzt, nawet rolinoernych[222], jest w[+] ogle nieprzyswajalne[211], bo zwykym[251] drewnem. 
1388~Jurowska M., Stromenger Z., Werner S.~Czy wiecie dlaczego~WP~1966~137~{brak}
W[66] naszym[261] przypadku[161], jeli obserwowane[212] ziarnka[112] utraciy cz[141] elektronw, co[41] do[62] ktrych[222] umownie uznajemy, e maj adunek[141] elektryczny[241] ujemny[241], to[9] pozostaje w[66] nich[46] przewaga adunkw elektrycznych[222] o[66] przeciwnym[261] znaku[161]  dodatnich[222]. Jednoczenie elektrony[112], ktre[212] przeszy[5] na[64] torebk, przewayy jej[42] adunek[141] na[64] stron ujemn[241]. 
1389~Jurowska M., Stromenger Z., Werner S.~Czy wiecie dlaczego~WP~1966~226~{brak}
U[62] Darwina[/][121] sprawa wygldaa nieco zawilej[8], ale rwnie jak[+] najbardziej dla[62] zmieniajcego[+] si[221] gatunku[121] utylitarnie, bo walka o[64] byt[141] w[66] jej[42] konsekwencji[161] zachodzca selekcja doprowadzay do[62] tego[42], e w[+] ogle z[62] kadego[221] pokolenia[121] przeywao przede[+] wszystkim to[211] potomstwo[111], ktre[211] growao nad[65] pozostaymi waciwociami cho odrobin lepiej przystosowanymi do[62] panujcych[222] w[66] otoczeniu[161] warunkw. 
1390~Jurowska M., Stromenger Z., Werner S.~Czy wiecie dlaczego~WP~1966~233~{brak}
Tak wic jeden[211] z[62] zasadniczych[222] elementw wynalazku[121] maszyny[121] parowej[221]  automatyzacja sterowania[121] wlotem i wylotem pary[121] z[62] cylindra przez[64] uzalenienie[141] tych[222] czynnoci[122] od[62] ruchu[121] toka  by wynikiem nie tylko sprytu maego[221] Humphreya[/][121], ale i jego[42] chci[121] uniknicia[121] niepotrzebnych[222], nieproduktywnych[222] wysikw. 
1391~Jurowska M., Stromenger Z., Werner S.~Czy wiecie dlaczego~WP~1966~259~{brak}
Ot wbrew[63] temu[43], co[44] mylano dotychczas, de[+] Barry[/] wykaza, e porosty[112] nie s wcale jakim[251] okrelonym[251] organizmem, lecz skadaj[501] si z[62] dwu[32] odrbnych[222] jednostek rolinnych[222]: glonu, grzyba, a wic komponentw nalecych[222] do[62] zupenie rnych[222] grup systematycznych[222], ktre[212] jednak bytuj w[66] staym[261] i nieprzerwanym[261] wzajemnym[261] wspyciu[161]. 
1392~Jurowska M., Stromenger Z., Werner S.~Czy wiecie dlaczego~WP~1966~315~{brak}
Grupa pokarmw zawierajcych[222] jady[142] i trucizny[142] chyba nie bdzie[56] budzia[52] sprzeciww co[41] do[62] swej[221] niejadalnoci[121], chocia i tu kady[211] rolnik[111] moe[5] powiedzie, e na[64] przykad[141] ubin[141], zawierajcy[241] w[66] zasadzie[161] w[66] nasionach trucizny[142], przez[64] moczenie[141] mona jednak odgorycza, zamieniajc w[64] wartociowy[241] i nieszkodliwy[241] pokarm[141] dla[62] zwierzt gospodarskich[222]. 
1393~Jurowska M., Stromenger Z., Werner S.~Czy wiecie dlaczego~WP~1966~323~{brak}
Nitka, po[66] ktrej[261] tym[251] razem[151] doj[5] zechcemy do[62] naszego[221] kbka, podobna jest do[62] weny[121] i zwie[501] si lanitalem[151]. rda[112], ktre[212] dostarczyy biaka[121] do[62] jej[42] wytworzenia[121], s bardzo rnorodne[212], a wic przede[+] wszystkim bd to[41]: mleko[111] krowie[211], ziemne[212] orzeszki[112], ziarna[112] soi[121], odpadki[112] rybne[212]. Z[65] czasem[151] sztucznie otrzymane[211] wkno[111] przestao imponowa czowiekowi. 
1394~Jurowska M., Stromenger Z., Werner S.~Czy wiecie dlaczego~WP~1966~339~{brak}
Wwczas wyrczaj j bakterie[112] i z[62] takiego[221] kielicha daleko po[66] okolicy[161] zaczyna[501] si rozchodzi charakterystyczny[211] odr[111] gnijcego[221] misa[121]. Ten[211] sygna[111] przywabia muchy[142], dla[62] ktrych[222] owa substancja jest najpodaszym[251] terenem do[62] skadania[121] jaj. Los[111] ich[42] samych[222] nie gra[5] roli[121]: najistotniejsze[211] dla[62] nich[42] jest umieszczenie[111] wrd[62] gnijcego[221] misa[121] swoich[222] jaj. 
1395~Jurowska M., Stromenger Z., Werner S.~Czy wiecie dlaczego~WP~1966~370~{brak}
Im[9] wiksze[241] koo[141] obiega ciarek[111], tym[9] jeden[211] obrt[111] trwa duej. Zaleno[141] t zupenie atwo mona sprawdzi na[66] naszym[261] modelu[161]. Ale te zupenie podobne[241] zjawisko[141] mog zaobserwowa kosmonauci. Im[9] wyej ley koowy[211] tor[111] satelity[121], tym[9] duej trwa jeden[211] obieg[111] dokoa[62] planety[121]. Fizyka[141] wcale nie dziwi to[211] podobiestwo[111]. 
1396~Wojtusiak R.~Ewolucja ycie psychicznego zwierzt~PWN~1966~11~{brak}
Obrona, opieka[111] nad[65] potomstwem i wiele[31] innych[222] dziaa instynktowych[222] u[62] owadw oparta jest[57] na[66] podziale pracy[121], bdcej[221] wynikiem zrnicowania[121] morfologicznego[221] poszczeglnych[222] grup osobnikw[122], czyli na[66] polimorfizmie postaci[122] . Polimorfizm[111] ten[211] jest midzy[+] innymi wynikiem odpowiedniego[221] odywiania[121] larw przez[64] kast robotnicz[241]. Jest to[41] dziedzina, w[66] ktrej[261] czowiek mimo[62] tylowiecznej[221] wiedzy[121], czuje[501] si jeszcze zupenym[251] nowicjuszem. 
1397~Sokoowski J.~Perkoz dwuczubny~NK~1967~27~{brak}
Nagym[251] rzutem i z[65] pomoc skrzyde podnosi[501] si z[62] podogi[121], a gdy stan, wstrzsn caym[251] ciaem, aby[9] uoy pira[142] i schowa skrzyda[142], po[66] czym[46] zaraz ruszy do[62] ucieczki[121]. Ju Heinroth[/] [~] opisa, w[64] jaki[241] sposb[141] chodzi perkoz dwuczubny[211], zgodnie z[65] jego[42] opisem ptak, z[65] ktrym[251] przeprowadzaem dowiadczenia[142] bieg drobnymi, szybkimi kroczkami trzy[34] do[62] czterech[32] metrw. 
1398~Sokoowski J.~Perkoz dwuczubny~NK~1967~64~{brak}
Wedug[62] tego[221] autora[121] gniazda[112] perkozw nawet w[66] swym[261] wntrzu[161] nie wykazuj wyszej[221] temperatury[121], mogcej[221] ewentualnie pochodzi z[62] procesw gnilnych[222], a kiedy perkoz przez[64] duszy[241] czas[141] nie wysiaduje, temperatura warstw powierzchniowych[222], rozgrzanych[222] poprzednio przez[64] ciao[141] ptaka[121], spada do[62] temperatury[121] wody[121] otaczajcej[221] gniazdo[141]. Wszyscy pniejsi autorzy przyjli tez Schiermanna[/][121]. 
1399~Sokoowski J.~Perkoz dwuczubny~NK~1967~71~{brak}
Obserwowane[211] przeze[64] mnie[44] piskl[111] w[66] wieku[161] najwyej dwa do[62] trzech[32] dni[122] nurkowao siedem[34] razy[122] z[62] rzdu i z[65] bardzo krtkimi przerwami tu przy[66] odzi[161], na[66] ktrej[261] staem. Energicznie odbijajc[501] si nogami znikao pod[65] wod co[+] najmniej na[64] jeden[241] metr[141] gboko i przepywao pod[65] powierzchni okoo[8] cztery[34] metry[142]. A zatem mode[212] perkozy[112] potrafi od[62] pierwszych[222] dni[122] ycia[121] doskonale nurkowa. 
1400~Prot E., uczak J.~Zagadnienia ekologii zwierzt~PWN~1967~6~{brak}
Omwione[212] bd[57] te[212] osignicia[112] biocenologii[121], ktre[212] weszy ju na[+] trwae do[62] nauki[121] jako[61] teorie[112] naukowe[212], jak[9] i kwestie[112] sporne[212] czekajce[212] jeszcze na[64] rozwizanie[141]. Gwnym[251] obiektem rozwaa bd zagadnienia[112] ekologii[121] zwierzt. Oczywicie, pewne[212] najoglniejsze[212] problemy[112] ekologii[121] oglnej[221] dotycz zarwno rolin, jak[9] i zwierzt, jednak ekologia rolin  to[41] dziedzina wiedzy[121] rozwijajca[+] si samoistnie, majca wasne[242] problemy[142] i wasne[242] metody[142] bada. 
1401~Prot E., uczak J.~Zagadnienia ekologii zwierzt~PWN~1967~53~{brak}
Rolinoerny[211] gatunek[111] ptaka[121] nie bdzie[56] przeszkadza[52] w[66] wystpowaniu[161] w[66] swoim[261] rodowisku[161] owadoernemu ptakowi z[62] racji[121] istniejcych[222] midzy[65] nimi rnic pokarmowych[222]; pewien[211] gatunek[111] komara[121] rozmnaajcy[+] si[211] wycznie w[66] maych[262] zbiornikach wody[121], powstajcych[262] w[66] dziuplach drzew, nie bdzie[56] konkurowa[52] o[64] miejsca[142] wylgu[121] z[65] gatunkami rozmnaajcymi[+] si w[66] otwartych[262] zbiornikach lenych[262]. 
1402~Prot E., uczak J.~Zagadnienia ekologii zwierzt~PWN~1967~61~{brak}
Na[66] Balearach[/][162], podobnie jak[9] na[66] Teneryfie[/][161], w[66] obu[36] typach lasw yje tylko jeden[211] gatunek[111] sikory[121], ktry[211] w[6] Anglii[/][161] znany[211] jest[57] tylko z[62] lasw liciastych[222]. Przypuszcza si[41], e to[41] brak[111] konkurentw[122] pozwala sikorom Balearw[/][122] i Teneryfy[/][121] na[64] opanowanie[141] obu[32] typw lasu. 
1403~Prot E., uczak J.~Zagadnienia ekologii zwierzt~PWN~1967~142~{brak}
Innym[251] przykadem w[66] peni[161] udanej[261] walki[121] z[65] gatunkiem szkodliwym[251] dla[62] czowieka[121] byo ograniczenie[111] liczebnoci[121] opuncji[121] w[66] Australii[/][161], ktr[241] szczegowo opisa Huffaker[/]. W[66] Australii[/][161], z[62] zawleczonych[222] tam[8] szeciu[32] gatunkw opuncji[121], tylko jeden[211], Opuntia[+] stricta[$] wymkn[501] si spod[62] kontroli[121] biocenozy[121] i czowieka[121] opanowujc olbrzymie[242] treny[142]. 
1404~Prot E., uczak J.~Zagadnienia ekologii zwierzt~PWN~1967~150~{brak}
Dopiero od[+] niedawna zaczto stosowa w[66] walce[161] biologicznej[261] pasoyty[142] zwierzce[142], bakterie[142], grzyby[142] i wirusy[142]. Pierwsze[242] wiksze[242] prace[142] badawcze[242] prowadzi d'Herelle[/] w[66] roku[161] tysic dziewiset jedenastym[261] w[66] Meksyku[/][161]. Obserwowa on przebieg[141] epizoocji[121] (epidemii[121] u[62] zwierzt) wrd[62] szkodnikw[122] rolin, szaraczy[121] pochodzcej[221] z[62] Gwatemali[/][121]. W[64] rok[141] po[66] pojawieniu[+] si[161] epizoocji[121] populacje[112] szaraczy[121] znacznie si zmniejszyy[501]. 
1405~abiski J.~Czowiek jest plastyczny~LSW~1963~40~{brak}
W[66] odrnieniu[161] od[62] tej[221] niewielkiej[221] grupy[121] komrek, ktra wytworzy jedynie waciwe[241] ciao[141] przyszego[221] niemowlcia, a tymczasem tkwi przy[66] jednym[261] z[62] biegunw tej[221] pustej[221] kuleczki[121]  wszystko[44] razem[8] nazywamy pcherzykiem zarodkowym[251], termin[141] zarodek[111] rezerwujc tylko dla[62] owej[221] grudki[121]. Prosz, jednak pamita, e cianki[112] pcherzyka s[57] te zbudowane[212] z[62] komrek powstaych[222] z[62] jaja[121]. 
1406~abiski J.~Czowiek jest plastyczny~LSW~1963~66~{brak}
Krew[111], serce[111] i cay[211] ukad[111] rozgazionych[222] rur naczyniowych[222] s wytworem owego[221] rodkowego[221] listka zarodkowego[221], czyli mezodermy[121], cile w[66] tym[261] miejscu[161], gdzie w[66] rurce[161] nerwowej[261] zaczynaj[501] si wyodrbnia pcherze[112] mzgowe[212], a wic tu pod[65] parti gowow[251], w[66] jednolitym[261] patku[161] mezodermy[121] po[66] prawej[261] i lewej[261] stronie[161] powstaj dwa[31] zgrubienia[112], wewntrz[62] ktrych[222] tworz[501] si szczeliny[112]. 
1407~abiski J.~Czowiek jest plastyczny~LSW~1963~128~{brak}
[>] cienkowosi Europejczycy maj ich[42] okoo[62] trzystu[32] na[66] centymetrze kwadratowym[261] gowy[121], podczas[+] gdy grubowosi Chiczycy  niewiele ponad[64] dwiecie[34]. ysienie[111], oczywicie to[211] naturalne[211], a nie wywoane[211] chorobami skrnymi, nie ma te nic[44] wsplnego[221] z[65] ogln[251] starcz[251] atrofi czy niedomogami skry[121], jest jedynie nastpstwem bezpowrotnego[221] zasychania[121] brodawek wosowych[222], co[41]  jak[9] si zdaje[501]  jest[57] uzalenione[211] od[62] specjalnych[222] genw. 
1408~Konarska-Szubska A.~Koty~PWRiL~1966~11~{brak}
Kot[111] w[66] domu[161] sprawia t przyjemno[141], a fakt[111] obcowania[121] ze[65] zwierzciem daje wiele[34] radoci[122]. Przyroda, a wic roliny[112] i zwierzta[112], ma duy[241] wpyw[141] na[64] czowieka[141]. Mona odrni wpyw[141] bierny[241], w[66] ktrym[261] odgrywa rol spokj[111], pozbawiona gorczkowoci[121] atmosfera, pikno[111] rolin i zwierzt, a czsto sama[211] ich[42] sylwetka czy ruch[111] w[66] czasie zabawy[121] sprawiaj czowiekowi przyjemno[141]. 
1409~Konarska-Szubska A.~Koty~PWRiL~1966~19~{brak}
Dugo[111] tuowia wynosi okoo[62] dwch[32] metrw, ogona dziewidziesit[34] centymetrw. Mode[212] lwy[112] (do[62] szstego[221] miesica ycia[121]) odznaczaj[501] si wikszym[251] lub mniejszym[251] centkowaniem na[66] caym[261] ciele znikajcym[251] niemal bez[62] ladu u[62] zwierzt dorosych[222]. Lew zamieszkuje otwarte[242] rwniny[142], nie majc staej[221] kryjwki[121]: wdruje z[62] miejsca[121] na[64] miejsce[141], ale przy[66] tym[46] jest bardziej leniwy[211] od[62] innych[222] kotowatych[122] i nie lubi daleko chodzi na[64] owy[142]. 
1410~Konarska-Szubska A.~Koty~PWRiL~1966~108~{brak}
Niedopuszczalne[211] jest karmienie[111] kotw ryb niewie[251]. Trzeba pamita, e nawet odrobin niewiee[212] ryby[112] zawieraj trujce[242] substancje[142], tak zwane[242] ptomainy[142], ktrych[222] nie niszczy nawet dugie[211] gotowanie[111]. Przed[65] daniem kotu ryby[121] do[62] zjedzenia[121] naley usun z[62] niej[42] oci[142], bo chocia sok[111] odkowy[211] kota[121] ma zdolno[141] rozpuszczania[121] ich[42], jednake zanim to[41] nastpi, mog one przebi[5] ciank odka[121]. 
1411~Konarska-Szubska A.~Koty~PWRiL~1966~155~{brak}
Czsto zdarza[501] si, e kotu uwinie w[66] przeyku[161] lub jamie[161] ustnej[261] ciao[111] (obce[211] kawaek[111] koci[121], kbek[111] nici[122], iga i tak dalej). Objawia[501] si to[41] niepokojem zwierzcia, trudnociami przeykania[121] oraz czsto powtarzajcymi[+] si odruchami wymiotnymi. Pomoc[111] moe[5] by[57] udzielona tylko przez[64] lekarza[141]. 
1412~Landowski Jan~Papuki faliste~PWRiL~1967~87~{brak}
Znacznie rzadziej przerasta dzib[111]. Aby[9] temu[43] zapobiec, daje si[41] papukom, jak[9] to[44] ju wspomniano, do[62] ogryzania[121] wiee[242] gazki[142]. Dziki[63] temu[43] nastpuje cieranie[+] si[111] nadmiernie wyrastajcego[221] rogu[121] dzioba. Obcujc z[65] papukami naley si z[65] nimi obchodzi[501] agodnie i spokojnie. Nie znosz one gwatownych[222] i nerwowych[222] ruchw, ktre[212] je[44] posz. 
1413~Landowski Jan~Papuki faliste~PWRiL~1967~100{?}~{brak}
W[66] hodowli[161] papuek zdarzaj[501] si niejednokrotnie schorzenia[112] wywoane[212] mechanicznie, na[64] przykad[141] zamania[112] i pknicia[112] koci[122] oraz rany[112]. Ptak ze[65] zamanym[251] skrzydem powinien mie zapewniony[241] spokj[141] w[66] osobnej[261] klateczce[161] z[65] kilkoma grzdkami, co[41] umoliwi mu wspinanie[+] si[141] i wykluczy prby[142] fruwania[121]. Przy[66] zamaniu[161] skrzyda[121] mona niekiedy z[65] powodzeniem stosowa usztywniajce[242] opatrunki[142] z[62] opaski[121] gipsowej[221]. 
1414~Szarski H.~Historia zwierzt krgowych~PWN~1967~45~{brak}
Przede[+] wszystkim zapewne upyno wiele[8] czasu zanim nerki[112] prakrgowcw[122] opanoway istotnie w[66] peni[161] sztuk wydalania[121] nadmiaru wody[121]. Po[+] drugie praca nerki[121] jest kalorycznie kosztowna  pochania energi. Dlatego kade[211] urzdzenie[111] zmniejszajce[211] ten[241] wydatek[141] przynosi zwierzciu[131] bezporedni[241] korzy[141]. Tak[241] korzy[141] dawa okrywajcy[211] ciao[141] pancerz[111]. 
1415~Szarski H.~Historia zwierzt krgowych~PWN~1967~92~{brak}
Z[65] trybem ycia[121] ryby[121] zwizany[211] jest[57] przede[+] wszystkim ksztat[111] jej[42] ciaa[121]. Ryby[112] zdolne[212] do[62] szybkiego[221] i bardzo wytrwaego[221] ruchu[121], jak[9] na[64] przykad[141] ledzie[112], makrele[112] lub tuczyki[112], maj ciao[141] wysmuke[241], petw ogonow[241] redniej[221] wielkoci[121], petwy[142] nieparzyste[242] niewielkie[242], nieraz liczne[242]. Tego[221] rodzaju[121] budowa jest wynikiem kompromisu midzy[65] skrajnym[251] przystosowaniem do[62] wytrwaoci[121] pywania[121] a znaczn[251] zdolnoci do[62] wytwarzania[121] wysokich[222] przyspiesze. 
1416~Szarski H.~Historia zwierzt krgowych~PWN~1967~134~{brak}
Prawdopodobnie rwnie w[66] chodnym[261] klimacie gr powstay[5] pazy[112] bezogonowe[212], chocia dzi s one najliczniejsze[212] w[66] podzwrotnikowych[262] puszczach. Najwaniejszym[251] ladem pierwotnego[221] przystosowania[121] do[62] wody[121] szybko pyncej[221] jest charakterystyczny[211] ksztat[111] typowych[222] larw tej[221] grupy[121]. Kijanki[112] pazw bezogonowych[222] maj wysoce hydrodynamiczny[241], opywowy[241] ksztat[141] ciaa[121], a jednak nie s dobrymi pywakami. 
1417~Szarski H.~Historia zwierzt krgowych~PWN~1967~181~{brak}
Im[9] wicej osobnikw[122] yje rwnoczenie, tym[9] obszerniejszy[211] jest zakres[111] zmiennoci[121], a wic gatunek[111] tym[9] atwiej zwalcza skrajne[242] wahania[142] warunkw rodowiska[121] i tym[9] obszerniejszy[211] jest wybr[111], z[62] ktrego[221] moe[5] korzysta dobr[111] naturalny[211], jeli zmieniajce[+] si[212] warunki[112] rodowiska[121] bd[56] wymagay[52] zmian w[66] budowie[161] i biologii[161], to[9] wrd[62] osobnikw[122] gatunku[121] liczniejszego[221] szybciej znajd[501] si nosiciele[112] potrzebnych[222] waciwoci[122]. 
1418~Szarski H.~Historia zwierzt krgowych~PWN~1967~189~{brak}
Jednym[251] z[62] niespodziewanych[222] przejaww tego[221] przystosowania[12] jest wysoko[111] optymalnej[221] temperatury[121], czyli okoo[8] jedenacie[31] stopni Celsjusza[/][121]. Wikszo[111] gadw zaczyna by czynna gdy jest znacznie cieplej. Hatteria[111] to[41] zwierz[111] misoerne[211], ktrego[221] pokarmem s rne[212] bezkrgowce[112], prawdopodobnie rwnie jaja[112] i pisklta[112] ptakw, gniedcych[+] si[222] na[66] wyspach zamieszkaych[262] przez[64] tego[241] gada[141]. 
1419~Szarski H.~Historia zwierzt krgowych~PWN~1967~236~{brak}
Dugie[212] nogi[112] zmniejszaj rwnie niebezpieczestwo[141] zaczepienia[121] skrzydami o[64] ziemi lub roliny[142]. Stopy[112] ptaka[121] odrywaj[501] si od[62] podoa[121] dopiero w[66] chwili[161], gdy ciao[111] osigno ju maksymaln[241] szybko[141] startow[241]. Odrywajce[+] si[212] stopy[112] wpywaj hamujco na[64] szybko[141] tuowia i to[8] tym[9] silniej, im[9] ich[42] masa jest wiksza. 
1420~Szarski H.~Historia zwierzt krgowych~PWN~1967~278~{brak}
Przy[66] omawianiu[161] Synapsida[$] wymieniono ju najwaniejsze[242] cechy[142] szkieletu ssakw, a mianowicie: uchwa zbudowana z[62] jednej[221] koci[121] wsparta jest[57] na[66] koci[161] skroniowej[261], podniebienie[111] wtrne[211] jest obecne[211], s dwa[31] kykcie[112] potyliczne[212], koczyny[112] umieszczone[212] pod[65] tuowiem unosz w[66] ruchu[161] ciao[141] wysoko nad[65] ziemi. 
1421~Szarski H.~Historia zwierzt krgowych~PWN~1967~325~{brak}
Zoony[211] odek[111] ma jedn[241] z[62] komr wysanych[222] grubym[251] nabonkiem i silnie uminion[241]. Jej[42] skurcze[112] krusz chitynowe[242] pancerze[142] poknitych[222] owadw za[65] pomoc zmieszanych[222] z[65] nimi kamykw i ziarn piasku[121]. Do[62] rozkopywania[121] gniazd termitw i mrwek su tym[232] zwierztom silne[212] pazury[112], osadzone[212] na[66] potnych[262] nogach przednich[262], bdce[212] rwnie gronym[251] orem obronnym[251]. 
1422~Szarski H.~Historia zwierzt krgowych~PWN~1967~427{?}~{brak}
U[62] pozostaych[222] ssakw staw[111] lecy[211] midzy[65] koci skokow[251] i drugim[251] szeregiem kostek stpu jest stawem ciasnym[251], a ko[111] skokowa ma doln[241] powierzchni pask[241]. U[62] wielu[32] parzystokopytnych[122] nie[+] ma siekaczy w[66] szczce[161] grnej[261], za ky[112] uchwy[121] s[57] upodobnione[212] do[62] ssiadujcych[222] z[65] nimi siekaczy i razem[8] z[65] nimi oraz szorstk[251] warg grn[251] tworz narzd[141] sucy[241] do[62] zrywania[121] rolinnego[221] poywienia[121]. 
1423~Szarski H.~Historia zwierzt krgowych~PWN~1967~414{?}~{brak}
Syreny[112] nigdy w[66] swej[261] historii[161] nie rozrodziy[501] si obficie. Dzi yj tylko dwa[31] rodzaje[112], jeden[211] z[62] nich[222] wystpuje w[66] dolnym[261] biegu[161] rzek afrykaskich[222] i amerykaskich[222] oraz w[66] morzu[161] w[66] bliskoci[161] delt  drugi[211] w[66] wodach przybrzenych[262] mrz ssiadujcych[222] z[65] Oceanem Indyjskim[/][251]. 
1424~Nadworny J.~Hormony~PZWL~1965~24{?}~{brak}
Bardzo powany[21] postp[111] w[66] nauce[161] o[66] hormonach zaznaczy[501] si od[62] czasu wprowadzenia[121] precyzyjnych[222] metod chemicznych[222] i fizykochemicznych[222] do[62] rozdzielania[121] znajdujcych[+] si[222] w[66] organimie mieszanin hormonw na[64] pojedyncze[242] skadniki[142]. Dopiero bowiem izolowanie[111] pojedynczych[222] hormonw w[66] czystej[261] formie[161] (to[41] jest nie zawierajcych[222] domieszek innych[222] zwizkw) otworzyo drog do[62] badania[121] zalenoci[121] pomidzy[65] budow hormonu a jego[42] dziaaniem biologicznym[251]. 
1425~Nadworny J.~Hormony~PZWL~1965~71~{brak}
Nastpnie przez[64] par[34] dni[122] wstrzykuje si[41] preparat[141] gonadotropiny[121] oyskowej[221]. Przy[66] zastosowaniu[161] serii[121] zastrzykw bada si[41] po[64] raz[141] drugi[241] zawarto[141] androgenw w[66] moczu[161], rwnie[8] zebranym[261] w[66] cigu[161] doby[121]. Jeeli w[66] pierwszym[261] badaniu[161] stwierdza si[41] obnione[242] iloci[142] wydalanych[222] androgenw, a w[66] drugim[261] wyranie zwikszone[242], to[9] wiadczy to[41] o[66] prawidowym[261] stanie[161] jder. 
1426~Nadworny J.~Hormony~PZWL~1965~79~{brak}
Silne[212] przeycia[112] psychiczne[212] mog powodowa zanik[141] mskich[222] gruczow pciowych[222], jak[9] to[44] opisa Stieve[/] na[66] przykadzie mczyzn skazanych[222] na[64] mier[141]. Nie tylko stany[112] emocjonalne[212], ale take odczucia[112] zmysowe[212] mog mie wpyw[141] na[64] wydzielenie[141] hormonw. Wiadomo na[64] przykad[141], e dranienie[111] dotykiem pochwy[121] krlicy[121] prowadzi do[62] jajeczkowania[121]. 
1427~Nadworny J.~Hormony~PZWL~1965~126~{brak}
Tych[222] kilka[31] przykadw orientuje nas[44] w[66] tym[46], jak[9] du[251] pomoc w[66] normalizacji[161] funkcji[121] biologicznej[221] organizmu mog mie glikokorytoidy[112], jeli s[57] stosowane[212] w[64] sposb[141] rozsdny[241] i ze[65] znajomoci rzeczy[121], ale te i w[66] tym[46], jak[9] ogromne[242] znaczenie[141] ma znajomo[111] trudnoci[122] i niebezpieczestw, ktre[242] nasuwa terapia hormonalna. 
1428~Tempka T.~Antybiotyki we wspczesnej medycynie~PWN~1966~22~{brak}
Tak wygldaj blaski[112] i cienie[112] leczenia[11] antybiotykami. Nie chciabym wszake, aeby czytelnik-laik odnis wraenie[141], e cienie[112] te[212], czyli ujemne[212] strony[112] stosowania[121] antybiotykw, przyguszaj ich[42] strony[142] dodatnie[242] lub e antybiotyki[112] s jakim[251] niebezpiecznym[251] lekiem grocym[251] w[66] kadej[261] chwili[161] powan[251] lub wrcz gron[251] reakcj. Tak bynajmniej nie jest. Kady[211] lek[111] ma i odwrotn[241] stron medalu[121]. 
1429~Kozowska A.~Wirusy w zagadnieniu ycia~{brak}~1966~29~{brak}
W[66] obrazie[161] otrzymanym[261] w[66] mikroskopie elektronowym[261], dajcym[261] powikszenie[141] pidziesit tysicy razy[122], obok[62] wielkich[222] stosunkowo mitochondrii[122] wystpiy w[66] plazmie[161] malekie[212], dotychczas nie znane[212] ciaka[112], zwane[212] rybosomami. Mona je[44] wyodrbni z[62] soku[121] rolinnego[221] za[65] pomoc wirowania[121] przez[64] zwikszenie[141] odpowiednie[241] iloci[121] obrotw na[64] minut. 
1430~Szafran B.~Rola mszakw w przyrodzie i w gospodarstwie czowieka~PWN~1966~13~{brak}
Wzrost[111] na[64] wysoko[141] kpy[121] torfowcw w[66] warunkach dodatniego[221] bilansu wodnego[221], na[64] przykad[141] w[66] Szwecji[/][161] poudniowej[261], wynosi mniej wicej dwadziecia[34] pi[34] centymetrw na[64] rok[141]. W[66] Europie[/][161] rodkowej[261], z[62] powodu mniejszych[222] opadw, przyrost[111] roczny[211] wysokoci[121] odyg torfowcw wedug[62] Paula[/][121] wynosi dwa[34] centymetry[142]. Taki[241] przyrost[141] mona przyj i dla[62] Polski[/][121]. Torfowce[112] s dugowieczne[212], w[66] odpowiednich[262] warunkach yj przez[64] setki[142] lat. 
1431~Susowska M.~Sen i marzenia senne~PWN~1966~5~{brak}
Promienie[112] soneczne[212] o[66] pewnej[261] czstotliwoci[161], dziaajc poprzez[64] siatkwk na[64] ukad[141] podwzgrzowo-przysadkowy[241], wywouj u[62] wielu[32] zwierzt wzmoone[241] dziaanie[141] popdu seksualnego[221]. Poniewa jednak cigle jeszcze nie posiadamy dostatecznie pewnej[221] wiedzy[121] na[64] temat[141] zwizku[121] rnych[222] cyklw biologicznych[222] ze[65] rodowiskiem, nie potrafimy powiedzie, w[66] jakim[261] stopniu zale one od[62] naszych[222] wewntrznych[222] zegarw, a w[66] jakim[261] od[62] wyuczonych[222] nawykw. 
1432~Gasto B.~ywienie a odywianie~PWN~1966~3~{brak}
ywienie[111] czowieka[121] jest niezwykle skomplikowanym[251] problemem. Znajduje[501] si ono u[62] progu[121] nowego[221], niemal rewolucyjnego[221] rozwoju[121] naukowego[221], ktrego[221] moliwoci[112] poprawy[121] zdrowia czowieka[121], jego[42] prawidowego[221] rozwoju[121] fizycznego[221] i lepszej[221] wydajnoci[121] pracy[121] staj[501] si olbrzymie[212]. Z[62] tygodnia bowiem na[64] tydzie[141] pojawiaj[501] si nowe[212] wyniki[112] bada rnych[222] laboratoriw wiata, wykorzystywane[212] w[66] racjonalizacji[161] ywienia[121]. 
1433~Lityski T.~Mikroelementy w yciu rolin, zwierzt i ludzi~PWN~1966~16~{brak}
Dlatego podstawowym[251] warunkiem racjonalnego[221] nawoenia[121] jest doprowadzenie[111] wszystkich[222] czynnikw mogcych[222] ograniczy wzrost[141] i rozwj[141] roliny[121] do[62] stanu optymalnego[221]. Dotyczy to[41] i mikropierwiastkw. Liczne[212] dowiadczenia[112] dowodz, e mikroelementy[112] mog sta[501] si istotnie czynnikiem ograniczajcym[251] wysoko[141] plonw. Nale do[62] nich[42] na[64] przykad[141] dowiadczenia[112] polowe[212] z[65] pszenic, w[66] ktrych[262] badano wpyw[141] miedzi[121] na[64] efektywno[141] wysokich[222] dawek nawozw azotowych[222]. 
1434~Lityski T.~Mikroelementy w yciu rolin, zwierzt i ludzi~PWN~1966~25{?}~{brak}
Jej[42] siostra z[62] tego[221] samego[221] miotu dostawaa diet zawierajc[241] jedynie pi[34] dziesitych[122] grama manganu. Jej[42] waga po[66] tym[261] samym[261] czasie wynosia siedemdziesit[34] dziewi[34] kilogramw. Wida wyranie wpyw[141] braku[121] manganu na[64] silniejsze[241] odkadanie[+] si[141] tuszczu[121], wiksz[241] ociao[141] zwierzcia, krtsze[242] nogi[142] i tym[232] podobnie. Widocznie mangan[111] wpywa hamujco na[64] pewne[242] procesy[142] chemiczne[242] prowadzce[242] do[62] zamiany[121] wglowodanw w[64] tuszcze[142]. 
1435~Fejkiel W.~Choroby zakane przenoszone przez zwierzta~PWN~1967~21{?}~{brak}
Wosie[111] krty[211], ktry[211] wywouje wonic, nie przebiera zbytnio w[66] gatunkach gospodarzy[122], na[66] ktrych[262] pasoytuje i moe[5] zakaa rne[242] misoerne[242] i rolinoerne[242] zwierzta[142]. Jednak gwnym[251] rdem zakaenia[121] czowieka[121] jest winia, ewentualnie dzik. Do[62] zakaenia[121] dochodzi przez[64] spoycie[141] misa[121] zawierajcego[221] trychiny[142] w[66] stanie[161] nie ugotowanym[261]. Ani peklowanie[111], ani wdzenie[111] trychin[122] nie niszczy. 
1436~Boszkiewicz T.~Jak ratowa w najbardziej niebezpiecznych dla ycia wypadkach i zachorowaniach~PZWL~1966~21~{brak}
Wielu[32] autorw[122] uwaa, e dwa[31] wymienione[212] stany[112] stanowi odmian jednego[221] i tego[221] samego[42]. W[66] trzecim[261] przypadku[161] zatrzymanie[111] akcji[121] serca[121] nastpuje wskutek[62] tak zwanego[221] migotania[121] komr. Rozumie si[41] przez[64] to[44] bardzo liczne[242] i drobne[242] skurcze[12] poszczeglnych[222] wkien miniowych[222] bez[62] efektywnych[222] skurczw serca[121]. Tak cise[211] zrnicowanie[111] rozpoznania[121] jest moliwe[211] tylko za[65] pomoc badania[121] elektrokardiograficznego[221], polegajcego[221] na[66] zarejestrowaniu[161] wykresu prdu elektrycznego[221] powstajcego[221] przy[66] pracy[161] serca[121]. 
1437~Boszkiewicz T.~Jak ratowa w najbardziej niebezpiecznych dla ycia wypadkach i zachorowaniach~PZWL~1966~55~{brak}
W[66] tej[261] chwili[161] istniej ju sprzone[212] aparaty[112], ktre[212] wykonuj badania[142] elektrokardiograficzne[242], a tym[251] samym[45] ustalaj rozpoznanie[141] i automatycznie wczaj, zalenie od[62] potrzeby[121], rozrusznik[141] lub defibrylator[141]. Rewelacj w[66] tym[261] zakresie stay[501] si mae[212] aparaty[112] do[62] leczenia[121] prdem elektrycznym[251], oparte na[66] technice[161] tranzystorowej[261]. 
1438~Boszkiewicz T.~Jak ratowa w najbardziej niebezpiecznych dla ycia wypadkach i zachorowaniach~PZWL~1966~76~{brak}
Substancje[142] promieniotwrcze[242] usuwa si[41] z[62] powierzchni[121] ciaa[121] i odziey[121] metodami mechanicznymi. Zabieg[111] ten[211] nosi nazw dezaktywacji[121], nie daj[501] si one bowiem zobojtni innymi zwizkami chemicznymi. Mog si one znajdowa[501] w[66] przewodzie pokarmowym[261], wic we[66] wczesnym[261] okresie skaenia[121] drog[62] pukania[121] odka, podawania[121] rodkw przeczyszczajcych[222] i stosowania[121] lewatyw. Krew[141] i wydaliny[142] bada si[41] na[64] zawarto[141] cia promieniotwrczych[222]. 
1439~Boszkiewicz T.~Jak ratowa w najbardziej niebezpiecznych dla ycia wypadkach i zachorowaniach~PZWL~1966~84~{brak}
Dychawica oskrzelowa, zwana astm oskrzelow[251], objawia[501] si napadami dusznoci[121] typu wydechowego[221]. W[66] wyniku[161] kurczenia[+] si[121] oskrzeli[122] dochodzi do[62] utrudnienia[121] oddechu[121]. W[66] takim[261] przypadku[161] wydech[111] jest znacznie duszy[211] od[62] wdechu[121]. Liczba oddechw na[64] minut moe[5] nawet nie ulec zmianie[131]. W[66] oddychaniu[161] bior wtedy udzia[141] wszystkie[212] pomocnicze[212] minie[112] cznie z[65] brzusznymi. 
1440~Boszkiewicz T.~Jak ratowa w najbardziej niebezpiecznych dla ycia wypadkach i zachorowaniach~PZWL~1966~142~{brak}
Rozpoznanie[111] jest stosunkowo atwe[211] ze[62] wzgldu na[64] wywiad[141] chorobowy[241], istnienie[141] taczki[121], pynu[121] w[66] jamie[161] brzusznej[261] oraz oglne[241] wyniszczenie[141] ustroju[121]. piczka wtrobowa i stany[112] przedpiczkowe[212] wymagaj niezwocznego[221] umieszczenia[121] chorego[121] w[66] szpitalu[161]. Pierwsza pomoc[111] powinna zapewni przetrwanie[141] do[62] czasu przybycia[121] lekarza[121]. piczka cukrzycowa wystpuje w[66] cikiej[261] cukrzycy[161], gdzie obok[62] zaburze w[66] przemianie[161] wglowodanowej[261] stwierdza si[41] rwnie powane[242] zaburzenia[142] w[66] przemianie[161] tuszczw. 
1441~Jeewska E.~Jak y lepiej i szczliwiej. Zapobieganie nerwicom~PZWL~1966~18~{brak}
Ponadto zarwno w[66] psychozach, jak[9] w[66] nerwicach medycyna rozporzdza wielk[251] iloci lekw objawowych[222], usuwajcych[222] w[66] do krtkim[261] czasie nawet najprzykszejsze[242] objawy[142]. Leki[112] te[212] daj efekt[141] dziki[63] rnym[232] mechanizmom dziaania[121]. cz[501] si one w[64] zwizki[142] chemiczne[242] z[65] rnymi zwizkami chemicznymi ustroju[121], wpywaj w[64] ten[241] sposb[141] na[64] przemian materii[121] lub przewodnictwo[141] nerwowe[241]. 
1442~Jeewska E.~Jak y lepiej i szczliwiej. Zapobieganie nerwicom~PZWL~1966~62~{brak}
Brak[111] lub niedostatek[111] soli[122] wapnia lub magnezu powoduje wzmoon[241] pobudliwo[141] nerwow[241] i jej[42] skutki[142] i tak dalej. Niedoywienie[111] bywa rwnie wzgldne[211], spowodowane[211] albo brakiem czy niedostatkiem jednego[221] z[62] czynnikw niezbdnych[222] dla[62] prawidowej[21] czynnoci[121] ustroju[121], albo te nadmiarem jednego[221] z[62] czynnikw przeciwdziaajcych[222] innemu wanemu czynnikowi[131]. Niedoywienie[111] moe[5] powsta rwnie w[66] przebiegu[161] przewlekych[222] chorb przewodu pokarmowego[221] przy[66] nieprzestrzeganiu[161] diety[121]. 
1443~Mocicki J.~Co naley wiedzie o badaniach rentgenowskich~PZWL~1966~14~{brak}
Pochanianie[111] to[211] zaley od[62] gruboci[121] badanego[221] ciaa[121] oraz od[62] tego[42] z[62] jakich[222] skada[501] si pierwiastkw. Im[9] wysza jest liczba atomowa danego[221] pierwiastka (im[9] jest ciszy[211]), tym[9] jest on mniej przenikliwy[211] dla[62] promieni [~]. Poza[65] tym[45] przenikliwo[111] [~] naley od[62] napicia[121] w[66] lampie[161] rentgenowskiej[261]. 
1444~Mocicki J.~Co naley wiedzie o badaniach rentgenowskich~PZWL~1966~53~{brak}
Mimo[64] to[44] przed[65] ich[42] podaniem obowizuje wykonanie[111] prby[121] uczuleniowej[221] w[66] celu[161] przekonania[+] si[121], czy badany[111] nie jest uczulony[211] na[64] jod[141]. Badania[121] nie wykonuje si[41], jeeli stwierdzono oznaki[142] uczulenia[121]. Kade[211] opakowanie[111] tych[222] lekw zawiera ampuk dwudziestomiligramow[241] i drug[241] jednomiligramow[241]. Zawarto[141] ampuki[121] jednomiligramowej[221] wstrzykuje si[41] doylnie w[+] przeddzie badania[121] w[66] celu[161] dokonania[121] prby[121] uczuleniowej[221]. 
1445~Mocicki J.~Co naley wiedzie o badaniach rentgenowskich~PZWL~1966~76~{brak}
Noworodek ma jeszcze wiele[34] nieuwapnionych[222] koci[122] (na[64] przykad[141] koci[112] garstka[121], stpu i wikszo[111] nasad[122]). Pozostae[212] koci[112] s[57] uwapnione[212] czciowo. Nasady[142] koci[122] dugich[222] (cz[111] kocowa koci[121]) oddziela od[62] trzonu chrzstka zwana nasadow[251] lub wzrostow[251], poniewa powoduje przyrost[141] koci[121] na[64] dugo[141]. Nasady[142] koci[122] dugich[222] dziecka zaczynaj kostnie w[66] czciach centralnych[262]. Miejsca[112] kostnienia[121] nazywamy jdrem kostnienia[121]. 
1446~Rytlowa W.~Wszystko o zbach~PZWL~1966~37~{brak}
U[62] staych[222] mieszkacw[122] tych[222] okolic zby[112] maj zagbienia[142] w[66] szkliwie i plamy[142] kredowe[242], to-brunatne[241] lub brzowe[242], zalenie od[62] koncentracji[121] fluoru w[66] wodzie[161]. Przyczyn tych[222] plam[122] jest zatrucie fluorem  tak zwana fluoroza. czy[501] si z[65] ni[45] bardzo dua odporno[111] zbw na[64] prchnic. Obserwacja ta zostaa[57] wykorzystana w[66] profilaktyce[161] prchnicy[121] u[62] dzieci[122]. 
1447~Grochmal S.~Opieka domowa nad chorymi po udarze mzgu~PZWL~1966~42~{brak}
Laska powinna by odpowiedniej[221] dugoci[121], aby chory[111] mg trzyma j za[64] rczk przy[66] lekko zgitym[261] przedramieniu[161] w[66] stawie okciowym[261]. W[66] pozycji[161] wyjciowej[261] chory[111] w[66] zdrowej[261] rce[161] trzyma lask wysunit[241] ku[63] przodowi[131] od[62] stp na[64] odlego[141] pitnacie centymetrw i w[64] bok[11] na[64] odlego[141] okoo[62] dwudziestu[32] centymetrw. Laska ma na[66] kocu[161] gumow[241] nasadk, zabezpieczajc[241] j przed[65] polizgiem. 
1448~Grochmal S.~Opieka domowa nad chorymi po udarze mzgu~PZWL~1966~51~{brak}
W[66] udarze mzgowym[261], ktry[211] uszkadza pkul dominujc[241] (u[62] praworcznych[222] lew[241] pkul), do czstym[251] objawem uszkodzenia[121] orodkw mzgowych[222] mowy[121], ruchowych[222] lub czuciowych[222] jest afazja czyli niemota. Uszkodzenie[111] orodkw ruchowych[222] mowy[121] powoduje, e chory[111], mimo[+] i rozumie[5] co[44] do[62] niego[42] mwimy, nie potrafi da waciwej[221] i prawidowo sformuowanej[221] odpowiedzi[121]. Rozumie[5] na[64] przykad[141] polecania[142] i wykonuje je[44], ale sowa[112], ktre[242] wypowiada s czsto dziwaczne[212], niezrozumiae[212]. 
1449~Sandowska T.~Co naley wiedzie o chorobach nerwowych~PZWL~1966~18{?}~{brak}
Dziecko[111] od[62] pierwszych[222] chwil zetknicia[+] si[121] ze[65] szko odczuwa przykro[141], czuje[501] si gorszym[251] ni[9] reszta klasy[121], ma niechtny[241] stosunek[141] do[62] szkoy[121]. Tymczasem spraw naley rozwiza zupenie inaczej, zawsze po[66] uprzednim[261] zapytaniu[161] o[64] zdanie[141] lekarza[121]. U[62] dzieci[122] piszcych[222] praw[251] rk przeprowadzone[212] badania[112] wykazay przewag czyli wiksz[241] sprawno[141], lewej[221] pkuli[121]. 
1450~Sandowska T.~Co naley wiedzie o chorobach nerwowych~PZWL~1966~26~{brak}
Rozwj[111] dziecka fizyczny[211] i psychiczny[211] postpuje skokami, zalenie od[62] wielu[32] czynnikw, midzy[+] innymi od[62] pracy[121] gruczow wydzielania[121] wewntrznego[221]. Okresy[112] nasilonego[221] rozwoju[121] przypadaj na[64] wiek[141] midzy[65] drugim[251] a czwartym[251] i midzy[65] sidmym[251] a smym[251] rokiem ycia[121], gdy dziecko[111] rozpoczyna nauk w[66] szkole[161] oraz na[64] wiek[141] dojrzewania[121]. W[66] ustroju[161] dziecka s pewne[212] gruczoy[112], ktre[212] zaczynaj pracowa od[62] chwili[121] urodzenia[121]. 
1451~Sandowska T.~Co naley wiedzie o chorobach nerwowych~PZWL~1966~49~{brak}
Histeria to[41] choroba taka sama jak[9] kada inna. Jest to[41] jedna[211] z[62] postaci[122] nerwicy[121]. U[62] dzieci[122] wystpuje ona do czsto, zwaszcza w[66] okresie przedpokwitaniowym[261] i w[66] okresie dojrzewania[121]. Schorzenie[111] to[211] byo znane[211] od[+] bardzo[+] dawna, wizano je[44] niegdy z[65] bezpodnoci i przypisywane[211] jedynie kobietom. Jednak okazao[501] si, e na[64] histeri mog chorowa rwnie i mczyni. 
1452~Grczewski J.~Wpyw pogody na zdrowie czowieka~PZWL~1967~29~{brak}
W[66] atmosferze[161] s obecne[212] jony[112] mae[212] o[66] duej[261] prdkoci[161] w[66] polu[161] elektrycznym[261]; liczba tych[222] jonw wynosi przewanie piset[34] do[62] szeciuset[32] w[66] centymetrze szeciennym[261] powietrza[121]. S tu rwnie jony[112] due[212], powolne[212], na[66] nich[46] przewanie skrapla[501] si para[111] wodna, jest ich[42] pidziesit[31] tysicy i wicej w[66] centymetrze szeciennym[261] powietrza[121]. 
1453~Grczewski J.~Wpyw pogody na zdrowie czowieka~PZWL~1967~53~{brak}
Omawianie[111] takich[222] wypadkw byoby zbdne[211], gdy dla[62] kadego[221] s zrozumiae[212] mniej wicej kracowe[212] warunki[112] fizyczne[212], w[66] ktrych[262] ycie[111] moe[5] istnie; wiemy, e s one zadziwiajco wskie[212] w[66] skali[161] istniejcych[222] faktycznie warunkw we[66] wszechwiecie  nawet w[66] naszym[261] ukadzie[161] planetarnym[261]. Medycyn klasyczn[241] interesuje w[66] kadym[261] przypadku[161] mechanizm[111] mierci[121], ktry[211] we[66] wspomnianych[262] kracowych[262] wypadkach nie jest dotychczas w[66] peni[161] wyjaniony[211]. 
1454~Grczewski J.~Wpyw pogody na zdrowie czowieka~PZWL~1967~73~{brak}
Istnieje take problem[111] kilku[32] chorb majcych[222] wyrany[241] zwizek[141] ze[65] stanami pogody[121], co[41] brane[211] jest[57] ju pod[64] uwag przez[64] organizatorw[142] suby[121] zdrowia[121]. Do[62] chorb tych[222] nale niewtpliwie: przezibienie[111], katar[111] zwyky[211] i sienny[211], grypa (influenza), choroby[112] reumatyczne[212], dysergie[112] pourazowe[212] i poamputacyjne[212], choroba wrzodowa dwunastnicy[121] i odka, zawa[111] serca[121], rak[11] skry[121]. 
1455~Grczewski J.~Wpyw pogody na zdrowie czowieka~PZWL~1967~87~{brak}
Statystycznie wykazano, e w[66] okresach zwikszonej[221] emisji[121] dugich[222] fal elektromagnetycznych[222] ze[62] soca[121] wskaniki[112] miertelnoci[121] zwikszaj[501] si od[62] jedenastu[32] do[62] trzydziestu[32] procent[122] w[66] porwnaniu[161] z[65] dniami spokojnymi. Mczyni w[66] tym[261] przypadku[161] wykazuj wiksz[241] wraliwo[141] ni[9] kobiety[112]. Uwzgldniajc jednak fakt[111], e w[66] czasie zaburze elektromagnetycznych[222] istniej rwnie zmiany[112] innych[222] czynnikw meteorologicznych[222], mona przypuszcza, e te[212] dugie[212] fale[112] s tylko charakterystycznym[251] wskanikiem biometeorologicznym[251]. 
1456~Grczewski J.~Wpyw pogody na zdrowie czowieka~PZWL~1967~97~{brak}
Dni[112] soneczne[212] z[65] wyem atmosferycznym[251] s prawie[8] dla[62] wszystkich[222] radosne[212]. Bardzo czsto pikna pogoda agodzi aktualne[242] nieszczcia[142] ludzkie[242]. Dni[112] takie[212] sprzyjaj pracy[131] twrczej[231]. Wielu[32] znakomitych[222] uczonych[122] wspomina w[66] swoich[262] pamitnikach, e w[64] takie[242] wanie dni[142] przychodziy im[43] najlepsze[212] myli[112] do[62] gowy[121]. Pikne[211] woskie[211] niebo[111] wychowao wielu[34] znakomitych[242] artystw[142] i piewakw[142]. 
1457~Mittelstaadt M.~Dla tych ktrzy jad do krajw tropikalnych~PZWL~1967~4~{brak}
Nie znajc tych[222] szkodliwoci[122] wielu[32] ludzi[122] prowadzi w[66] krajach gorcych[262] tryb[141] ycia[121] nie odpowiadajcy[241] odmiennym[232] warunkom i nie moe[5] si przystosowa[501] do[62] nowego[221] rodowiska[121]. W[66] poszczeglnych[262] krajach, lecych[262] w[66] pasie[161] midzy[65] wyej wymienionymi rwnolenikami, moe[5] by klimat[111] rny[211], zalenie od[62] pooenia[121] geograficznego[221]. Dlatego kady[211] wyjedajcy[211] do[62] kraju[121] tropikalnego[221] powinien poinformowa[501] si, jakie[212] warunki[112] klimatyczne[212] panuj w[66] kraju[161], do[62] ktrego[221] zamierza wyjecha. 
1458~Mittelstaadt M.~Dla tych ktrzy jad do krajw tropikalnych~PZWL~1967~31~{brak}
Surowe[242] jarzyny[142], saaty[142] i owoce[142] naley zanurzy co[+] najmniej na[64] pitnacie[34] minut do[62] lekko rowego[221] roztworu nadmanganianu potasu, a nastpnie starannie przepuka wod przegotowan[251]. W[66] wielu[36] krajach tropikalnych[262] pola[112] s[57] nawoone[212] fekaliami ludzkimi i atwo o[64] zakaenie[141] ameb oraz innymi pasoytami jelitowymi, jak[9] owsiki[112], glista ludzka, wosogwka, lamblia[111] i tym[232] podobne[212]. 
1459~Mittelstaadt M.~Dla tych ktrzy jad do krajw tropikalnych~PZWL~1967~46~{brak}
Midzy[65] godzin jedenast[251] a pitnast[251] lepiej przebywa w[66] cieniu, a bdc na[66] play[161] naley bezwarunkowo nosi nakrycie[141] gowy[121]. Po[66] goej[261] ziemi[161], szczeglnie na[66] play[161], nie naley chodzi boso, istnieje bowiem niebezpieczestwo[111] zarobaczenia[+] si[121] tgoryjcem dwunastnicy[121]. Larwy[112] tego[221] pasoyta[121] przebywaj w[66] ziemi[161] i przenikaj do[62] naszego[221] ustroju[121] przez[64] skr. W[66] czasie kpieli[121] nie naley wypywa zbyt[8] daleko w[64] morze[141], gdy rekiny[112] podpywaj czasami do[62] wybrzea[121]. 
1460~Siemieski M.~Kultura a rodowisko akustyczne czowieka~PZWL~1967~13{?}~{brak}
Dotychczasowe[212] tradycyjne[212] i podrcznikowe[212] okrelenia[112] haasu, jako[62] konglomeratu dwikw i szmerw, na[64] przykad[141] w[66] porwnaniu[161] z[65] symfoni i melodi, z[62] punktu widzenia[121] profilaktyki[121] zdrowia[121] psychicznego[221], dzisiaj nam ju nie wystarcza. W[66] rzeczywistoci[161] bowiem chodzi nie[+] tyle[9] o[64] ocen haasu z[62] punktu widzenia[121] praw[122] fizyki[121] czy muzyki[121], lecz o[64] sposb[141] reagowania[121] czowieka[121] na[64] rnego[221] rodzaju[121] dwiki[142] nawet wtedy, kiedy stanowi one prawidow[241] harmoni. 
1461~Siemieski M.~Kultura a rodowisko akustyczne czowieka~PZWL~1967~34~{brak}
Ubytek[111] suchu[121] oraz inne[212] stopnie[112] guchoty[121] somatycznej[221] nie informuj, nas[42] jeszcze o[66] stanach i psychicznych[262] postawach osobnikw[122] badanych[222] audiometrycznie, jak[9] i tych[222] wszystkich[222], ktrzy nie skar[501] si na[64] guchot, ale cierpi na[64] przykad[141] wskutek[62]... szelestu papieru w[66] chwili[161] wypoczynku[121] (wypowiedzi[112] robotnikw[122] kotlarni[121]). 
1462~Siemieski M.~Kultura a rodowisko akustyczne czowieka~PZWL~1967~68~{brak}
Do[62] ich[42] prawidowego[221] przebiegu[121], jako[62] subtelnego[221] i aktywnego[221] wysiku[121] czowieka[121], wymagana jest[57] przez[64] psychofizjologi pracy[121] rwnie twrcza atmosfera ciszy[121] i spokoju[121]. Nic[41] wic dziwnego[221], e poszczeglne[212] wspczynniki[112] haasu szkolnego[221] staj[501] si ju obecnie coraz czciej przedmiotem pomiarw sonometrycznych[222] i uzyskuj nowe[242] wskaniki[142] fizykalne[242], ktre[212], przypuszcza naley, w[66] nastpnym[261] z[62] kolei[121] etapie bada i wnioskw rzutowa[51] bd[56] nie tylko na[64] dziedzin budownictwa[121] szkolnego[221]. 
1463~Siemieski M.~Kultura a rodowisko akustyczne czowieka~PZWL~1967~89~{brak}
Problem[111] waciwego[221] ycia[121] rodowiska[121] ludzkiego[221] i intensywnoci[121] bodcw suchowych[222] bdcych[222] przedmiotem troski[121] i normowania[121] w[66] krajach o[66] wysokim[261] stopniu industrializacji[121] i urbanizacji[121]  zaczyna stawa[501] si niemniej ostry[211] i pilny[211] rwnie w[66] naszym[261] kraju[161], i to[8] zarwno w[66] przemyle, jak[9] i codziennym[261] yciu[161] mieszkaca[121] miasta[121], na[66] ulicy[161], w[66] domu[161] i mieszkaniu[161]. 
1464~Majle T.~Medycyna nuklearna~PZWL~1967~47~{brak}
Jest ono rne[211] w[66] rnych[262] rodzajach przyrzdw. Mierzc jakkolwiek[241] prbk licznikiem uzyskujemy wynik[141], ktry[211] jest sum impulsw uzyskanych[222] z[62] prbki[121] i z[62] ta[121]. Naley wic przy[66] kadym[261] wymiarze wyeliminowa to[141] promieniowania[121]. Ze[62] wzgldu na[64] du[241] zmienno[141] ta[121] w[66] czasie, jego[42] pomiar[111] musi trwa do dugo, nawet kilka[34] godzin. 
1465~Majle T.~Medycyna nuklearna~PZWL~1967~60~{brak}
Przy[66] oddziaywaniu[161] promieniowania[121] jonizujcego[221] na[64] drobiny[142] wody[121] powstaj tak zwane[212] wolne[212] rodniki[112]. S to[41] atomy[112] lub grupy[112] atomw nie posiadajce[212] naboju[121] elektrycznego[221], majce[212] natomiast nienasycone[242] wartociowoci[142] chemiczne[242] i w[66] zwizku[161] z[65] tym[45] zwikszon[241] aktywno[141] chemiczn[241]. Gdy z[62] drobiny[121] wody[121] [~] zostanie[57] wytrcony[211] elektron[111], drobina wody[121] moe[5] si rozpada na[64] jon[141] wodorowy[241] i rodnik[141] wodorotlenowy[241] [~]. 
1466~Majle T.~Medycyna nuklearna~PZWL~1967~94~{brak}
W[66] badaniu[161] rentgenowskim[261], chcc uzyska obraz[141] pcherzyka ciowego[221] i drg ciowych[222], podaje si[41] przed[65] badaniem rodek[141] cieniujcy[241]  cystobil[141] lub biligrafin, ktry[211] dostaje[501] si z[65] krwi do[62] wtroby[121] i nastpnie wydzielany[211] wraz z[65] ci wypenia drogi[142] ciowe[242], umoliwiajc obserwowanie[141] ich[42] na[66] zdjciu[161] rentgenowskim[261]. Podobnie postpuje si[41] przy[66] badaniu[161] izotopowym[261] czynnoci[121] wtroby[121]. 
1467~Majle T.~Medycyna nuklearna~PZWL~1967~102~{brak}
Po[66] nasyceniu[161] nerki[121] izotopem i wydzieleniu[161] go[42] z[65] moczem, mocz[111] majc utrudniony[241] odpyw[141] zalega w[66] miedniczce[161] nerkowej[261] i rozszerzonym[261] moczowodzie[161] powyej[62] przeszkody[121]. W[66] zwizku[161] z[65] tym[45] radioaktywno[111] utrzymuje[501] si przez[64] duszy[241] czas[141] na[66] tym[261] samym[261] poziomie, malejc w[64] miar stopniowego[221] przedostawania[+] si[121] moczu[121], obok[62] przeszkody[121] do[62] dalszych[222] odcinkw drg moczowych[222]. 
1468~Majle T.~Medycyna nuklearna~PZWL~1967~136~{brak}
Pewne[212] grupy[112] ludzi[122] otrzymuj wiksze[242] dawki[142] promieniowania[121] z[62] powodu swego[221] zawodu. S to[41] lekarze radiolodzy, laboranci rentgenowscy, onolodzy oraz inynierowie, fizycy, chemicy zatrudnieni w[66] dziedzinie[161] naukowego[221] czy przemysowego[221] zastosowania[121] energii[121] jdrowej[221], wreszcie liczna rzesza pracownikw[122] naukowych[222] rnych[222] dziedzin, stosujcych[222] izotopy[142] promieniotwrcze[242] w[66] codziennej[261] pracy[161]. Wszyscy ludzie na[66] wiecie otrzymuj dawki[142] promieniowania[121] bdce[242] wynikiem prbnych[222] wybuchw jdrowych[222]. 
1469~zbiorowa~Zdrowie rodziny~PZWL~1963~26~{brak}
W[66] duych[262] miastach zaopatrzenie[111] w[64] wod jest centralne[211], ze[62] stacji[121] filtrw. Jest to[41] woda oczyszczona, a czsto nawet chlorowana, cakowicie bezpieczna i zdatna do[62] picia[121] na[+] surowo. Absolutnie nie nadaje[501] si do[62] picia[121] woda czerpana bezporednio z[62] jezior, z[62] rzek i staww, chyba e si[41] j przegotuje. 
1470~zbiorowa~Zdrowie rodziny~PZWL~1963~39~{brak}
Przecitna ilo[111] przyjtego[221] pokarmu wynosi w[66] pierwszych[262] dwch[36] tygodniach okoo[62] czterystu[32] czterdziestu[32] gramw (podzielonych[222] na[64] siedem[34] posikw), czyli na[64] kady[241] przypada okoo[8] szedziesit[34] do[62] szedziesiciu[32] piciu[32] gramw. W[66] pierwszym[261] miesicu okoo[8] siedemset[34] gramw (na[64] sze[34] posikw), czyli okoo[62] stu[32] do[62] stu[32] dwudziestu[32] gramw na[64] raz[141]. 
1471~zbiorowa~Zdrowie rodziny~PZWL~1963~115~{brak}
Ponadto mleko[111] jest najlepszym[251] rdem wapnia w[66] naszym[261] poywieniu[161] (siedemdziesit[31] pi[31] setnych[122] litra mleka[121] pokrywa[5] przecitne[241] dzienne[241] zapotrzebowanie[141] czowieka[121] na[64] wap[141]). Spord[62] witamin, wystpujcych[222] w[66] mleku[161], naley przede[+] wszystkim wymieni witamin B-dwa[/], ktra wystpuje zarwno w[66] mleku[161] chudym[261], jak[9] i penym[261], oraz witamin A[/] ktrej[221] wystpowanie[111] jest[57] zwizane[211] z[65] tuszczem, a wic bdzie ona jedynie w[66] mleku[161] penym[261]. 
1472~zbiorowa~Zdrowie rodziny~PZWL~1963~128~{brak}
Farb w[66] proszku[161] te rozpuszczamy osobno, na[64] przykad[141] w[66] jednej[261] czwartej[161] wiadra[121] wody[121]. Mydo[14] zeskrobujemy na[66] tarce[161],zalewamy wod i gotujemy. Po[66] zagotowaniu[161] przelewamy i przecedzamy przez[64] sito[141]. Wszystkie[242] skadniki[142] zlewamy teraz razem[8] do[62] rozpuszczonego[221] tonu. Trzeba je[44] zlewa przez[64] sito[141], aby[9] caa farba bya[5] jednolita i dobrze si wymieszaa[501]. 
1473~zbiorowa~Zdrowie rodziny~PZWL~1963~204~{brak}
Spoywamy je[44] po[66] dugiej[261] nocnej[261] przerwie[161], a przed[65] najwikszym[251] zwykle wysikiem w[66] cigu[161] dnia. I dlatego niadanie[111] powinno by wysokowartociowe[211] i dostatecznie obfite[211]. Ograniczenie[+] si[111] do[62] spoycia[121] rano jedynie kawaka pieczywa[121] ze[65] szklank herbaty[121] czy kawy[11] zmniejsza wydajno[141] pracy[121] i przypiesza uczucie[141] zmczenia[121], a nawet przynosi uszczerbek[141] zdrowiu[131]. 
1474~zbiorowa~Zdrowie rodziny~PZWL~1963~217~{brak}
Ryby[112] wiee[212] nie nadaj[501] si w[+] ogle do[62] przechowywania[121], mona je[44] jedynie przetrzyma z[62] dnia na[64] dzie[141] i to[8] w[66] pomieszczeniu[161] zimnym[261]. Jeli to[41] moliwe[211] w[66] lodwce[161] lub na[66] lodzie[161] naturalnym[261]. ledzie[142] mona przetrzyma duej, z[+] dala od[62] produktw atwo choncych[222] zapachy[142]. Miso[111] jest rwnie produktem nietrwaym[251]. W[66] odpowiednich[262] warunkach mona je[44] przetrzymywa przez[64] kilka[34] dni[122]. 
1475~zbiorowa~Zdrowie rodziny~PZWL~1963~259~{brak}
Jeli dzieci[12] te[212] nie przechodziy jeszcze odry[121], zachoruj w[66] okresie dziewiciu[32] do[62] czternastu[32] dni[122], bo tyle[8] wynosi okres[111] wylgania[121] odry[121] to[41] znaczy czas[111] od[62] zetknicia[+] si[121] z[65] zarazkiem do[62] zachorowania[121]. Odra jest szczeglnie niebezpieczna dla[62] dzieci[122] w[66] pierwszym[261] roku[161] ycia[121]. Powoduje ona czsto powikania[142] ze[62] strony[121] uszu i puc. 
1476~zbiorowa~Zdrowie rodziny~PZWL~1963~273~{brak}
W[66] organimie ludzkim[261] odbywa[501] si cay[211] szereg[111] procesw, w[66] czasie ktrych[222] jedne[212] tkanki[112] ulegaj zuyciu[131], a na[64] ich[42] miejsce[141] powstaj nowe[212]. Ponadto czowiek wykonuje rne[242] czynnoci[142], do[62] czego[42] potrzebna mu jest energia. Istniej rwnie w[66] organimie mechanizmy[112] regulujce[212] wszystkie[242] przebiegajce[242] w[66] ustroju[161] procesy[142]. Do[62] tych[222] wszystkich[222] funkcji[122] potrzebne[212] s pokarmy[112]. 
1477~zbiorowa~Zdrowie rodziny~PZWL~1963~293{?}~{brak}
Dziki[63] procesom yciowym[232] zachodzcym[232] w[66] naszym[261] organimie, jak[9] przy[66] wikszoci[161] innych[222] reakcji[122] chemicznych[222] powstaje ciepo[141]. Ilo[111] tego[221] ciepa[121] mierzy si[41] kaloriami, a zalena jest ona, od[62] wielu[32] czynnikw, na[64] przykad[141] od[62] pci[121], wieku[121], temperamentu, a przede[+] wszystkim od[62] wykonywanej[221] pracy[121]. Przyjto, e dorosy[211] czowiek wytwarza przecitnie ilo[141] ciepa[121] rwn[241] dwa tysice piset do[62] trzech[32] tysicy kalorii[122]. 
1478~zbiorowa~Zdrowie rodziny~PZWL~1963~306~{brak}
I wanie te[212] krople[112] umoliwiaj nowy[241] atak[141] i rozwj[141] bakteriom. Nieraz na[66] czystych[262] talerzach widzimy takie[242] suche[242] plamy[142] po[66] kroplach a w[66] nich[46] s cae[212] kolonie[112] drobnoustrojw. Trzeba wic przetrze wszystko[44] ale wyciera koniecznie such[251], czyst[251] lnian[251] cierk; mokra i brudna, staje[501] si sama rozsadnikiem drobnoustrojw. Zmywanie[111] naczy to[41] robota[111], ktra wymaga te umiejtnoci[122]. 
1479~Massalski E.~Gry witokrzyskie~WP~1967~15~{brak}
Dua rnorodno[111] ska, z[62] ktrych[222] uksztatowaa[501] si rzeba naszej[221] krainy[121] i rozmaito[111] form tej[221] rzeby[121] spowodoway cznie zawioci[142] ukadu przestrzennego[221] wielu[32] gatunkw gleb. Gleboznawcy[112] oceniaj Krain witokrzysk[/][241] pod[65] tym[251] wzgldem jako[64] jedyn[241] w[66] swoim[261] rodzaju[161]. Na[66] podglebiu[161] poznanych[222] w[66] oglnym[261] spisie rnorodnych[222] ska wyksztaciy[501] si nastpujce[212] rodzaje[112] gleb: [&] 
1480~Massalski E.~Gry witokrzyskie~WP~1967~43~{brak}
Geologia podaje, e byy tu wczeniejsze[212] i pniejsze[212] ruchy[112] grotwrcze[212], z[62] ktrych[222] hercyskie[212] najbardziej zawayy na[66] uksztatowaniu[161] Krainy[121] witokrzyskiej[/][221]. W[66] modszych[262] czasach opanowyway j kilkakrotnie zalewy[112] oceaniczne[212]. Pozostaway po[66] nich[46] niemal w[66] rodku krainy[121] rnego[221] rodzaju osady[112] skalne[212], a jej[42] obrzeenia[112] do[+] dzi s[57] nimi przykryte[212], tak e nawet gwny[211] acuch[111] witokrzyski[/][211] na[66] niektrych[262] szczytach swego[221] zachodniego[221] koca ma pokryw z[62] piaskowca triasowego[221]. 
1481~Massalski E.~Gry witokrzyskie~WP~1967~64~{brak}
Pokrzyk[111] wilcza jagoda wystpuje tylko w[66] Cisowskich[/][262] Grach[/]; z[62] rolin grskich[222] naley tu wymieni jeszcze omieg[141] austriacki[241]. Pikne[211] jego[42] stanowisko[111] w[66] postaci[161] caego[221] patu znajduje[501] si na[66] poudniowym[261] zboczu[161] Bukowej[/][221] Gry[/][121], w[66] grzbiecie Klonowskim[/][261], nad[65] barczaskim[/][251] potokiem (dopyw Lubrzanki[/][121]). Omieg[111] ronie w[66] grach rodkowej[221] i poudniowo-zachodniej[221] Europy[/][121]. 
1482~Massalski E.~Gry witokrzyskie~WP~1967~73~{brak}
Rzadkim[251] ptakiem w[66] otoczeniu[161] Parku[121] jest piknie[8] niebiesko ubarwiona kraska. Spotyka si[41] j czasem[8] u[62] podna[121] ysicy[/][121] na[66] ciekach turystycznych[262]. Cisz nocn[241] parku[121] przerywa niekiedy lelek[111] kozodj[111]. Lata[5] w[66] ciemnoci[161] bezszelestnie, polujc na[64] owady[142]. W[66] niektrych[262] ostpach lenych[262] mona usysze gruchanie[141] rzadkiego[221] gobia[121] lenego[221]  siniaka[121]. 
1483~Massalski E.~Gry witokrzyskie~WP~1967~111~{brak}
Stan[111] tych[222] lasw, niestety, nie ma tego[221] charakteru. Oczywicie s odcinki[112] niele zachowane[212], ale tylko odcinki[112]. I nic[41] dziwnego[221]. Mamy[5] tu do[62] czynienia[121] z[65] terenem najsilniej rozbudowanego[221] w[66] przeszoci[161] hutnictwa[121] elaza[121] Staropolskiego[/][221] Zagbia[121], a wic bardzo wielkiego[221] zuycia[121] drewna[121] do[62] wytopu elaza[121] i w[+] ogle w[66] przemyle elaznym[261]. 
1484~Ostrowska W.~Potrzebna krew~PZWL~1966~16~{brak}
W[66] prawidowej[261] krwi[161] zdrowego[221] czowieka[121] rozrnia si[41] nastpujce[242] rodzaje[142] leukocytw: granulocyty[142] kwasochonne[242], zasadochonne[242], i obojtnochonne[242] rnice[+] si[242] midzy[65] sob zabarwieniem ziarnistoci[121] zawartej[221] w[66] cytoplazmie[161], granulocyty[142] o[66] jdrze paeczkowatym[261] i podzielonym[261], ktre[242] odrnia si[41] na[66] podstawie[161] ksztatu jder, oraz limfocyty[142] i monocyty[142]. Czas[111] ycia[121] leukocytw w[66] krwiobiegu[161] czowieka[121] jest o[+] wiele krtszy[211] od[62] czasu, jakim[251] dysponuj krwinki[112] czerwone[212]. 
1485~Guderska J.~W ulu i na kwiatach~PWRiL~1967~23~{brak}
U[62] robotnicy[121] szczoteczki[112] speniaj wan[241] rol przy[66] zbiorze pyku[121]. Na[66] nogach trzeciej[221] pary[121] tworzce[212] je[44] woski[112] uoone[212] s[57] w[64] regularne[242] rzdy[142]; pszczoa posuguje[501] si tymi szczoteczkami przy[66] tworzeniu[161] tak zwanego[221] obna[121] pykowego[221] a take przy[66] pracach zwizanych[262] z[65] budow plastrw. Nogi[112] trzeciej[221] pary[121] robotnicy[121] maj jeszcze narzdy[142], ktrych[222] brak[5] jest u[62] matki[121] i trutnia[121]. 
1486~Guderska J.~W ulu i na kwiatach~PWRiL~1967~36~{brak}
Widzimy, e niemal ca[241] jam ciaa[121] wypenia silnie rozwinite[211] jelito[111] rodkowe[211]; przez[64] wiksz[241] cz[141] ycia[121] larwy[121] nie ma ono poczenia[121] z[65] jelitem tylnym[251], tak e oddaje ona ka[141] dopiero pod[64] koniec[141] okresu erowania[121]. Dziki[63] temu[43] wntrze[111] komrki[121] nie jest[57] zanieczyszczone[211] a pokarm[111] podawany[211] larwie[131] przez[64] pszczoy[142] nie miesza[501] si z[65] jej[42] odchodami. 
1487~Guderska J.~W ulu i na kwiatach~PWRiL~1967~78~{brak}
Im[9] obfitszy[211] jest poytek[111] nektarowy[211] czy pykowy[211], tym[9] wicej pszcz wykonuje tace[142] werbownicze[242]; czasem[8] widywano w[66] ulu nie tylko dziesitki[142] ale i setki[142] tancerek, a jeli rdo[111] wzitku[121] znajduje[501] si do daleko wikszo[111] z[62] nich[42] wskazuje jeden[241] kierunek[141] lotu i to[8] z[65] du[251] dokadnoci. 
1488~Guderska J.~W ulu i na kwiatach~PWRiL~1967~91~{brak}
Zdarza[501] si jednak, e w[66] warunkach nowoczesnej[221] gospodarki[121] pasiecznej[221] pszczoy[112] wywoone[212] na[64] poytek[141] korzystaj z[62] wzitku[121] z[62] jednej[221] tylko roliny[121]. A jeli nektar[111] pochodzi z[62] rzepaku[121] czy gorczycy[121], przewaga cukru gronowego[221] prowadzi do[62] szybkiej[221] krystalizacji[121] miodu, nawet w[66] plastrach znajdujcych[+] si[262] w[66] ulu. Taki[211] za pokarm[111] moe[5] by[57] tylko czciowo wykorzystany[211] przez[64] zimujce[242] pszczoy[142]. 
1489~Guderska J.~W ulu i na kwiatach~PWRiL~1967~180~{brak}
Jesieni, dopki jeszcze w[66] godzinach popoudniowych[262] bywa jeszcze do ciepo[8], pszczoy[112] wylatuj z[62] uli, aby[9] odda w[66] powietrzu[161] odchody[142]. Czasem[8] jeszcze i w[66] listopadzie mog odbywa[501] si takie[22] obloty[112]. Noce[112] jednak bywaj ju z[65] pocztkiem jesieni[121] chodne[212], wwczas pszczoy[112] skupiaj[501] si na[66] plastrach w[64] kb[141] rozluniajcy[+] si[241] w[66] cigu[161] dnia. 
1490~Kujawa S.~Spacerem po gbinach~WMor~1956~57~{brak}
Kaczenice[112] rni[501] si od[62] pkli[122] posiadaniem nki[121], ktra jest po[+] prostu silnie wyduon[251] przedni[251] czci gowy[121]. Czterocentymetrowe[242] ciaa[142] kaczenic[122] osaniaj wapienne[212] pytki[112]. Dziki[63] nce[131] mog si wygina[501] i obraca[501] na[64] wszystkie[242] strony[142]. yj gwnie w[66] ciepych[262] morzach na[66] wszystkich[262] przedmiotach staych[262], ale bywa rwnie, e odbywaj podre[12] uczepiajc[501] si pywajcych[222] na[66] powierzchni[161] wody[121] kawakw drzewa[121], orzechw kokosowych[222], a nawet  butelek. 
1491~Kujawa S.~Spacerem po gbinach~WMor~1956~112~{brak}
Wyduone[211] ciao[111] strzykawy[121], pokryte[211] licznymi brodawkami, moe[5] ostatecznie przypomina ogrek[141], ale i na[66] tym[46] koniec[111]. Robakowate[212] ruchy[112], mikka i olizga[211] powierzchnia ciaa[121], brunatny[211] kolor[111] przywodz na[64] myl[141] raczej wielk[241] gsienic. Strzykawa yje na[66] dnie[161] morskim[261] i tam[8] znajduje poywienie[141]. Ma bardzo interesujcy[241] system[141] oddechowy[241]: tak zwane[242] wodne[242] puca[142], ktre[212] otwieraj[501] si do[62]... kocowego[221] odcinka otworu odbytowego[221] zwanego[221] kloak. 
1492~Wolter-Czerwiska H.~Oczy zdrowe - oczy chore~PZWL~1967~29~{brak}
U[66] dzieci[122] z[65] nadwzrocznoci stae[211] noszenie[111] okularw usuwa potrzeb akomodowania[121] przy[66] patrzeniu[161] na[64] przedmioty[142] odlege[242] i zmniejsza wysiek[141] akomodacyjny[241] przy[66] pracy[161] z[+] bliska, u[62] dzieci[122] krtkowzrocznych[222] stae[211] noszenie[111] okularw umoliwia dobre[241] widzenie[141] przedmiotw dalekich[222], a jednoczenie zmusza do[62] akomodacji[121] przy[66] patrzeniu[161] na[64] przedmioty[142] bliskie[242] (tak jak[9] przy[66] oczach miarowych[262]). 
1493~Wolter-Czerwiska H.~Oczy zdrowe - oczy chore~PZWL~1967~67~{brak}
W[66] cikich[262] przypadkach chorobowych[262], w[66] ktrych[262] zmiany[112] obejmuj oboje[34] oczu, jak[9] na[64] przykad[141] bielma[112] po[66] oparzeniach chemicznych[262], przy[66] zaniedbanej[261] jaglicy[161], po[66] miszowym[261] zapaleniu[161] rogwki[121], moe[5] doj[5] do[62] cakowitej[221] lepoty[121]. Nie mamy[5] dotd adnych[222] lekw, ktre[212] mogyby przywrci przezierno[141] zblizowaciaej[231] rogwce[131]. W[66] obecnym[261] stadium[161] wiedzy[121] lekarskiej[221] przywrcenie[111] wzroku[121] chorym[132] z[65] bielmami rogwki[121] moliwe[211] jest tylko na[66] drodze[161] operacyjnej[261], przez[64] wykonanie[141] zabiegu[121] przeszczepienia[121] rogwki[121]. 
1494~Wolter-Czerwiska H.~Oczy zdrowe - oczy chore~PZWL~1967~70~{brak}
Zapalenie[111] caej[221] bony[121] naczyniowej[221] (ueitis[$]) wystpuje na[+] og rzadko, czciej spotykamy[501] si z[65] zapaleniem jej[42] poprzedniego[221] odcinka, to[41] jest tczwki[121] i ciaka[121] rzskowego[221] lub tylnego[221] odcinka, to[41] jest naczyniwki[121]. Przy[66] zapaleniu[161] tczwki[121] i ciaka[121] rzskowego[221] wystpuje zawienie[111], wiatowstrt[111], bl[111] gaki[121] ocznej[221] i ble[112] gowy[121]. Widzenie[111] jest mniej lub bardziej upoledzone[211]. 
1495~Karczewski W.~Zjawiska elektryczne w organimie~PWN~1963~15~12
Neuron[111] jest wic rwnoczenie urzdzeniem odbiorczym[251], generatorem elektrycznoci[121], a take stacj nadawcz[251]. Ma poza[65] tym[45] do[62] spenienia[121] zadania[142] bardziej prozaiczne[242]  przyswaja substancje[142] odywcze[242] i tlen[141] oraz pozbywa[501] si produktw przemiany[121]. Wszystkie[212] te[212] czynnoci[112] znajduj odbicie[141] w[66] zjawiskach bioelektrycznych[262]. Nie tylko zreszt czynnoci[112], rwnie spoczynek[111] neuronu ma swj[241] elektryczny[241] odpowiednik[141]. 
1496~Karczewski W.~Zjawiska elektryczne w organimie~PWN~1963~135~29
Ukad[111] dekodujcy[211] neuronu tumaczy[5] wynik[141] swego[221] dziaania[121] innemu neuronowi lub narzdowi wykonawczemu  miniowi[131] lub gruczoowi[131]. Odbywa[501] si to[41], jak[9] wiadomo, w[66] zakoczeniach aksonw i polega na[66] przeksztacaniu[161] energii[121] elektrycznej[221] potencjaw czynnociowych[222] na[64] porcje[142] mediatora chemicznego[221], a wic na[64] jedyny[241] jzyk[141] zrozumiay[241] dla[62] niepobudliwej[221] elektrycznie bony[121] odbiorczej[221] dendrytw, neuronu albo narzdu wykonawczego[221]. 
1497~Karczewski W.~Zjawiska elektryczne w organimie~PWN~1963~84~5
Bardzo wyrany[241] wpyw[141] na[64] rytm[141] wywiera rwnie sen[111] i stany[112] przejciowe[212] od[62] snu do[62] czuwania[121] (i odwrotnie) oraz narkoza chirurgiczna, rne[212] rodki[112] narkotyczne[212] i tym[232] podobne[212]. Czynniki[112] te[212] prowadz do[62] spowolnienia[121] rytmw nawet do[62] trzech[32] fal na[64] sekund lub do[62] pojawienia[+] si[121] przebiegw specjalnych[222], na[64] przykad[141] tak zwanych[222] wrzecion o[66] okrelonej[261] czstotliwoci[161]. 
1498~Karczewski W.~Zjawiska elektryczne w organimie~PWN~1963~67~26
Wydaje[501] si, e prawie[8] wszystkie[212] receptory[112] s szczeglnie czue[212] na[64] wybran[241] posta[141] bodca, a mao lub wcale w[66] stosunku[161] do[62] innych[222] jego[42] postaci[122]. Wyjtek[141] stanowi[5] jedna grupa: receptory[112] reagujce[212] energicznie tylko na[64] taki[241] bodziec[141], ktry[211] grozi uszkodzeniem lub zniszczeniem organizmu. Pobudzenie[111] tych[222] receptorw wywouje bl[141], ktry[211] prowadzi do[62] odruchw obronnych[222]. 
1499~Karczewski W.~Zjawiska elektryczne w organimie~PWN~1963~131~10
Sowo[111] cybernetyka[111] kojarzy[501] si czsto z[65] maszynami matematycznymi. Wspaniae[212] to[41] doprawdy urzdzenia[112] te[212] mzgi[112] elektronowe[212]  szybkie[212], wyposaone[212] w[64] pami[141], dokadne[212]. Maszyny[112] matematyczne[212] graj w[64] warcaby[142], maj jednak trudnoci[142] w[66] rozgrywaniu[161] kocwek, przekadaj ksiki[142]  troch na[66] zasadzie[161] tradittore[+] tradutore[$], odczytuj pisma[142] Majw[122], sprawdzajc bardzo szybko wiele[34] moliwych[222] kombinacji[122], licz w[66] cigu[161] sekund to[44], co[44] zastpy[112] rachmistrzw[122] musiayby liczy cae[242] lata[142]. 
1500~Sumiski P.~Borsuk~PWRiL~1966~47~{brak}
Mona stwierdzi, e borsuk jest typowym[251] pantofagiem to[41] znaczy zwierzciem wszystkoernym[251], podobnie jak[9] niedwied i dzik. Na[64] pokarm[141] pochodzenia[121] zwierzcego[221] skadaj[501] si przewanie drobne[212] ssaki[112] myszowate[212], na[64] przykad[141] norniki[112] (Microtinge[$]) i myszy[112] (Murinae[$]), z[62] owadoernych[222]  jee[112], krety[112] i ryjwki[112], przypadkowo napotkane[212] mode[212] zajce[112] w[66] Anglii[/][161] take dzikie[212] krliki[112]; sporadycznie borsuk zjada ptaki[142] gatunkw gniedcych[+] si[222] na[66] ziemi[161] i ich[42] zniesienia[142]. 
1501~Brodzki S.~Postacie i cienie~KiW~1965~211~12
Kiedy w[64] gorce[241] irackie[241] poudnie[141] Abdel[+] Karim[+] Kassim[/] zosta[57] rozstrzelany[211]  ulica bagdadzka milczaa. Nie wyszy masy[112], aby[9] broni lub pomci ojca[141] narodu, przeciwnie ycie[111] toczyo[501] si po[+] staremu, a na[66] bazarze ludzie wzruszali ramionami. Sic[+] transiit[$]... [&] 
1502~Brodzki S.~Postacie i cienie~KiW~1965~104~7
Kracowa obsesja kontrrewolucyjna przerywa na[64] jaki[241] czas[141] karier parlamentarn[241] Winstona[/][121] Churchilla[/][121]. Anglia[/] po[66] pierwszej[261] wojnie[161] chce przede[+] wszystkim pokoju[121]. Interwencja nie jest popularna nawet w[66] krgach buruazji[121], ktra nie wierzy w[64] to[44], aby[9] Rosja[/] moga kiedykolwiek podnie[501] si, zadowolona jest, e wiekowa groba caratu wiszca nad[65] Dardanelami[/] i Indiami[/] zostaa[57] usunita, a poza[65] tym[45] obiecuje sobie[43] korzyci[142] handlowe[242] z[62] normalizacji[121] stosunkw. 
1503~Szeliga Z.~Dwa dwudziestolecia~KiW~1965~162~16
Pracuje tu ju kilka[31] kopal tego[221] cennego[221] metalu[121], jest nowa huta miedzi[121], inne[212] kopalnie[112] i huta znajduj[501] si w[66] budowie[161]. Zbudowalimy tu take wiele[34] fabryk: wielk[241] fabryk kwasu siarkowego[221] koo[62] Bolesawca[/][121], kilka[34] fabryk w[66] Legnicy[/][161] i sporo innych[222] obiektw. Legnicki[211] Okrg[111] Przemysowy[211] ma przed[65] sob wielk[241] przyszo[141] stanie[501] si jednym[251] z[62] najwikszych[222] centrw przemysowych[222] w[66] kraju[161]. 
1504~Lech M.J.~Za krla Sasa~KiW~1965~90~1
Gdy miasta[112] podupady[5], nie byo za[64] co[44] utrzymywa wodocigw. W[66] wielu[36] miastach wskutek[62] wypadkw wojennych[222] urzdzenia[112] zniszczay[5], a mieszczanie[112] kopali studnie[142] na[66] podwrzach. Tam[8], gdzie kopanie[111] studni[121] si nie opacao[501], wod roznosi i sprzedawa woziwoda. Zarzd[111] miejski[211] nie mia[5] skd bra[5], a zreszt nie troszczy[501] si o[64] owietlenie[141] ulic, [&] 
1505~Lech M.J.~Za krla Sasa~KiW~1965~230~11
W[66] caej[261] peni[161] ukazay[501] si walory[112] oddziaw polskich[222] w[66] wojnie[161] konfederackiej[261] tysic siedemset pitnastego[221] roku[121]; w[66] konfederacji[161] tarnogrodzkiej[261]. acuch[111] zdrad i ucieczek z[62] pola[121] bitwy[121] cignie[501] si tu nieprzerwanie. Powtrzyo[501] si to[41] z[65] maymi odmianami jeszcze i w[66] wojnie[161] o[64] tron[141] polski[241] w[66] tysic siedemset trzydzieci trzy  tysic siedemset trzydziestym[261] pitym[261] roku[161] pomidzy[65] powtrnie wybranym[251] Stanisawem[/][151] Leszczyskim[/][151] i Augustem[/][151] Trzecim[/][251] Sasem[/][151]. 
1506~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom IX~KiW~1965~261~4
Jeeli liczy[51] bdziemy[56] w[66] cenach z[62] roku[121] tysic dziewiset czterdzieci siedem (jak[9] wiadomo, sia nabywcza dolara w[66] cigu[161] ostatnich[222] dwudziestu[32] lat spada wicej ni[9] o[64] poow), wwczas okae[501] si, e wydatki[112] spoeczestwa[121] amerykaskiego[221] na[64] zakup[141] dbr konsumpcyjnych[222] wzrosy[5] z[62] siedemdziesiciu[32] szeciu[32] miliardw dolarw w[66] roku[161] tysic dziewiset trzydziestym[261] sidmym[261] do[62] stu[32] dwudziestu[32] czterech[32] miliardw w[66] roku[161] tysic dziewiset pidziesitym[261]... [&] 
1507~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom IX~KiW~1965~152~20
Jest bowiem faktem, e o[+] ile kraje[112] EWG[=] osigny w[66] latach tysic dziewiset pidziesit cztery  tysic dziewiset pidziesit siedem, a wic przed[65] powstaniem Wsplnego[221] Rynku[121], przyrost[141] produkcji[121] rzdu czterdziestu[32] procent[122]. To[9] w[66] latach tysic dziewiset pidziesit osiem  tysic dziewiset szedziesit jeden (EWG[=] zacza dziaa pierwszego[221] stycznia tysic dziewiset pidziesitego[221] smego[221] roku[121] przyrost[111]) ten[211] spad do[62] trzydziestu[32] dwch[32] procent[122]. 
1508~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom IX~KiW~1965~142~7
Widzimy wic, e zasadnicz[241] rol odgrywa rynek[111] konsumpcyjny[211]. Od[62] siy[121] nabywczej[221] spoeczestwa[121] zaley te przede[+] wszystkim rozwj[111] produkcji[121] i caa koniunktura, we[66] wszystkich[262] rozwinitych[262] krajach Europy[/][121] zachodniej[221] nastpi po[66] wojnie[161] powany[211] wzrost[111] konsumpcji[121], ktry[211] mg si dokona[501] tylko w[66] warunkach wzrostu pac i dochodw. 
1509~Sulewski W.~Pod bokiem generalnego gubernatora~KiW~1965~50~8
Wpywy[112] Polski[/][121] Ludowej[/][221], ktra w[66] samym[261] tylko Krakowie[/] skupia ponad[8] dwustu[34] inteligentw[122] i robotnikw[122]  liczb jak[9] na[64] pierwszy[241] okres[141] konspiracji[121] zupenie spor[241]  obejmuj tam[8] Tajn[241] Organizacj Nauczycielsk[241]. Kkowy[211] etap[111] pracy[121] podziemnej[221] ju nie wystarcza. Trzeba byo pomyle o[66] stworzeniu[161] w[66] kraju[161] marksistowskiej[221] partii[121] robotniczej[221]. 
1510~Sulewski W.~Pod bokiem generalnego gubernatora~KiW~1965~129~1
Na[66] Pomorskiej[/][221] znalaz[501] si take w[66] pierwszych[262] dniach stycznia tysic dziewiset czterdziestego[221] czwartego[221] roku[121] sekretarz OK[=] Podhale[/] Stanisaw[/] Niemiec[/]. aden[211] z[62] nich[42] nie doczeka wyzwolenia[121]. Grudniowe[212] aresztowania[112] wstrzsny parti i Gwardi[/] Ludow[/][251] w[66] poudniowej[261] Polsce[/][161]. Rewolucyjny[211] ruch[111] wyzwoleczy[211] straci ludzi[142], ktrzy od[62] samego[221] pocztku[121] stali[5] na[66] jego[42] czele. Zerwana zostaa[57] czno[111] z[65] central. Natenie[111] walki[121] osabo. 
1511~anowski J.~Szlakiem siedmiu cudw staroytnoci~KiW~1964~204~10od dou
Zadaniem naszym[251] byo w[64] sposb[141] przystpny[241] przedstawi aktualny[241] stan[141] naszej[221] wiedzy[121] o[66] tych[262] synnych[262] zabytkach, o[66] ich[42] wygldzie i znaczeniu[161]  niegdy i obecnie. Nie chcielimy ich[42] traktowa tylko jako[62] jakich[222] ogromnych[222] eksponatw z[62] gigantycznej[221] gabloty[121] historii[121]. Chcielimy, aby[9] oyy, chcielimy je[44] pokaza tak, jak[9] widzieli je[44] ich[42] twrcy[112], i ci[212], co[9] je[44] przez[64] wieki[142] cae[242] nienaruszone[242] ogldali i z[62] nich[42] korzystali. 
1512~anowski J.~Szlakiem siedmiu cudw staroytnoci~KiW~1964~60~14
Byaby to[41] wic witynia Pierwszego[221] z[62] Zachodnich[222], bstwa[121] cmentarzy[122]. Ale znw wymienienie[111] w[66] wityni[161] zmarego[221] wadcy[121] jako[62] ukochanego[221] przez[64] boginie[142] Bastet[/] i Hathor[/], przy[66] czym[46] ta druga[211] wystpuje w[66] roli[11] krlewskiej[221] matki[121], komplikuje nasze[242] interpretacje[142] przez[64] typowe[242] dla[62] egipskich[222] wierze zmieszanie[141] przernych[222] obok[62] siebie[42] wystpujcych[222] rozbienych[222] poj religijnych[222], narastajcych[222] w[66] cigu[161] wiekw. 
1513~Karpiski A.~Dwudziestolecie 1944-1964 w rozwoju gospodarczym Polski i wiata~KiW~1964~149~7
Tak[241] baz stworzylimy w[66] wyniku[161] wysikw minionego[221] dwudziestolecia[121] chodzi o[64] to[44], aby[9] j obecnie lepiej, bardziej umiejtniej wykorzysta. Kady[211] z[62] nas[42] na[66] swoim[261] odcinku[161] pracy[121] moe[5] wnie wkad[141] w[64] wykonanie[141] tego[221] zadania[121], od[62] ktrego[221] pomylnej[221] realizacji[121] zaley przyszy[211] rozwj[111] gospodarczy[211] Polski[/][121]. 
1514~Karpiski A.~Dwudziestolecie 1944-1964 w rozwoju gospodarczym Polski i wiata~KiW~1964~39~22
Dobra[112] te[212] wytwarzane[212] s[57] gwnie w[66] przemyle maszynowym[261], co[41] rozszerzyo jego[42] rynki[142] zbytu na[64] skal znacznie wiksz[241] ni[9] w[66] tradycyjnych[262] przemysach produkujcych[262] dobra[142] konsumpcyjne[242], jak[9] przemys[111] spoywczy[211] i lekki[211], w[66] ktrych[262] obserwowano w[66] tym[261] okresie raczej stabilizacj popytu w[66] krajach najwyej rozwinitych[262]. 
1515~Drohojowski J.~Religie i wierzenia w yciu Ameryki aciskiej~KiW~1964~18~7
Styczno[111] z[65] plastykami, pisarzami, kompozytorami a nade[64] wszystko[44] z[65] ludmi zwyczajnymi tak dziaa[5] na[64] wyobrani, e zza[62] kadego[221] otarza zdaje[501] si wyania[501] boek[111], a tam[8] gdzie kwitnie rwnolegy[211] indianizmowi[131] afrykanizm[111], kamienne[212] lub drewniane[212] posgi[112] witych[122] w[66] istocie[161] uosabiaj dahomejskie[242] duchy[142]. 
1516~Drohojowski J.~Religie i wierzenia w yciu Ameryki aciskiej~KiW~1964~73~9
Autor, Mariano[/] Auzela[/][111], lekarz z[62] zawodu, dowdca grupy[121] rewolucyjnej[221] obra za[64] swego[241] bohatera[141] Indianina[141] na[66] tle walk partyzantw[122]. W[66] Meksyku[/][161] ksiki[112] nie s dostpne[212] dla[62] wszystkich[222], ale do[62] kadego[221] trafia myl[111] twrcw[122] malowida[121] ciennego[221], wykonywanego[221] czsto na[66] zewntrznym[261] murze[161] budynku[121], fresk[111] przedstawia ludzi[142] zwykych[242], uciskanych[242] przez[64] obszarnikw[142] i kler[141], Indian[142] walczcych[242] o[64] ziemi, wolno[141] i spraw. 
1517~Zajczkowski A.~Pierwotne religie Czarnej Afryki~KiW~1965~106~1
Tajne[212] zwizki[112] powicone[212] kultowi[131] rnych[222] bstw uprawiaj niekiedy czarn[241] magi, zoliwe[242] czary[142], ktre[212] maj szkodzi ludziom. Tajne[212] zwizki[112] powicone[212] kultowi[131] przodkw[122] s gwnym[251] czynnikiem spoecznym[251] zwalczajcym[251] czarn[241] magi, jako[64] szkodliw[241] dla[62] ycia[121] spoecznego[221] plemienia. Wprawdzie i te[212] dodatnie[212] spoecznie zwizki[112] gdzie[+] niegdzie wyrodniay[5], jak[9] na[64] przykad[141] Ndako[+] gboja[/] w[66] plemieniu[161] Nupe[/] w[66] pnocnej[261] Ngerii[/][161], ktry[211] ju za[62] czasw kolonialnych[222] nakada na[64] ludno[141] bardzo powany[241] haracz[141] [#] 
1518~Zajczkowski A.~Pierwotne religie Czarnej Afryki~KiW~1965~196~8
Teoria ta, rozsiana po[66] mitach religijnych[262], wyraana licznymi religijnymi symbolami, jest ogln[251] teori wszystkiego[42], co[41]  zdaniem Afrykanina[121] pierwotnego[221]  istnieje i jako[61] teoria oglna peni[5] funkcj naukowej[221]. W[66] oparciu[161] o[64] t naukow[241] teori pierwotni Afrykanie[112] wypracowali technik oddziaywania[121] na[64] przyrod, mianowicie magi. Magi, czyli, mwic po[+] europejsku sztuk posugiwania[+] si[121] rodkami nadnaturalnymi dla[62] uzyskania[121] zamierzonego[221] i realnego[221] celu[121]. 
1519~zbiorowa~Tak pracuje Sejm~KiW~1965~52~4
Aby[9] stworzy warunki[142] realizacji[121] tej[221] polityki[121], Sejm[111] drugiej[221] kadencji[121] uchwali szereg[141] ustaw[122] majcych[222] na[66] celu[161] pogbienie[141] poczucia[121] stabilizacji[121] wrd[62] chopw[122]. Do[62] tej[221] kategorii[121] ustaw[122] zaliczy trzeba midzy[+] innymi: ustaw z[62] trzynastego[221] lipca tysic dziewiset pidziesitego[221] sidmego[221] roku[121] o[66] obrocie nieruchomociami rolnymi, ktra zniosa istniejce[242] poprzednio ograniczenia[142] w[66] dziedzinie[161] obrotu ziemi; [&] 
1520~zbiorowa~Tak pracuje Sejm~KiW~1965~141~5
Stosownie do[62] rodzaju[121] i zasigu[121] problemw, jakie[242] rozwaa komisja sejmowa, centrala zwizkw zawodowych[222] deleguje na[64] posiedzenie[141] komisji[121] przedstawicieli[142] rnych[222] zainteresowanych[222] swoich[222] komisji[122], sub i zespow. Oto kilka[31] przykadw. Drugiego[221] czerwca tysic dziewiset szedziesitego[221] czwartego[221] roku[121] przy[66] czynnym[261] udziale CRZZ[=] odbya[501] si w[66] Komisji[161] Wymiaru Sprawiedliwoci[121] dyskusja nad[65] zagadnieniami sdownictwa[121] spoecznego[221]. 
1521~Maruszewski M., Reykowski J., Tomaszewski T.~Psychologia jako nauka o czowieku~KiW~1966~86~6
W[66] analizowanym[261] przykadzie dla[62] wyraniejszego[221] zilustrowania[121] tego[42], o[64] co[44] chodzi, wybrany[211] zosta[57] przypadek[111] do skrajny[211]. Ale w[66] yciu[161] kadego[221] z[62] nas[42] co[64] dzie[141] zdarzaj[501] si sytuacje[112] poniekd podobne[212], cho na[64] mniejsz[241] skal. Wszystko[41], co[41] dzieje[501] si wok[62] nas[42], wszystko[41], co[44] syszymy i widzimy, wszystko[41], co[41] dzieje[501] si z[65] nami, z[65] naszymi bliskimi[152] i znajomymi[152], z[65] tym[45], co[41] do[62] nas[42] naley, z[65] czym[45] jestemy[57] zwizani, jest[57] odniesione[211] do[62] naszych[222] nastawie; [&] 
1522~Maruszewski M., Reykowski J., Tomaszewski T.~Psychologia jako nauka o czowieku~KiW~1966~230~11
Kolejne[212] operacje[112], ktre[212] pocztkowo nie s[57] rozpoczynane[212], dopki operacja poprzednia nie zostanie[57] zakoczona, zaczynaj by[57] przygotowywane[212] wczeniej, ju w[66] trakcie wykonywania[11] operacji[121] poprzedzajcej[221]. Czowiek wykonuje jedn[241] operacj, a ju myli[5] o[66] nastpnej[261], jak[9] niewidomy[111], ktry[211] odczytuje litery[142] lew[251] rk, ale praw[251] ju wybiega naprzd. 
1523~Podhorecki L.~Stefan Czarniecki~KiW~1966~31~13
Ale mimo[62] kilku[32] drobnych[222] poraek wyprawa Kazanowskiego[/][121] spenia swoje[241] zadanie[141]. Uniemoliwia koncentracj wojsk rosyjskich[222] na[64] odsiecz[141] Szeinowi[/][131], spldrowaa wielkie[242] poacie[142] Rosji[/][121], zasiaa panik tak wielk[241], e uciekinierzy przybywszy do[62] Moskwy[/][121], zaczli gono da pokoju[121]. Pozbawiony[211] pomocy[121] Szein[/][111] dwudziestego[221] pitego[221] lutego[121] tysic szeset trzydziestego[221] czwartego[221] roku[121] podpisa kapitulacj. 
1524~Podhorecki L.~Stefan Czarniecki~KiW~1966~120~7
I tym[251] razem[151] kasztelan nie sprosta krlowi[131], szybko te wycofa[501] si w[64] lasy[142], cigany[211] przez[64] rajtarw[142] a do[62] pnej[221] nocy[121]. Korzystajc z[62] zamieszania[121], znaczna cz[111] kwarcianych[122] wymkna[501] si ze[62] szwedzkiego[221] obozu do[62] lasw i tu przyczya[501] si do[62] Czarnieckiego[/][121]. Wojna szarpana, po[+] mistrzowsku prowadzona przez[64] Czarnieckiego[/][141] niosa Szwedom coraz wiksze[242] straty[142]. 
1525~Wodarski Z.~Czym jest pami~PZWS~1967~14~13
Prby[112] okrelenia[121] maksymalnych[222] odstpw czasu charakteryzujcych[222] oglnie poszczeglne[242] gatunki[142] zwierzce[242] nie day zadawalajcych[222] rezultatw. Bardzo istotne[211], a jednoczenie nader trudne[211], jest ujednolicenie[111] warunkw. W[66] badaniach jednego[221] osobnika[121] lub wikszej[221] liczby[121] osobnikw[122] nalecych[222] do[62] tego[221] samego[221] gatunku[121] sprawa sprowadza[501] si do[62] cisego[221] przestrzegania[121] przyjtej[221] procedury[121] eksperymentalnej[221]. 
1526~Bodnar A.~Polska - ZSRR. Wsppraca gospodarcza~KiW~1967~55~7
Powysze[212] zmiany[112] s dla[62] nas[42] korzystne[212], bowiem wywozimy przede[+] wszystkim tkaniny[142] przerobione[242], a wic znacznie drosze[242]. Poza[65] tym[45] eksportowana konfekcja jest[57] produkowana w[66] przewaajcej[261] mierze[161] z[62] syntetykw, a wic surowcw produkowanych[222] w[66] kraju[161]. Powstaje pytanie[111], w[66] jakiej[261] mierze[161] ukad[111] proporcji[122] w[66] naszej[261] wymianie[161] ze[65] Zwizkiem[/] Radzieckim[/][251]  aktualny[211] i przyszy[211] (do[62] tysic dziewiset siedemdziesitego[221] roku[121])  jest korzystny[211] dla[62] naszego[221] partnera[121]? 
1527~Drohojowski J.~Rg obfitoci~KiW~1967~64~4
Bolivar[/][111] natomiast rozpocz dyskusj, jeszcze trwajc[241], o[66] koniecznoci[161] scalenia[121] krajw. Myl[111] ta snuje[501] si w[66] szeregu[161] wypowiedzi[122] Bolivara[/][121], uj j konkretnie w[66] []Licie[161] z[62] Jamajki[121][], ktrego[221] adresatem by[5] narody[112] Ameryki[/][121] aciskiej[/][221]. Zaczyna od[62] sumowania[121] pretensji[122], a wic zarzuca Hiszpanii[/][131] (to[211] samo[41] odnosi[501] si do[62] Portugalii[/][121]), [&] 
1528~Kozakiewicz M.~Niezbadane cieki wychowania~NKs~1964~99~11
Taka maszyna, o[+] wiele bardziej kompletna, ale i skomplikowana, kosztuje jednak majtek[141] i nie jest dostpna ani dla[62] caych[222] szk, ani tym[9] bardziej dla[62] poszczeglnych[222] jednostek. W[66] tym[261] miejscu[161] warto przypomnie dowcip[141] Simona[/][121] Ramo[/][121] ze[62] wzmiankowanej[221] ju ksiki[121] []Teaching[+] Machines[]... [&] 
1529~Kozakiewicz M.~Niezbadane cieki wychowania~NKs~1964~154~27
eby nie byo nieporozumie, powiedzmy, e proces[111] ten[211] zaczyna[501] si (jak[9] ju wspomniaem) jeszcze w[66] sidmym[261] roku[161] ycia[121], kiedy dziecko[111] po[64] raz[141] pierwszy[241] poszo do[62] szkoy[121], ale kulminacj swoj[241] osiga wanie w[66] wieku[161] szesnacie  siedemnacie lat (u[62] dziewczt nieco wczeniej, ale za[64] to[44] mniej burzliwie). Badania[112] psychologw[122] zachodnich[222] wykazuj, e najczciej przedmiotem zatargw i tar midzy[65] starymi[151] i modymi[151] s sprawy[112] drobne[212], [&] 
1530~Adamowicz Z., Fijakowski W., Paczski J.~Telekopia - technika przesyania obrazw~MON~1963~243~14
Jak[9] rwnie dlatego, e nierzadko jeszcze nasze[211] wychowanie[111] polityczne[211] przy[66] prbach realizacji[121] grzeszy stereotypowoci stosowanych[222] metod, szablonowoci rodkw, wulgarn[251] dogmatycznoci uzasadnie i celw. A przecie szablon[111], stereotyp[111] i dogmatyczno[111] nigdzie nie wyrzdzaj szkd tak strasznych[222] i nieodwracalnych[222] jak[9] wanie w[66] dziedzinie[161] wychowania[121]. 
1531~Land S.~Portret Jakuba Jasiskiego~KiW~1964~136~7
Nie wszystkie[212] jednak orodki[112] powstacze[212] litewskie[212] zgosiy akces[141] do[62] Rady[121] Wileskiej[221]. Niektre[212], jak[9] Brze[/][111], czy powiat[111] grodzieski[211], zgosiy[501] si bezporednio do[62] Kociuszki[/][121]. Zachodzia wic obawa rozbicia[121] jednoci[121] narodu. Pod[65] wpywem zarzutw podnoszcych[+] si[222] z[62] rnych[222] stron Rada[111] Litewska owiadczya trzeciego[221] maja, e poddaje[501] si pod[64] wadz Kociuszki[/][121], a nominacj Jasiskiego[/][121] uwaa za[64] tymczasow[241]. 
1532~Drohojowski J.~Indianin prezydentem Meksyku~KiW~1964~81~8
Przerne[212] sprzecznoci[112] wpyway na[64] stanowisko[141] Francji[/][121] Napoleona[/][121] Trzeciego[/][221]. Rewolucja lutowa tysic osiemset czterdziestego[221] smego[221] roku[121], ktra obalia krla[141] Ludwika[/][141] Filipa[/][141], wysuna na[64] plan[141] pierwszy[241] ksicia[141] Ludwika[/][141] Napoleona[/][141], bratanka[141] Napoleona[/][121] Pierwszego[/][221], naprzd jako[64] prezydenta[141], a pniej (tysic osiemset pidziesity[211] drugi[211]) cesarza[141]. Cesarz[111] Francuzw[122] Napoleon[/] Trzeci[/][211], bo taki[241] tytu[141] przybra Ludwik[/] Napoleon[/], entuzjazmowa[501] si w[66] modoci[161] ruchami rewolucyjnymi Wochw[122] i Polakw[122]. 
1533~Grski J.~Ekonomia polityczna~KiW~1964~170~18
W[66] odniesieniu[161] do[62] caego[221] dochodu narodowego[221] orientacyjne[212] szacunki[112] wskazuj, i jego[42] wzrost[111] w[66] ostatnim[261] dziesicioleciu[161] panowania[121] buruazji[121], to[41] znaczy w[66] latach tysic dziewiset dwadziecia dziewi  tysic dziewiset trzydzieci osiem, wynosi w[66] przyblieniu[161] dwanacie[34]  pitnacie[34] procent[122]. Polska[/][111] Ludowa[/][211] w[66] cigu[161] dziesiciu[32] lat (tysic dziewiset pidziesit  tysic dziewiset szedziesit) zwikszya swj[241] dochd[141] narodowy[241] przeszo[8] dwukrotnie, [&] 
1534~Grski J.~Ekonomia polityczna~KiW~1964~314~5
Sprzeczno[111] ta prowadzi do[62] powstania[121] w[66] gospodarce[161] kapitalistycznej[261] szeregu[121] ujemnych[222] zjawisk, o[66] ktrych[262] bdziemy[56] obszernie mwi[51] w[66] dalszym[261] cigu[161] wykadu. Rezultatem akumulacji[121] kapitalistycznej[221] jest niewtpliwie powany[211] wzrost[111] rozmiarw, a nawet i liczby[121] przedsibiorstw (rozwijaj[501] si przecie cae[212] nowe[212], uprzednio nie istniejce[212] gazie[112] wytwarzania[121]). 
1535~Grski J.~Ekonomia polityczna~KiW~1964~403~1
Jest faktem niewtpliwym[251], e w[66] analizowanym[261] okresie, a wic w[66] czasie powstania[121] i rozwoju[121] interwencjonizmu pastwowego[221], pastwowe[212] zakupy[112] dbr i usug w[66] cenach biecych[262] wzrosy[5] piciokrotnie, a ich[42] udzia[111] w[66] produkcji[161] brutto wzrs w[66] tym[261] okresie dwu[+] i[+] pkrotnie. Innym[251] wskanikiem, ktry[241] moemy przytoczy dla[62] przedstawienia[121] wzrostu znaczenia[121] interwencjonizmu pastwowego[221] moe[5] by wskanik[111] wzrostu wydatkw budetowych[222] krajw kapitalistycznych[222]. 
1536~Grski J.~Ekonomia polityczna~KiW~1964~26~6
W[66] warunkach istnienia[121] socjalistycznego[221] typu stosunkw produkcji[121], gdy podstawowe[212] rodki[112] produkcji[121] znajduj[501] si w[66] rkach pastwa[121] i pastwo[111] planowo kieruje caym[251] procesem produkcji[121] i podziau, powstaje zudzenie[111], e nie dziaaj adne[212] prawa[112] ekonomiczne[212], e pastwo[111] kieruje procesem gospodarczym[251] w[64] sposb[141] dowolny[241]. Tak jednak wcale nie jest. 
1537~Jankowski H.~Jednostka, moralno, socjalizm~KiW~1963~56~9
Bardziej subtelnym[251] sposobem prowadzenia[121] tego[221] typu dyskusji[121] jest siganie[111] do[62] argumentw historycznych[222]. Jak to[44] si[41] mwi: my ich[44] inkwizycj, oni nas[44] gilotyn z[62] okresu Wielkiej[221] Rewolucji[121] Francuskiej[221] my ich[44] rozwizoci pciow[251] niektrych[222] papiey[122], oni nas[44] ideaami wolnej[221] mioci[121]; my ich[44] redniowiecznymi biczownikami, oni nas[44]... i tak dalej. Taka argumentacja jest tylko bardziej sublimowan[251] form argumentacji[121] pierwszego[221] typu. 
1538~Stryjewski C.~Hierarchia rzymska~KiW~1963~115~11
Kongres[111] wiedeski[211] w[66] tysic osiemset pitnastym[261] roku[161] przyzna nuncjuszom papieskim[232] tytu[141] dziekana[121] korpusu dyplomatycznego[221] akredytowanego[221] przy[66] rzdach pastw. W[64] myl[141] postanowie Kongresu Wiedeskiego[221] nuncjusze papiescy ciesz[501] si wszystkimi przywilejami przyznanymi innym[232] dyplomatom. Posiadaj zatem przywilej[141] nietykalnoci[121] personalnej[221], [&] 
1539~Stryjewski C.~Hierarchia rzymska~KiW~1963~259~9
Zaczy powstawa pierwsze[212] zrzeszenia[112] wieckich[222] katolikw[12]. Rozpoczynaj one sw[241] dziaalno[141] jeszcze w[64] sposb[141] nie bardzo zorganizowany[241], jako[61] luno z[65] sob zwizane[212] stowarzyszenia[112] katolickie[212], pod[65] hasem obrony[121] i odnowienia[121] religijnego[221]. Ruch[111] ten[211] otrzyma we[66] Woszech[/][162] nazw[141] Akcji[121] Katolickiej[221], za w[66] innych[262] krajach Europy[/][121] nazywa[501] si: Lig Katolick[251] (w[66] Polsce[/][161]), Zjednoczeniem Katolikw[122], Stowarzyszeniem Modziey[121] Katolickiej[221] i tym[232] podobne[212]. 
1540~Warneska M.~Szukam Baltazara Kujawskiego~KiW~1963~16{?}~11
Byo jednak w[66] progimnazjum[161] wocawskim[261] paru[32] nauczycieli[122] zasugujcych[222] w[66] peni[161] na[64] to[241] miano[141]. Naleeli do[62] nich[42]: przyrodnik Matuszewski[/][111] oraz nauczyciel rysunkw i francuskiego[221] z[62] pochodzenia[121] Francuz. Ale ich[42] praca i wysiki[112] nie mogy zmieni systemu. Lekcje[142] zadawano std-dotd z[62] podrcznika. Na[66] arytmetyce[161] rozwizywano zadania[142] przypominajce[242] amigwki[142]. 
1541~Warneska M.~Szukam Baltazara Kujawskiego~KiW~1963~59~9
W[66] razie dostania[+] si[121] w[64] rce[142] wadz czonkowie partii[121] unikaj kar surowszych[222]. Rzd[111] patrze[51] bdzie[56] przez[64] palce[142] na[64] t wp[8] legaln[241] ich[42] walk z[65] kapitalizmem. Niebezpieczne[212] s takie[212] pogldy[112]. Czowiek uczy[501] si na[66] wasnych[262] bdach. Julian[/] wie, e na[66] wolnoci[161] podejmie natychmiast dawn[241] robot. Prowadzi[51] j bdzie[56] teraz jednak inaczej. 
1542~Warneska M.~Szukam Baltazara Kujawskiego~KiW~1963~135~12
Sam[211] zaopatruje przekad[141] powieci[121] w[64] objanienia[142] niezbdne[242] dla[62] niemieckiego[221] czytelnika[121], Ryczka[/] Schapiro[/], bowiem takie[242] sprawy[142] albo pomija, albo plecie jak[9] Piekarski[/] na[66] mkach, bo o[66] historii[161] Polski[/][121] ma jeszcze sabsze[241] pojcie[141] ni[9] o[66] jzyku[161]. A do[62] koca niemal dziaalnoci[121] wydawniczej[221] Marchlewskiego[/][121] ta paniusia z[62] Brodw[/][122], podobnie jak[9] inni tumacze z[62] nieprawdziwego[221] zdarzenia[121], napsua mu wiele[8] krwi[121]. 
1543~Szeliga Z.~Skarby i ludzie~KiW~1964~227~14
Woda, ktra jest przeklestwem jednej[221] czci[121] kombinatu  kopalni[121], tutaj, w[66] drugiej[261] czci[161]  Zakadzie Przerbki[121] Mechanicznej[221] i Zakadach Przerbki[121] Chemicznej[221]  jest obok[62] siarki[121]  drugim[251] podstawowym[251] surowcem, bez[62] ktrego[221] nie mogaby istnie ani flotacja, ani rafinacja, ani przerbka chemiczna. W[66] kadej[261] sekundzie[161] tylko do[62] Zakadu Przerbki[121] Mechanicznej[221] wpywa sze[31] tysicy litrw wody[121]. 
1544~zbiorowa~Sprawy religii i laicyzacji~KiW~1964~8~14
Kosmologia religijna zawiera pogldy[142] na[64] temat[141] pocztku[121] wiata i Ziemi[121], budowy[121] rzeczywistoci[121] oraz koca wiata; kosmologia religijna jest t[251] wanie czci religii[121], ktra przede[+] wszystkim wchodzi w[64] konflikt[141] z[65] danymi[152] nauki[121]. Jeli natomiast chodzi o[64] antropologi religijn[241], czyli religijne[242] pogldy[142] na[64] czowieka[141] i spoeczestwo[141], to[9] usiuje ona odpowiedzie wierzcemu[131] na[64] pytania[142] zwizane[242] z[65] pochodzeniem czowieka[121], jego[42] natur (sens[111] ycia[121]) oraz losami pomiertnymi. 
1545~Krzemie-Ojak S.~Zagadnienia wspczesnej kultury~KiW~1965~38~5
Ale wahania[112] polityczne[212] wikszy[241] wpyw[141] wywieray jednak na[64] dziedzin twrczoci[121] artystycznej[221] i na[64] przejawy[142] aktywnoci[121] kulturalnej[221] rnych[222] rodowisk ni[9] na[64] rytm[141] powstawania[121] materialnej[221] bazy[121] kultury[121]. W[66] tej[261] sferze[161] bowiem w[66] cigu[161] caego[221] minionego[221] dwudziestolecia[121] obserwowa moemy wzgldn[241] cigo[141] i systematyczno[141]. 
1546~Frelek R., Kruczkowski A.~wiat i Polska~KiW~1965~84~10
Jednake wczesny[211] ukad[111] si w[66] wiecie pozwala pastwom imperialistycznym[232] na[64] odrzucenie[141] propozycji[122] radzieckich[222] bez[62] dyskusji[121]. Zmiana ukadu si w[66] wiecie na[64] korzy[141] socjalizmu po[66] drugiej[261] wojnie[161] wiatowej[261] umoliwia w[66] ostatnich[262] latach wysunicie[141] postulatu powszechnego[221] i cakowitego[221] rozbrojenia[121] pod[65] skuteczn[251] kontrol midzynarodow[251] w[66] warunkach realnych[222] szans walki[121] o[64] jego[42] zrealizowanie[141]. 
1547~Mleczko F.W.~O wsi i rolnictwie~KiW~1965~72~23
Przy[66] takiej[261] perspektywie[161] opaca[501] si produkowa masowo i sprzedawa rolnikom indywidualnym[232] te[242] tylko urzdzenia[142], narzdzia[142] i maszyny[142], ktre[212] mog by[57] w[66] drobnym[261] gospodarstwie uywane[212] czsto, stosunkowo szybko si zuywaj[501] (oczywicie dlatego, e s czsto w[66] uyciu[161], a nie dlatego, e s[57] le zrobione[212]) i szybko si opacaj[501] (na[64] przykad[141] parniki[112] polowe[212] i temu[43] podobne[212]). 
1548~Mleczko F.W.~O wsi i rolnictwie~KiW~1965~133~17
Sytuacja ta odbijaa[501] si szczeglnie niekorzystnie na[66] tych[262] PGR[=], ktre[212] cierpiay na[64] brak[141] siy[121] roboczej[221]. Gospodarstwa[112] te[212] bowiem zostay[57] w[64] ten[241] sposb[141] skazane[212] na[64] gorsze[242] plony[142] przy[66] wikszych[262] nakadach na[66] poodogowej[261] ziemi[161]. Ponadto byy[57] one zmuszone[212] przyjmowa do[62] pracy[121] kadego[221] chtnego[221]; zwaywszy, i by to[41] okres[111] szybkiego[221] wzrostu zatrudnienia[121] w[66] rozwijajcym[+] si[261] przemyle, [&] 
1549~Kosman M.~Na tropach bohaterw Trylogii~KiW~1966~51~12
Poznajc perypetie[142] Jana[/][121] Skrzetuskiego[/][121] wysanego[221] na[64] Sicz[/][141], w[66] pierwszej[261] chwili[161] nie mylimy o[66] waciwym[261] celu[161] jego[42] podry[121]: przecie zniosy[211] i szlachetny[211] rycerz bez[62] wahania[121] zgodzi[501] si by nie posem, ale szpiegiem. Taki[211] bowiem by faktyczny[211] cel[111] wyjazdu. Na[66] Siczy[/][161], wzity[211] do[62] niewoli[121], mia ju zgin z[62] rk dzikich[222] i rozpasanych[222] Zaporocw[122], kiedy Chmielnicki[/][111] pozna w[66] nim[46] swego[241] wybawc. 
1550~Kosman M.~Na tropach bohaterw Trylogii~KiW~1966~195~3
Przez[64] pi[34] lat przebywa w[66] szkoach protestanckich[262] w[66] Kiejdanach[/] i w[66] Wilnie[/][161], w[66] wieku[161] lat pitnastu[32] towarzyszy hetmanowi[131] Krzysztofowi[/] na[66] wyprawie[161] wojennej[261], po[66] czym[46] zosta[57] usamodzielniony[211] pod[65] wzgldem prawnym[251] i natychmiast obrany[11] posem na[64] sejm[141] walny[241]. Nie byo to[41] jego[42] pierwsze[211] wystpienie[111] na[66] forum[161] pastwowym[261], poniewa ju przed[65] czterema laty stryj poleci mu wygosi uoon[241] przez[64] jakiego[241] prawnika[141] mow do[62] krla[121] na[66] sejmie, [&] 
1551~Skadankowa M.~Zoroaster i magowie~KiW~1963~178~11
Przez[64] wieki[142] cae[242] torturowanie[111] ludzi[122] byo uwaane[211] za[64] rzecz[141] naturaln[241]. Traktowanie[111] zwierzt dotd bywa straszliwe[211], nie dlatego, by[9] ktokolwiek przypuszcza, e zwierz[111] nie czuje. Wrcz przeciwnie, wanie zadawanie[111] blu[121] sprawia ludziom przyjemno[141]. Tymczasem ju mazdeizm[111] kwalifikowa takie[242] skonnoci[142] jako[64] demona[141], ktry[211] niszczy dusze[142]. 
1552~Voise W.~Myliciele i praktycy~KiW~1963~123~14
Stwierdza on, e dla[62] Demokryta[/][121] barwa nie istnieje jako[61] obiektywna rzeczywisto[111] i e takie[211] lub inne[211] zabarwienie[111] przedmiotu zalene[211] jest od[62] ukadw atomw w[66] danym[261] przedmiocie. Podobnie i nastpca Arystotelesa[/][121], Teofrast[/][111], w[64] taki[241] sposb[141] rozumia nauk Demokryta[/][121] o[66] poznaniu[161]. Obaj jednak dopatrywali[501] si w[66] niej[46] nieprzezwycionych[222] trudnoci[122]. 
1553~Voise W.~Myliciele i praktycy~KiW~1963~68~17
Omylili[501] si jednak, a ta orientacja polityczna staa[501] si przyczyn ich[42] klski[121]: w[66] roku[161] piset dziesitym[261] przed[65] nasz[251] er wygnano ich[44] z[62] Krotony[/][121]. Oprcz[62] idei[122] etycznych[222] i religijnych[222] rozwinli te pitagorejczycy szereg[141] zada naukowych[222], byli[5] bowiem przekonani, e nauka jest jednym[251] ze[62] rodkw, przy[66] pomocy[161] ktrych[22] czowiek moe[5] si doskonali[501]. 
1554~Zajczkowski A.~Aszanti - kraj Zotego Tronu~KiW~1963~157~20
To[41] z[62] kolei[121] wynika z[62] faktu, e inteligencji[121] jest cigle jeszcze za[+] mao, e zarobki[112] jej[42] s, porwnawczo biorc, bardzo due[212] i e w[66] walce[161] z[65] kolonializmem buruazja i inteligencja tworz jeden[241] front[141], konflikty[112] klasowe[212] midzy[65] buruazj a inteligencj dopiero przyjd. Pod[65] jednym[251] wzgldem niewtpliwie inteligencja i buruazja dadz[501] si uj razem[8], mianowicie pod[65] wzgldem wyksztacenia[121]. 
1555~Kotaski W.~Zarys dziejw religii w Japonii~KiW~1963~14~2
Niektre[242] spord[62] nich[42] z[65] du[251] doz prawdopodobiestwa[121] mona uwaa za[64] przedmioty[142] kultowe[22], co[41] pozwoli nam do[62] pewnego[221] stopnia zrozumie, jakie[212] wierzenia[112] w[66] wczesnym[261] spoeczestwie byy[5] popularne[212]. Oczywicie wnioski[112] musz by ostrone[212], tak aby[9] nie wykroczyy poza[64] dostpny[241] badaniu[131] materia[141]. Typ[111] wierze wczesnych[222] wiza[501] si niewtpliwie cile z[65] oglnymi warunkami wczesnego[221] bytowania[121] czowieka[121] na[66] archipelagu[161], [&] 
1556~Kotaski W.~Zarys dziejw religii w Japonii~KiW~1963~102~8
W[66] zwizku[161] ze[65] zmianami w[66] strukturze[161] spoecznej[261] zaczy si te inaczej ksztatowa[501] pojcia[112] sintoistyczne[212]. Jedne[212] bstwa[112] wysuwaj[501] si na[64] przd[141], inne[212] usuwaj[501] si w[64] cie[141]. Najbardziej chyba charakterystycznym[251] bdzie pewno zblaknicie[111] kultu zaoycielki[121] rodu cesarskiego[221] Amaterasu[/][121] i jej[42] potomstwa[121]. 
1557~Kozakiewicz M.~O tolerancji i swobodzie sumienia~KiW~1963~15~5
Podczas[+] gdy na[66] poudniu[161] USA[=] rednia[111] zarobkw biaego[221] robotnika[121] w[66] roku[161] tysic dziewiset pidziesitym[261] smym[261] wynosia cztery[34] i p tysica dolarw rocznie, to[9] rednia[111] zarobkw robotnika[121] murzyna[121] w[66] tym[261] samym[261] czasie, wedug[62] rde amerykaskich[222], wynosia dwa[34] i sze[34] dziesitych[122] tysica dolarw rocznie. 
1558~Kozakiewicz M.~O tolerancji i swobodzie sumienia~KiW~1963~81~23
Poniewa jednak zarwno wysze[211], jak[9] i nisze[211] duchowiestwo[111]  to[41] obywatele Pastwa[121] Ludowego[221], marksici daj od[62] nich[42] lojalnoci[121] wobec[62] pastwa[121], respektowania[121] jego[42] praw[122] i zarzdze, jak[9] te w[64] miar pozytywnego[221] wkadu w[64] prac caego[221] narodu nad[65] przebudow socjalistycznej[221] Polski[/][121]. A z[65] tym[45], niestety, bywa rnie. 
1559~Koberdowa I.~Pierwsza Midzynarodwka i Lewica Wielkiej Emigracji~KiW~1964~13~1
Na[64] wakujce[241] miejsce[141] w[66] Centralizacji[161] Towarzystwa[121] Demokratycznego[221] Polskiego[221] wybrany[211] zosta[57] w[66] kocu[161] tysic osiemset pidziesitego[221] pierwszego[221] roku[121] Antoni[/] abicki[/], przewodniczcy[111] Komitetu Emigrantw[122] przybyych[222] z[62] Turcji[/][121]. W[66] samym[261] Towarzystwie Demokratycznym[261] Polskim[261] panowaa wwczas dua rozmaito[111] pogldw, wynikajca z[62] dezorientacji[121] politycznej[221] spowodowanej[221] wypadkami Wiosny[121] Ludw[122]. Wielu[32] dawnych[222] jego[42] dziaaczy[122] stao niezomnie przy[66] programie Towarzystwa[121] uchwalonym[261] jeszcze w[66] tysic osiemset trzydziestym[261] szstym[261], [&] 
1560~Berna F., Mikulska-Berna J.~Przednia stra Hitlera~KiW~1964~102~21
Bya[5] to[41] cakiem wyrana zapowied[111] tego[42], co[41] nieodwoalnie miao nastpi ju zaledwie za[64] kilka[34] dni[122]. Hitlerowi[/] potrzebna bya[5] jednak jeszcze jedna, tym[251] razem[151] zakrojona na[64] najwysz[241] skal prowokacja, ktra ukoronowa miaa ca[241] dotychczasow[241] akcj hitlerowskiej[221] pitej[221] kolumny[121] w[66] tej[261] dziedzinie[161]. 
1561~Berna F., Mikulska-Berna J.~Przednia stra Hitlera~KiW~1964~191~8
Fakt[111] ten[211] wpyn w[66] znacznej[261] mierze[161] na[64] wzrost[141] nastrojw nerwowoci[121] w[66] koach rzdowych[262], skaniajc je[44] do[62] szybszego[221] ni[9] to[44] planowano poprzednio opuszczenia[121] stolicy[121]. Podobny[211] desant[111] powietrzny[211] wyldowa rwnie w[66] Biaowiey[/][161] w[+] pobliu magazynw amunicji[121] koo[62] Hajnwki[/][121]. Desant[111] ten[211] zosta[57] jednak rozbity[211] przez[64] silne[242] patrole[142] wojska[121]. 
1562~Cackowski Z.~Gwne zagadnienia i kierunki filozofii~KiW~1966~96~31
Materializm[111] mechanistyczny[211]. T niejednolito[141] teorii[11] materialistw[122] naiwnych[222] stopniowo zaczynaj przezwycia ci[212] filozofowie, ktrzy nie szukaj pierwszej[221] zasady[121] w[66] postaci[161] jakiego[221] jednego[221] rodzaju[121] materii[121] dostpnej[221] obserwacji[131] zmysowej[231], ale przyjmuj istnienie[141] u[62] podstaw[122] wszystkich[222] zmysowo dostpnych[222] zjawisk jakiego[221] tworzywa[121] wsplnego[221], ktre[211] nie musi w[66] tym[261] nowym[261] ujciu[161] istnie jako[61] odrbna posta[111] materii[121] i nie musi by zmysom bezporednio dostpna, [&] 
1563~Cackowski Z.~Gwne zagadnienia i kierunki filozofii~KiW~1966~154~35
Na[66] gruncie absolutystycznego[221] traktowania[121] przestrzeni[121] i czasu szczeglna zasada wzgldnoci[121] prowadzi do[62] wniosku[121], e na[64] przykad[141] promie[111] wietlny[211], poruszajcy[+] si[211] w[66] jednym[261] ukadzie[161] z[65] prdkoci [~] w[66] ukadzie[161] innym[261]  inercjalnym[261] wzgldem[62] pierwszego[221]  miaby si porusza[501] z[65] prdkoci inn[251], zalen[251] od[62] kierunku[121] promienia. Promie[111] wietlny[211] rozchodzcy[+] si[211] w[66] kierunku[161] ruchu[121] obrotowego[221] Ziemi[121] miaby si porusza[501] wolniej, [&] 
1564~Cackowski Z.~Gwne zagadnienia i kierunki filozofii~KiW~1966~324~7
Wszystkie[212] bowiem komrki[112] nerwowe[212] stanowi w[66] istocie[161] rzeczy[121] ogniwa[142] elektryczne[242]. Rwnowaga tych[222] ogniw elektrycznych[222] zdana jest[57] na[64] ask i nieask najrnorodniejszych[222] oddziaywa zewntrznych[222]. Moe[5] je[44] naruszy wizka wiata[121], mog to[44] uczyni drgania[112] powietrza[121] czy inne[212] oddziaywania[112] mechaniczne[212]. To[211] naruszenie[111] rwnowagi[121] wystpuje jednak pod[65] warunkiem, e impuls[111] zewntrzny[211] jest dostatecznie duy[211], e przekracza on prg[141] wraliwoci[121] dla[62] danej[221] komrki[121]. 
1565~Cackowski Z.~Gwne zagadnienia i kierunki filozofii~KiW~1966~351~5
Konceptualici natomiast odpowiadaj negatywnie na[64] pytanie[141], czy tym[232] pojciom odpowiada jaka rzeczywisto[141] obiektywna. Odrzucaj tez o[66] obiektywnym[261] i niezalenym[261] od[62] pojedynczych[222] przedmiotw istnieniu[161] powszechnikw, jak[9] to[44] gosi platonizm[111], ale odrzucaj te tez, e przedmiotem poj oglnych[222] jest jaka rzeczywisto[111] tkwica w[66] przedmiotach jednostkowych[262] i wyraajca ich[42] wsplne[242] cechy[142]. 
1566~Libera Z.~Maria Dbrowska~PZWS~1963~34~6
Przemiany[112] jakie[212] w[66] dziejach bohaterw[122] zachodz, dotycz zarwno warunkw ekonomicznych[222] i spoecznych[222], jak[9] te wiadomoci[121] ideowej[221]. Losy[112] generacji[121] ziemiaskiej[221] po[66] powstaniu[161] styczniowym[261] ukazane[212] w[66] historii[161] Niechcicw[/][122] i Ostrzeskich[/][122], mog uchodzi niejako za[64] zjawisko[141] typowe[241], przy[66] czym[46] znamienne[11] dla[62] Dbrowskiej[/][121] jest to[41], e stworzya ona obraz[141] bogaty[241], zrnicowany[241], nie mieszczcy[+] si[241] w[66] ramach jakiegokolwiek[221] schematu. 
1567~Lipiski J.~Ludowe Wojsko Polskie~KiW~1965~145~24
Oficerska Szkoa Wojsk Pancernych[222] imienia [~] Czarnieckiego[/][121] w[66] Poznaniu[/]  umoliwia opanowanie[141] przedmiotw oglnowojskowych[222], spoeczno-politycznych[222] oraz techniczno-specjalistycznych[222] (midzy[+] innymi podstawy[142] elektrotechniki[121], technologii[121] metali[122], mechaniki[121] technicznej[221], obrbki[121] metali[122], wytrzymaoci[121] metali[121], rysunek[141] techniczny[241]), zapoznaje z[65] budow i uczy obsugi[121] precyzyjnych[222] nowoczesnych[22] urzdze wozw bojowych[222], dowodzenia[121] i wykorzystywania[121] pododdziaw czogw na[66] wspczesnym[261] polu[161] walki[121]. 
1568~Gdaski M.~Arabski Wschd~KiW~1963~96~15
Szyizm[111] jest zreszt religi pastwow[251] w[66] ssiednim[261] Iranie[/]. Wyznawcy[112] kierunku[121] szyickiego[221] w[66] Iraku[/][161] i Iranie[/] zwani s[57] imamitami lub dwunastnikami. Wierz oni bowiem, e linia imamw[122] urywa[501] si w[66] dziewitym[261] wieku[161] na[66] dwunastym[261] z[62] rzdu imamie[161] imieniem Muhamed[+] al[+] Mahdi[/], e Muhamed[/] zgin w[66] tajemniczych[262], mistycznych[262] okolicznociach i e przyjdzie ponownie jako[61] mahdi[111]  mesjasz aby[9] ustanowi zoty[241] wiek[141]. 
1569~Gdaski M.~Arabski Wschd~KiW~1963~140~24
Jej[42] sabo[111] ujawnia[501] si zwaszcza po[66] klsce[161] Napoleona[/][121] Trzeciego[/][221] pod[65] Sedanem[/], kiedy gwn[241] uwag musiaa skierowa na[64] bezpieczestwo[141] swej[221] granicy[121] wschodniej[221] z[65] Niemcami[/]. Ale w[66] latach osiemdziesitych[262] i dziewidziesitych[262] Francja[/] na[+] nowo podja prby[142] rozszerzenia[121] swych[222] posiadoci[122] kolonialnych[222]. W[66] owym[261] okresie Anglicy win za[64] nastroje[142] nacjonalistyczne[242] w[66] Egipcie[/] usiowali zrzuci na[64] Francj[/]. 
1570~Gdaski M.~Arabski Wschd~KiW~1963~180~13
W[66] nocie[161] z[62] dwudziestego[221] pierwszego[221] marca tysic dziewiset dwudziestego[221] pierwszego[221] roku[121] lord Curzon[/] zwrci uwag na[64] amerykask[241] niekonsekwencj w[66] odniesieniu[161] do[62] polityki[121] otwartych[222] drzwi[122] w[66] Ameryce[/][161] rodkowej[/][261], w[66] rejonie Morza[/][121] Karaibskiego[/][221] i na[66] Filipinach[/]. Amerykanie jednak nie ustpowali. 
1571~Gdaski M.~Arabski Wschd~KiW~1963~308~30
W[66] tych[262] warunkach, wymagajcych[262] zespolenia[121] si i solidarnego[221] wystpienia[121] wiata arabskiego[221], myl[111] o[66] zacienieniu[161] wizw czcych[222] ten[241] wiat[141] dojrzaa[5] do[62] praktycznej[221] realizacji[121]. Wymogom politycznym[232] odpowiadao zblienie[111] ekonomiczne[211], do[62] ktrego[221] powanie przyczynia[501] si dziaalno[111] Orodka Zaopatrzenia[121] rodkowego[/][221] Wschodu[/]. 
1572~Gdaski M.~Arabski Wschd~KiW~1963~514~11
Pakt[111] Bagdadzki[211] sta[501] si raczej uosobieniem saboci[121] ni[9] siy[121]. Spotka[501] si nie tylko ze[65] zdecydowanym[251] sprzeciwem wszystkich[222] pastw pooonych[222] na[66] jego[42] granicach  krajw arabskich[222], Indii[/][121], Afganistanu[/] i ZSRR[=]  ale i z[65] oporem oddolnym[251] wrd[62] samych[222] pastw czonkowskich[222] w[66] Azji[/][161]. 
1573~Hirszowicz .~Trzecia Rzesza i Arabski Wschd~KiW~1963~217~14
Irakijczycy wycofali na[64] pnoc[141] lokomotywy[142] i statki[142] rzeczne[242], niszczyli tory[142] kolejowe[242] i czno[141] telegraficzn[241]. W[66] zwizku[161] z[65] tymi wydarzeniami Raszid[+] Ali[/] przekaza posowi woskiemu w[66] Bagdadzie[/] komunikat[141] dla[62] mocarstw Osi[/]. Rzd[111] iracki[211]  gosi komunikat[111]  liczc na[64] pomoc[141] mocarstw Osi[/] i polegajc na[66] ich[42] obietnicach, zaj zdecydowane[241] stanowisko[141] wobec[62] postulatw brytyjskich[222]. 
1574~Hirszowicz .~Trzecia Rzesza i Arabski Wschd~KiW~1963~350~31
W[66] tym[261] wypadku[161] jednak interweniowali Wosi, ktrzy zadali tych[222] jecw[122] dla[62] siebie[42] w zamian za[64] jecw[142] indyjskich[242]. Sztab[111] [~] by[57] zmuszony[211] przerwa werbunek[141] wrd[62] jecw[122]. Z[62] kolei[121] kilku[32] oficerw[122] irackich[222] przebywajcych[222] we[66] Woszech[/] wyjechao stamtd ukradkiem do[62] Niemiec[/][122]. Na[64] woskie[242] interwencje[142] w[66] sprawie[161] DAL[=] niemieckie[212] koa[112] wojskowe[212] za[65] zgod Ribbentropa[/][121] odpowiedziay, e jest to[41] jednostka niemiecko-arabska. 
1575~Hirszowicz .~Trzecia Rzesza i Arabski Wschd~KiW~1963~430~3
Wosi proponowali, by[9] owiadczenie[111] zawierao obietnic, e mocarstwa[112] Osi[/][121] odrzuc wszelkie[241] rozwizanie[141] sprawy[121] palestyskiej[221], ktre[212] byoby sprzeczne[212] z[65] aspiracjami i interesami narodu arabskiego[221]; o[66] likwidacji[161] ydowskiej[221] siedziby[121] narodowej[221] tym[251] razem[151] nie wspominali. Niemcy[112] jednak uwaali, e okres[111] klsk nie jest odpowiedni[211] do[62] publikowania[121] deklaracji[121], i chcieli ca[241] spraw odoy na[64] czas[141] nieokrelony[241]. 
1576~Dziekoska G.~Kara~KiW~1963~52~12
Dla[62] ludw[122] pierwotnych[222]  i nie tylko pierwotnych[222]  bstwo[111] to[41] dzika[211], ywioowa moc[111], budzca przeraenie[141], siejca nade[64] wszystko[44] postrach[44] i groz przez[64] dugie[242] lata[142], d pki nowsze[212] cywilizacji[112] nie odkryj w[66] nim[46] nieprzebranej[221] mioci[121] i miosierdzia[121]. Obraza bstwa[121] wywouje gromy[142] godzce[242] nie tylko w[64] obraziciela[141], ale we[64] wszystko[44], co[41] trafi[501] si obok[8] lub po[66] drodze[161] 
1577~Dziekoska G.~Kara~KiW~1963~141~24
Historia kar cielesnych[222], ktrych[222] ju pono Europa[/] nie zna, uczy o[66] tkwicym[261] w[66] naturze[161] ludzkiej[261] potencjale okruciestwa[121], ktre[211], obudzone[211] kataklizmami dziejowymi, stwarzajc krematoria[142] i obozy[142] mierci[121], cofa kultur ludzk[241] o[64] wiele[34] wiekw. Jakkolwiek typ[111] wojennych[222] represji[122], oparty[211] na[66] bezprawiu[161] i rzdach, a raczej dzach chwilowego[221] zwycizcy[121], wykracza poza[64] ramy[142] pracy[121] traktujcej[221] o[66] normalnych[262] systemach sdowego[221] karania[121]  nie[+] sposb[8] uwolni[501] si od[62] skojarzenia[121] z[65] tak blisk[251] nam historycznie przeszoci. 
1578~Holzer J.~Od Wilhelma do Hitlera~KiW~1963~127~1
Ta ostatnia partia przeya jeszcze w[66] tysic dziewiset dwudziestym[261] smym[261] roku[161] istotn[241] zmian kierunku[121] politycznego[221]. Spowodowaa j klska wyborcza, ktr[241] przypisano udziaowi[131] w[66] rzdzie i tym[251] samym[45] uznaniu[131] przynajmniej do[62] pewnego[221] stopnia, istniejcego[221] w[66] republice[161] weimarskiej[261] stanu rzeczy[122]. W[66] padzierniku tysic dziewiset dwudziestym[261] smym[261] roku[161] nowym[251] przewodniczcym[151] Niemieckiej[221] Narodowej[221] Partii[121] Ludowej[221] wybrany[211] zosta[57] Alfred[/] Hugenberg[/], [&] 
1579~Holzer J.~Od Wilhelma do Hitlera~KiW~1963~162~22
Wkrtce odby[501] si miay[5] wybory[112] prezydenckie[212] Rzeszy[/]. Brning[/] zaproponowa wic Hitlerowi[/], aby[9] kadencja Hindenburga[/][121] zostaa[57] przeduona. Prawdopodobnie w[+] zamian za[64] to[44] obiecywa, e w[66] cigu[161] roku[121] ustpi z[62] kanclerstwa[121] i jako[64] swego[241] nastpc zaproponuje prezydentowi[131] Hitlera[/][141]. Rokowania[112] zakoczyy[501] si fiaskiem. Hitler[/] zdawa sobie[43] spraw, e wszystkie[242] swoje[242] sukcesy[142] zawdzicza temu[43], e si na[64] nic[44] nie zgadza[501]. 
1580~Koberdowa G.~Garibaldi - bohater w czerwonej koszuli~KiW~1963~137~25
Nie zapomnia on modej[221] dziewczyny[121], Jzefiny[/] Raimondi[/], ktra wezwaa go[44] na[64] pomoc[141] do[62] Como[/] na[66] pocztku[161] jego[42] lombardzkiej[221] kampanii[121]. Postanowi[501] si z[65] ni[45] oeni[501]. Ojciec dziewczyny[121], mimo[+] e bya[5] ona o[64] trzydzieci[34] lat modsza od[62] Garibaldiego[/][121], czu[501] si zaszczycony[211] propozycj narodowego[221] bohatera[121] i wyrazi zgod. 
1581~Libiszowska Z.~ona dwch Wazw~KiW~1963~17~29
Ale z[65] czasem[151] jzyk[111] dworu krlowej[121] zosta[57] wprowadzony[211] do[62] edukacji[121], a nawet pojawi[501] si w[66] korespondencji[161] prywatnej[261] wytwornych[222] pa i panw[122]. Znali francuski[241] jzyk[141] bracia Krzysztof[/] i ukasz[/] Opaliscy[/], biskup Wacaw[/] Leszczyski[/], Jan[/] Zamoyski[/], Andrzej[/] Morsztyn[/], Denhoffowie[/][112], znali go[44] modzi[212] Sobiescy[/] i Jerzy[/] Lubomirski[/]. 
1582~Libiszowska Z.~ona dwch Wazw~KiW~1963~125~29
Hetmani nie dali[501] si przekona, ale oficerowie i onierze masowo przechodzili pod[64] komend Czarnieckiego[/][121], ktry[211] podj[501] si wyprowadzi krla[141] z[62] Gdaska[/][121]. Wywoa tym[45] uraz hetmanw[122]. Antagonizm[111] midzy[65] nimi a Czarnieckim[/][151], wysunitym[251] przez[64] konfederacj tyszowick[241] regimentarzem, stale[8] wzrasta. Hetman Potocki[/], nieudolny[211] zreszt dowdca, z[62] powodu swej[221] poprzedniej[221] zdrady[121] straci szacunek[141] w[66] spoeczestwie i autorytet[141] w[66] wojsku[161]. 
1583~Libiszowska Z.~ona dwch Wazw~KiW~1963~230~10
Skrwawione[242] szable[142] chowano do[62] pochew[122], ale duch[111] rokoszu[121] triumfowa na[66] najbliszych[262] sejmikach i doprowadzi ponownie do[62] zerwania[121] sejmu. Opinia szlachecka widziaa w[66] Lubomirskim[/][161] wodza[141] narodu, poezja dodaa mu laurw, otoczya go[44] legend. Znakomity[211] autor Wacaw[/] Potocki[/] porwnuje go[44] do[62] bohatera[121] republikaskiego[221] Rzymu[/] w[66] przydugiej[261] odzie[161] o[66] znamiennym[261] tytule: [&] 
1584~Peczyski S.~Strzay w Croissant~KiW~1963~91~14
Tak wic Jaur` es[/], twierdzc, e socjalizm[111] jest wykwitem rozwoju[121] historycznego[221] spoeczestw, nastpstwem wewntrznych[222] sprzecznoci[122] kapitalizmu, wydaje[501] si pozostawa w[66] zgodzie[161] z[65] Marksem[/]. Jest to[41] jednak raczej pozr[111]. Marks[/] widzi sprzecznoci[142] spoeczestw mieszczaskich[222] w[66] wyzysku[161] wiata pracy[121] przez[64] kapita[141], w[66] koncentracji[161] wasnoci[121] z[62] jednej[221] strony[121] i zuboeniu[161] proletariatu z[62] drugiej[221]. 
1585~Piechowski J.J~Dawny Babilon i wspczesny Irak~KiW~1963~89~5{?}
W[66] pastwie podbijajcym[261] wci nowe[242] obszary[142] pola[112] zalegay odogiem, bo nie byo komu ich[42] uprawia. Brakowao rk do[62] pracy[121], miasta[112] poczy si wyludnia[501], co[41] mogo podci egzystencj handlu[121]. Grozi upadek[111] gospodarki[121]. Na[66] granicach pastwa[121] pojawili[501] si wrogowie: na[66] pnocy[161] stary[211] wrg[111] Urartu[/], na[66] pnocnym[261] wschodzi niespokojne[212] i dzikie[212] plemiona[112] Medw[122]. 
1586~Piechowski J.J~Dawny Babilon i wspczesny Irak~KiW~1963~233~15
Metody[112] dziaania[121] Anglikw[122] w[66] Iraku[/][161] musiay tym[251] samym[45] ulec zmianie[131] i dostosowa[501] si do[62] panujcych[222] warunkw. Zgodnie ze[65] star[251] zasad rzymsk[251]: dziel[55] i rzd istniao kilka[31] kierunkw dziaania[121] przeciw[63] rewolucji[131] Kassema[/][121]: wyrwa wojsko[141] spod[62] bardziej radykalnych[222] i komunistycznych[222] wpyww; doprowadzi do[62] pogorszenia[121] stosunkw pomidzy[65] Arabami i Kurdami; sabotowa reform roln[241]; [&] 
1587~Kluba E.~Z dawnych wierze indyjskich~KiW~1965~26~28
Trzecia wreszcie ksiga wita[211]  Samaweda[/]  stanowi[5] zbir[141] tysic piset czterdziestu[32] dziewiciu[32] wersetw przeznaczonych[222] do[62] piewu, z[62] ktrych[222] tylko niewielka cz[111] jest oryginalna. Uczeni[112] sdz, e we[66] wczesnym[261] okresie pobony[211] czowiek sam[211] skada bstwu ofiar za[64] hojne[242] dary[142], jakich[222] udzielaa mu bujna przyroda kraju[121], i z[62] radoci[121] piewa przy[66] tym[46] stosown[241] pie[141], [&] 
1588~Kluba E.~Z dawnych wierze indyjskich~KiW~1965~81~7
Istnieje przekonanie[111], e naczynie[111] dotknite[211] ustami staje[501] si nieczyste[211] i naley je[44] zniszczy, wobec[62] czego[42] bramini jedz w[64] specjalny[241] sposb[141]: formuj z[62] ryu[121] na[66] doni[161] niewielkie[242] kulki[142] i zrcznym[251] ruchem wrzucaj je[44] do[62] ust. Pijc za przechylaj gow w[64] ty[141] i wlewaj sobie[43] napj[141] do[62] ust z[62] odlegoci[121] kilku[32] centymetrw. 
1589~Kluba E.~Z dawnych wierze indyjskich~KiW~1965~115~1
Pobony[211] czowiek powinien j sobie[43] wymalowa na[66] domu[161], bo jest bstwem domowym[251] i odpdzi mu zo[141]. Ale w[66] nocy[161] Dana[/] wylatuje na[64] rozstajne[242] drogi[142], aby[9] upolowa sobie[43] surowe[241] miso[141], ywi[501] si bowiem misem i krwi. Sam[211] wygld[111] rakszasa[121] jest ju przeraajcy[211]: moe[5] mie piczaste[242] uszy[142], wosy[142] sterczce[242] jak[61] szczecina, zapady[241] brzuch[141], czerwone[242] oczy[142], gruby[241] nos[141], usta[142] od[6] ucha[121] do[62] ucha[121], dugi[241] jzyk[141], twarz[141] o[66] barwie[161] miedzi[121]. 
1590~Kluba E.~Z dawnych wierze indyjskich~KiW~1965~170~19
Kalpa[/] dzieli[501] si na[64] tysic[141] wielkich[222] jug[122] (kalijuga[/]), a kada wielka juga[111] na[64] cztery[34] okresy[142], czyli zwyke[242] jugi[142], zwane[242]: krita[/] treta[/], dwapara[/], i kali[/], z[62] ktrych[222] pierwszy[211]  krita[/]  by okresem wszelkiej[221] pomylnoci[121], natomiast ostatni[211] kali[/] stanowi[5] ju pocztek[141] rozpadu. Obecnie pono yjemy w[66] okresie kali[/], ktry[211] si rozpocz[501] ze[65] mierci Kryszny[/][121] w[66] trzy tysice sto drugim[261] roku[161] przed[65] nasz[251] er. 
1591~Kleer J., Zawadzki J., Grski J.~Socjalizm - kapitalizm. Aktualne problemy ekonomiczne~KiW~1967~60~12
Utrzymanie[111] stopy[121] wzrostu na[66] poziomie jeden szedziesit cztery w[66] ostatnim[261] okresie byo moliwe[211] tylko na[64] skutek[141] silnego[221] spadku[121] przyrostu ludnoci[121] z[62] jeden dziewidziesit jeden procent[122] do[62] jeden trzy procent[122] rocznie. Wreszcie, warto tu zaznaczy, e redni[211] wzrost[111] produkcji[121] na[64] jednego[241] mieszkaca[141] w[66] skali[161] jeden szedziesit cztery procent[122] rocznie jest raczej  szybkim[251] wzrostem, [&] 
1592~Kleer J., Zawadzki J., Grski J.~Socjalizm - kapitalizm. Aktualne problemy ekonomiczne~KiW~1967~94~7
Dla[62] bliszej[221] analizy[121] tempa[121] wzrostu gospodarczego[221] nie wystarcz jednak wyej zaprezentowane[212] zestawienia[112], obejmujce[212] okres[141] a pitnastu[32] lat. Rozbijmy je[4] zatem na[64] okresy[142] picioletnie[242], aby[9] przedstawi tempo[141] wzrostu gospodarczego[221] (dochodu narodowego[221] i produkcji[121] przemysowej[221]) w[66] poszczeglnych[262] okresach. Rok[111] wyjciowy[211] kadego[221] piciolecia[121] przyjmowany[211] jest[57] za[64] sto[34]. 
1593~Chodak S.~Kapani, czarownicy, wiedmy~KiW~1967~125~19
Z[62] okresu psychozy[121] chory[111] zachowuje fragmentaryczne[242], szcztkowe[242] wspomnienia[142] omamw[122]. Czsto te nie moe[5] zdecydowanie[8] powiedzie, czy widziane[212] przez[64] niego[44] przedmioty[112] i zjawiska[112] byy[5] rzeczywistoci, czy przywidzeniem. Wszystkie[212] historie[112] dotyczce[212] kontaktw ludzi[122] z[65] gnomami zarwno te[21], o[66] ktrych[262] mi opowiadano, jak i te[212], o[66] ktrych[262] pisz inni autorzy, wizay[501] si z[65] nadzwyczajnymi sytuacjami. 
1594~Syzdek Eleonora~Socjalistyczna perspektywa laicyzacji~KiW~1967~24~16
Interesujce[211] jest, w[64] jaki[241] sposb[141] zmiany[142] w[66] postawie[161] ludzi[122] wobec[62] Kocioa i religii[121] tumacz socjologowie, uczeni[112] i publicyci katoliccy, ktrzy zwaszcza w[66] ostatnich[262] dziesitkach lat problemowi[131] temu[231] powicaj wiele[8] uwagi[121]. Wskazuj oni na[64] wspczesn[241] cywilizacj techniczn[241], niesychanie[8] szybki[241] rozwj[141] techniki[121]. Mechanizacja i automatyzacja produkcji[121] wpywa  ich[42] zdaniem  w[64] sposb[141] bardzo widoczny[241] na[64] tempo[141] ycia[121] spoeczestwa[121], zmienia pogld[141] czowieka[121] na[64] wiele[34] zjawisk, [&] 
1595~Suchodolski B.~Podstawy wychowania socjalistycznego~KiW~1967~62~9
Chodzio bowiem o[64] przeciwstawienie[+] si[141] zarwno takim[232] pogldom, wedle[62] ktrych[222] rozwj[111] rewolucyjny[211] mia si dokonywa[501] automatycznie, jak[9] i takim[232], ktre[212] przypisyway ludziom nieograniczone[242] moliwoci[142] ksztatowania[121] go[42]. Taka pozycja walki[121] na[64] dwa[34] fronty[142] wymagaa rewizji[121] wielu[32] teoretycznych[222] koncepcji[122] socjologicznych[222] i psychologicznych[222], a nawet rewizji[122] podstawowych[222] kategorii[122] filozoficznych[222]. 
1596~Suchodolski B.~Podstawy wychowania socjalistycznego~KiW~1967~117~2
Podzia[111] taki[211] daje nam tylko wstpn[241] orientacj co[41] do[62] wychowawczej[221] dziaalnoci[121] i jej[42] zasadniczych[222] kierunkw. Jest wprawdzie rzecz bezsporn[251], i zajmujemy[501] si  i powinnimy si zajmowa[501]  tymi wszystkimi dziedzinami wychowania[121], ale rwnie jasn[251] rzecz wydaje[501] si e ani wychowanie[111] fizyczne[211], ani nawet wychowanie[111] umysowe[211] nie zawieraj same[212] w[66] sobie[46] celw wychowania[121], podobnie jak[9] nie moe[5] by celem[151] wychowania[121] wychowanie[111] estetyczne[211] czy nawet moralne[211]. 
1597~Suchodolski B.~Podstawy wychowania socjalistycznego~KiW~1967~206~3
Wielokrotnie przeciwstawiano prac i aktywno[141]  medytacji[131] i kontemplacji[131] wszelka prba obrony[121] tych[222] tradycyjnych[222] wartoci[122], ktre[212] pozostaway w[66] konflikcie z[65] nowoczesn[251] cywilizacj giedy[121] i interesw  wydawaa[501] si niepotrzebn[251] i sentymentaln[251] dywersj. Ale dzi, w[66] epoce[161] socjalizmu, poczynamy dostrzega niejednolito[141] takiej[221] koncepcji[121] nowoczesnoci[121]. 
1598~Wasilewska W.~Wiedza o ksice~PZWS~1966~11~10
Za[64] twrcw[142] alfabetu uwaa si[41] Fenicjan[142], najprawdopodobniej jednak uprocili oni alfabet[141] starosemicki[241], a bdc narodem ruchliwym[251] kupcw[122] i eglarzy[122] rozprzestrzenili go[44] wrd[62] ludw rdziemnomorskich[222]. Alfabet[111] fenicki[211] zawiera dwadziecia[34] dwa[34] znaki[142]  litery[142], uywane[242] tylko do[62] oznaczania[121] pojedynczych[222] spgosek. Pisano w[66] poziomych[262] wierszach, od[62] strony[121] prawej[221] do[62] lewej[221]. 
1599~Lichodziejewska F.~Wadysaw Broniewski~PZWS~1966~41~7
W[66] odpowiedzi[161] Hulce-Laskowskiemu[/] zabra gos[141] Broniewski[/]. Jego[42] artyku[111] []Wczoraj i jutro[111] poezji[121] w[66] Polsce[161][] stanowi zasadnicz[241] wypowied[141] w[66] toczcej[+] si[261] dyskusji[161]. Nawizujc do[62] rozrnienia[121] Irzykowskiego[/][121], Broniewski[/] demaskowa wiadome[241] przemilczenie[141] czy niedostrzeganie[141] rnic ideologicznych[222] midzy[65] poezj pracy[121] a poezj rewolucyjn[251], podkrela, e zagadnienie[111] poezji[121] proletariackiej[221] nie mieci[501] si w[66] ramach zwykego[221] sporu literackiego[221]. 
1600~Grski K.~Pokj toruski 1466 roku i jego znaczenie dla Polski~PZWS~1966~29~9
Upr[111] Zakonu, ktry[211] chcia odzyska najwiksz[241] sw[241] twierdz[141]  Malbork[/] oraz utrzyma korytarz[141] przez[64] Pomorze[/][141], zosta[57] zamany[211] si ora[121]. Krzyacy utracili ostatni[241] twierdz[141] nad[65] Wis[/], Nowe[/][141], w[66] dniu[161] drugiego[221] lutego[121] tysic czterysta szedziesitego[221] pitego[221] roku[121], ale usiowali odzyska ktr[241] z[62] przepraw[122] na[66] Wile[/][161] i w[66] tym[261] celu[161] ufortyfikowali Koci[141] w[66] Zantyrze[/][161], w[66] miejscu[161], gdzie Nogat[/][111] oddziela[501] si od[62] Wisy[/]. 
1601~Jaros S.~W subie ojczyzny~PZWS~1966~13~8
Inspiratorem, a zarazem organizatorem Wojska[121] Polskiego[221] w[66] Zwizku[/][161] Socjalistycznym[/][261] Republik[/] Radzieckich[/][222] bya[5] polska[211] lewica demokratyczna i jej[42] sia kierownicza  komunici. Ten[211] fakt[111] zadecydowa, e od[62] pierwszych[222] chwil swego[221] rozwoju[121] Wojsko[111] Polskie[211] ksztatowao[501] si jako[61] armia ludowa. Komunici polscy, inicjujc na[64] wiosn tysic dziewiset czterdziestego[221] trzeciego[221] roku[121] powstanie[141] Pierwszej[221] Dywizji[121] imienia Tadeusza[/][121] Kociuszki[/][121] na[66] terenie Zwizku[/][121] Radzieckiego[/][221], [&] 
1602~Rzepniewski A.~Agresja hitlerowska na ZSRR~PZWS~1966~53~16
U[62] progu[121] zimy[121]  w[66] listopadzie tysic dziewiset czterdziestego[221] pierwszego[221] roku[121]  niemieckie[212] dywizje[112] piechoty[121], stopniae[212] do[62] dwch[32] trzecich[122] a czsto nawet poowy[121] stanw, le zaopatrywane[212], pozbawione[212] umundurowania[121] zimowego[221]  mao przypominaj owe[242] wietne[242] uzbrojone[242] i wyekwipowane[242], karne[242], wielotysiczne[242] zwizki[142] taktyczne[242], jakimi byy[5] jeszcze w[66] czerwcu. 
1603~Fikus D.~Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej. Fakty~PZWS~1966~42~16
Polska[/][111] na[66] tle pozostaych[222] partnerw[122] rozwijaa[501] si stosunkowo rwnomiernie. Tempo[111] jej[42] rozwoju[121] byo wysze[211] ni[9] rednia[111] przecitna[111] w[66] krajach Rady[121] Wzajemnej[221] Pomocy[12] Gospodarczej[221] i wysze[211] ni[9] w[66] Zwizku[/][161] Socjalistycznych[/][222] Republik[/] Radzieckich[/][222], Czechosowackiej[/][221] Republiki[/][121] Socjalistycznej[/][221] i Niemieckiej[/][221] Republiki[/][121] Demokratycznej[/][221], a wic w[66] krajach, w[66] stosunku[161] do[62] ktrych[222] musimy nadrabia zalegoci[142], a nisze[211] od[62] krajw sabiej od[62] nas[42] rozwinitych[222], Bugarii[/][121], Rumunii[/][121], Albanii[/][121]. 
1604~Bielicka I.~Porozmawiajmy o uparciuchach~PZWS~1964~151~19
A jednak zdarzy[501] si moe[5] raz[141] i drugi[241], nawet w[66] najlepszej[261] rodzinie[161], e dziecko[111] opanowane[211] jakim[251] gwatownym[251] uczuciem stanie[501] si ofiar ataku[121] bezsilnej[221] zoci[121]. Objawy[112] znane[212], krzyk[111], pacz[111], tupanie[111] nogami, rzucanie[+] si[111] na[64] ziemi, bicie[111] gow o[64] podog i temu[43] podobne[212]. Co[41] wtedy? Jak[8] postpi? Jak[8] zareagowa? 
1605~Jakubowski J.Z.~Stefan eromski~PZWS~1964~37~6
Jest to[41] przecie powie[111] psychologiczna, odwanie wnikajca w[64] najbardziej ukryte[242] motywy[142] dziaalnoci[121] czowieka[121]. Jake w[66] istocie[161] skomplikowana jest[57] psychika gwnego[221] bohatera[121] utworu! eromski[/] wyposay Judyma[/][141] w[64] program[141] nacechowany[241] tsknot do[62] etyki[121] spoecznej[221], stawiajcej[221] czowiekowi bardzo wysokie[242] wymagania[142]. Ale nie stworzy postaci[121] schematycznej[221]. 
1606~Nowak-Duewski J.~Ignacy Krasicki~PZWS~1964~28~8
Krasicki[/] przeoy je[44], niestety, z[62] francuskiej[221] wersji[121] Letourneura[/][121], ktra go[44] odgrodzia od[62] zalet stylu[121] oryginau; przesad jednak jest twierdzenie[111] Cazina[/][121] i Borowego[/][121], e przekad[111] Krasickiego[/][121] pozbawiony[211] jest[57] wartoci[121] literackiej[221]. I dzisiaj jeszcze czyta si[41] bez[62] trudu, a nawet z[65] du[251] satysfakcj estetyczn[251], takie[242] na[64] przykad[141] urocze[242] pod[65] wzgldem literackim[251] fragmenty[142], jak[9] []Opisanie[111] nocy[121] miesica padziernika na[66] pnocy[161] Szkocji[121][], [&] 
1607~Straszewska M.~Romantyzm~PZWS~1964~28~25
Moda Europa[/] poetycka pocztku[121] wieku[121] odkrya wanie w[66] nim[46] owe[242] nowe[242], ktre[242] nazwie[5] romantyzmem. Schiller[/] bdzie te jednym[251] z[62] patronw[122] rodzcego[+] si[221] europejskiego[221] romantyzmu. Literack[241] Europ[/] okresu po[66] Wielkiej[261] Rewolucji[161], okresu gwatownych[222] zmian w[66] yciu[161] tylu[32] narodw[122] ogarn ywy[211] ruch[111] intelektualny[211] i artystyczny[211]. Sztuka, jeli miaa odpowiada czowiekowi wspczesnemu, musiaa dla[62] ogromu historycznych[222] dowiadcze ksztatujcych[222] tamte[242] pokolenia[142] znale nowy[241] wyraz[141]. 
1608~Straszewska M.~Romantyzm~PZWS~1964~88~12
I jeszcze w[66] jednej[261] dziedzinie[161] Chopin[/]  artysta romantyzmu  by rewelatorem tego[42], co[41] przenikno ju wwczas do[62] literatury[121], co[41] znamionowa[51] bdzie[56] muzyk koca dziewitnastego[221] wieku[121]: sta[501] si twrc muzyki[121] narodowej[221], ktr[241] wnosi do[62] skarbca muzycznej[221] kultury[121] wiata. Speni jedno[241] z[62] pragnie artystw[122] epoki[121]. 
1609~Rudniaski J.~Przed decyzj~PZWS~1965~56~14
C[41] to[41] jest problem[111] urojony[211]? Okrelmy go[44] sobie[43] dokadnie. Problem[111] urojony[211] jest wtedy, gdy na[66] drodze[161] do[62] celu[121], do[62] ktrego[221] d widz lub przewiduj nie te[242] przeszkody[142], ktre[212] naprawd istniej lub mog zaistnie, lecz te[242], ktre[212] wydaje[501] mi si, e istniej lub mog zaistnie. Tego[221] rodzaju[121] problemy[112] s nieraz bardzo grone[212], a w[66] skrajnych[262] przypadkach  prowadz do[62] chorb nerwowych[222]. 
1610~Dobrowolska J.~Czy naprawd trudne dziecko~PZWS~1966~17~1
Izabela[/] Bielicka[/] porwnuje przekor wieku[121] przedszkolnego[221] do[62] przerzynania[+] si[121] zbw i na[64] poparcie[141] tezy[121], e okres[111] przekory[121] jest wprawdzie trudny[211], ale niezwykle poyteczny[211], podaje kilka[34] przytoczonych[222] poniej interesujcych[222] informacji[122]. Wedug[62] bada francuskich[222] uporem charakteryzuj[501] si wszystkie[212] trzylatki[112]. Badania[112] amerykaskie[212] wskazuj, e czstotliwo[111] ataku[121] gniewu w[66] tym[61] wieku[161] waha[501] si od[62] jednego[221] co[64] dwa[34]  trzy[34] dni[142], do[62] trzech[32] czterech[32] atakw dziennie. 
1611~Kotowski K.~Problemy wychowania w rodzinie~PZWS~1966~33~6
Ostatnia wreszcie zasada, na[66] ktrej[261] opiera[501] si nasz[211] system[111] szkolny[211], to[41] zasada nauczania[121] w[66] jzyku[161] ojczystym[261]. Konsekwentne[211] przeprowadzenie[111] jej[42] w[66] pastwach wielonarodowych[262] nastrcza duo trudnoci[122], aczkolwiek do[62] zwalczenia[121], jak[9] dowodz tego[42] przykady[112] rozwiza stosowanych[222] przez[64] radzieck[241] polityk owiatow[241]. W[66] Polsce[/][161], ktra po[66] drugiej[261] wojnie[161] wiatowej[261] staa[501] si pastwem jednonarodowym[251] dzieciom nielicznych[222] mniejszoci[122] zapewniono w[66] peni[161] mono[141] nauki[121] w[66] jzykach ojczystych[262], [&] 
1612~Kotowski K.~Problemy wychowania w rodzinie~PZWS~1966~75~1
Praktyka dowodzi, e wsppraca rodziny[121] ze[65] szko daje spoeczestwu dobrze wychowan[241] modzie[141] i odwrotnie, rezultatem braku[121] wsppracy[121] tych[222] instytucji[122] s opakane[212] skutki[112] wychowawcze[212]. Naley wic przyj zasad, e nie tylko rodzina i nie tylko szkoa z[+] osobna, lecz wsplnie rodzina i szkoa odpowiadaj za[64] wychowanie[141] i los[141] dziecka, wobec[62] czego[42] obowizuje je[44] cise[211] wspdziaanie[111]. 
1613~Bogucka M.~Anna Jagiellonka~KiW~1964~47~5
Jednym[251] z[62] ulubionych[222] miast[122] Bony[/][121] staa[501] si pooona wprawdzie nie nad[65] Wis[/], lecz nad[65] rwnie spawn[251] Narwi[/] oma[/]  miasto[111] podwczas kilkunastotysiczne[211], ywy[211] orodek[111] handlu[121] bydem, zboem, rybami, miodem i woskiem oraz siedziba zrcznych[222] rzemielnikw[122]. Z[62] okien omyskiego[221] zamku[121]  zwanego[221] od[62] owych[222] czasw zamkiem krlowej[221] Bony[/][121]  stara[211] krlowa lubia przyglda[501] si pyncym[232] Narwi[/] szkutom[132] i odziom. 
1614~Bogucka M.~Anna Jagiellonka~KiW~1964~136~25
By to[41] wielki[211] cios[111] dla[62] Jagiellonki[/][121]. Niepokj[111] i wstyd[111], wywoany[211] przypuszczeniem, i j posowie[112] francuscy po[+] prostu podeszli, zakoczy[501] si atakiem febry[121]. Gdy w[66] katedrze[161] rozbrzmiewao uroczyste[211] []Te[+] Deum[], infantka zamknita w[66] swej[261] komnacie[161] nie opuszczaa ka[121]. Ale Czarnkowski[/] nie myla oszczdza chorej[121]. 
1615~Bartnicki A.~Walka o Manduri~PZWS~1965~80~6
Dwudziestego[221] drugiego[221] marca tysic dziewiset trzydziestego[221] drugiego[221] roku[121] brytyjski[211] minister spraw[122] zagranicznych[222] John[/] Simon[/] raz[8] jeszcze sprecyzowa stanowisko[141] angielskie[241] wobec[62] konfliktu mandurskiego[221], stwierdzajc, e w[66] stosunku[161] do[62] Japonii[/][121] Rzd[111] Jego[42] Krlewskiej[221] Moci[121] bdzie[56] dziaa[52] w[66] duchu[161] umiarkowania[121] i przyjani[121]. 
1616~Cienkowski W. P.~Kalejdoskop jzykowy~NKs.~1967~28~9{?}
rdem tych[222] trudnoci[122] jest take to[41], e mao wiemy o[66] jzyku[161] polskim[261] tamtych[222] czasw, z[62] drugiej[221] za strony[121] niewiele wymiarkowa mona z[62] takich[222] aciskich[222] zapisa[122], jak[9] na[64] przykad[141] Brensata[/][111], Char[/][111], Chemca[/][111], Cholviz[/], Esglez[/], Glabuna[/], Guernos[/], Mucec[/], Necco[/], Onso[/], Pista[/], Retera[/], Sceleta[/], Trepsea[/], Zuder[/]. Oczywicie nie mona na[64] nie[44] machn rk. 
1617~Cienkowski W. P.~Kalejdoskop jzykowy~NKs.~1967~105~12
Do[62] argumentatiww, z[65] ktrymi wielu[32] czytelnikw[122] zetkno[501] si w[66] bardzo wczesnym[261] okresie swego[221] ycia[121], nale takie[242] formacje[142]  czyli twory[14] wyrazowe[242]  jak[9]: Jasiulizda[/] czy Stasiulizda[/] uywane[212] w[66] postaci[161] zrymowanej[261] z[65] glizda (gwarowe[211], zamiast glista). Oczywicie nie wszystkie[212] zgrubienia[112] zawieraj a tyle[8] niechci[121] i zoliwoci[121]. Dawnym[251] polskim[251] zgrubieniem Jana[/][121] by Jach[/][111], Pawa[/][121]  Pach[/][111]. 
1618~Cienkowski W. P.~Kalejdoskop jzykowy~NKs.~1967~154~17
Zaklinanie[111] sowami chorb, zych[222] duchw czy klsk ywioowych[222] byo niegdy na[66] porzdku[161] dziennym[261]. O[66] zabobonnej[261] wierze[161] w[64] moc[141] sowa[121]  w[66] tym[261] wypadku[161] pisanego[221]  wiadcz na[64] przykad[141] praktyki[112] lekarzy[122] starochiskich[222], leczcych[222] chorych[142] popioem z[62] papieru, na[66] ktrym[261] wypisana bya[57] recepta, czyli nazwa lekarstwa[121]. 
1619~Cienkowski W. P.~Poligloci i hieroglify~NK~1967~139~5od dou
Napisa on wasnorcznie, piknym[251] oczywicie pismem, traktat[141] o[66] kaligrafii[161]. Stworzy poza[65] tym[45] wiele[34] wzorw pisma[121], ktre[212] stay[501] si podstaw dla[62] ornamentacyjnych[222] napisw, zdobicych[222] liczne[242] budowle[142] miasta[121]. W[66] Persji[/][161] rozwin[501] si i rozpowszechni[501] jeszcze jeden[211] styl[111] pisma[121], zasugujcy[211] na[64] wzmiank. Jest to[41] tak zwane[211] pismo[111] szikeste. Drobne[211], pene[211] ligatur, czyli dwch[32] lub wicej liter czonych[222] w[64] jeden[241] znak[141] graficzny[241]. 
1620~Cienkowski W. P.~Poligloci i hieroglify~NK~1967~129~3od dou
Uywany[211] jednak do[62] zwykej[221] korespondencji[121] oraz do[62] innych[222] mniej odwitnych[222] celw chropowaty[211] papirus[111] nie by zbyt[8] odpowiedni[211] dla[62] pisma[121] artystycznego[221]. Std te do[62] tekstw zwykych[222] stosowano pismo[141] w[66] rodzaju[161] kursywy[121], okrge[241], proste[241], bezpretensjonalne[241], ktre[211] z[65] czasem[151] przeksztacio[501] si w[64] pismo[141] artystyczne[241] i prawie[8] cakowicie przejo obowizki[142], jakie[242] przedtem piastowao pismo[111] kufi[111] w[66] najrniejszych[262] swoich[262] odmianach. 
1621~Cienkowski W. P.~Poligloci i hieroglify~NK~1967~347~8d
W[66] jzyku[161] czeskim[261] rnica midzy[65] mow potoczn[251] a pisan[25]  na[64] przykad[141] w[66] sztukach klasycznych[262], zwaszcza tumaczonych[262]  jest bardzo znaczna. Najwiksza jednak jest chyba w[66] Grecji[/][161], gdzie jzykiem pisanym[251] jest zmodyfikowany[211] nieco jzyk[111] klasyczny[211] (starogrecki[211]), mwionym[251] za  nowogrecki[211]. Rnica midzy[65] nimi jest powana, mniej wicej taka, jak[9] midzy[65] dzisiejszym[251] jzykiem woskim[251] a acin. 
1622~Cienkowski W. P.~Poligloci i hieroglify~NK~1967~372~5d
Na[64] przykad[141] Polacy amerykascy mwicy[212] polszczyzn amerykask[251], pen[251] gwarowych[222] naleciaoci[122] fonetycznych[222] i sownikowych[222], z[65] wielkim[251] trudem przyswajaj sobie[43] poprawny[241] jzyk[141] starego[221] kraju[121] jak[9] nazywaj Polsk[/]. Do[62] spoecznego[221] zrnicowania[121] jzyka naley rwnie zaliczy rnice[142] stylw pisanych[222], a wic na[64] przykad[141] rnice[142] midzy[65] jzykiem technicznym[251] i jzykiem literackim[251]. Rnice[112] te[212] ze[62] stanowiska[121] praktycznego[221] s niesychanie[8] istotne[212]. 
1623~Nieuwany~Wodzimierz Majakowski~PZWS~1965~29~10
Widowisko[141] Majakowskiego[/][121] inscenizowa wybitny[211] reyser-eksperymentator, Wsiewood[/] Meyerhold[/], dekoracje[242] za malowa Kazimierz[/] Malewicz[/], czoowy[211] suprematysta[111], tak wic w[66] pracy[161] nad[65] sztuk zetknli[501] si wybitni twrcy-eksperymentatorzy, z[62] ktrych[222] Majakowski[/] i Meyerhold[/] wic[501] si trwale ze[65] sztuk rewolucyjn[251], przyczynili[501] si do[62] jej[42] ugruntowania[121] i rozwoju[121]. Nowatorstwo[111] Majakowskiego[/][121] w[66] Misterium[+] buffo[/] byo nowatorstwem treciowym[251] i formalnym[251]. 
1624~Kostkiewiczowa T., Okopie-Sawiska A., Sawiski J.~Czytamy utwory wspczesne~PZWS~1967~38~18
W[66] obrbie jego[42] wypowiedzi[121] konstytuuje[501] si jakby druga wypowied[111]: domniemany[211] tekst[111] Hamleta[/][121]. Mwic o[66] dialogowoci[161] Trenu[/] mamy[5] wanie na[66] myli[161] t ukryt[241] w[66] nim[46] podwjno[141] perspektywy[121] podmiotowej[221], a wic take podwjno[111] perspektywy[121] semantycznej[221] caego[221] przekazu. W[66] formalnie jednolitym[261] monologu[161] przenikaj[501] si dwa[31] cigi[112] znacze: jeden[211] okrelony[211] przez[64] mwienie[141] od[62] siebie[42] Fontynbrasa[/][121], drugi[211]  przez[64] domylny[241] punkt[141] widzenia[121] milczcego[221] ty. 
1625~Kostkiewiczowa T., Okopie-Sawiska A., Sawiski J.~Czytamy utwory wspczesne~PZWS~1967~230~12
Pytanie[111] to[211] postawione[211] zostaje[57] w[66] tekcie gwnym[261], w[66] licznych[262] momentach, gdy przedmiotem wypowiedzi[121]  w[66] szczeglnoci[161] Chru starcw[122] i Bohatera[121]  staje[501] si problem[111] praw[122] okrelajcych[222] sceniczne[242] wydarzenia[142], budowy[121] dramatu oraz usytuowania[121] go[42] w[66] tradycji[161] gatunku[121]. Wypowiedzi[112] takie[212] ukadaj[501] si w[64] charakterystyczny[241] nurt[14] []Kartoteki[121][]. 
1626~Libera Z.~Owiecenie~PZWS~1967~55~27
Innym[251] rodzajem literatury[121] okresu byy[5] popularne[212] w[66] tym[261] czasie powiastki[112] filozoficzne[212] w[66] rodzaju[16] []Candida[121][] Woltera[/][121] czy []Kuzynka[121] Mistrza[121] Rameau[] Diderota[/][121]. S to[41] utwory[112] lekkie[212] i artobliwe[212] w[66] formie[161], ale powane[212] i gbokie[212] w[66] treci[161]. Charakteryzuj one upodobanie[141] estetyczne[241] towarzystwa[121] zbierajcego[+] si[221] w[66] literackim[261] salonie i rozmiowanego[221] w[66] literaturze[161] byskotliwej[261], olniewajcej[261] inteligencj i dowcipem. 
1627~Helsztyski S.~Sen nocy letniej Wiliama Szekspira~PZWS~1967~54~17
Prawzr[141] takiej[221] odmiany[121] znajdowali poeci w[66] ksice[161] pod[6] tytuem []Zoty[/][211] osio[111][] Apulejusza[/][121] z[62] Madaury[/][121] w[66] Numidii[/][161] (wschodni[211] Algier[/][111]), z[62] drugiego[221] wieku[121] przed[65] nasz[251] er, gdzie ucze czarnoksiski[211], przemieniony[211] w[64] osa[141], odzyskuje dawn[241] posta[141] przez[64] spoycie[141] wianka r[122]. Rysy[142] indywidualne[242] otrzymuj zreszt wszyscy inni przedstawiciele cechw. 
1628~Hutnikiewicz A.~Przedwionie Stefana eromskiego~PZWS~1967~77~18
W[66] rezultacie otrzymujemy obraz[141] o[66] bezbdnej[261] precyzji[161], wyposaony[211] w[64] walory[142] estetyczne[242] o[66] najwyszej[261] jakoci[161]. Przedwionie[/][111] odznacza[501] si wic wyjtkowym[251] bogactwem i urozmaiceniem swojej[221] faktury[121] stylistycznej[221]. Jest inne[211] pod[65] wieloma wzgldami ni[9] poprzednio ogoszone[212] dziea[112] pisarza[121], a jednoczenie takie[211] samo[211], potwierdzajce[211] wirtuozeri i absolutn[241] niemal wadz artysty[121] nad[65] waciwym[251] jego[42] sztuce[131] tworzywem. 
1629~Wawrzyniak W.~Sawa i chwaa Jarosawa Iwaszkiewicza~PZWS~1967~24~1
Iwaszkiewicz[/] nie naley do[62] pisarzy[122] odtwarzajcych[222] obraz[141] wiata. Moliwie najdokadniej ten[241] wiat[141] pozna, zrozumie i wyrazi  jest dewiz, ktrej[221] trzyma[501] si wiernie od[62] dziesicioleci[122]. Nie opisa, ale wanie zrozumie i wyrazi. To[211] rozrnienie[111] wyjania te artystyczn[241] ruchliwo[141] pisarza[121], ktremu  by[9] wiat[141] wyrazi  nie wystarcza uprawianie[111] jednego[221] tylko rodzaju[121] literackiego[221]. 
1630~Baraski Z.~Cichy Don Michaa Szoochowa~PZWS~1965~30~4
Jednak dalszy[211] rozwj[111] wypadkw doprowadzi do[62] tragicznych[222] konfliktw i walki[121] bratobjczej[221]. Pisarz wyjani przyczyny[142], ktre[212] pchny na[64] drog kontrrewolucyjnego[221] powstania[121]. Wiesz ju, e Kozacy mieli kilkakrotnie wiksze[242] nadziay[142] ziemi[121] ni[9] chopi rosyjscy, to[41] za z[62] kolei[121] warunkowao odmienny[241] ksztat[141] stosunkw spoecznych[222], odmienny[241] ksztat[141] psychiki[121] kozackiej[221]. 
1631~Pieter J.~Przedmiot i metoda psychologii~Ossolineum~1963~65~17
Mianowicie bya[5] tak[251] o[+] tyle, o[+] ile wzrokowe[11] poznawanie[111] wiata, w[66] szczeglnoci[161] wzrokowe[211] poznawanie[111] zachowania[+] si[121], jest czynnoci subiektywn[251] w[66] tym[261] sensie, e jest przecie czyim[251] procesem wiadomoci[121]. Zasadniczo bowiem nie[+] ma rnicy[121]  na[66] odcinku[161] przytomnoci[121]  midzy[65] myleniem a wzrokow[251] obserwacj. Pryncypialnie w[66] jednym[261] i drugim[261] wypadku[161] mamy[5] do[62] czynienia[121] z[65] introspekcj, [&] 
1632~Pieter J.~Przedmiot i metoda psychologii~Ossolineum~1963~105{?}~16
Zwierz[111] moe[5] nie wykorzysta wszystkich[222] warunkw, dostpnych[222] mu ze[62] wzgldu na[64] budow jego[42] aparatu ruchowego[221], na[64] waciwoci[142] jego[42] narzdw wewntrznych[222] przede[+] wszystkim za ze[62] wzgldu na[64] budow i czynnoci[142] jego[42] systemu nerwowego[221] i uzaleniony[241] od[62] tego[42] zasig[141] pamici[121], pojtej[221] jako[64] zasb[141] dowiadczenia[121] gatunkowego[221] i osobniczego[221]. 
1633~Pieter J.~Przedmiot i metoda psychologii~Ossolineum~1963~167~24
Rwnie ze[62] stanowiska[121] realistycznego[221] i przypuszczalnie rwnie z[62] jakiego[221] innego[221], przyszego[221] punktu widzenia[121] jedno[211] z[62] zada istotnych[222]  psychologa[121] w[66] zakresie stwierdzenia[121] faktw  polega bd[9] polega[51] bdzie[56] na[66] analizie[161] zoonych[222] procesw ycia[121] psychicznego[221] na[64] procesy[142] prostsze[242], na[64] czci[142] skadowe[242]. Oczywicie w[66] wietle realistycznej[221] koncepcji[121] przedmiotu psychologii[121] analizie[131] podlegaj nie tylko treci[112] wiadomoci[121]. 
1634~Horoszowski P.~Od zbrodni do kary~PWN~1963~150~{brak}
Przykadem moe[5] tu by odcisk[111] buta w[66] mikkiej[261] ziemi[161]. But[111] mg pod[65] wpywem wilgoci[121] mie znacznie wikszy[241] rozmiar[141], ni[9] w[66] stanie[161] suchym[261]; rozmoczone[211] podoe[111] mogo wyschn po[66] powstaniu[161] ladu i znieksztaci go[44] wskutek[62] tego[42]; w[66] uytej[261] do[62] odlewu substancji[161] zachodz zmiany[112] zwizane[212] z[65] procesem schnicia[121] i twardnienia[121]; [&] 
1635~ubnicki N.~Nauka poprawnego mylenia~PWN~1963~227~23
Jednake fizyka[111] wanie poucza, e przyczyna zarwno jednego[221], jak i drugiego[221] zjawiska[121] ley poza[65] nimi: w[66] silnym[261] nagym[261] rozadowaniu[161] elektrycznym[261] powstaym[261] wskutek[62] wytworzenia[+] si[121] wysokiego[221] napicia[121] midzy[65] dwoma ciaami, na[64] przykad[141] midzy[65] chmur a Ziemi. Widzimy, e nieatwo pochwyci zwizek[141] przyczynowy[241] midzy[65] zjawiskami. 
1636~ubnicki N.~Nauka poprawnego mylenia~PWN~1963~251~22
Ale nowoczesna teoria indukcji[121] nie zadawala[501] si metodami poszukiwania[121] zwizkw przyczynowych[222] opracowanymi przez[64] Milla[/][141] w[66] synnych[262] kanonach: jedynej[221] zgodnoci[121], jedynej[221] rnicy[121], zmian i reszty[121]. Interesuje j sposb[111] zdobywania[121] moliwie pewnych[222] przesanek dla[62] wniosku[121] oglnego[221] i stopie[111] prawdopodobiestwa[121] wniosku[121] uzyskiwanego[221] na[66] podstawie[161] posiadanych[222] przesanek. Dlatego te opiera[501] si ona na[66] teorii[161] prawdopodobiestwa[121] i stosuje metody[142] statystyczne[242]. 
1637~ubnicki N.~Nauka poprawnego mylenia~PWN~1963~269~4
Logika[111] matematyczna jest najprecyzyjniejszym[251] narzdziem wnioskowania[121] i sprawdzania[121] operacji[122] logicznych[222]. U[62] podstaw[122] jej[42], jak[9] atwo si zorientowa[501], ley analogia midzy[65] wiatem liczb i figur z[62] jednej[221] strony[121], a wiatem poj i sdw  z[62] drugiej[221]. W[66] yciu[161] codziennym[261], a zwaszcza w[66] nauce[161], mona wskaza wiele[34] dziaa polegajcych[222] na[66] wnioskowaniu[161] przez[64] analogi w[64] sposb[141] cisy[241]. 
1638~ubnicki N.~Nauka poprawnego mylenia~PWN~1963~294~13
Od[62] czasw tych[222] wielkich[222] chemikw[122] ustali[501] si w[66] nauce[161] pogld[111], e atomy[112] poszczeglnych[222] pierwiastkw chemicznych[222] s ostatecznymi najmniejszymi cegiekami materii[121], niepodobnymi do[62] siebie[42] i nie podlegajcymi adnej[231] zmianie[131], cho rnorodne[212] kombinacje[112] tych[222] pierwiastkw, tworzc zwizki[142] chemiczne[242], powoduj rnojakociow[241] zmienno[141] wiata. Hipoteza niezmiennoci[121] pierwiastkw wydawaa[501] si dobrze uzasadniona: [&] 
1639~Buczyska H.~Cassirer~WP~1963~74~8
Symbolizm[111] jako[61] teoria kultury[121] nie ma jednak w[66] adnym[261] wypadku[161] zastpowa szczegowych[222] empirycznych[222] bada kultury[121]. Cassirer[/] konstruujc system[141] form symbolicznych[222] nie zmierza do[62] stworzenia[121] apriorycznej[221] wiedzy[121] o[66] kulturze[161]. Przeciwnie, symbolizm[111] ma stwarza podstawowe[242] zasady[142] metodologiczne[242] dla[62] szczegowych[222] bada kultury[121] w[64] pewien[241] sposb[141] organizuje i systematyzuje rnorodne[242] dociekania[142] dotyczce[242] kultury[121]. 
1640~Puaski T.~Teilhard de Chardin~WP~1963~105~7
Myl[111] chrzecijaska w[66] swym[261] nieoficjalnym[261] nurcie staraa[501] si ju od[+] dawna nawiza kontakt[141] z[65] ewolucjonizmem. W[66] drugiej[261] poowie[161] dziewitnastego[221] i na[66] pocztku[161] dwudziestego[221] wieku[121] szereg[111] chrzecijaskich[222] mylicieli[122], ktrych[222] nazwiska[112] ulegy[5] niemal cakowitemu zapomnieniu[131], tworzy koncepcje[142] usiujce[242] pogodzi stanowisko[141] chrzecijaskie[241] z[65] ewolucjonizmem. 
1641~Rudzki J.~witochowski~WP~1963~17~32
Droga[111] kapitalizmu na[66] terenach Kongreswki[/][121] bya[5] drog[151] prusk[251], drog[151] odgrnej[221] reformy[121], nie za rewolucji[121], drog[151] zachowania[121] obszarnictwa[121] jako[62] klasy[121] wraz ze[65] wszystkimi pozostaociami feudalnymi w[66] strukturze[161] ekonomicznej[261]. Ta sytuacja zaciy powanie na[66] braku[161] radykalizmu ideologw[122] polskiej[221] buruazji[121]. w brak[111] radykalizmu wyznaczony[211] jest[57] przede[+] wszystkim okolicznoci, e nie[+] ma niepodlegoci[121], [&] 
1642~wiek Z.~Przywdcy powstania styczniowego~WP~1963~52~25
Sytuacja, jaka si wytworzya[501] w[66] Rosji[/][161], stawiaa pod[65] znakiem zapytania[121] sens[141] wysiku[121] na[64] rzecz[141] reform ze[62] strony[121] demokratw[122]. Naleao z[62] tego[42] wycign wnioski[142]. Wycigali je[44] te tacy[212], jak[9] Czernyszewski[/], Obruczewowie[/][112] i inni. Sierakowski[/] znajdowa[501] si w[66] odmiennej[261] sytuacji[161]. Dla[62] niego[42] nierezygnowanie[111] z[62] legalnej[221] dziaalnoci[121] reformatorskiej[221] wskazane[211] byo[57] tak dugo, jak[9] dugo naleao si spodziewa[501], i nawet czciowe[212] reformy[112] w[66] Rosji[/][161] przynios korzyci[142] jego[42] krajowi[131]. 
1643~wiek Z.~Przywdcy powstania styczniowego~WP~1963~180~20
W[66] drugiej[261] poowie[161] tysic osiemset szedziesitego[221] drugiego[221] roku[121], a nawet jeszcze w[66] pierwszych[262] miesicach po[66] wybuchu[161] powstania[121], midzy[65] Komitetem Centralnym[251] i Komitetem Wileskim[251] toczy[501] si spr[111] o[64] prawo[141] do[62] zwierzchnictwa[121] nad[65] tymi terenami. Byy[5] to[41] ziemie[112] lece[212] bliej[62] Warszawy[/][121] ni[9] Wilna[/][121]. Aby[9] wic akcj powstacz[241] uczyni bardziej spryst[251], Komitet[111] Centralny[211] chcia je[44] podporzdkowa bezporednio organizacji[131] Krlestwa[/][121], [&] 
1644~Holzer J., Molenda J.~Polska w pierwszej wojnie wiatowej~WP~1963~42~10
Blokada Niemiec[/][122], ktr[241] po[66] wybuchu[161] wojny[121] ogosiy Anglia[/] i Francja[/], stawaa[501] si coraz sprawniejsza i dowz[111] z[+] zewntrz ograniczony[211] zosta[57] do[62] minimum[121]. Mimo[+] e Niemcy[112] wprowadzili do[62] akcji[122] odzie[142] podwodne[242], ktre[212] zatapiay statki[142] handlowe[242] i pasaerskie[242], nawet pastw neutralnych[222], nie udao[501] im[43] si zablokowa szlakw morskich[222] Anglii[/][121] i Francji[/][121]. 
1645~Holzer J., Molenda J.~Polska w pierwszej wojnie wiatowej~WP~1963~94~23
Po[66] ogoszeniu[161] szesnastego[221] sierpnia tysic dziewiset czternastego[221] roku[121] uchwa wiedeskiego[221] Koa[121] Polskiego[221] i Koa[121] Sejmowego[221] Dmowski[/] zaproponowa wszystkim[232] partiom politycznym[232] w[66] Krlestwie[/], z[65] wyjtkiem socjalistw[122], opublikowanie[141] wsplnej[221] rezolucji[121] potpiajcej[221] polityk NKN[=]. Wezwania[121] tego[221] jednak nie podjy nawet stronnictwa[112], ktre[212] zgosiy swj[241] akces[141] do[62] komunikatu w[66] zwizku[161] z[65] manifestem wielkoksicym[251]. 
1646~Pajewski J.~Buczuk i koncerz~WP~1960~64~25
Nie zniechcio to[41] wszake innych[222] krlewit. W[66] tysic szeset pitnastym[261] roku[161] Micha[/] Winiowiecki[/] i Samuel[/] Korecki[/] podjli now[241] wypraw uwieczon[241] chwilowym[251] powodzeniem. Tom[/][141] wygnano, a godno[141] hospodara[121] obj na[64] krtki[241] zreszt czas[141] Aleksander[/] Mohya[/][111]. Zbrojne[212] interwencje[112] monowadcw[122] polskich[222] na[66] terenie, ktry[241] porta[111] z[+] dawna uwaaa za[64] wycznie swoj[241] stref wpyww, wywoyway oburzenie[141] w[66] Istambule[/]. 
1647~Russocki S., Kuczyski S.K., Willaume J.~Godo, barwy i hymn Rzeczypospolitej~WP~1963~43~5
Po[66] chwilowym[261] zarzuceniu[161] tego[221] znaku[121] w[66] trzynastym[261] wieku[161] biay[211] orze[111] na[66] czerwonym[261] polu[161], bez[62] korony[121], by rwnie znakiem Piastw[/][122] mazowieckich[222]. Jednake w[66] dzielnicy[161] czersko-warszawskiej[261] za[62] rzdw[122] wspczesnego[221] Jagielle[/][131] ksicia[121] Janusza[/][121] Pierwszego[/][221], zwanego[221] te Starszym[/][251], zaczto uywa take innego[221] herbu: czwrdzielnej[221] tarczy[121] z[65] umieszczonymi na[66] niej[46] naprzemianlegle rysunkami ora[121] oraz skrzydlatego[221] smoka[121], [&] 
1648~Russocki S., Kuczyski S.K., Willaume J.~Godo, barwy i hymn Rzeczypospolitej~WP~1963~127~23
W[66] takich[262] okolicznociach doszo, e dwa[31] statki[112] pod[65] bander Rzeczypospolitej[/][121] przybiy w[66] sierpniu tysic siedemset dwudziestego[221] dziewitego[221] roku[121] do[62] brzegw Indii[/][121], w[+] pobliu ujcia[121] Gangesu[/][121] koo[62] Kalkuty[/][121]. Nieznana bandera powiewajca na[66] ich[42] masztach wzbudzi niepokj[141] angielskich[222] faktorii[122] handlowych[222]. Wkrtce zorientowano[501] si, e obydwa[31] polskie[212] statki[112] maj jaki[241] zwizek[141] z[65] dziaalnoci Kompanii[121] Ostendzkiej[221]. 
1649~Baszkiewicz J.~Modo uniwersytetu~WP~1963~17~30
Losy[112] Abelarda[/][121] w[66] Paryu[/][161] s dla[62] tej[221] sytuacji[121] charakterystyczne[212]. Przeladowany[211] przez[64] despot paryskiej[221] szkoy[121] katedralnej[221], Wilhelma[/][141] z[/][62] Champeaux[/], musia przenie[501] si na[64] prowincj. Gdy wrci do[62] Parya[/], uczy w[66] klasztorze witej[/][221] Genowefy[/][121]. Szkoa Abelarda[/][121], cho nie majca wietnej[221] tradycji[121], ktr[251] szczycia[501] si szkoa przy[66] katedrze[161] Notre-dame[/], cigaa tumy[142] uczniw[122]. 
1650~Baszkiewicz J.~Modo uniwersytetu~WP~1963~162~5
Studium[111] prawa[121] wieckiego[221] przyjo za[64] podstaw nauczania[121] antyczne[241] prawo[141] rzymskie[241]. Ogromna kodyfikacja tego[221] prawa[121], dokonana w[66] szstym[261] wieku[161] przez[64] cesarza[141] Justyniana[/][141], bya[5] przedmiotem naukowej[221] egzegezy[121] i coraz obszerniejszych[222] komentarzy[122] (glos[122]). Kodyfikacja justyniaska stanowia rzeczywicie dzieo[141] monumentalne[241]; zawieraa ona materia[141] prawny[241] tak bogaty[221], e dawa nieograniczone[242] wrcz moliwoci[142] bada naukowych[222], interpretacji[122], subtelnych[222] rozumowa prawniczych[222]. 
1651~Hutnikiewicz A.~Stefan eromski~WP~1964~91~10
Ksika jest[57] wietnie skomponowana. Nie[+] ma w[66] niej[46] waciwie akcji[121] i intrygi[121] w[66] powszechnie przyjtym[261] rozumieniu[161] tych[222] poj. Rzecz[111] skada[501] si z[62] szeregu[121] epizodw-obrazw, uporzdkowanych[222] w[66] kolejnoci[161] czasowego[221] nastpstwa[121]. Ale kady[211] z[62] tych[222] fragmentw jest koniecznym[251] i wanym[251] elementem caoci[121], kady[211] odtwarza jak[241] scen, sytuacj i zdarzenie[141] istotne[241] w[66] yciu[161] szkoy[121] lub w[66] dziejach osobistych[262] bohatera[121] powieci[121]. 
1652~Jaremko-Pytowska Z.~Louis Aragon~WP~1963~27~12
Jest to[41] utwr[111] odpowiadajcy[211] poniekd cho nie cakowicie tej[231] koncepcji[131] powieci[121], jak[241] niechtni z[62] zasady[121] temu[231] gatunkowi[131] nadrealici uprawiali jeszcze, w[66] przewidywaniu[161], e musi on zanikn: powieci[121] wyraajcej[221] nie realne[241] ycie[141], lecz marzenia[142] i fantazj. Zarwno w[66] formie[161], jak[9] i w[66] treci jest []Anicet[] ostr[251] modziecz[251] reakcj na[64] tradycyjny[241] ksztat[141] powieci[121] [&] 
1653~Jaremko-Pytowska Z.~Louis Aragon~WP~1963~183~34
Wkrtce te nieprzejednana natura Aragona[/][121] pchnie go[44] ku[63] polityce[131], od[62] ktrej[221] do[62] tej[221] pory[121] trzyma[501] si z[+] dala, a ktra odtd stanie[501] si jednym[251] z[62] zasadniczych[222] elementw determinujcych[222] jego[42] ycie[141] i ewolucj jego[42] twrczoci[121]. Pierwszym[251] wydarzeniem, ktre[211] skania nadrealistw[142] do[62] zajcia[121] stanowiska[121] politycznego[221], jest wojna w[66] Maroku[/][161]. 
1654~Semczuk A.~Lew Tostoj~WP~1963~227~12
Tak charakteryzuje pisarz czasy[142] modoci[121]  z[65] wyjtkiem krtkiego[221] okresu uniwersyteckiego[221], kiedy uleg wolnomylicielstwu modziey[121] kazaskiej[221] i rozczytywa[501] si w[66] Wolterze[/][161]. Szacunek[111] dla[62] tradycji[121], wiary[121] przodkw[122], powstrzymywa go[44] przed[65] odrzuceniem oficjalnego[221] prawosawia[121] jeszcze w[66] pierwszych[262] latach ycia[121] dojrzaego[221]. Na[64] przykad[141] jedenastego[221] (dwudziestego[221] trzeciego[221]) listopada tysic osiemset pidziesitego[221] drugiego[221] roku[121] Tostoj[/] zapisa w[66] dzienniku[161]: [&] 
1655~Semczuk A.~Lew Tostoj~WP~1963~268~3
W[66] styczniu tysic osiemset osiemdziesitego[221] dziewitego[221] roku[121] Zofia[/] Andrejewna[/] i Strachow[/] zorganizowali jubileusz[141] Feta[/][121]; wprawdzie poecie[131] do[62] penych[222] siedemdziesiciu[32] lat brakowao ponad[8] ptora roku[121], niemniej[9] uroczystoci[112] wypady okazale, a jubilat by szczerze wzruszony[211]. Tostoj[/]  zgodnie ze[65] swoim[251] negatywnym[251] stosunkiem do[62] jubileuszw  nie bra w[66] tym[46] udziau. Jego[42] uwag pochaniay inne[212] sprawy[112]: [&] 
1656~Stawiski J.~Mark Twain~WP~1963~292~3
Rzeczywisto[111] nie potwierdza tych[222] dramatycznych[222] zastrzee. S to[4] przewanie ostre[212] ataki[112] na[64] religijn[241] obud. Twain[/] omawia w[66] nich[46] takie[242] tematy[142], jak[9] posta[111] i cechy[112] Boga[121], rne[242] braki[142] Biblii[/][121] i jej[42] zgubny[241] wpyw[141], problem[141] niepokalanego[221] poczcia i boskoci[121] Chrystusa[/][121], wyraa zdanie[141], e Bg[111] i religia w[66] obecnym[261] ujciu[161] nie przetrwaj i tak dalej. 
1657~Gerstman S.~Uczucia w naszym yciu~WP~1963~188~5
Egoistyczny[211] stosunek[111] do[62] grupy[121] wyraa[501] si przede[+] wszystkim w[66] uczuciach ambicyjnych[262]. Zjawiska[112] te[212] najczciej i najatwiej podpadaj naszej[231] obserwacji[131], s najbardziej wyrane[212], czasem[8] wywouj gwatowny[241] protest[141] i oburzenie[141]. Uczucia[112] ambicyjne[212] maj wyranie przyjemne[241] zabarwienie[141], gdy czowiek osiga w[66] grupie[161] grujc[241] pozycj. Zadowolenie[111] pynie[5] z[62] poczucia[121], e inni s mniej wartociowi, [&] 
1658~Pszczoowski T.~Umiejtno przekonywania i dyskusji~WP~1963~55~27
Parlamentarny[211] sposb[111] dyskutowania[121] jest obecnie w[66] powszechnym[261] uyciu[161]. Korzystaj z[62] niego[42] nie tylko posowie[112] na[64] sejm[141] czy delegaci walnych[222] zjazdw. Stosuj go[44] dyplomaci w[66] czasie obrad ONZ[=], konferencji[122] midzynarodowych[222], tak zwanych[222] spotka na[66] najwyszym[261] szczeblu. T[251] metod prowadzone[212] s[57] narady[112] produkcyjne[212], sowem  wszelkiego[221] rodzaju[121] dyskusje[112] w[66] wikszym[261] gronie[161], gdzie kady[211] ma prawo[141] wypowiedzie swoje[241] zdanie[141] i o[66] jego[42] susznoci[161] przekonywa innych[242]. 
1659~Pszczoowski T.~Umiejtno przekonywania i dyskusji~WP~1963~150~13
Bd[111] rzeczowy[211] polega zazwyczaj na[66] nieznajomoci[161] rzeczywistoci[121]. Nie umiemy odrni prawdy[121] od[62] faszu[121], stopni prawdopodobiestwa[121], oceni jakiej[221] wartoci[121], to[41] znaczy, e co[41] jest prawdziwe[211] albo faszywe[211] (nieprawdziwe[211]), mniej albo bardziej prawdopodobne[211], suszne[211] albo niesuszne[211], ten[211], kto twierdzi, e Niemcy[/][112] hitlerowskie[212] nie zostay[57] pokonane[212], jest w[66] bdzie, gdy gosi zdanie[141] nieprawdziwe[241]. 
1660~obodziska B.420~Manowce maestwa i rodziny~WP~1963~188~20
Poza[65] niewielk[251] grup zatrudnionych[222], wikszo[111] rodzin pracowniczych[222] nie moe[5] si utrzyma[501] z[62] pensji[121] jednej[221] osoby[121] (ma[121]). Tote aby[9] zapewni rodzinie[131] wzgldny[241] dostatek[141], ona pracuje. Na[64] poparcie[141] tego[221] stwierdzenia[121] nie trzeba si wdawa[501] w[64] skomplikowane[242] wywody[142], posugujc[501] si danymi[152] z[62] []Rocznika Statystycznego[221][] o[66] wysokoci[161] zarobkw i budecie domowym[261], wystarczy obserwacja i wasne[211] dowiadczenie[111] w[66] wydawaniu[261] pensji[121] na[64] potrzeby[142] domowe[242]. 
1661~obodziska B.420~Manowce maestwa i rodziny~WP~1963~214~3
U[62] nas[42] jednak kultura ycia[121] pciowego[221] jest jeszcze na[66] niskim[261] poziomie; brak[111] uwiadomienia[121] seksualnego[221] nie naley do[62] rzadkoci[121], a take ignorancja potrzeb seksualnych[222] obu[32] pci[122], egoizm[111] mczyzny i brak[111] znajomoci[121] elementarnych[222] zasad ycia pciowego[221]. Skutkiem tego[42] rozpowszechnione[211] jest[57] zjawisko[111] kobiet ozibych[222] lub z[65] nerwicami pciowymi. Nie bez[62] znaczenia[121] take s pogldy[112] polegajce[212] na[66] przewiadczeniu[161], e przedmaeskie[212] stosunki[112] s grzechem, prowadz do[62] komplikacji[122] yciowych[222], zasuguj na[64] potpienie[141] opinii[121] publicznej[221] i tak dalej. 
1662~Matejko A.~Praca i koleestwo~WP~1963~48~8
Wyniki[112] bada psychosocjologicznych[222] wskazuj midzy[+] innymi na[64] uzalenienie[141] nasilenia[121] wspomnianych[222] objaww od[62] spoistoci[121] grup ludzi[122] bezporednio ze[65] sob wsppracujcych[222], wysokoci[121] uzyskiwanego[221] zarobku[121] w[66] porwnaniu[161] z[65] zarobkami w[66] poprzednich[262] miejscach pracy[121], wikszej[221] lub mniejszej[221] moliwoci[121] wywarcia[121] osobistego[221] wpywu na[64] istniejcy[241] stan[141] rzeczy[121], a wreszcie dugoci[121] stau[121] pracownika[121]. 
1663~Matejko A.~Praca i koleestwo~WP~1963~182~11
Niewtpliwie, gra[5] tu powan[241] rol niedostatek[111] dowiadcze metodologicznych[222] w[66] zakresie opisywania[121] maych[222] grup. Zainteresowanie[111] teori maej[221] grupy[121] jest w[66] Zwizku[/][161] Radzieckim[/][261] dotd wzgldnie niewielkie[211], co[41] utrudnia pogbion[241] analiz struktury[121] i dynamiki[121] wewntrznej[221] brygad jako[62] maych[222] kolektyww. Trzeba jednak stwierdzi stay[241] wzrost[141] zainteresowania[121] radzieckich[222] naukowcw[122] omawian[251] problematyk. 
1664~Sokoowska M.~Kobieta pracujca~WP~1963~34~4
Brak[5] jednak dowodw wiadczcych[222], e w[66] warunkach przestrzegania[121] obowizujcego[221] systemu ochronnego[221] praca w[66] przemyle wywiera uchwytny[241] wpyw[141] na[64] wystpowanie[41] poronie. Natomiast taki[211] czynnik[111] jak[9] na[64] przykad[141] lk[111] przed[65] utrat pracy[121] moe[5] by niekiedy wanym[251] powodem decydujcym[251] o[66] chci[161] przerwania[121] ciy[121]. W[66] takich[262] wypadkach praca (to[41] znaczy praca pozadomowa) jest istotnie czynnikiem wpywajcym[251] na[64] poronienia[142], [&] 
1665~Sokoowska M.~Kobieta pracujca~WP~1963~135~10
Na[66] podstawie[161] tej[221] tabeli[121] moemy si zorientowa[501], jakie[242] czynnoci[142] wykonuje w[66] cigu[161] omiu[32] godzin grnik o[66] cile okrelonej[261] przez[64] autora[141] i wyszczeglnionej[261] w[66] przytoczonej[261] tabeli[161] specjalizacji[161] zawodowej[261]: specjalnoci[122] tych[222] jest dziesi[31]; lub metalowiec: siedemnacie[31] wyszczeglnionych[222] rodzajw pracy[121]. Wiemy take, jakie[242] czynnoci[142] wykonuje zawodowa sprztaczka lub praczka. Natomiast praca gospodyni[121] domu[121] to[41] wielka niewiadoma[111]. 
1666~wida H.~Modzie licealna~WP~1963~114~35
Zmienno[111] ycia[121] oraz wynikajcy[211] std brak[111] ustalonych[222] obyczajw, norm i wartoci[122] powoduje w[66] czowieku czstsz[241] potrzeb szukania[121] bliskiego[221] kontaktu z[65] innymi ludmi, konieczno[141] znalezienia[121] oparcia[121] w[66] stosunku[161] wsplnoty[121] i przyjani[121], wiar w[64] to[44], e wsplnie z[65] drugim[251] czowiekiem atwiej rozwie si[41] komplikowane[242], wasne[242] problemy[142]. Silne[211] przeywanie[111] kontaktw osobowych[222], tak charakterystyczne[211] dla[62] wspczesnej[221] modziey[121], rzutuje na[64] jej[44] stosunek[141] do[62] rodzicw[122]. 
1667~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~40~1
Jednoczenie rozwijaj[501] si stale[8] profile[112] wszelkich[222] baz, gzymsw oraz zagszczajcych[+] si[222] zasadniczych[222] podziaw architektonicznych[222]. Staj[501] si one bardziej plastyczne[212], wyraziste[212], ostro kontrastujce[212] swe[242] uskoki[142], wybrzuszenia[142] i wklnicia[142], odpowiadajc nowemu, coraz bardziej linearnemu obliczu[131] architektury[121]. Dostosowuj[501] si do[62] niego[42] rwnie zmasowane[212] kolumny[112] suek[122], filarw i uskokw perspektywicznych[222] portali, ktre[212] zatracaj jednoczenie sw[241] tradycyjn[241] konstrukcyjn[241] rol wywodzc[+] si[241] z[62] antyku[121]. 
1668~Miobdzki A.~Zarys dziejw architektury w Polsce~WP~1963~135~27
Podobne[212] wielkie[212] limacznice[112], spywaj przy[66] bocznych[262] cianach fary[121]. Jej[42] fasada operuje skadnikami barokowymi, ale zestawia je[44] jeszcze w[64] manierystyczny[241] sposb[141], potnym[251] gzymsem odcinajc kolosalne[242] pilastry[142] od[62] dzielonego[221] w[66] innym[261] rytmie szczytu olimi uszami. Pniejszy[211] od[62] fary[121] koci[111] karmelitw[122] jest ju w[66] peni[161] barokowy[211], ukadem swym[251] i elewacjami nawizujc do[62] typu jezuickiego[221]. 
1669~Sawicki J.~Sdziowie s omylni~WP~1963~86~16
Bez[62] zgody[121] przytomnego[221], poczytalnego[221] pacjenta[121] dyrekcja szpitala do[62] zabiegu[121] operacyjnego[221] przystpi nie moe[5] i nie chce. Nikt z[62] personelu[121] lekarskiego[221] nie chce si narazi[501] na[64] odpowiedzialno[141] karn[241]. Zabieg[111] bez[62] zgody[121] pacjenta[121], nawet dokonany[211] w[66] celu[161] uleczenia[121] go[42] i chociaby si uda[541], traktowany[211] jest[57] wedle[62] judykatury[121] niemieckiej[221], jak[9] wiadomo, jako[61] przestpne[211] uszkodzenie[111] ciaa[121]. 
1670~Sawicki J.~Sdziowie s omylni~WP~1963~99~2
Najdziwniejsze[211], e sformuowanie[111], jakie[241] zawiera ustawa karna z[62] tysic dziewiset trzydziestego[221] drugiego[221] roku[121], nie przesdza wcale interpretacji[121] ani w[64] jedn[241], ani w[64] drug[241] stron. Kto czyta uoone[242] przez[64] profesorw[142] Makarewicza[/][141] lub Makowskiego[/][141] pierwotne[242] projekty[142] []Kodeksu Karnego[221][] oraz protokoy[142] Komisji[121] Kodyfikacyjnej[221], ten[211] bez[62] trudu moe[5] stwierdzi, e zamieszczono w[66] nich[46] formu, ktra pozwala uzna za[64] pasera[141] kadego[241], kto nabywa przedmioty[142] pochodzce[242] z[62] przestpstwa[121] [&] 
1671~Sawicki J.~Sdziowie s omylni~WP~1963~137~7
Trzeba moe[8] przypomnie, e w[66] celu[161] umoliwienia[121] normalnego[221] funkcjonowania[121] aparatu pastwowego[221], dla[62] uatwienia[121] jednostkom wykonywania[121] pewnych[222] praw[122] oraz spenienia[121] obowizkw, od[+] dawna ju praktyka[111] rozsadzia wsko zakrelone[242] ramy[142] tych[222] kodeksw, ktrych[222] przepisy[112] o[66] ochronie[161] czci[121] temu[43] zbytnio nie sprzyjay. Rozbicie[111] krpujcej[221] obrczy[121] przede[+] wszystkim dla[62] uatwienia[121] wykonywania[121] praw[122] i obowizkw nastpi moe[5] w[64] rny[241] sposb[141]. 
1672~Szewczuk W.~Historia kopotw czowieka z dusz~Iskry~1963~34~18
Materialna dusza poznaje materialny[241] wiat[141] za[65] porednictwem materialnych[222] podobizn jego[42] przedmiotw. Rzeczy[112] wysyaj z[62] powierzchni[121] swego[221] ciaa[121] podobizny[142] i cieniutekie[242] ksztaty[142]. Uzasadnienie[111] tego[42] znajduje Lukrecjusz[/] w[66] obserwacjach ycia[121]. Rne[212] przedmioty[112] wysyaj z[62] siebie[42] rnorodne[242] ciaka[142]. Palce[+] si[211] drzewo[111] wysya dym[141], ogie[111]  gorco[141]. Latem koniki[112] polne[212] skadaj swe[242] przeroczyste[242] koszulki[142]. 
1673~Kossak J.~W poszukiwaniu stylu epoki~Iskry~1963~105~11
Przede[+] wszystkim trzeba zrozumie, e tradycja i styl[111] narodowy[211], to[41] nie jest sztuczne[211] wczanie[111] kolumn tam[8], gdzie z[62] technicznego[221] punktu widzenia[121] s one niepotrzebne[212], czy wprowadzanie[111] rnych[222] zbdnych[222] pilastrw i attyk[122], ktre[12] stanowi raczej muzealne[242] rekwizyty[142] w[66] nowoczesnej[261] architekturze[161]. Tradycja i styl[111] narodowy[211] w[66] architekturze[161] polegaj przecie nie na[66] kombinacji[161] anachronicznych[222] elementw dekoracyjnych[222], [&] 
1674~Kossak J.~W poszukiwaniu stylu epoki~Iskry~1963~197~2
Trzeba te zwrci uwag na[64] inny[241] aspekt[141] zagadnienia[121]: liczne[212] midzyklasowe[212] powizania[112] i potrzeby[112] oglnospoeczne[212] wsplne[212] caemu spoeczestwu w[66] duszych[262] ni[9] jedna[211] formacja spoeczno-ekonomiczna okresach, reakcje[112] uczuciowe[212] i niektre[212] elementarne[212] normy[112] etycznego[221] wartociowania[121], wynikajce[212] z[62] oglnospoecznych[222] potrzeb wspycia[121], wreszcie specyfika wsplnej[221] dla[62] rnych[222] klas tradycji[121] narodowej[221]  stanowi podstaw dla[62] midzyklasowych[222] czy oglnospoecznych[222] odczu[122] wspformujcych[222] okrelone[242] gusty[142]. 
1675~Garczyski S.~Sztuka pamitania~Iskry~1966~7~28
Gdy choruje i zanika, czowiek spada na[64] dno[141] upokorzenia[121], nie zna swego[221] imienia i nazwiska[121], nie wie, kim[45] jest, co[44] ma robi, gdzie si podzia[501]. Niewiele[8] jest przesady[121] w[66] twierdzeniu, e im[9] wicej czowiek pamita, tym[9] wicej sob reprezentuje, e bez[62] pamici[121] nie[+] ma sensownego[221] postpowania[121], nie[+] ma charakteru, nie[+] ma mylenia[121], nie[+] ma intelektu. 
1676~Garczyski S.~Sztuka pamitania~Iskry~1966~28~20
Nie dopuci do[62] znudzenia[121]. wiat[111] nie skada[501] si z[62] rzeczy[122] ciekawych[222] i nieciekawych[222], raczej umysy[112] dziel[501] si na[64] ywe[242] i gnune[242]. Czowiek inteligentny[211], zdrowy[211] i nieprzemczony[211] jest umysowo czujny[211] i gotw zainteresowa[501] si prawie[8] kadym[251] przedmiotem. Jeeli mimo[64] to[44] nudzi go[44] tyle[31] rzeczy[122], to[9] dlatego, e niewaciwie do[62] nich[42] podchodzi. 
1677~Poniatowski Z.~Nauka~Iskry~1963~72~12
Jaskrawym[251] przykadem mogyby tu suy dzieje[112] astronomii[121] i astronautyki[121], tak zalene[212] od[62] stanu narzdzi[122] badawczych[222] i nowych[222] metod. W[66] zwizku[161] z[65] doniosoci metod nauki[121] musimy si teraz zaj[501] nieco bliej problematyk zwizan[251] z[65] tym[251] aspektem nauki[121]. Co[41] to[41] jest metoda? Tym[251] greckim[251] terminem methodos[$]  droga[111], sposb[111] postpowania[121] posugujemy[501] si czsto w[66] yciu[161] codziennym[261], [&] 
1678~Zakrzewska J., Sobolewski M.~Wolno sumienia i wyznania~Iskry~1963~156~8
Polskie[212] klasy[112] posiadajce[212] wyranie pragny nada ksztatujcemu[+] si po[66] odzyskaniu[161] niepodlegoci[121] pastwu[131] polskiemu charakter[141] wyznaniowy[241]. Niektre[212] wczeniejsze[212] projekty[112] konstytucyjne[212] datujce[+] si[212] jeszcze z[62] czasw wojny[121] i noszce[212] charakter[141] monarchistyczny[241] szy nawet w[66] tym[261] kierunki[161] bardzo daleko, stwarzajc swoist[241] dominacj religii[121] katolickiej[221] w[66] pastwie i udzia[141] duchowiestwa[121] w[66] sprawowaniu[161] najwyszej[221] wadzy[121] w[66] pastwie. 
1679~Waldorff J.~Sekrety polihymnii~Iskry~1963~95~26
Dodajmy do[62] tego[42] osobliwe[242] czynele[142], ktre[242] potrafi wyrabia tylko w[66] Chinach[/] i Turcji[/][161], poniewa tam[8] znaj tajemnic wykuwania[121] rozarzonego[221] spiu[121], i ktrych[222] wewntrzn[241] stron grajcy[211] po[66] uderzeniu[161] triumfalnie odwraca ku[63] suchaczom  grzmicy[241] gong[141], cygaski[241] tamburyn[141], jasno dwiczcy[241] pod[65] stalowym[251] prtem traingl[141] ze[65] swym[251] otwartym[251] ktem; cymbay[142] dzisiejszych[222] czasw: wydrone[242], tukce[+] si[242] w[66] rku[161] kastaniety[142]. 
1680~Mysek W.~Koci katolicki i tysiclecie~Iskry~1963~48~16
Zdaniem niektrych[222] biskupw[122] niekatolicy stanowi w[66] narodzie polskim[261] obce[241] ciao[141], ktre[241] naley usun poza[64] nawias[141] narodu lub asymilowa na[66] paszczynie[161] wyznaniowej[261]. Samookrelenie[+] si[111] pod[65] wzgldem wyznaniowym[251] jest rwnoczenie samookreleniem[+] si pod[65] wzgldem narodowym[251]. Takie[211] postawienie[111] sprawy[121] jest jednym[251] z[62] rodkw organizacji[121] spoecznej[221] presji[121] wobec[62] rodowisk katolickich[222] i akatolickich[222]. 
1681~Broniewski T.~Architektura staroytnoci~Ossolineum~1963~131~5
Istnieje jednak suszne[211] domniemanie[111], e koci[111] pierwszej[221] poowy[121] czwartego[221] wieku[121] by zwyczajn[251], podun[251] sal. W[66] jednej[261] cianie[161] (krtszej[261]) byo wejcie[11], do[62] przeciwlegej[221] zbudowana bya[57] absyda z[65] podwyszon[251] posadzk. W[66] absydzie[161] przebywa biskup zwrcony[211] twarz do[62] wiernych[122]. Rwnie w[64] ten[241] sposb[141] zwrcony[241] by[57] kapan (diakon) odprawiajcy[211] naboestwo[141] nad[65] otarzem wolno[8] stojcym[251]. W[66] ukadzie[161] tym[261] wida naladownictwo[141] starorzymskiej[221] bazyliki[121]. 
1682~Rosset E.~Polska roku 1985. Wizja demograficzna~PWN~1965~164~12
Analizujc postpy[142] procesu starzenia[+] si[121] ludnoci[121] w[66] skali[161] midzynarodowej[261], moglimy si przekona[501], e w[66] porwnaniu[161] z[65] innymi krajami europejskimi stopie[111] zaawansowania[121] tego[221] procesu w[66] Polsce[/][161] nie jest duy[211]. Wycigamy std wniosek[141], e proces[111] starzenia[+] si[121] ludnoci[121] poczyni jeszcze u[62] nas[42] dalsze[242] i znaczne[242] postpy[142]. 
1683~Niegowski J., Rydygier W.~Handel zagraniczny w gospodarce narodowej~PWN~1964~42~1
W[66] krtkim[261] okresie handel[111] zagraniczny[211] jest najwaniejszym[251] czynnikiem zwikszenia[121] elastycznoci[121] gospodarki[121] w[66] przywracaniu[161] rwnowagi[121] midzy[65] poda i popytem, podstawowym[251] elementem zwikszajcym[251] szybko[141] i efektywno[141] manewru gospodarczego[221]. Przejdmy do[62] jego[42] roli[121] w[66] zmianach dokonujcych[+] si[262] w[66] cigu[161] duszego[221] okresu, a wic do[62] jego[42] roli[121] w[66] rozwoju[161] gospodarki[121] narodowej[221]. 
1684~Niegowski J., Rydygier W.~Handel zagraniczny w gospodarce narodowej~PWN~1964~43~19
Stopa inwestycji[122] stanowi[5] jeden[241] z[62] najwaniejszych[222] czynnikw decydujcych[222] o[66] tempie wzrostu dochodu narodowego[221], a wic tej[221] czci[121] globalnej[221] produkcji[121] danego[221] kraju[121] (tak zwanego[221] produktu globalnego[221]), ktra pozostaje po[66] potrceniu[161] wartoci[121] rodkw produkcji[121] (maszyn, surowcw, ziarna[121] siewnego[221] i tym[232] podobne[212]), zuytych[222] w[66] danym[261] okresie czy, inaczej mwic, caej[221] nowo wytworzonej[221] wartoci[121] w[66] danym[261] roku[161]. Stopa inwestycji[122] wyraa udzia[141] rodkw przeznaczonych[222] na[64] rozszerzenie[141] produkcji[121] [&] 
1685~Niegowski J., Rydygier W.~Handel zagraniczny w gospodarce narodowej~PWN~1964~{brak}~{brak}
Zarysowuje[501] si tu sprzeczno[111] interesw midzy[65] importem, ktry[211] wobec[62] trudnoci[122] patniczych[222] dy do[62] ograniczenia[121] zakupw do[62] najbardziej niezbdnych[222] dla[62] jego[42] gospodarki[121] narodowej[221] (s to[41], oczywicie, surowce[112]), a eksporterem, ktremu zaley na[66] zbyciu[161] artykuw wystpujcych[222] w[66] znacznych[262] nadwykach i trudnych[222] do[62] ulokowania[121]. Denie[111] do[62] rozwizywania[121] tej[221] sprzecznoci[121] stanowi[5] jeden[241] z[62] istotnych[222] warunkw rozwoju[121] wzajemnej[221] wymiany[121]. 
1686~zbiorowa~Podstawowe wiadomoci o prawie wojskowym~MON~1964~182~14
Podmiotem tych[222] przestpstw mog by osoby[112] cywilne[212]  przestpstw polegajcych[222] na[66] niezgaszaniu[+] si[161] do[62] odbywania[121] suby[121] wojskowej[221] oraz onierze  przestpstw polegajcych[222] na[66] uchylaniu[+] si[161] od[62] obowizku[121] odbywania[121] tej[221] suby[121]. Naley bowiem pamita, e obywatel staje[501] si onierzem dopiero po[66] wcieleniu[161] go[42] do[62] waciwej[221] jednostki[121] wojskowej[221]. Osobami cywilnymi, ktre[212] mog by podmiotem tych[222] przestpstw s poborowi[112] powoywani do[62] odbywania[121] suby[121] wojskowej[221], onierze rezerwy[121] powoani na[64] wiczenia[142] wojskowe[242] [#] 
1687~Kroska I.~Sokrates~WP~1964~55~25
Szedziesiciokilkuletni[211] Sokrates[/] skupia wic koo[62] siebie[42] grono[141] ludzi[122] wybitnych[222], przewanie modych[222], ktrych[242] uczy, na[64] ktrych[242] wywiera wpyw[141] nie tylko swoimi pogldami filozoficznymi, lecz take, a moe[8] przede[+] wszystkim swoj[251] postaw nieufn[251] i krytyczn[251] wobec[62] panujcej[221] w[66] miecie euforii[121] po[66] obaleniu[161] tyranw[122] i przywrceniu[161] demokracji[121]. 
1688~Kroska I.~Sokrates~WP~1964~69~1
Sokrates[/] nie pisa, tylko rozmawia. Nie pisa programowo. Pochwa sowa[121] ywego[221], mwionego[221], a potpienie[141] sowa[121] pisanego[221] wygasza w[66] Fajdrosie[/]. Opowiada tam[8] legend o[66] bogu[161] egipskim[261] Teucie[/][161], ktry[211] wynalaz wiele[34] sztuk i umiejtnoci[122], a midzy[+] innymi sztuk pisania[121], i uczy ich[42] krla[141] Tamuza[/][141], aeby rozpowszechni je[44] w[66] kraju[161]. 
1689~Stonert H.~Jzyk i nauka~WP~1964~147~32
Wana jest tu natomiast ta okoliczno[111], czy definiowane[211] sowo[111] wystpuje w[66] jzyku[161] zwyczajnym[261] w[66] tym[261] znaczeniu[161], jakie[241] mu nadaje definicja. Jeli tak, mamy[5] do[62] czynienia[121] z[65] definicj sprawozdawcz[251], jeli nie  z[65] definicj projektujc[251], nawet jeliby definiowane[211] sowo[111] wystpowao[54] ju w[66] jzyku[161] zwyczajowym[261], ale w[66] innym[261] znaczeniu[161]. Sytuacja taka ma miejsce[141] na[64] przykad[141] w[66] zwizku[161] z[65] terminem kwas[111]. 
1690~Stonert H.~Jzyk i nauka~WP~1964~182~27
Teoria mnogoci[122] dostarcza nam wspczesnego[221] zestawu kategorii[122] ontologicznych[222] zestaw[111] ten[211] tym[45] si charakteryzuje[501] i zarazem tym[45] gruje nad[65] zestawami poprzednio podanymi, e wyrnione[212] w[66] nim[46] kategorie[112] ontologiczne[212] jak[+] najbardziej adekwatnie odpowiadaj wyraeniom wchodzcym[232] w[64] skad[141] jzykw cisych[222] uywanych[222] do[62] wypowiadania[121] twierdze nauki[121]. 
1691~Stonert H.~Jzyk i nauka~WP~1964~221~33
Aby[9] je[44] wypisa, trzeba[54] by je[44] uprzednio wszystkie[242] ponazywa, co[41] ju byoby rzecz niezmiernie kopotliw[251], a w[66] odniesieniu[161] do[62] dziedzin bardzo duych[222] rzecz wrcz niemoliw[251]. Spraw uatwimy sobie[43] mwic zamiast o[66] wszystkich[262] liczbach z[+] osobna o[66] zbiorze wszystkich[222] liczb. Oznaczmy sobie[43] zatem symbolem [~] zbir[141] wszystkich[222] liczb, zbir[141] ten[241] jest przy[66] tym[46] zakresem zmiennoci[121] zmiennych[122] [~] wystpujcych[222] w[66] zdaniu[161] [&] 
1692~Ajnenkiel A.~Od >>rzdw ludowych<< do przewrotu majowego~WP~1964~83~4
Jak wiemy, Rady[112] Delegatw[122] Robotniczych[222] od[62] chwili[121] swego[221] powstania[121] spotkay[501] si z[65] ostr[251] kontrakcj ze[62] strony[121] organw pastwowych[222]. Niejednokrotnie, zwaszcza w[66] mniejszych[262] orodkach, administracja zakazywaa odbywania[121] posiedze rad[122]. Policja, wykorzystujc przepisy[142] o[66] stanie[161] majtkowym[261], rozpdzaa zebrania[142] zdarzay[501] si wypadki[112] aresztowa. Jednake rozbicie[111] rad[122], jednolitego[221] przedstawicielstwa[121] robotnikw[122], nie byo rzecz atw[251]. 
1693~Ajnenkiel A.~Od >>rzdw ludowych<< do przewrotu majowego~WP~1964~273~24
Zasadniczym[251] dokumentem konferencji[121] sta[501] si tak zwany[211] pakt[111] reski[21]. Uznano w[66] nim[46] nienaruszalno[141] granic midzy[65] Francj[/] i Belgi[/] a Niemcami[/], zobowizujc[501] si do[62] solidarnej[221] akcji[121] przeciw[63] temu[231] pastwu[131], ktre[211] naruszyoby postanowienia[142] paktu . Nie poddano natomiast gwarancji[121] wschodnich[222] granic Niemiec[/][122]. Wytworzono w[64] ten[241] sposb[141] nowy[241] stan[141] prawny[241] w[66] stosunku[161] do[62] postanowie traktatu wersalskiego[221]. 
1694~Bogucka M.~Dzieje Polski do 1795 r.~WP~1964~214~28
Od[62] tej[221] chwili[121] nastpi gwatowny[211] zwrot[111] w[66] biegu[161] wojennych[222] wypadkw. Pod[65] naciskiem przekupionego[221] przez[64] kanclerza[141] Ossoliskiego[/][141] chana[121] Chmielnicki[/] musia zawrze w[66] sierpniu tysic szeset czterdziestego[221] dziewitego[221] roku[121] ugod, zwan[241] zborowsk[251]. Oddawaa mu ona wadz hetmask[241] na[66] Ukrainie[/][161] i ustalaa rejestr[141] kozacki[241] na[64] czterdzieci[34] tysicy. Dla[62] szerokich[222] mas kozackich[222] oraz chopstwa[121], zwanych[222] pogardliwie czerni[151], ugoda nie przyniosa adnych[222] ulg. 
1695~Bogucka M.~Dzieje Polski do 1795 r.~WP~1964~300~8
Sytuacj zaostrzay niepowodzenia[112] militarne[212] powstania[121]. Wojska[112] Kociuszki[/][121], mimo[62] ofiarnoci[121] i bohaterstwa[121] onierzy[122], poniosy wanie poraki[142], i to[8] dotkliwe[242], pod[65] Szczekocinami[/] i Chemem[/]. Siy[112] powstacw[122] okazay[501] si zbyt[8] wte[212] wobec[62] zjednoczonych[222] si rosyjsko-pruskich[222]. Rezultatem owych[222] poraek bya[5] utrata Krakowa[/] i Lubelszczyzny[/][121]. Kociuszko[/] musia si cofn[501] w[66] kierunki[161] Warszawy[/][121]. 
1696~Drozdowski M.M.~Alarm dla Warszawy~WP~1964~27~14
Prasa warszawska ywo komentowaa konferencj monachijsk[241] i wycigaa z[62] niej[42] rne[242] wnioski[142] polityczne[242]. I tak opozycyjny[211] wobec[62] polityki[121] Becka[/][121] []Kurier[111] Warszawski[211][], upominajc[501] si o[64] prawa[142] polskiej[221] mniejszoci[221] narodowej[221] w[66] Czechosowacji[/][161], podkrela bardzo trudn[241] sytuacj Polakw[/][122] w[66] Niemczech[/] i konieczno[141] podniesienia[121] tej[221] sprawy[121] na[66] forum[161] midzynarodowym[261]. 
1697~Kieniewicz S.~Dramat trzewych entuzjastw~WP~1964~88~7
Nie wszdzie propaganda ta przyjmowaa[501] si bez[62] sprzeciwu. Rok[111] tysic osiemset czterdziesty[211] smy[211] rozrusza polsk[241] wie[141], a sama organizacja Ligi[121] z[65] jej[42] wiecami i wyborami zachcaa mielszych[242] gospodarzy[142] do[62] samodzielnych[222] wystpie. W[66] miasteczku[161] Raszkw[/] na[66] zebraniu[161] delegatw[122] parafialnych[222] doszo do[62] ktni[121] publicznej[221] midzy[65] organizatorem powiatowym[251] Niemojowskim[/][151] (ktry[211], cho szlachcic, uchodzi za[64] radykaa[141]) a reszt ziemiastwa[121]. 
1698~obodziska B.420~Manowce maestwa i rodziny~WP~1963~65~31
Odpowied[111] wcale nie jest oczywista. Trudno przecie sobie[43] wyobrazi, e mody[211] czowiek wkadajc swej[231] wybranej[131] obrczk lubn[241] na[64] palec[141], marzy o[66] tym[46], aby[9] bi j, maltretowa, zdradza z[65] innymi kobietami, by[9] opuszcza j dla[62] libacji[121] w[66] towarzystwie kolegw[122], by[9] nie troszczy[501] si o[64] wasne[242] dzieci[142] pochodzce[242] z[62] tego[221] maestwa[121], [&] 
1699~Kolczyski J., Bednarski S.~Demokracja. Rady Narodowe. Sejm.~Iskry~1965~11~9
Linia druga leaa midzy[+] innymi u[62] podstaw[122] polityki[121] mikoajczykowskiego[221] polskiego[221] Stronnictwa[121] Ludowego[221], wok[62] ktrego[221] grupowa[501] si cay[211] obz[111] polskiej[221] reakcji[121] z[65] podziemnymi ugrupowaniami kontrrewolucyjnymi wcznie. Polityka[111] ta  dodajmy  w[66] tym[261] czasie miaa swoje[242] kopie[142], odpowiedniki[142] w[66] antyludowych[262] ugrupowaniach we[66] wszystkich[262] pastwach demokracji[121] ludowej[221] i stanowia cz[141] midzynarodowej[221] strategii[121] si kontrrewolucyjnych[222] zmierzajcej[221] do[62] przywrcenia[121] wadzy[121] buruazji[121] w[66] tych[262] pastwach. 
1700~epkowski T.~Archipelagu dzieje nieatwe~WP~1964~183~1
Zbuntowane[241] miasto[141] obleg z[65] naprdce zebranymi oddziaami genera Paul[/] Romain[/], podczas[+] gdy republikanie sposobili[501] si do[62] inwazji[121] krlestwa[121]. Po[66] kilku[36] dniach, szstego[221] padziernika, krl rozkaza wojskom garnizonu Cap[/] odmaszerowa do[62] Saint[+] Marc[/] w[66] celu[161] szybszego[221] zdobycia[121] go[42] i zdawienia[121] rebelii[121]. Ale onierze odmwili spenienia[121] rozkazu. Na[66] ich[42] czele stan genera Richard[/]. 
1701~Zahorski A.~Pary lat rewolucji i Napoleona~WP~1964~251~24
Dziki[63] temu[43] w[64] p godziny[121] po[66] rozpoczciu[161] akcji[121] dysponowa Malet[/] okoo[8] tysic dwustu[35] onierzami, ktrym[232] rozkaza obsadzi rne[242] punkty[142] Parya[/], przede[+] wszystkim bramy[142] miejskie[242], prefektur policji[121], plac[141] przed[65] ratuszem i plac[141] Wogezw[/]. W[66] otoczeniu[161] oddziau wojskowego[221] uda[501] si do[62] wizienia[121] la[+] Force[/] skd rozkaza wypuci dwch[34] wyszych[242] oficerw[142], Lahorie[/] i Guidala[/][141], znanych[242] z[62] niechci[121] do[62] cesarza[121]. 
1702~Brodzka A.~Maria Konopnicka~WP~1965~19~7
Wrzawa prasowa, ktr[241] wznieciy []Fragmenty[112][], dowioda, jak[9] dalece nie zastyga[5] owa walka, cho ilustracj do[62] niej[42] zaczerpna pisarka[111] z[62] odlegych[222] wiekw. Dociekanie[111] motyww morderstwa[121] dokonanego[221] przez[64] fanatyczny[241] tum[141] chrzecijan[122] na[66] modej[261], piknej[261] i przyjaznej[261] ludziom filozofce[161] aleksandryjskiej[261] Hypatii[/][161]; przypomnienie[111] tragicznej[221] walki[121] anatoma[121] Wezaliusza[/][121] i wielkiego[221] Galileusza[/][121] z Inkwizycj raz[141] jeszcze, i nie ostatni[241], posuyy za[64] teren[141] starcia[121] wiatopogldw wspczesnych[222]. 
1703~Brodzka A.~Maria Konopnicka~WP~1965~218~3
Wydarzenia[112] tysic dziewiset pitego[221] roku[121] zasadniczo zmieniy dziewitnastowieczne[242] pojcia[142] o[66] siach rewolucji[121] i jej[42] przywdcach. Potny[211] ruch[111] klasy[121] robotniczej[221], radykalizacja chopstwa[121] i demokratycznej[221] inteligencji[121], zaostrzenie[111] walki[121] obozu rewolucyjnego[221] z[65] polsk[251] buruazj i ziemiastwem  raz[8] jeszcze i chyba najmocniej w[66] naszej[261] historii[161]  nakazyway rewizj marze o[66] solidarnym[261] zrywie patriotycznym[261] caego[221] narodu. 
1704~Brodzka A.~Maria Konopnicka~WP~1965~227~26
W[66] korespondencji[161] Konopnickiej[/][121] i Orzeszkowej[/][121] zachowa[501] si ciekawy[211] komentarz[111] do[62] tej[221] nowelki[121]. W[66] roku[161] tysic dziewiset sidmym[261], obejmujc redakcj []Kuriera[121] Litewskiego[221][], Orzeszkowa[/] zwrcia[501] si do[62] przyjaciki[121] z[65] prob o[64] jaki[241] utwr[141] poetycki[241] lub nowelistyczny[241]. Konopnicka[/] przebywajca wwczas w[66] arnowcu[/][161], na[+] wyjezdnym w[64] cieplejsze[242] strony[142], szybko wysaa wiersz[141]. Wkrtce Orzeszkowa[/] powtrnie zadaa utworu proz. 
1705~Junosza-Szaniawski A.~Wodzimierz Majakowski~WP~1964~150~4
Na[+] og jednak poeta stosuje rymowanie[141] kocwek wierszy[122]. Rozpatrujc rym[141] od[62] strony[121] dwikowej[221] wide, e w[66] tym[261] okresie, twrczoci[121] Majakowskiego[/][121] przewaa rym[111] cisy[211], to[41] jest polegajcy[211] na[66] tosamoci[161] szeregw fonicznych[222] wchodzcych[222] w[64] jego[42] skad[141]. Czsto te si[41] spotyka rym[141] pogbiony[241], bogaty[241], to[41] jest rym[141] obejmujcy[241] take dwik[141] lub zesp[141] dwikw poprzedzajcych[222] ostatni[241] akcentowan[241] samogosk szeregu[121]. 
1706~Junosza-Szaniawski A.~Wodzimierz Majakowski~WP~1964~218~10
I wreszcie ostatnia, cz[111] pita  ukazuje wizj nowego[221], sprawiedliwego[221] ycia[121]. Poemat[111] zbudowany[211] jest[57] na[66] zasadzie[161] kontrastu: poeta przeciwstawia koszmary[142] tego[42], co[41] si dzieje[501] na[66] ziemi[161], radosnej[231] wizji[131] przyszoci[121]. Cay[211] system[111] metafor, przenoni[122], sposb[111] ksztatowania[121] obrazw artystycznych[222] podporzdkowane[212] s[57] przeciwstawieniu[13]: dzi  jutro. 
1707~Junosza-Szaniawski A.~Wodzimierz Majakowski~WP~1964~323~2
Unika rozmw[122] z[65] ludmi i wreszcie wyjecha na[64] letnisko[141], gdzie pozosta w[66] osamotnieniu[161] przez[64] trzy[34] miesice[142]. Nawet wtedy, gdy Majakowski[/] zajmowa[501] si swoimi codziennymi sprawami  pisa wiersze[142] do[62] gazet, ukada teksty[142] reklamy[121], jedzi z[65] recytacjami wierszy[122] po[66] wasnym[261] kraju[161], wyjeda za[64] granic  take pracowa nad[65] poematem: ukada poszczeglne[242] wersy[142], poprawia poprzednio uoone[242] i tym[232] podobne[212] . 
1708~Karczewska-Markiewicz Z.~Romain Rolland~WP~1964~188~19
Tego[221] rodzaju[121] informacje[142] wykorzysta Rolland[/] w[66] artykule []Do[62] mordowanych[222] narodw[], ogoszonym[261] w[66] listopadzie tysic dziewiset szesnastego[221] roku[121], dajc wyraz[141] przekonaniu[131], e midzynarodowy[211] kapitalizm[111] i jego[42] kombinacje[112] s gwnym[251] sprawc wojny[121]. Pienidz[111] jest prawdziwym[251] panem i szefem pastw, ktre[212] stay[501] si podejrzanymi firmami handlowymi. W[66] cigu[161] dwch[32] lat, ktre[212] miny od[62] ogoszenia[121] artykuu []Ponad[65] zamtem[], dokonaa[501] si wyrana ewolucja w[66] pogldach Rollanda[/][121]; on sam[211] zdawa sobie[43] spraw, e dowiadczenia[112] wojenne[212] gruntownie go[44] zmieniaj. 
1709~Karczewska-Markiewicz Z.~Romain Rolland~WP~1964~269~30
Rolland[/] ju w[66] tysic dziewiset trzydziestym[261] czwartym[261] roku[161] popiera powstanie[141] robotnikw[122] w[66] Austrii[/][161], w[66] latach hiszpaskiej[221] wojny[121] domowej[221] opowiada[501] si po[66] stronie[161] frontu ludowego[221], potpiajc zbrojn[241] interwencj hitlerowskich[222] Niemiec[/][122] i faszystowskich[222] Woch[/][122] . Rozmowy[112] z[65] emigrantami pozwalaj mu zauway w[66] modej[261] republice[161] hiszpaskiej[261] zjawiska[142] nasuwajce[242] porwnania[142] z[65] ZSRR[=]. W[66] jednym[261] z[62] jego[42] listw czytamy: [&] 
1710~Kijowski A.~Maria Dbrowska~WP~1964~80~8
Ludzie osaczeni s[57] konwenansami, zobowizaniami, przysigami wiernoci[121], przyzwoitoci towarzysk[251], ktra nie tylko mioci[121], ale wstrtu, alu[121], nienawici[121] nie pozwala im[43] wyjawi. Bogumi[/] udrczony[211] chodem Barbary[/][121], egzaltowan[251] mioci Ksawuni[/][121], znajduje pociech u[62] sucej[121] Felicji[/][121]. Gdy si Barbara[/] dowiaduje[501] o[66] tym[46], cierpi potwornie ze[62] wstrtu, alu[121], upokorzenia[121], ale ostatecznie nic[41] si nie zmieni[501], [&] 
1711~Kijowski A.~Maria Dbrowska~WP~1964~72~5
Bergsonowska teoria pdu yciowego[221], ktry[211] jest realizacj pierwotnego[221] instynktu ycia[121], prowadzia do[62] elitaryzmu, do[62] kreacji[121] jednostek nadzwyczajnych[222], ktre[212] stanowi wzr[141] siy[121], mstwa[121], cnoty[121]. Abramowski[/], bdc mylicielem bardzo  jak[9] wida  nieoryginalnym[251] w[66] dziedzinie[161] psychologii[121], jest samodzielny[211] jedynie w[66] punkcie zastosowania[121] jej[42] do[62] spoecznej[221] dziaalnoci[121]. Natura czowieka[121] jest spoeczna  powiada  pozbawiona egoizmu, skonna do[62] wspdziaania[121]. 
1712~Kijowski A.~Maria Dbrowska~WP~1964~93~11
W[66] tym[261] wielkim[261] rwnaniu[161] ycia[121], ktrego[221] czynnikami s czowiek, zwierz[111], ziemia, tylko jedna[211] jest niewiadoma[111]: cierpienie[111] ludzkie[211]. Wszystko[41] jednoczy[501] si, godzi[501], tumaczy[501], samo[211] przez[64] si[44], w[66] biologicznym[261] automatyzmie, tylko czowiek musi dostosowywa[501] si do[62] spokoju[121] i sprawiedliwoci[121] natury[121]. Cierpi tym[9] wicej, im[9] bardziej od[62] niej[42], od[62] natury[121], od[62] ojczyzny[121] swojej[221] jest[57] oddalony[211]. 
1713~Kulczycka-Saloni J.~Bolesaw Prus~WP~1967~87~1
W[66] fikcyjnej[261] dyskusji[161] na[64] temat[141] gospodarczego[221] rozwoju[121] Kongreswki[/][121] powouje[501] si na[64] artyku[141] [~] Blocha[/][121] o[66] drogach elaznych[262]; informuje, e ukazaa[501] si broszura Maksa[/][121] Schippela[/][121] []Ndza dzisiejsza i dzisiejsze[211] przeludnienie[111][], ktra co[+] prawda przynosi wiadomo[141], e ju si pali[501], ale dotyczy dziesitej[221] ulicy[121]: moe[8] jednak zainteresuje bardziej przewidujcych[222]  dodaje kronikarz. 
1714~Pieter J.~Jak poznawano psychik~WP~1963~51~16
Bez[62] wzgldu na[4] to[44], jak[9] wielkie[212] zasoby[112] poznania[121] mogy si tam[8] w[66] jego[42] rozumieniu[161] nagromadzi[501], po[66] dokadniejszym[261] rozejrzeniu[+] si[161] dojdzie do[62] przekonania[121], e nie[+] ma ani jednej[221] idei[121] w[66] umyle poza[65] tym[45], ktre[241] w[66] nim[46] wyryo doznanie[111] zmysowe[211] bd[9] refleksja, chocia by moe[5]  jak[9] to[44] pniej zobaczymy  rozum[111] je[44] czy[5] i rozszerza na[64] nieskoczenie[8] rne[242] sposoby[142]. 
1715~Pieter J.~Jak poznawano psychik~WP~1963~93~21
Gdy w[66] latach osiemdziesitych[262] ubiegego[221] wieku[121] powstaway pierwsze[212] laboratoria[112] psychologiczne[212], og[111] ludzi[122] wyksztaconych[222] przyjmowa ten[241] fakt[141] entuzjastycznie. Og[111] ten[211] spodziewa[501] si bowiem, e na[64] podobiestwo[141] odkry[122] fizykalnych[222], bakteriologicznych[222], fizjologicznych[222], chemicznych[222] i innych[222] uczeni[112] rycho dokonaj odkry[122] psychologicznych[222], i e dziki[63] temu[43] bdzie mona poprawi lub zabezpieczy ycie[141] ludzkie[241]. 
1716~Pieter J.~Jak poznawano psychik~WP~1963~267~28
Oglna psychologia humanistyczna nie jest kierunkiem psychologicznym[251] w[66] takim[261] sensie, jak[9] nim[45] bya[5] na[64] przykad[141] psychoanaliza Freuda[/][121]. Z[62] drugiej[221] strony[121] nie jest te ustabilizowanym[251] dziaem psychologii[121]. Jak[9] nim[45] jest na[64] przykad[141] psychologia rozwojowa. Zgodnie ze[65] swym[251] pochodzeniem jest raczej i nadal przewanie ogem prb podsumowania[121] wynikw bada w[66] zakresie kilku[32] od[+] dawna dobrze ustabilizowanych[222] dyscyplin psychologicznych[222], zwaszcza psychologii[121] muzyki[121] i religii[121] oraz studiw nad[65] genialnoci. 
1717~Tyborowska K.~Problemy wspczesnej psychologii~WP~1964~80~14
Widma[112] widziane[212] przez[64] zwierzta[142] maj nieco inne[242] zakresy[142], gdy budowa organu wzroku[121] u[62] nich[42] jest nieco inna; na[64] przykad[141] pszczoy[112] widz cz[141] promieni[122] ponadfiokowych[222], kury[112]  cz[141] promieni[122] podczerwonych[222]  niewidzialnych[222] dla[62] nas[42]. Prac oka[121] mona przyrwna do[62] pracy[121] kamery[121] fotograficznej[221]. Oko[111] swoj[251] budow przypomina ciemni[141] optyczn[241] (gaka oczna umieszczona jest[57] w[66] oczodole, powieka). Od[62] gaki[121] ocznej[221], ktr[241] otacza bona rogwkowa, odchodzi nerw[111] wzrokowy[211], [#] 
1718~Tyborowska K.~Problemy wspczesnej psychologii~WP~1964~188~4
W[66] oparciu[161] o[64] te[242] podstawowe[242], elementarne[242] emocje[142] w[66] toku[161] ycia[121] i wrastania[121] jednostki[121] w[64] ycie[141] spoeczne[241], bogacenia[+] si[121] jej[42] kontaktw spoecznych[222], ksztatuj[501] si bardziej rozwinite[212], zoone[212] emocje[112] zwane[212] uczuciami, ktre[212] s bd[9] to[8] wyrazem stosunku[121] do[62] siebie[4], bd[9] to[8] wyrazem stosunku[121] do[62] otaczajcego[221] wiata. Bez[62] wrastania[121] w[64] grupy[142] spoeczne[242], rozszerzania[+] si[121] kontaktw spoecznych[222], innymi sowy  bez[62] rozwoju[121] spoecznego[221] ycie[111] emocjonalne[211], uczuciowe[211] jednostki[121] nie rozwinie[501] si prawidowo. 
1719~Tyborowska K.~Problemy wspczesnej psychologii~WP~1964~361~26
Badania[112] funkcji[122] umysowych[222] jednostek niedorozwinitych[222] przyczyniy[501] si do[62] odnowienia[121] krytyki[121] klasycznych[222] testw werbalnych[222] i wskazuj na[64] potrzeb opracowywania[121] testw wykonawczych[222], psychomotorycznych[222]. Ciekawe[242] badania[142] podejmujce[242] problem[141] niedorozwoju[121] umysowego[221] z[62] punktu widzenia[121] jego[42] etiologii[121], diagnozy[121] i prognozy[121] prowadzi rwnie [~] Zazzo[/] wraz z[65] grup wsppracownikw[122]. 
1720~Nowicki A.~Ateizm~Iskry~1964~93~5
Oprcz[62] idei[122] religijnych[222], ktre[212] speniay funkcje[142] opium[121], usypiajc denie[141] do[62] przebudowy[121] ustroju[121] spoecznego[221], istniay idee[112] religijne[212], ktre[212]  w[66] okrelonych[262] warunkach, okresach historycznych[262] i rodowiskach  pobudzay do[62] dziaania[121]. W[66] szczeglnoci[161] dotyczy to[41] niektrych[222] redniowiecznych[222] herezji[122] ludowych[222], w[66] ktrych[262] forma religijna bya[5] nie tylko szat, przebraniem i mask dla[62] treci[122] spoecznie rewolucyjnych[222] (dolcinici[112], taboryci[112] czescy, zwolennicy[112] Mnzera[/][121]), [&] 
1721~Nowicki A.~Ateizm~Iskry~1964~107~22
W[66] okresie Odrodzenia[121] powszechnie odrniano te[242] dwa[34] rodzaje[142] ateistw[122], potpiajc zgniy[241] ateizm[141] niektrych[222] papiey[122] i kardynaw[122], ktrzy  bdc ateistami i drwic sobie[43] z[62] religii[121]  nie mieli jednoczenie adnych[222] skrupuw, aby[9] z[62] tej[221] samej[221] religii[121] czerpa korzyci[142] i przeladowa uczciwych[242] ateistw[142]. Szeroko kolportowano zwaszcza znane[241] powiedzenie[141] papiea[121] Leona[/][121] Dziesitego[/][221] do[62] kardynaa[121] Bembo[/]: [&] 
1722~Sikora A.~Spotkanie z filozofi~Iskry~1966~179~6
Sceptycyzm[111] Kartezjaski[211] podway potoczne[242] mniemania[142] i uznane[242] pewniki[142]. W[66] rwnym[261] stopniu odebra warto[141] obiegowym[232] przekonaniom w[64] istnienie[141] wiata, jak[9] w[64] istnienie[141] boga[121], w[64] wiarygodno[141] informacji[121] zmysw i niezawodno[141] rozumowa. Ale sceptycyzm[111] ten[211] nie by celem[151] samym[251] w[66] sobie[46] i konkluzj wieczc[251] wysiek[141] badawczy[241]. By natomiast wiadomie przyjtym[251] zaoeniem, punktem wyjcia[121], [&] 
1723~Sikora A.~Spotkanie z filozofi~Iskry~1966~215~17
W[66] dostpnym[261] czowiekowi wiecie przyrody[121] panuje stao[111] i regularno[111] (Biegu[121] przyrody[121] nie odmieni nigdy adna zasada[111].), nie[+] ma w[66] nim[46] miejsca[121] na[64] bosk[241] interwencj. Mimo[64] to[44] umys[111] ludzki[211] usiuje niejednokrotnie wykroczy poza[64] przyrod. Poszukuje wytumaczenia[121] ostatecznych[222] przyczyn, zapytuje o[64] genez wszystkiego[221] istniejcego[221]. Pytania[112] te[212] pozostaj jednak bez[62] odpowiedzi[121], [&] 
1724~zbiorowa~Zarys dziejw religii~Iskry~1964~114~14
Liczba ludzi[122] przywizanych[222] do[62] chrzecijastwa[121] w[64] sposb[141], ktry[211] by prowadzi[54] do[62] konfliktu z[65] ustrojem, jest chyba procentowo znikoma. witynie[112] buddyjskie[212] i taoistyczne[212] oraz miejsca[112] zwizane[212] z[65] dawnym[251] kultem oficjalnym[251] traktowane[212] s[57] jako[61] zabytki[112] historyczne[212], chtnie i licznie zwiedzane[212]. W[66] duych[262] miastach osoby[112] przychodzce[212] do[62] wity buddyjskich[222] w[66] celach kultowych[262] stanowi wyjtki[142], traktowane[242] zreszt z[65] pobaliw[251] obojtnoci. 
1725~zbiorowa~Zarys dziejw religii~Iskry~1964~291{?}~6
W[66] teje[261] osadzie[161] znaleziono groby[142] bogato wyposaone[242] w[64] przedmioty[142], ktrych[222] zmary[111] uywa za[62] ycia[121]. S tam[8] rwnie figurki[112] ludzkie[212] z[65] naczyniami w[66] rkach, majce[212] symbolizowa sub. Sama konstrukcja grobowcw wskazuje na[64] to[44], e istnia skomplikowany rytua[111] pogrzebowy[211], a wszystko[41] razem[8] jest dowodem, e mieszkacy osady[121] wierzyli w[64] ycie[141] pozagrobowe[241]. 
1726~zbiorowa~Zarys dziejw religii~Iskry~1964~478~21
Przywdcami gmin byli[5] wdrowni misjonarze (apostoowie) oraz mniej lub bardziej stacjonarni kaznodzieje i prorocy. Charakterystyczne[211] jest, e na[66] tym[261] etapie nie dyskryminowano kobiet, wiemy bowiem zarwno o[66] kobietach-apostoach, jak[9] i prorokiniach (porwnaj choby Jezabel[/] z[62] []Apokalipsy[] Jana[/] czy postacie[112] z[62] listw Pawa[/][121] oraz apokryfw, jak[9] na[64] przykad[141] dziea[112] Pawa[/][121] i Tekli[/][121]. 
1727~zbiorowa~Zarys dziejw religii~Iskry~1964~697{?}~26
ycie[111] ludu pozostawao pod[65] wadz wiary[121] bramiskiej[221], tote i buddyzm[111] mg wrasta w[64] lud[141] jedynie przez[64] przyjcie[141] bstw bramiskich[222]. Nawet hinajana[/] nigdy si te nie sprzeciwiaa[501] powanie hinduistycznym[232] doktrynom i praktykom, a mahajana[/] wyznawaa pogldy[142] filozoficzne[242] ju niemal identyczne[242] z[65] pogldami braminizmu, staa[501] si jedynie naladowc tego[221] ostatniego[221]. 
1728~zbiorowa~Zarys dziejw religii~Iskry~1964~775~20
ycie[111] pustelnicze[211] i zakonne[211], ktre[211] powstao jako[61] protest[111] przeciwko[63] polityce[131] Kocioa, stao[501] si u[62] progu[121] redniowiecza si nadajc[251] Kocioowi charakter[141] polityczny[241], czynnikiem popierajcym[251] i podtrzymujcym[251] ustrj[141] feudalny[241], a tym[251] samym[45] wzmagajcym[251] proces[141] ksztatowania[+] si[121] katolicyzmu w[66] jego[42] formie[161] redniowiecznej[261]. Za[64] punkt[141] zwrotny[241] w[66] dziejach Kocioa uwaa si[41] powszechnie edykt[141] tolerancyjny[241] Konstantyna[/][121] Wielkiego[/][221]. 
1729~zbiorowa~Zarys dziejw religii~Iskry~1964~819{?}~1
Obok[62] pism kanonicznych[222] za[64] wiadkw[142] tradycji[121] apostolskiej[221] uwaano takie[242] pisma[142], jak[9]: list[141] Klemensa[/][121], biskupa[121] rzymskiego[221], do[62] Koryntian[122], napisany[241] pod[64] koniec[141] pierwszego[221] wieku[121]. Siedem[34] listw Ignacego[/][121], biskupa[121] Antochii[/][121], napisanych[222] przed[65] sto dziesitym[251] rokiem, a skierowanych[222] do[62] rozmaitych[222] gmin i do[62] biskupa[121] Polikarpa[/][121]. List[141] Barnaby[/][121], napisany[241] okoo[62] sto trzydziestego[221] roku[121], bdnie przypisywany[241] Barnabie[/][131], towarzyszowi Pawa[/][121] apostoa[121]. 
1730~zbiorowa~Zarys dziejw religii~Iskry~1964~923~32{?}
Pocztkowo celem[151] Muhammada[/][121] nie byo zniesienie[111] arabskiego[221] prawa[121] zwyczajowego[221], sunny[121]. Jego[42] postpowanie[111] w[66] pierwszym[261] okresie dziaalnoci[121] religijnej[221], okresie mekkaskim[261], podkrelao, e nie ma on zamiaru radykalnie zmieni prawa[121] zwyczajowego[221]. Gosi on, e jego[42] misj jest jedynie ostrzeganie[111] ludu przed[65] bawochwalstwem i goszenie[111] jednoci[121] Boga[121] tauhid[$]. 
1731~Toeplitz K.T.~Kino dla wszystkich~Iskry~1964~75~17
Jak[9] pamitamy, Eisenstein[/] zetkn[501] si z[65] japoszczyzn ju wczeniej  jako[61] suchacz jzykw wschodnich[222]. Uczy[501] si po[+] japosku, co[41] przychodzio mu o[+] tyle z[65] trudnoci, e jak[9] twierdzi, jzyk[111] ten[211] nie tylko nie kojarzy[501] si z[65] adnym[251] ze[62] znanych[222] jzykw europejskich[222], ale i sam[211] sposb[111] mylenia[121], [&] 
1732~Toeplitz K.T.~Kino dla wszystkich~Iskry~1964~179~22
Filmy[112] trudniejsze[212], o[66] cieszym[261] dowcipie lub gbszej[261] wymowie[161] psychologicznej[261] i intelektualnej[261], ktre[212] do[+] niedawna jeszcze liczy mogy w[66] Ameryce[/][161] na[64] bardzo wskie[241] grono[141] odbiorcw[12], obecnie utrzymywa[501] si poczy czsto przez[64] dugie[242] tygodnie[142] na[66] ekranach gwnych[222] kin nowojorskich[222]. Podobnie wzrosa[5] w[66] Ameryce[/][161] frekwencja na[66] filmach europejskich[262], ktre[212] dotychczas nie wiciy zbytnich[222] tryumfw wrd[62] publicznoci[121] Stanw[/] Zjednoczonych[/][222]. 
1733~Szczepaski J.~Zagadnienia socjologii wspczesnej~PWN~1965~67~6
Zachowujc wano[141] wszystkich[222] teoretycznych[222] implikacji[122] marksowskiego[221] pojcia[121] klasy[121] moemy stwierdzi, e istniejcy[211] w[66] naszym[261] spoeczestwie podzia[111] na[64] klasy[142] zatraci cechy[142] charakterystyczne[242] dla[62] nierwnoci[122] klasowych[222], a to[41], co[41] pozostao z[62] klas przedwojennych[222], zostao[57] zrwnane[211] w[66] ramach gospodarki[121] planowej[221] i socjalistycznej[221], wykluczajcej[221] wyzysk[141] klasowy[241]. Mamy[5] natomiast do[62] czynienia[121] z[65] podziaem na[64] warstwy[142], [&] 
1734~Lange O.~Czowiek i technika w produkcji~PWN~1965~11~19
Przedstawiony[211] charakter[111] techniczno-bilansowych[222] praw[122] produkcji[121] powoduje, e analiz tych[222] praw[122] mona najlepiej przeprowadzi w[66] warunkach najwyszego[221] osignitego[221] dotychczas rozwoju[121] si wytwrczych[222]  w[66] warunkach, w[66] ktrych[262] wystpuj najbardziej rozwinite[212] i najbogatsze[212] ich[42] warianty[112]. W[66] wietle takiej[221] analizy[121] mona nastpnie bada dziaanie[141] tych[222] praw[122] w[66] warunkach mniej rozwinitych[222] si wytwrczych[222]. 
1735~Bobrowski Cz.~Planowanie gospodarcze. Problemy podstawowe.~PWN~1965~105~12
Techniczn[251] podstaw tej[221] metody[121] jest zastosowanie[111] szachownicy[121] w[64] miejsce[141] bilansu majcego[221] dwie[34] strony[142]. Bilans[111] pozwala zestawi bezporednie[241] zastosowanie[141] pewnego[221] czynnika z[65] jego[42] bezporedni[251] poda, nie uwzgldniajc tego[42], co[41] si dzieje[501] zewntrz[62] tego[221] bilansu, a co[41] warunkuje powstanie[141] danej[221] poday[121] i okrela powstanie[141] danego[221] zapotrzebowania[121]. W[66] metodzie[161] przepyww midzygaziowych[222] kada poszczeglna klatka szachownicy[121] moe[5] by[57] powizana z[65] kad[251] inn[251] klatk. 
1736~Bobrowski Cz.~Planowanie gospodarcze. Problemy podstawowe.~PWN~1965~145~11
Druga generalna tendencja (pozostajca w[66] pewnym[261] zwizku[161] z[65] poprzedni[251]) dotyczy wzbogacenia[+] si[121] i rnicowania[121] systemw planu. W[66] paszczynie[161] sprawy[121] horyzontu czasowego[221] odnotowalimy tu pojawienie[+] si[141] planw perspektywicznych[222] a ostatnio rwnie denia[121] do[62] wykorzystania[121] w[66] systemie planowania[121] tak zwanych[222] programw branowych[222] rekonstrukcji[121] przemysu, ktrych[222] horyzont[111] czasowy[211] nie bdzie jednolity[211], cho z[62] reguy[121] bdzie wikszy[211] od[62] lat piciu[32]. 
1737~Rosset E.~Polska roku 1985. Wizja demograficzna~PWN~1965~98~9
Proces[111] urbanizacji[121] nie jest w[66] Polsce[/][161] zjawiskiem nowym[251]. Nowe[212] s formy[112], w[66] ktrych[262] si dzi ten[211] proces[111] przejawia[501], nowe[211] jest podoe[111], z[62] ktrego[221] obecnie wyrasta. Wszystko[41] to[211] kae rozszerzy horyzont[141] spojrzenia[121] na[64] zjawisko[141] urbanizacji[121] w[66] Polsce[/][161]. Stanie[501] si to[41] moliwe[211] przez[64] zakrelenie[141] naszemu badaniu[131] moliwie szerokich[222] granic czasowych[222]. 
1738~Amsterdamski S.~Engels~WP~1964~229~23
Praca Kanta[/][121] nie daa bezporednich[222] wynikw, a dopiero wiele[34] lat pniej Laplace[/] i Herschel[/] rozwinli i dokadniej uzasadnili jej[42] tre[141], dziki[63] czemu[43] hipoteza mgawicowa pocza stopniowo zdobywa sobie[43] uznanie[141]. Dalsze[212] odkrycia[112] przyniosy jej[43] ostateczne[241] zwycistwo[141]; najwaniejsze[212] z[62] nich[42] to[41]: odkrycie[111] ruchu[121] wasnego[221] gwiazd staych[222], dowd[111] istnienia[121] stawiajcego[221] opr[141] orodka w[66] przestrzeni[161] kosmicznej[261], [&] 
1739~Kowalik T.~Krzywicki~WP~1965~82~30
Krzywicki[/] uzna model[141] rozwoju[121] kapitalizmu w[66] rolnictwie angielskim[261] za[64] mao typowy[241] i przyj za[64] punkt[14] wyjcia[121] swej[221] teorii[121] agrarnej[221] dwa[34] odmienne[242] modele[142] rozwoju[121] rolnictwa[121]: model[141] amerykaski[241] i model[141] Europy[/][121] kontynentalnej[221]. W[66] obu[36] modelach rozwj[111] kapitalizmu przybiera swoiste[242] cechy[142]. W[66] jednym[261] i w[66] drugim[261] dokonuj[501] si procesy[112] centralizacji[121] i koncentracji[121], produkcja rolna przybiera charakter[141] kapitalistyczny[241]. 
1740~Kowalik T.~Krzywicki~WP~1965~111~23
Rzecz[111] charakterystyczna, e wrd[62] wymienionych[222] federacji[122] nie[+] ma ani jednego[221] przykadu stowarzyszenia[121] powstaego[221] na[66] gruncie potrzeb ekonomicznych[222]. By moe[5] Krzywicki[/] pragn w[64] ten[241] sposb[141] unikn wielkiej[221] trudnoci[121] pogodzenia[121] demokratyzmu wolnych[222] stowarzysze z[65] supercentralistycznymi tendencjami wysoko rozwinitego[221] industrializmu. Ponadto kontekstem cytowanej[221] wypowiedzi[121] Krzywickiego[/][121] jest utopia Karola[/][121] Gide'a[/][121], [&] 
1741~Kuczyski J.~Filozofia ycia~WP~1965~180~24
A jednak sdzimy i postaramy[501] si udowodni, e mimo[64] wszystko[44] czowiek wspczesny[211] moe[5] przynajmniej w[66] generalnych[262] sprawach przezwyciy powysz[241] trudno[141]. Sdzimy, e kady[211] czowiek moe[5] pozna i przey[5] dzi wicej ni[9] kiedykolwiek, e nie byo jeszcze nigdy tak wielkiej[221] szansy[121] przed[65] kadym[251] z[62] nas[42]. 
1742~Leniak K.~Arystoteles~WP~1965~104~15
Teofrast[/] zapisa[501] si w[66] historii[161] logiki[121] jako[61] autor pewnych[222] nowych[222] pomysw; wprowadzi mianowicie do[62] teorii[121] sylogizmu tryby[142] porednie[242] pierwszej[221] figury[121], ktre[212] pniej zostay[57] wczone[212] do[62] figury[121] czwartej[221]. Zachowane[212] fragmenty[112] logiczne[212] ujawniaj, e rwnie zajmowa[501] si logik modaln[251] i mia w[66] niej[46] znaczne[242] osignicia[142]. Jako[61] interpretator[111] Arystotelesa[/][121] okaza[501] si Teofrast[/] nadzwyczaj rzetelny[211]. 
1743~Martel K.~Lenin~WP~1965~141~15
Chcielibymy tu uwypukli jeden[241] aspekt[141] sformuowanych[222] przez[64] Lenina[/][141] dyrektyw metodologicznych[222]. Punktem wyjcia[121] jest dla wynikajce[211] z[62] historycznego[221] rozwoju[121] nauki[121] i praktyki[121] ludzkiej[21] przekonanie[111] o[66] nieskoczonym[261] bogactwie treci[122], cech[122], jakoci[122], waciwoci[122] kadej[221] rzeczy[121], kadego[221] zjawiska[121], kadego[221] przedmiotu w[66] wiecie. Albowiem to[41], czym[45] jest dana[211] rzecz[111], zaley nie tylko od[62] niej[42] samej[221], [&] 
1744~Martel K.~Lenin~WP~1965~161~6
Lenin[/] podejmuje tu problem[141] wyzwolenia[121] czowieka[121] od[62] alienacji[121], od[62] panowania[121] nad[65] ludmi rezultatw ich[42] spoecznego[221] wspdziaania[121], problem[141], z[62] ktrego[221] wyrosa[5] ideologia socjalizmu naukowego[221]. Socjalizm[111] stwarza nowe[242] warunki[142] dla[62] rozwoju[121] czowieka[121]. Nowe[212] warunki[112] spoeczne[212] stawiaj ludzi[142] w[66] nowej[261] sytuacji[161]. Idzie o[64] to[44], by[9] ludzie w[66] peni[161] wykorzystali moliwoci[142], jakie[242] otwiera przed[65] nimi ta sytuacja, [&] 
1745~Kieniewicz S.~Warszawa w powstaniu styczniowym~WP~1965~52~6
Na[66] czele lewego[221] skrzyda[121] stana zrazu ta grupa modziey[121], ktra po[66] obchodzie z[62] drugiego[221] maja wydostaa[501] si z[62] Cytadeli[/][121]. Na[66] jej[42] czele Karol[/] Nowakowski[/] podj zaraz prb obalenia[121] Delegacji[121] i nadania[121] miastu prawdziwie rewolucyjnej[221] wadzy[121]. Oburzao go[44] zwaszcza to[41], e mastodonci[112] z[62] delegacji[121] nie zdoali uzyska uwolnienia[121] najwaniejszego[221] z[62] winiw[122], ich[42] kierownika[121], Narcyza[/][121] Jankowskiego[/][121]. 
1746~Kieniewicz S.~Warszawa w powstaniu styczniowym~WP~1965~157~11
Klub[111] za[64] cel[141] swego[221] dziaania[121] uzna walk o[64] niepodlego[141] Polski[/][121]. Wszyscy czonkowie Towarzystwa[/][121] byli[5] w[66] zasadzie[161] zgodni co[41] do[62] koniecznoci[121] prowadzenia[121] wojny[121] powstaczej[221] a do[62] zwycistwa[121]. Przeciwstawiali[501] si oni wszelkim[232] ustpstwom wobec[62] wroga[121], a wic polityce[131] rokowa. Za[64] sprawiedliwe[242], a naruszone[242] przez[64] przemoc[141], uznawali granice[142] wschodnie[242] Polski[/][121] z[62] roku[121] tysic siedemset siedemdziesitego[221] drugiego[221], sprzed[62] pierwszego[221] rozbioru. 
1747~Turlejska M.~Rok przed klsk~WP~1965~17~23
Wkrtce okazao[501] si, e Sawek[/] nie doceni Rydza[/][121]. Pocztkowo Rydz[/] nie wtrca[501] si do[62] polityki[121]. Kart polityczn[241] mia obcion[241] udziaem w[66] lubelskim[261] rzdzie ludowym[261] Ignacego[/][121] Daszyskiego[/][121] w[66] tysic dziewiset osiemnastym[261] roku[161], czego[42] mu Pisudski[/] nie mg darowa. Std moe[8] pocztkowa ostrono[111] Rydza[/][121], ustpujca w[64] miar jak[9] zacz si skupia[501] wok[62] niego[42] coraz szerszy[211] zastp[111] pisudczykw[122], [&] 
1748~Turlejska M.~Rok przed klsk~WP~1965~137~1
Oczywicie kontrakcja Ozonu[/] polegaa nie tylko na[66] ukadaniu[161] rymowanych[222] sloganw. Administracja pastwowa dokadaa wszelkich[222] stara, aby[9] obywateli[142] zapdzi do[62] urny[121] wyborczej[221]. Prasa ludowa w[66] okresie przedwyborczym[261] i powyborczym[261] przynosia wiele[34] informacji[122] o[66] represjach i o[66] nacisku[161] administracji[121] wobec[62] dziaaczy[122] SL[=]. 
1749~Turlejska M.~Rok przed klsk~WP~1965~308~18
Tak wic lotnictwo[111] polskie[211], dotkliwie odczuwajce[211] brak[141] sprztu i personelu[121], pozbawione[211] sieci[121] lotnisk polowych[222], rodkw cznoci[121], nowoczesnego[221] sprztu fotograficznego[221], ograniczone[211] sabym[251] przydziaem bomb i amunicji[121] do[62] celw szkoleniowych[222], a take paliwa[121]  nie byo[57] przygotowane[211] do[62] wojny[121], mimo[+] i rozporzdzao wspaniaymi kadrami, ktre[212] pniej rozsawiy imi[141] polskiego[221] lotnika[121] na[66] caym[261] wiecie. 
1750~Turlejska M.~Rok przed klsk~WP~1965~356~8
Wikszo[111] aktywu komunistycznego[221] znajdowaa[501] si w[66] tym[261] czasie w[66] Rawiczu[/][161] i Wronkach[/], w[66] Koronowie[/][161] i Fordonie[/][161], w[66] Sieradzu[/][161] i odzi[/][161], i w[66] dziesitkach innych[222] wizie[122], rozrzuconych[222] po[66] caej[261] Polsce[/][161]. Tylko w[66] wizieniach mieli komunici swoje[242] organizacje[142] komuny[142] wizienne[242], toczyli spory[142] ideologiczne[242], kada komuna na[64] wasn[241] rk podejmowaa decyzje[142] i rezolucje[142]. 
1751~Zientara B., Mczak A.~Dzieje gospodarcze Polski do 1939 r.~WP~1965~91~1
Zasadcy[112] (jeden[211] lub kilku[32]) zawierali z[65] panem wsi[121] umow, po[66] czym[46] cigali kolonistw[142] bd[9] te przystpowali do[62] wprowadzania[121] nowych[222] norm we[66] wsi[161] istniejcej[261]. Wszystkie[212] pola[112] danej[221] wsi[121] po[66] odgraniczeniu[161] od[62] gruntw wsi[122] ssiednich[222] dzielono na[64] jednostki[142] zwane[242] anami lub wkami, ktre[242] nadawano jako[64] zasadnicze[241] wyposaenie[141] gospodarstwom chopskim[232]. 
1752~Zientara B., Mczak A.~Dzieje gospodarcze Polski do 1939 r.~WP~1965~125~11
Kupcy mogli korzysta jedynie z[62] okrelonych[222] drg i pod[65] kar[151] konfiskaty[121] towarw zabraniano im[43] omijania[121] miast[122] skadowych[222]. Oczywicie, aby[9] zmusi kupcw[142] do[62] przestrzegania[121] tych[222] przywilejw, konieczne[211] byo poparcie[111] wadz pastwowych[222]. Dalsze[241] uzupenienie[141] prawa[121] skadu stanowi zakaz[111] bezporednich[222] kontaktw handlowych[222] kupcw[122] obcych[222] midzy[65] sob na[66] terenie miasta[121] skadowego[221]. 
1753~Zientara B., Mczak A.~Dzieje gospodarcze Polski do 1939 r.~WP~1965~350~7
Przestarzaa[211] trjpolwka, ugorujca trzeci[241] cz[141] gruntu, zostaa[57] po[66] ulepszeniach stopniowo zastpiona podozmianem, umoliwiajcym[251] stosowanie[141] poplonw i zwikszenie[141] t[251] drog[151] iloci[121] paszy[121] niezbdnej[221] do[62] wykarmienia[121] wikszego[221] pogowia[121] byda[121]. W[66] deniu[61] do[62] poszerzenia[121] areau  obok[62] przyczania[121] rnymi sposobami gruntw chopskich[222] i zmniejszania[121] powierzchni[121] lasw [&] 
1754~Zientara B., Mczak A.~Dzieje gospodarcze Polski do 1939 r.~WP~1965~430~11
W[66] lskim[261] okrgu[161] przemysowym[261] mogli znale zajcie[141] ci[212] robotnicy[112], ktrzy gotowi byli[5] zgodzi[501] si do[62] pracy[121] za[64] nisz[241] zapat ni[9] robotnicy[112] miejscowi, z[62] uwagi[121] na[64] to[44], e ta niska zapata jednak przewyszaa zarobki[142] w[66] ich[42] dotychczasowym[261] miejscu[161] pobytu. Galicja[/], a take niektre[212] okrgi[112] Krlestwa[/][121] z[65] ubog[251] i przeludnion[251] wsi, byy rezerwuarami siy[121] roboczej[221], [&] 
1755~arnowski J.~O inteligencji polskiej let midzywojennych~WP~1965~17~23
Oglny[211] wzrost[111] dbaoci[121] o[64] higien i lecznictwo[141] doprowadzi midzy[+] innymi do[62] utworzenia[121] stanowisk tak zwanych[222] fizykw[122]: lekarzy[122] urzdowych[222] we[66] wszystkich[262] miastach. Pojawili[501] si te lekarze wyksztaceni w[66] zagranicznych[262] uniwersytetach i niejednokrotnie prowadzcy[212] w[66] nich[46] wykady[142]. Sawny Jzef[/] Stru[/] nadworny[211] medyk[111] Zygmunta[/][121] Augusta[/][121], by rwnie autorem licznych[222] dzie z[62] zakresu medycyny[121]. 
1756~Grzybowski S.~Tomahawki i muszkiety~WP~1965~207~6
Wrd[62] plemion tych[222] panowaa powszechna nienawi[111] do[62] Anglikw[122]. Zdawano sobie[43] spraw z[62] niebezpieczestwa[121], jakie[241] przynosi ich[42] panowanie[111], aowano francuskich[222] sprzymierzecw[122], lojalnych[222] i uczciwych[222]. Lecz wiedziano rwnie, e dopki nie zjawi[501] si biali kupcy z[65] broni, amunicj, prochem i narzdziami, wyniszczone[212] i wygodzone[212] plemiona[112] indiaskie[212] nie bd zdolne[212] do[62] podjcia[121] nierwnej[221] walki[121]. 
1757~Krawczuk A.~Herod, krl Judei~WP~1965~172~20
Prawie[8] dziewiset[34] lat przed[65] Herodem[/], wkrtce po[66] mierci[161] krla[121] Salomona[/][121], krlestwo[111] ydowskie[211] rozpado[501] si na[64] dwa[34] pastewka[142]. Mniejsze[211] z[62] nich[42], poudniowe[211], zwane[211] Juda[/], miao stolic w[66] Jerozolimie[/][161]. Natomiast stolica pnocnego[221], Izraela[/], wikszego[221] i bogatszego[221], znajdowaa[501] si w[66] miecie Tirca[/]. Jednake po[66] kilkudziesiciu[36] latach krl izraelski[211] Omri[/], sidmy[211] z[62] kolei[121], kupi za[64] dwa[34] talenty[142] srebra[121] gr [&] 
1758~Krawczuk A.~Herod, krl Judei~WP~1965~234~2
Tote kiedy przybyo poselstwo[111] Aretasa[/][121] z[65] prob o[64] uznanie[141] go[42] krlem, zostao[57] odprawione[211] z[65] niczym[45]. Posowie[112] Heroda[/][121], ktrzy mieli wyjani powd[141] i przebieg[141] wyprawy[121] na[64] Rept[/], w[+] ogle nie uzyskali audiencji[121] na[66] dworze. Syllajos[/] bowiem, ju wczeniej powiadomiony[211] przez[64] swoich[242] stronnikw[142] w[66] Petrze[/][161] o[66] najedzie Heroda[/][121], przedstawi Augustowi[/] cae[241] wydarzenie[141] w[66] odpowiednim[261] wietle. 
1759~liwowska W.~Mikoaj I i jego czasy~WP~1965~230~13
A jednak wiadomo[111] o[66] przewrocie we[66] Francji[/][161] bya[5] w[66] jakim[261] sensie zaskoczeniem nawet dla[62] cara[121] liczcego[+] si[221] z[65] moliwoci zamtu w[66] Europie[/][161]. Nie tam[8] spodziewano[501] si wybuchu[121], sdzono, e zajdzie konieczno[111] interwencji[121] w[66] kraju[161] ssiadujcym[261] bezporednio z[65] cesarstwem rosyjskim[251]. Rewolucja w[66] dalekiej[261] Francji[/][161] bya[5] bardziej niebezpieczna. Zdawano sobie[43] spraw, e musi wywoa dalsze[242] reperkusje[142], nowe[242] wstrzsy[142] w[66] Europie[/][161]. 
1760~Brandwajn R.~Twarz i maska~WP~1965~105~21
Krytycznemu stosunkowi[131] do[62] hipokryzji[121] nie przeczy wcale wypowied[111] kaznodziei[121] jezuickiego[221] [~] Bourdalone[/][121]. Przyznawa on, e trudno odrni prawdziw[241] nabono[141] od[62] szalbierstwa[121], faszywych[222] witych[122] jednake nie bra w[64] opiek. Komedi Moliera[/][121] napitnowa dlatego, e utosamia ona wiar z[65] obud. Przenikliwoci [~] Bourdalone[/] growa wyranie nad[65] historykami literatury[121] w[66] rodzaju[161] Doumica[/][121] i profesora[121] Michaut[/], ktrzy poza[65] atakiem na[64] witoszkw[142] niczego innego[221] w[66] dziele nie dostrzegaj. 
1761~Brandwajn R.~Twarz i maska~WP~1965~204~10
Najostrzej pitnuje witoszkw[142] Kleant[/]. Celowo uyem liczby[121] mnogiej[221], gdy perora wieckiego[221] mdrca[121] godzi w[64] hipokryzj nabon[241], rozprawia[501] si nie z[65] jednostk, lecz z[65] ca[251] grup, z[65] jej[42] szkodliwymi dla[62] spoeczestwa[121] czynami. Ju to[41] chociaby dowodzi, e komediopisarz mia na[66] myli[161] zjawiska[142] znacznie gbsze[242] i sprawy[142] bardziej wane[242] ni[9] mora[141] pyncy[241] z[62] anegdotki[121] o[66] gupim[261] maonku[161] i podstpnym[261] oszucie, ktry[211] zamierza cudzooy. 
1762~Sokoowska J.~Jan Andrzej Morsztyn~WP~1965~167~23
Morsztyn[/] rozwin energiczn[241] dziaalno[141] wymierzon[241] celnie w[64] fundamenty[142] tronu krlewskiego[221]. Sobieskiemu[/] knowania[112] te[212] byy[57] znane[212]. Polegay na[66] agitowaniu[161] szlachty[121], rokowaniach z[65] podskarbim[151] litewskim[251] Benedyktem[/] Sapieh[/], ktry[211] obiecywa (za[64] pewne[242] kwoty[142] z[62] francuskiego[221] skarbu) stan wraz z[65] brami po[66] stronie[161] dworu francuskiego[221]. Rwnolegle z[65] tymi pertraktacjami sza energiczna akcja zmierzajca do[62] skompromitowania[121] i omieszenia[121] krlewskiego[221] dworu. 
1763~liwowski R.~Antoni Czechow~WP~1965~238~13
W[66] []Trzech[36] siostrach[] Czechow[/] da przykad[141] maksymalnego[221] oszczdzania[121] akcji[121] zewntrznej[221]  cho, jak[9] stwierdzilimy, sztuka jest wielowtkowa  koncentrujc[501] si na[66] wewntrznych[262] przeyciach bohaterw[122]. Akcja rozwija[501] si tu jak[9] poemat[111], kada scena stanowi[5] zaskakujce[241] odkrycie[141] dla[62] czytelnika[121], widza[121], dramaturga[121]... Dlatego zapewne [..]Trzy[31] siostry[112][] s sztuk kto wie czy nie najtrudniejsz[251] do[62] wystawienia[121], wanie z[62] uwagi[121] na[64] jej[42] pozorn[241] antydramatyczno[141]. 
1764~Mayen J.~Radio a literatura~WP~1965~215~18
Obok[62] tej[221] metody[121] upychania[121] wizualnych[222] szczegw w[64] tekst[141] dialogu[121] i pawienia[+] si[121] w[66] efektach dwikowych[262] istnia drugi[211] sposb[111] kierowania[121] wyobrani suchaczy[122]: opis[111] narratorski[21]. I on do dawno przeszed do[62] lamusa. Chocia narrator pojawia[501] si do czsto i w[66] suchowisku[161] dzisiejszym[261], peni[5] on zawsze rol, daleko wykraczajc[241] poza[64] funkcje[142] czysto opisowe[242]. 
1765~Wierzbicka A.~O jzyku dla wszystkich~Wiedza Powszechna~1965~26~6
A zatem midzy[65] treci znaczeniow[251] wyrazu a jego[42] zakresem zachodzi stosunek[111] odwrotnej[221] proporcjonalnoci[121]: przedmioty[112] oznaczone[212] wyrazem o[66] zakresie mniejszym[261] posiadaj wicej cech[122] wsplnych[222] ni[9] przedmioty[112] oznaczone[212] wyrazem o[66] zakresie szerszym[261]. Jeli zakres[111] wyrazu maleje, znaczenie[111] jego[42] wzbogaca[501] si. We[66] wszystkich[262] analizowanych[262] przez[64] nas[44] przykadach nastpio zwenie[111] zakresu wyrazw i std  wzbogacenie[111] ich[42] znaczenia[121]. 
1766~Wierzbicka A.~O jzyku dla wszystkich~Wiedza Powszechna~1965~67~23
Taki[211] skadnik[111] nazywa[501] si czonem konstytutywnym[251] grupy[121], pozostay[211] skadnik[111]  to[41] czon[111] poboczny[211] grupy[121]. Wyraz[111] kreski[112] to[41] rzeczownik[111] rodzaju[121] eskiego[221] w[66] mianowniku liczby[121] mnogiej[221]. Tak[241] sam[241] form (rodzaj[111] eski[211], mianownik[111], liczba mnoga) ma drugi[211] skadnik[111] grupy[121] przymiotnik[111] czarne[212]. Gdybymy zmienili[54] form rzeczownika, na[64] przykad[141] nadali mu posta[141] narzdnika, zmieniaby[501] si odpowiednio i forma przymiotnika. 
1767~Pietrasiski Z.~Praktyczna psychologia pracy~WP~1965~7~6
Praktyczne[211] zastosowanie[111] psychologii[121] w[66] przedsibiorstwach oraz instytucjach polega na[66] testowych[262] badaniach uzdolnie kandydatw[122] do[62] pracy[121]; psycholog to[41] czowiek operujcy[211] testami. Pogld[111] ten[211] ma swoje[241] uzasadnienie[141] historyczne[241], lecz jest uderzajco jednostronny[211], albowiem ocena uzdolnie stanowi[5] zaledwie fragment[141] uytkowych[222] zastosowa psychologii[121] w[66] podstawowej[261] dziedzinie[161] ludzkiej[221] dziaalnoci[121], jak[251] jest praca. 
1768~Pietrasiski Z.~Praktyczna psychologia pracy~WP~1965~65~3
Sab[251] stron listy[121] potrzeb sporzdzonej[221] przez[64] Murraya[/][141] jest to[41] e pomija ona niewtpliwe[242] zwizki[142] i pokrewiestwa[142] midzy[65] poszczeglnymi potrzebami, mimo[+] e Murray[/] w[66] swoim[261] szczegowym[261] opisie potrzeb zwizki[142] te[242] stara[501] si ukazywa i zestawia nawet grupy[142] potrzeb wspzalenych[222]. Poza[65] tym[45] nasuwa[501] si wtpliwo[111], czy niektre[212] potrzeby[112] wyliczone[212] przez[64] Murraya[/][141] na[66] prawach rwnorzdnoci[121] z[65] innymi nie s pochodnymi[252] tej[221] czy innej[221] potrzeby[121] z[62] jego[42] listy[121], albo nawet stanu zaspokojenia[121] innych[222] potrzeb. 
1769~Dyoniziak R.~Modzieowa podkultura'~WP~1965~184~23
Jeli potraktujemy t myl[141] jako[64] dyrektyw metodologiczn[241], oznacza ona w[66] zastosowaniu[161] do[62] bada nad[65] modzie, e aby[9] zrozumie zachowania[142] modziey[121], nie naley odkrywa jej[42] natury[121], doszukujc[501] si jakich[222] niezmiennych[222] cech[122], wrodzonych[222] lub nabytych[222], lecz bada te[242] zachowania[142] na[66] szerszym[261] tle spoecznym[261], uwzgldniajc rnorodne[242] ich[42] uwarunkowania[142]. 
1770~Majchrzak I.~Pracownicze przestpstwo gospodarcze i jego sprawca~WP~1965~28~17
Wreszcie akta[112] sdowe[212] stanowi materia[141] dla[62] pogbionej[221] analizy[121] pracowniczych[222] przestpstw grupowych[222]. Akta[112] sdowe[212], wykorzystane[212] w[66] tej[261] pracy[161], dotycz afery[121], jaka miaa miejsce[141] w[66] przemyle garbarskim[21] i skrzanym[261] i zostaa[57] wykryta w[66] tysic dziewiset pidziesitym[261] dziewitym[261]. Ale chocia opis[111] pracowniczych[222] grup przestpczych[222] dziaajcych[222] w[66] przemyle skrzanym[261] ma charakter[141] monograficzny[241], [&] 
1771~Mrea H.~Technika organizowania pracy~WP~1965~44~24{?}
Dla[62] uzyskania[121] penego[221] obrazu procesu, ktry[211] ma zosta[57] usprawniony[211], niezbdne[211] jest zebranie[111] maksimum[121] informacji[122] dotyczcych[222] poszczeglnych[222] czynnikw ksztatujcych[222] ten[241] proces[141]. Przystpujc nawet do[62] tak prostej[221] czynnoci[121], jak[251] jest napisanie[111] listu do[62] przyjaciela[121], jego[42] autor zazwyczaj podwiadomie dokonuje przegldu wszystkich[222] czynnikw na[64] ten[241] proces[141]. 
1772~Mrea H.~Technika organizowania pracy~WP~1965~323~7
Poniewa jednak organizowanie[111] pracy[121] stao[501] si w[66] warunkach nowoczesnego[221], nierzadko zoonego[221] przedsibiorstwa[121] specjalnoci, trudn[251] umiejtnoci, przewiduje si[41] utworzenie[141] fachowych[222] komrek zatrudniajcych[222] specjalistw-organizatorw[142], speniajcych[222] rol komrek sztabowych[222] przy[66] kierownikach wyszych[222] szczebli[122] hierarchii[121] przedsibiorstwa[121] i kierownikach duych[222] jednostek organizacyjnych[222]. 
1773~Zajczkowski A.~Plemi, rasa, socjalizm~WP~1965~129~5
W[66] kadym[261] jednak mesjanizmie wystpuj tendencje[112] do[62] wtrnego[21] zintelektualizowania[121] postawy[121] emocjonalnej[221], tendencje[112] do[62] sformuowania[121] doktryny[121] w[66] dogmatycznym[261] znaczeniu[161] tego[221] sowa[121]. Diop[/] broni[501] si przed[65] doktrynerstwem; jako[61] racjonalista obwarowuje swe[241] stanowisko[141] jedynie naukowymi argumentami, co[41] nie znaczy  oczywicie  by[9] byy[5] one naukowo przekonujce[212]. Budujc sw[241] konstrukcj naukowo, chcc by w[66] peni[161] konsekwentny[211], musiaby przyj wreszcie ras jako[64] kategori podstawow[241] i wyjciow[241], [&] 
1774~Zajczkowski A.~Plemi, rasa, socjalizm~WP~1965~200~16
Poza[65] kryteriami wyboru jedno[211] zaoenie[111] jeszcze, o[66] charakterze teoretycznym[261], wymaga tutaj przedstawienia[121]. Caa ksika stoi na[66] stanowisku[161] zasadniczej[221] jednoci[121] pierwotnej[221] kultury[121] czarnej[221] Afryki[/], cho kultura ta w[66] poszczeglnych[262] wydaniach plemiennych[262] bya[5] w[66] szczegach zrnicowana. Zasadnicza ta jedno[111] wynika z[62] jednoci[121] fundamentw filozoficznych[222]. Autor jest osobicie przekonany[211], e istniejcy[211] materia[111] etnograficzny[211] tez jednoci[121] wystarczajco  cho nie ostatecznie uzasadnia, chocia przyznaje, e problem[111] jest dyskusyjny[211]. 
1775~Sawicki J.~Alchemia prawa~WP~1965~54~20
Kroniki[112] sdowe[212] notuj na[66] caym[261] wiecie liczne[242] wypadki[142] w[66] ktrych[262] duchowni[112] najrozmaitszych[222] wyzna pocigani do[62] odpowiedzialnoci[121] za[64] nielegalne[241] wykonywanie[141] zabiegw leczniczych[222]  powoywali[501] si na[64] to[44], e lecz symbolami i znakami uwiconymi w[66] liturgiach, modlitw i bogosawiestwem. Istnieje nawet odrbne[211] wyznanie[111] posiadajce[211] liczne[242] wpywowe[242] rzesze[142] wiernych[122], ktrego[221] zasady[112] dotycz przede[+] wszystkim leczenia[121] przez[64] praktyki[142] religijne[242], [&] 
1776~Sawicki J.~Alchemia prawa~WP~1965~153~9
Wrd[62] gosw dyskusyjnych[222] wierzcych[222] w[64] takie[242] moliwoci[142] trzeba wydzieli pewn[241] podgrup. W[66] zasadzie[161] dopuszcza ona realno[141] tego[221] rodzaju[121] procederu, uwaa jednak, opierajc[501] si na[66] licznych[262] dowiadczeniach szkoy[121] paryskiej[221], e mona uy[5] do[62] popenienia[121] w[66] stanie[161] posthipnotycznym[261] czynw niemoralnych[222] czy wrcz przestpczych[222] tylko takich[222] osobnikw[122], ktrzy posiadaj ku[63] temu[43] wyranie zarysowujce[+] si[242] skonnoci[142]. 
1777~Sawicki J.~Alchemia prawa~WP~1965~275~21
Nie ulega wtpliwoci[131], e w[66] takich[262] wypadkach nastpuje czsto kolizja midzy[65] obowizkiem prasy[121] do[62] informowania[121], uprawnieniem historyka[121] obyczajw do[62] pisania[121] o[66] zdarzeniach, ktre[212] bulwersoway opini, prawem obywatela[121] do[62] ochrony[121] jego[42] sfery[121] osobistej[221], prawem czowieka[121] do[62] spokoju[121] po[66] rozprawie[161] lub odbyciu[161] kary[121]. Prawa[112] obu[32] stron posiadaj dla[62] porzdku[121] spoecznego[221], dla[62] zasad wspycia[121] pierwszorzdne[241] znaczenie[141]. 
1778~Sadurska A.~W cieniu Panteonu~WP~1965~188~3
W[64] ten[241] sposb[141] przepada moliwo[111] wykonywania[121] oryginalnych[222], rzymskich[222] posgw kultowych[222], nawet w[66] czasie najwikszego[221] powaania[121] dla[62] religii[121] tradycyjnej[221], to[41] jest w[66] okresie Republiki[121] i wczesnego[221] Cesarstwa[121]. Pozostay[5] legendy[112] na[+] wp mitologiczne[212], na[+] wp historyczne[212]  dotyczce[212] zaoenia[121] Wiecznego[221] Miasta[121] i jego[42] najstarszych[222] dziejw. Te[212] motywy[112], jak[9] wiemy, byy[57] ilustrowane[212], ale nie stanowiy przedmiotw kultu. 
1779~Sawicki J.~Paragrafy i ywi ludzie~Iskry~1965~164~3
Kliniczne[212] badania[112] na[64] reakcje[142] psychomotoryczne[242] mogy wprawdzie dziki[63] temu[43] dla[62] tych[222] pijakw[121] wypa korzystniej, ale spadku[121] stenia[121] alkoholu[121] we[66] krwi[161] spowodowa nie potrafiy. Taki[211] rodek[111] bowiem w[+] ogle nie istnieje na[66] wiecie. Tak wic metoda Widmarka[/][121] okazuje[501] si raz[8] jeszcze niezawodnym[251] rodkiem dowodowym[251], oczywicie pod[65] warunkiem, e krew[111] bya[57] pobrana w[64] sposb[141] naleyty[241]. 
1780~Cyprian T., Sawicki J.~Nie oszczdza Polski~Iskry~1965~50~24
Gdy ukaza[501] si pierwszy[211] komunikat[111] wojenny[211], w[66] ktrym[261] bya[5] mowa o[66] ataku[161] jednostek polskich[222] na[64] terytorium[141] niemieckie[241], Pickenbrock[/], ktry[211] trzyma ten[241] komunikat[141] w[66] rku i czyta go[44], zauway, e teraz ju wiemy, do[62] czego[42] zostay[57] uyte[212] polskie[212] uniformy[112]. Tego[221] samego[221] dnia lub w[64] kilka[34] dni[122] pniej, czego[42] nie mog dokadnie okreli, [&] 
1781~Cyprian T., Sawicki J.~Nie oszczdza Polski~Iskry~1965~187~27
Przywozili w[66] autach ciarowych[262] po[64] szedziesit, siedemdziesit ludzi[122]. Przed[65] bram Rotundy[121] rozbierali[501] si wszyscy do[+] naga i po[6] dziesiciu[36] biegli do[62] rowu. Inni czekali na[64] swoj[241] kolejk, oczywicie nago, mimo[+] e egzekucja odbywaa[501] si podczas[62] najsilniejszych[222] nieraz mrozw. Rowy[112] byy[57] szykowane[212] zwykle w[64] przeddzie[141]; kopali je[44] winiowie, [&] 
1782~Cyprian T., Sawicki J.~Nie oszczdza Polski~Iskry~1965~146~1
Hitlerowskie[212] wadze[112] okupacyjne[212] od[62] pierwszej[221] chwili[121] realizoway konsekwentnie plan[141] zupenego[221] zniszczenia[121] kultury[121] i nauki[121] polskiej[221]. Traktoway to[44] jako[64] pierwszy[241] etap[141] zniszczenia[121] biologicznego[221] narodu polskiego[221]. Skoro Polacy mieli by jedynie tani[251] si robocz[251] dla[62] Rzeszy[/][121] Niemieckiej[/][22], a ich[42] wyksztacenie[111] nie miao siga dalej ni nauka czytania[121], pisania[121] i czterech[32] dziaa arytmetycznych[222], naleao przede[+] wszystkim zniszczy nauk polsk[241] w[66] osobach jej[42] przedstawicieli[122] a mianowicie przede[+] wszystkim profesorw[122] uniwersytetw polskich[222]. 
1783~Cyprian T., Sawicki J.~Nie oszczdza Polski~Iskry~1965~368~12
W[66] dzielnicy[161] Stare[/][211] Miasto[/], zbrodnie[112] miay miejsce[141] znacznie pniej, gdy oddziay[112] grupy[121] bojowej[221] (Kampfgruppe) generaa[121] Reinefartha[/][121] zajy t dzielnic znacznie pniej, nie byo tu tak masowych[222] mordw ludnoci[121] ani tak powszechnego[221] gwacenia[121] kobiet, jakie[212] odbyway[501] si na[66] Woli[/][161] i Ochocie[/][161], natomiast wymordowano, i to[8] czsto w[64] sposb[141] okrutny[241] (palc ywcem[8]), [&] 
1784~Sawicki J.~Ludzie i martwe paragrafy~Iskry~1965~67~12
Cho prasa w[66] omawianiu[161] sensacyjnych[222] zdarze i w[66] opisach draliwych[222] spraw[122] posuwa[501] si czsto bardzo daleko  a jak[9] twierdz niektrzy pisarze, zbyt[8] daleko  sdy[112], nie chcc w[66] tej[261] dziedzinie[161] ogranicza dziennikarzy[122], toleruj taki[241] stan[141] rzeczy[122] i nie daj ochrony[121] pokrzywdzonym[132], o[+] ile wiadomoci[112] byy[5] zgodne[212] z[65] prawd . 
1785~Sawicki J.~Ludzie i martwe paragrafy~Iskry~1965~265~1
Sprawa planowania[121] rodziny[121] ujmowana z[62] tego[221] punktu widzenia[121] zachowuje sta[241] aktualno[141] i nie ma nic[44] wsplnego[221] z[65] koncepcjami, ktre[212] cz zagadnienie[141] planowania[121] rodziny[121] z[65] zasadnicz[251] niemonoci czowieka[121] do[62] takiego[221] pomnaania[121] dbr materialnych[222], ktre[212] odpowiada przyrostowi ludnoci[121]. Koncepcja ta odcina[501] si te od[62] pogldu, ktry[211] widzi w[66] ograniczeniu[161] przyrostu dorany[241] spadek[141] agodzenia[121] okresowych[222] trudnoci[122] gospodarczych[222]. 
1786~Jankowski H.~Wybr moralny~Iskry~1965~97~4
W[66] wielkim[261] sporze na[64] temat[141] ideau wychowawczego[221], ktry[211] toczy[501] si w[66] naszych[262] szkoach reprezentowane[212] byy[57] dwa[31] stanowiska[112]. Jedni dowodzili, i wystarczy po[+] prostu wychowywa ludzi[142] porzdnych[242]. Inni wskazywali na[64] pewn[241] nieokrelono[141] modelu[121] czowieka[121] porzdnego[221] i postulowali wychowanie[141] czowieka[121] na[64] miar naszej[221] epoki[121]. Podczas[+] gdy etyk niezalen[241] mona[54] by okreli mianem etyki[121] czowieka[121] porzdnego[221] o[66] sympatiach postpowych[262], [&] 
1787~Cyprian T., Sawicki J.~Nie oszczdza Polski~Iskry~1965~449~19
Taki[211] by koniec[111] najwyszych[222] przywdcw[122] Trzeciej[/][221] Rzeszy[/][121], ktrzy marzyli o[66] podbiciu[161] caego[221] wiata. Cay[211] wiat[111] z[65] napit[251] uwag ledzi przebieg[141] procesu przed[65] Trybunaem Midzynarodowym[251] i oczekiwa wymiaru sprawiedliwoci[121]. Mona mie rne[242] zdania[142] i pogldy[142] na[64] temat[141], czy sprawiedliwoci[131] stao[501] si zado. Ale nie to[41] jest najistotniejsze[211]. Decydujcym[251] jest fakt[111], e powsta precedens[111]. 
1788~Pertek J.~Od wielkiej Karaweli do 19-tysicznikw~Wyd. Morskie~1963~101~8
Przybycie[111] szalup z[65] szedziesiciu[35] marynarzami francuskimi, ktrych[242] wysa admira Bart[/][111] na[64] prob Polignaca[/][121] (przyby on poprzedniego[221] dnia na[64] okrt[141] i prosi o[64] szalupy[142] dla[62] przewiezienia[121] z[62] Oliwy[/][121] jego[42] ludzi[122] i mienia[121]) nie zmienio sytuacji[121]. Francuzi walczyli zaarcie, do[62] upadego[221], ostrzeliwali[501] si stojc po[64] pas[141] w[66] wodzie[161], pooyli trupem wielu[34] napastnikw[142], wielu[32] z[62] nich[42] zdoao nawet wej[5] do[62] szalup i odpyn z[65] ciko rannym[251] dowdc wyprawy[121], [&] 
1789~Pertek J.~Od wielkiej Karaweli do 19-tysicznikw~Wyd. Morskie~1963~30~23
Jak[9] ju wspomniano, kontakty[112] handlowe[212] Gdaska[/][121] z[65] najbliszym[251] z[62] portw docelowych[222] we[66] Woszech[/], Genu[/], nie ukaday[501] si najlepiej. Zupenym[251] przeciwiestwem niezbyt dobrze ukadajcych[+] si[222] stosunkw handlowych[222] Gdaska[/][121] z[65] Genu[/] byy[5] stosunki[112] z[65] najbardziej odleg[251], bo pooon[251] w[66] gbi[161] Adriatyku[/][121]  Wenecj[/]. W[66] tym[261] przypadku[161] zadowolenie[111] kontrahentw[122] byo oboplne[211]. Pocztkowo wcale nie zanosio[501] si na[64] taki[241] obrt[141] sprawy[121], [&] 
1790~Kolczyski J., Bednarski S.~Demokracja. Rady Narodowe. Sejm.~Iskry~1965~133~23
Rola jak[251] odgrywaj komisje[112] w[66] pracach Sejmu, wynika w[66] duej[261] mierze[161] wanie z[62] rnorodnoci[121] i bogactwa[121] form w[66] ich[42] dziaalnoci[161]. atwo sobie[43] wyobrazi, jaka byaby rola komisji[122] sejmowych[222], gdyby si opieray[541] w[66] swej[261] dziaalnoci[161] wycznie na[66] materiaach resortw, Naczelnej[221] Izby[121] Kontroli[121] i tym[232] podobne[212], a nie byy[57] wspierane[212] dziaalnoci indywidualn[251] i zespoow[251] posw[122] w[66] terenie[161]. 
1791~Kolczyski J., Bednarski S.~Demokracja. Rady Narodowe. Sejm.~Iskry~1965~145~18
Moemy wic stwierdzi, jako[61] najwyszy[211] organ[111] wadzy[121] w[66] pastwie jest w[66] praktyce[161] wyrazicielem woli[121] ludu, urzeczywistnia jego[42] suwerenne[242] prawa[142]. Teza ta znajduje potwierdzenie[141] przy[66] badaniu[161] dziaalnoci[121] ustawodawczej[221] Sejmu i treci[121] klasowej[221] stanowionych[222] przez[64] Sejm[141] ustaw[122]. To[41] odrnia parlament[141] socjalistyczny[241] od[62] buruazyjnego[221] i stanowi[5] o[66] jego[42] wyszoci[161]. 
1792~Broniewski T.~Architektura staroytnoci~Ossolineum~1963~110~4
Bazylika bya[5] to[41] w[66] istocie[161] dua hala kryta, przeznaczona do[62] zaatwiania[121] transakcji[122] handlowych[222]. Pochodzenie[111] jej[42] siga pastwa[121] Aleksandra[/][121] Wielkiego[/][221]  nazwa jest grecka i oznacza w[66] skrcie[161] dom[141] krlewski[241]. Poniewa sprawy[112] handlowe[212] powodoway czsto spory[142], w[66] pewnych[262] koach zbierao[501] si kolegium[111] specjalnych[222] sdziw[122], ktrzy zasiadali na[66] podwyszeniu[161] (exedra[$]) w[66] pokrgej[261] absydzie[161] (apsis[$]). Nie liczc najstarszej[221], z[62] roku[121] sto osiemdziesitego[221] czwartego[221] przed[65] nasz[251] er pochodzcej[221], [&] 
1793~Broniewski T.~Architektura staroytnoci~Ossolineum~1963~125~1
Okres[111] czasu ujty[211] w[66] niniejszym[261] rozdziale pozostaje w[66] swych[262] pocztkach jeszcze w[66] orbicie[161] staroytnoci[121]. Ku[63] kocowi[131] wie[501] si z[65] epok redniowiecza[121], jest to[41] okres[111] przejciowy[211], poniewa jednak stanowi[5] logiczn[241] konsekwencj stanu kultury[121] upadajcego[221] imperium[121] rzymskiego[221], postanowilimy tym[251] odcinkiem dziejw architektury[121] zakoczy jej[42] staroytn[241] epok. 
1794~Klemensiewicz Z.~Pogadanki o jzyku~Ossolineum~1966~64~25
Mocnym[251] bodcem tworzenia[121] neologizmw jest skdind chwalebna dbao[111] o[64] rodzimo[141] sownictwa[121] i mianownictwa[121]. Zwaszcza w[66] ostatnich[262] kilkudziesiciu[36] latach ledzimy t walk z[65] obcymi naleciaociami w[66] sownictwie rnych[222] zakresw ycia[121] i pracy[121], na[64] przykad[141] kolejowym[261], technicznym[261], wojskowym[261], morskim[261], rnych[222] rzemios. Jest to[41] jeden[211] z[62] szanowanych[222] przejaww troski[121] o[64] samodzielno[141] i niezaleno[141], [&] 
1795~Gaski B.~Socjologia wsi. Pojcia podstawowe~PWN~1966~16~4
Zakres[141] objty[241] przez[64] socjologi wsi[121] trudno byoby w[66] tym[261] przypadku[161] wydzieli, a nawet specyfika ujmowania[121] nie daje[501] si jasno okreli. Tak ekonomista, jak[9] i socjolog zainteresowany[211] jest[57] w[66] okreleniu[161] gwnych[222] cech gospodarstwa[121] chopskiego[221] oraz zmian, jakie[212] w[66] nim[46] zachodz. Ekonomista, by moe[5], uyje poczynionych[222] w[66] tym[261] zakresie stwierdze jako[62] przesanek w[66] rozumowaniu[161] powiconym[261] problemom rynku[121] rolnego[22], [&] 
1796~Kosiski L.~Obraz demograficzny Europy~PWN~1966~133~3
Zyski[142] migracyjne[242] notowano we[66] wszystkich[262] wojewdztwach zachodnich[262] i pnocnych[262] (zwaszcza w[66] wojewdztwie wrocawskim[261] i katowickim[261]) oraz w[66] wielkich[262] miastach  Warszawie[/][161], Krakowie[/], Poznaniu[/] i Wrocawiu[/], natomiast w[66] wojewdztwach poudniowych[262] i wschodnich[262] oraz w[66] odzi[/][161] odpyw[111] przewaa nad[65] napywem (zwaszcza w[66] wojewdztwie kieleckim[261]). Kierunki[112] migracji[121] w[66] Polsce[/][161] odzwierciedlaj midzy[+] innymi specyfik naszego[221] kraju[121], [&] 
1797~Cyprian T.~Postp techniczny a prawo karne~PWN~1966~21~16
Z[62] punktu widzenia[121] technika[121] rozwaania[112] te[212] bd wysoce niekompletne[212], dajc obraz[14] odbity[241] w[66] krzywym[261] zwierciadle, gdy uwypuklaj drugorzdne[242]  z[62] punktu widzenia[121] technika[121]  cechy[142], pomijajc cechy[142] zasadnicze[242], decydujce[242] o[66] postpie technicznym[261] i jego[42] piknie[161]. Ale dla[62] naszych[222] rozwaa wanie te[212] nieraz drugorzdne[212] cechy[112] s potrzebne[212]. Ot przede[+] wszystkim mylenie[111] techniczne[211] nastawione[211] jest[57] na[64] bezporedni[241] przyszo[141] (dalej siga mylenie[111] nauk cisych[222]). Technik[111] nie interesuje[501] si przeszoci, tradycj, zakorzenionymi zwyczajami; [&] 
1798~Cyprian T.~Postp techniczny a prawo karne~PWN~1966~24~5
Wprawdzie ostatnio technika[111] gosi hasa[142] automatyzacji[121], ale ta na[+] razie nie wyzwala czowieka[121], nie rozszerza jego[42] sfery[121] osobistej[221] wolnoci[121], nie czyni go[42] panem maszyny[121]. Co[41] bdzie w[66] przyszoci[161], trudno na[+] razie powiedzie; na[+] razie automatyzacja zmniejsza prac mini czowieka[121], potguje za prac jego[42] nerww. e za czowiek skada[501] si zarwno z[62] mini, jak[9] i nerww, trzeba jeszcze duo czasu, by[9] potrafi si do[62] nowej[221] sytuacji[121] przystosowa[501]. 
1799~Cyprian T.~Postp techniczny a prawo karne~PWN~1966~70~11
Takim[251] obecnie bodaj najbardziej charakterystycznym[251] przejawem immisji[121] w[64] cudze[242] interesy[142], w[64] cudz[241] wasno[141], w[64] cudzy[241] spokj[141] i zdrowie[141] jest sprawa przelotw samolotw odrzutowych[222] na[66] terenach w[66] kilkunastukilometrowym[261] promieniu od[62] wielkich[222] lotnisk. Samoloty[112] te[212] ju jakie[242] dziesi[34] kilometrw od[62] lotniska[121] musz powanie obnia wysoko[141] lotu, haas[111] za przez[64] nie[44] spowodowany[211] jest tak przykry[211] i szkodliwy[211], e nie tylko zagraa murom domw (wibracje[112]) i szybom, ale rwnie uniemoliwia przebywanie[141] na[66] tych[262] terenach mieszkacw[122] tych[222] domw. 
1800~Kosiski L.~Obraz demograficzny Europy~PWN~1966~95~40{?}
Odbudowa Polski[/][121] spowodowaa znaczny[241] napyw[141] z[62] Niemiec[/][122] (trzysta[34] tysicy). Ponadto znaczne[242] rozmiary[142] przybraa repatriacja osb, ktre[212] opuciy Polsk[/] w[66] zwizku[161] z[65] dziaaniami wojennymi (gwnie ze[62] wschodu). Wedug[62] danych[122] GUS[=], repatriacja obja od[62] jedenastego[221] listopada tysic dziewiset osiemnastego[221] do[62] poowy[121] tysic dziewiset dwudziestego[221] czwartego[221] roku[121] tysic[141] dwiecie[34] szedziesit[34] pi[34] tysicy, [&] 
1801~Porbski M.~Kubizm~PWN~1966~87~13
O[66] twrczoci[161] jego[42] sprzed[62] tysic dziewiset dziesitego[221] roku[121] wiemy bardzo niewiele[8], nic[41] si prawie[8] z[62] niej[42] nie zachowao[501]. Studium[111] []Szyjca[111][] z[62] tysic dziewiset dziewitego[221] roku[121] wiadczy, e dy wwczas do[62] okrelenia[121] bryy[121] w[64] sposb[141] zbliajcy[241] go[44] do[62] prekubizmu[121], tyle[+] e nieporwnanie[8] bardziej rudymentarny[241]. 
1802~Cyprian T.~Postp techniczny a prawo karne~PWN~1966~13~16
Sytuacja, w[66] ktrej[261] miliony[112] i dziesitki[112] milionw ludzi[122] za[65] kierownic mog w[66] kadej[261] chwili[161] sta[501] si przestpcami, wymaga zupenie nowego[221] podejcia[121] ze[62] strony[121] prawa[121] karnego[221]. Sytuacja, w[66] ktrej[261] jeden[211] czowiek moe[5] bd[9] spowodowa wybuch[141] bomby[121] atomowej[221] i zabi miliony[142] ludzi[122], bd[9] te w[66] ktrej[261] potrafi (do[62] czego[42] ju idziemy) topi lody[142] Arktyki[/], zmieni klimat[141] caych[222] kontynentw, zdoa oderwa[501] si od[62] ziemi[121] i wyldowa na[66] Ksiycu lub planetach, rwnie wymaga zainteresowania[121] ze[62] strony[121] prawa[121] karnego[221]. 
1803~Porbski M.~Kubizm~PWN~1966~43~20
Zwrot[111] ten[211] do oczywisty[211] w[66] latach powszechnego[221] zainteresowania[121] malarstwem Czanne'a[/][121] i wszechstronnego[221] ujawnienia[121] jego[42] dorobku[121], wicej jednak mwi o[66] potrzebie[161] konfrontacji[122] ni inspiracji[122]. To[41], co[41] u[62] Czanne'a[/][121] miao wczy trjwymiarow[241] bry w[64] otoczenie[141], zespoli j z[65] nim[45], zlokalizowa, to[41] u[62] Picassa[/][121] wskazuje na[64] konieczno[141] dochodzenia[121] do[62] bryy[121] niezalenie od[62] otoczenia[121], [&] 
1804~Mazurkiewicz-Herzowa .~Eugeniusz Romer~WP~1966~23~24
Po[66] powrocie do[62] Lwowa[/][121] stan[111] zdrowia ojca[121] uleg poprawie[131], co[41] rozjanio nieco panujc[241] w[66] domu[161] atmosfer przygnbienia[121]. Eugeniusz[/] Romer[/] przebywa w[66] domu[161] a do[62] swego[221] wyjazdu do[62] Wiednia[/], spdzajc dugie[242] godziny[142] na[66] serdecznych[262] rozmowach z[65] ojcem. Wspominajc po[66] latach te[242] dwa[34] miesice[142] swego[221] ycia[121], nazwa je[44] Romer[/] najpikniejszym[251] okresem, jaki[241] przey w[66] domu[161] rodzicielskim[261]. 
1805~Kroski T.~Hegel~WP~1966~131~4
Inna wiadomo[111]  jak[9] na[64] przykad[141] wiara w[64] boskie[242] prawdy[142], dowiadczenie[111] wewntrzne[211], wiedza czerpana z[62] wewntrznego[221] objawienia[121]  okazuje[501] si, po[66] krtkim[261] zastanowieniu[161], bardzo nieodpowiednia do[62] tego[42], by[9] przytacza j[44] jako[64] przykad[141] wiedzy[121] bezporedniej[221]. Tote w[66] tamtej[261] rozprawie[161] bezporednia wiedza jest czym[45] pierwszym[251] i bezporednim[251] take w[66] nauce[161], a tym[251] samym[4] jest jej[42] przesank; [&] 
1806~Kroski T.~Kant~WP~1966~36~26
Wolno[111] to[41] posuszestwo[111] wobec[62] prawa[121] moralnego[221]. Wolnoci nie jest bowiem dla[62] Kanta[/][121] jaka permanentna niekonsekwencja w[66] dziaaniu[161], powodowanie[+] si[111] ustawicznie zmiennym[251] mniemaniem osobistym[251] czy przypadkow[251] zachciank; Kantowska to[41] po[+] prostu moliwo[111] abstrahowania[121] od[62] wasnych[222] interesw w[66] tym[261] wiecie, to[41] jest w[66] wiecie zjawiskowym[261] przestrzenno-czasowym[261], i narzucania[121] sobie[43] samemu[231] zasady[121] postpowania[121], ktr[241] dyktuje wycznie imperatyw[111] kategoryczny[211]. 
1807~Krzemie-Ojak S.~Taine~WP~1966~73~30
Logika rozwoju[121] idei[122] nadaje sens[141] historii[131] cywilizacji[121], tote wypadki[112] maj wag tylko wtedy, kiedy s przejawem panujcego[221] pojcia[121]. Taine[/], jak[9] Guizot[/], z[65] doskonaym[251] spokojem notowa fakt[141] rnej[221] trwaoci[121] poszczeglnych[222] cywilizacji[122]. Zasada, okrelajca dan[241] cywilizacj, rozwija[501] si, a rozwinwszy wszystkie[242] swe[242] moliwoci[142], traci sw[241] si. Wwczas cywilizacja upada. Czasem[8] staje[501] si to[41] szybko (Grecja[/]), czasem[8] cykl[111] trwa dugo (Indie[/][112], Egipt[/][111]). 
1808~Krzemie-Ojak S.~Taine~WP~1966~123~6
Pragnli oni ze[62] swych[222] podstawowych[222] twierdze wyprowadzi ksztat[141] systemu planetarnego[221], rozliczne[242] prawa[142] chemii[121] i fizyki[121], gwne[242] formy[142] ycia[121], zasady[142] rozwoju[121] cywilizacji[121] i postpu myli[122] ludzkich[222]. Torturowali owe[242] uniwersalne[242] formuy[142], by[9] z[62] nich[42] wydedukowa pojedyncze[242] zjawiska[142], skutki[142] porednie[242] i odlege[242] traktowali jako[64] rezultaty[142] bezporednie[242] i bliskie[242], zignorowali skomplikowan[241] gr, jaka zachodzi pomidzy[65] pierwotnymi prawami i ostatecznymi konsekwencjami, [&] 
1809~Skarga B.~Comte~WP~1966~87~9
Interesuje go[44] przede[+] wszystkim rola, ktr[241] takie[212] instytucje[112], jak[9] rodzina, ojczyzna, rzd[111], odgrywaj w[66] procesach integracji[121] spoecznej[221], jak[9] sprzyjaj one rozwojowi[131] najrozmaitszego[221] typu wizi[122]: biologicznych[222], ekonomicznych[222], intelektualno-moralnych[222]. Podstawow[251] komrk spoeczn[251] jest wedug[62] Comte'a[/][121] rodzina, a wic jedno[111] biologiczna, powizana jednoczenie wsplnymi interesami materialnymi. 
1810~Dowiat J.~Chrzest Polski~WP~1966~161~10
W[66] yciu[161] codziennym[261] duchowiestwo[111] nie rnio[501] si waciwie od[62] reszty[121] spoeczestwa[121]. Ksia enili[501] si, mieli dzieci[142], ktre[242] starali[501] si rwnie wyksztaci na[64] kapanw[142] i dobrze zaopatrzy. Wysze[211] duchowiestwo[111], biskupi, prowadzili podobny[241] tryb[141] ycia[121] jak[9] wieckie[211] monowadztwo[111]. Wadanie[111] broni[151], polowania[112] i inne[212] zajcia[112] rycerskie[212] byy[5] im[43] nieraz blisze[212] ni koci[111]. Im[9] dalej postpowaa stabilizacja organizacji[121] kocielnej[221], im[9] bardziej potrzeba[5] byo na[66] stanowiskach kocielnych[262] administratorw[122], a nie misjonarzy[122], tym[9] wicej duchowiestwo[111] upodabniao[501] si do[62] ludzi[122] wieckich[222]. 
1811~Grochulska B.~Ksistwo Warszawskie~WP~1966~72~10
Ludno[111] Pomorza[/][121] przyjmowaa wojsko[141] polskie[241] bardzo przychylnie, czasem[8] wrcz entuzjastycznie. udzia[501] si, e ziemie[112] zdobyte[212] przez[64] Polakw[142] wejd w[64] skad[141] przyszego[221] pastwa[121]. T nadziej miao rwnie polskie[211] dowdztwo[111], ktre[211] troszczyo[501] si szczeglnie o[64] dobre[242] kontakty[142] wojska[121] z[65] ludnoci. W[66] rkach pruskich[262] pozostawa teraz tylko Koobrzeg[/][111]. 
1812~Jezierski A., Zawadzki S.M.~Dwa wieki przemysu w Polsce~WP~1966~92~8
Wykorzystujc burzliw[241] sytuacj popowstaniow[241], powikszy swoje[241] przedsibiorstwo[141] o[64] kilka[34] dawnych[222] manufaktur przdzalniczych[222] i tkackich[222]. Przy[66] kocu czwartego[221] dziesiciolecia[121] dziewitnastego[221] wieku[121] manufaktura Geyera[/][121] zacza si przeksztaca[501] w[64] fabryk obejmujc[241] ju cao[141] proces technologicznego[221]. Na[64] uwag zasuguje fakt[111], e mimo[62] tak wielkiej[221] rozbudowy[121] zakadw Geyer[/][111] jeszcze przez[64] dugi[241] czas[141] nie rezygnowa z[62] usug tkaczy-chaupnikw[122]. 
1813~Rostworowski E.~Ostatni krl Rzeczypospolitej~WP~1966~91~5
Tak Czartoryscy[/], Lubomirscy[/], Potoccy[/], Rzewuscy[/] i Ogiscy[/] poczyli[501] si w[64] krg[141] wujw[122], siostrzecw[122] i kuzynw[122] oraz teciw[122], ziciw[122] i szwagrw[122], ktrzy wietnie si bawili[501] w[66] swoim[261] towarzystwie, ale mieli sobie[43] te wiele[8] do[62] powiedzenia[121] na[64] tematy[142] polityczne[242]. To[211] grono[111] ambitnych[222] kobiet i zdolnych[222] mczyzn[122] stanowio pod[65] wzgldem[151] ogady[121] i kultury[121] umysowej[221] elit polskiej[221] arystokracji[121]. 
1814~Rostworowski E.~Ostatni krl Rzeczypospolitej~WP~1966~126~14
Kotaj[/] aprobowa wic te[242] antyministerialne[242] uchway[142] sejmu rozbiorowego[221] i sejmu tysic siedemset siedemdziesitego[221] szstego[221] roku[121], ktre[212] byy[5] kamieniem obrazy[121] dla[62] wielkich[222] panw[122]. Program[111] ksidza[121] referendarza[121] pomylany[211] by[57] w[66] interesie[161] szlachty[121] posesjonatw[122], mieszczastwa[121] i niszego[221] duchowiestwa[121]. Mieszczanie i ksia maj obok[62] szlachty[121] zasiada w[66] sejmie. A sejm[111] jest rzdem. 
1815~Ryszka F.501~Sprawa Polska' i sprawy Polakw~WP~1966~82~17
Stolica, jej[42] zniszczenie[111] i odbudowa stay[501] si symbolem. Odbudow kraju[121] rozpoczto od[62] odbudowy[121] centrum[121]. Nie[+] ma bowiem sprawnie dziaajcego[221] organizmu, kiedy poraone[212] s[57] jego[42] orodki[112] centralne[212]. W[66] oglnym[261] bilansie strat ludzkich[222], tych[222] nie do[62] wyrwnania[121], i strat materialnych[222], ktre[242] trzeba byo wyrwnywa ogromnym[251], trwajcym[251] po[64] dzi dzie[141] wysikiem, Warszawa[/] zajmowaa bardzo powane[241] miejsce[141]. 
1816~Ryszka F.501~Sprawa Polska' i sprawy Polakw~WP~1966~131~5
Kronik mordw uzupeniay czsto wiadomoci[112], ktre[212] wywieray rwnie[8] silne[241] wraenie[141], zwaszcza na[66] nas[46], wci jeszcze onierzach suby[121] czynnej[221]. Byy[5] to[41] informacje[112] o[66] towarzyszach broni[121] polegych[262] w[66] bratobjczej[261] walce[161]. I tak w[66] poowie[161] kwietnia na[66] ulicach Lublina[/] zamordowano skrytobjczo podporucznika[141] Stefani[/] Jache[/][141], oficera[141] politycznego[241] z[62] pierwszej[221] Armii[121], i porucznika[141] Ungera[/][141]. Szstego[221] lipca na[66] Biaostocczynie[/][161] oddzia[111] pierwszego[221] praskiego[221] puku[121] piechoty[121] ze[62] synnej[221] dywizji[121] kociuszkowskiej[221] otoczy band terrorystyczn[241] NSZ[=]. 
1817~Tazbir J.~Historia kocioa katolickiego w Polsce~WP~1966~104~19{?}
Przy[66] kociele zaoono te z[62] inicjatywy[121] Hozjusza[/][121], ktry[211] jednak nie doczeka realizacji[121] swego[221] projektu, hospicjum[141] polskie[241]; zatrzymywali[501] si w[66] nim[46] studenci i pielgrzymi przybywajcy[212] do[62] Rzymu[/]. Ubosi mogli tam[8] mieszka darmo. Dziki[63] fundacjom stypendialnym[232] biskupw[122], uczynionym[232] midzy[+] innymi przez[64] Jakuba[/][141] Zadzika[/][141], stao[501] si ono wanym[251] punktem oparcia[121] dla[62] ksztaccej[+] si[221] w[66] Rzymie[/] modziey[121] polskiej[221] [&] 
1818~Trawkowski S.~Jak powstaa Polska~WP~1966~216~13
W[66] tym[261] samym[261] jednak czasie powiksza Henryk[/] sw[241] si wojskow[241] oraz wzmacnia organizacj pastwa[121], korzystajc z[62] pomocy[121] episkopatu. Rozpocz szybk[241] budow znacznej[221] liczby[121] grodw obronnych[222], majcych[222] zapewni lepsze[241] zabezpieczenie[141] przed[65] najazdami wgierskimi. Przygotowywa[501] si do[62] nowych[222] walk z[65] Wgrami[/], podbijajc plemiona[142] sowiaskie[242], ktre[212] by mogy[54] sta[501] si kiedy ich[42] sojusznikami. 
1819~Salmonowicz S.~Francja pod jakobisk gwiazd~WP~1966~18~20
Jakobini  to[41] w[64] myl[141] intencji[122] zaoycieli[122] klub[111] parlamentarny[211] lewicy[121] Zgromadzenia[121] Narodowego[221]. Jego[42] deputowani, dc do[62] oparcia[+] si[121] o[64] wadze[142] paryskie[242] w[66] walce[161] z[65] dworem krlewskim[251], zdemokratyzowali swe[242] obrady[142], rozszerzajc skad[141] klubu, ktry[211] stawa[501] si w[64] miar rozwoju[121] rewolucji[121] nieoficjalnym[251] orodkiem wadzy[121]. Opinie[112] wyraane[212] na[66] zebraniach klubu jakobinw[122] powanie wpyway na[64] dalszy[241] bieg[141] wypadkw, [&] 
1820~Jaremko-Pytowska Z.~Henri Barbusse~WP~1966~54~19
Takie[212] i tym[232] podobne[212] fragmenty[112] stanowi podbudow dwch[32] scen w[66] ktrych[262] najpeniej wyraa[501] si ideologia powieci[121]. W[66] pierwszej[261] z[62] nich[42] Barbusse[/] powierza obowizek[141] uoglnienia[121] nauki[121] pyncej[221] z[62] wojennych[222] dowiadcze jednej[231] ze[62] swych[222] postaci[122], w[66] drugiej[261] zabiera gos[141] sam[211]. Pierwsza jest[57] wpleciona w[64] opis[141] zwyciskiego[221] natarcia[121] oddziaw francuskich[222] na[64] nieprzyjacielskie[242] okopy[142] [&] 
1821~Jaremko-Pytowska Z.~Henri Barbusse~WP~1966~117~20
Wychodzc z[62] zaoenia[121], e wiat[111] osign taki[241] okres[141] rozwoju[121] kiedy przy[66] caej[261] rnorodnoci[161] kierunkw i tendencji[122] ideologicznych[222] kady[211] mylcy[211] czowiek musi dokona zasadniczego[221] wyboru midzy[65] postaw zachowawcz[251], czyli obron ustroju[121] kapitalistycznego[221], a postaw rewolucyjn[251], czyli walk o[64] jego[42] radykaln[241] zmian, wyprowadzi std wniosek[141], i uchylanie[+] si[111] od[62] polityki[121] wzgldnie ignorowanie[111] jej[42] jest rwnoznaczne[211] z[65] uchylaniem[+] si od[62] odpowiedzialnoci[121] za[64] to[44], w[66] jakich[262] warunkach walka bdzie[56] si toczy[511] i jaki[211] bdzie jej[42] przebieg[111]. 
1822~Nieuwany~Ilja Erenburg~WP~1966~10~15
Zasady[112] artystyczne[212] symbolizmu stanowiy pochodn[141] wiatopogldu jego[42] przedstawicieli[122], ktry[211] opiera[501] si na[66] dwch[36] podstawowych[262] filarach: na[66] konsekwentnym[261] indywidualizmie i rwnie konsekwentnym[261] idealizmie filozoficznym[261] zabarwionym[261] mistycyzmem. Kult[111] Nietzschego[/][121], kult[111] Schopenhauera[/][121], propagowanie[111] teozofii[121] i antropozofii[121], zainteresowanie[111] okultyzmem, hasa[112] sztuki[121] wolnej[221], autonomicznej[221], spoecznie niezaangaowanej[221]  oto gwne[212] kierunki[112] zainteresowa symbolistw[122]. 
1823~Sawrymowicz E.~Juliusz Sowacki~WP~1966~171~1
Silne[212] s w[66] poemacie akcenty[112] antycarskie[212], pokazana jest[57] te posta[111] Grzegorza[/][121] Szesnastego[/][221], ktry[211] cierpi mki[142] piekielne[242] za[64] sw[241] bull potpiajc[241] powstanie[141] polskie[241]. W[66] poemacie znalazy wyraz[141] nowe[212] idee[112], ktre[212] dojrzay[5] w[66] poecie[161] w[66] cigu[161] wdrwki[121] po[66] krajach wschodnich[262]; tu po[64] raz[141] pierwszy[241] wystpuje ostra krytyka[111] sarmatyzmu, to[41] jest dawnej[221] polskiej[221] szlachetczyzny[121]. Krytyka[111] ta bdzie[56] odtd w[66] twrczoci[161] Sowackiego[/][121] przybieraa[52] na[66] sile i osignie charakter[141] potpienia[121] tych[22] cech dawnej[221] szlachty[121], ktre[212] doprowadziy kraj[141] do[62] klski[121] i upadku[121]. 
1824~Suchodolski B.~Owiata a gospodarka narodowa~WP~1966~158~16
Innym[251] zespoem pyta s pytania[112] dotyczce[212] jakoci[121] tej[221] produkcji[121], jak[241] daje system[111] szkolny[211]. Oczywicie jako[111] ta bywa[57] do czsto oceniana; pedagogowie i psychologowie maj swoiste[242] miary[142] tej[221] oceny[121], wyraajce[242] pewne[242] zaoenia[142] idealne[242], dotyczce[242] postawy[121] czowieka[121] i jego[42] psychicznego[221] zdrowia, jego[42] osobowego[221] rozwoju[121] lub jego[42] oglniejszego[221] powoania[121]. Zwaszcza odniesienie[111] do[62] tak zwanego[221] ideau czowieka[121] lub obywatela[121] wydaje[501] si w[66] tych[262] rodowiskach badawczych[262] suszne[211] i poyteczne[211]. 
1825~Pszczoowski T.~Praca czowieka~WP~1966~76~4
Chrzecijastwo[111], ktre[211] zjawio[501] si w[66] ustroju[161] niewolniczym[261], nie zmienio panujcych[222] pogldw na[64] prac. Wprawdzie wrd[62] pierwszych[222] chrzecijan[122], ktrzy naleeli w[66] przewaajcej[261] wikszoci[161] do[62] klasy[121] uciskanej[221]  niewolnikw[122], ktrzy rekrutowali[501] si z[62] proletariatu miejskiego[221]  panoway pogldy[112] komunistyczne[212] podkrelane[212] niekiedy nie tylko wspln[251] konsumpcj, lecz nawet wspln[251] wasnoci rodkw produkcji[121]  niemniej jednak do szybko zostay[57] one zarzucone[212], przynajmniej w[66] oficjalnym[261] nurcie kocioa. 
1826~Przecawski K.~Miasto i czowiek~WP~1966~15~7
Przyczyny[112] intensywnych[222] procesw urbanizacyjnych[222], jakie[212] zachodz u[62] nas[42] po[66] drugiej[261] wojnie wiatowej[261], podzieli mona (niezupenie cile) na[64] zewntrzne[242] i wewntrzne[242]. Przyczyny[112] zewntrzne[212] to[41] przede[+] wszystkim przemiany[112] spoeczno-ustrojowe[212], wynikajca z[62] nich[42] industrializacja kraju[121] i zapotrzebowanie[111] rk do[62] pracy[121] w[66] miastach oraz upowszechnienie[111] owiaty[121] i rozwj[111] tak zwanej[221] kultury[121] masowej[221]. 
1827~Podgrecki A.~Zasady socjotechniki~WP~1966~114~16
Stwierdzono, e scentralizowany[211] przebieg[111] informacji[122] uatwia identyfikacj przywdcy[121], zmniejsza stopie[141] wzajemnego[221] przystosowania[121] do[62] siebie[42] czonkw[122] grupy[121], daje wiksz[241] satysfakcj tym[232], ktrzy s bliej jednostki[121] centralnej[221], mniejsz[241] tym[232], ktrzy s na[66] peryferiach, zwiksza wydajno[141] wtedy, gdy dziaalno[111] jednostek uzupenia[501] si nawzajem, a nie po[+] prostu sumuje. Jednake w[66] ostatnich[262] badaniach stwierdzono w[66] formie[161] hipotezy[121] oglnej[221], [&] 
1828~Podgrecki A.~Zasady socjotechniki~WP~1966~131~28
Oczywicie w[66] kadym[261] z[62] tych[222] stanowisk tkwi jakie[211] racjonalne[211] jdro[111] i nie[+] ma dzi nikogo[42], kto by bezapelacyjnie odrzuca[54] jakkolwiek[241] z[62] tych[222] form uytecznoci[121] psychologii[121]. Rnice[112] polegaj jedynie na[66] tym[46], ktry[241] aspekt[141] uwaa si[41] za[64] podstawowy[241]. Wysuwanie[111] na[64] czoo[141] saboci[122] i uomnoci[122] ludzkich[222] i potrzeby[121] pomocy[121] grozi patologizacj psychologii[121] praktycznej[221], na[64] co[44] narzeka ju wielu[32] obserwatorw[122] stanu wspczesnej[221] psychologii[121]. 
1829~Bielicki W., Zagrski K.~Robotnicy wczoraj idzi~WP~1966~114~16
W[66] tysic dziewiset dwudziestym[261] sidmym[261] roku[161] na[64] jedno[241] ko[141] przypaday przecitnie dwie[31] osoby[112]. Stwierdzenie[111] to[211] nie wymaga komentarzy. Obecnie w[66] Warszawie[/][161] i Zagbiu[/][161] sytuacja, cho duo lepsza ni przed[65] wojn, nie jest jeszcze dobra[211]; mieszkacy odzi[/][121] natomiast mebli do[62] spania[121] maj wystarczajc[241], a nawet przewyszajc[241] podstawowe[242] potrzeby[142] liczb. Jeli pomimo[64] to[44] w[66] siedemdziesiciu[36] i czterech[36] dziesitych[162] procenta rodzin robotnikw[122] dzkich[222] spotykamy[501] si ze[65] wsplnym[251] spaniem, jest to[41] wynikiem nie[+] tyle koniecznoci[121], [&] 
1830~Sachs I.~Ksztat niepodlegoci~WP~1966~9~5
Po[+] drugie, nowe[212] pastwa[112] wiata Trzeciego[221] s ywotnie zainteresowane[212] w[66] utrzymaniu[161] pokoju[121] wiatowego[221], grozi im[43] bowiem nie tylko, jak[9] i reszcie[131] ludzkoci[121], atomowa zagada, ale rwnie recydywa kolonialna pod[65] paszczykiem interwencji[121] w[64] konflikt[141] lokalny[241]. Agresja imperializmu amerykaskiego[221] w[66] Wietnamie[/] moe[5] tu suy przykadem. 
1831~Michaowski K.~Nie tylko piramidy~WP~1966~57~16
Z[62] tych[222] kronik ju w[66] staroytnoci[161] sporzdzano suche[242] wycigi[142], podajce[242] przede[+] wszystkim kolejno[141] panowania[121] krlw[122]. Niektre[212] z[62] tych[222] dokumentw przetrway do[62] naszych[222] czasw, jak[9] na[64] przykad[141] synny[211] kamie[111] z[62] Palermo[/][121], pochodzcy[211] z[62] drugiej[221] dynastii[121], annay[112] Totmesa[/][121] Trzeciego[/][221] wykute[12] na[66] murach jego[42] wityni[121] w[66] Karnaku[/][161], listy[112] krlewskie[212] Seti[/][121] Pierwszego[/][221] w[66] jego[42] wityni[161] w[66] Tebach[/] i podobne[212], wykute[212] na[64] polecenie[141] Ramzesa[/][121] Drugiego[/][221] w[66] Abydos[/][161]. 
1832~Michaowski K.~Nie tylko piramidy~WP~1966~189~28
Nie[+] ma gazi[121] sztuki[121] w[66] tym[261] okresie, ktra, by nie osigna[54] najwyszej[221] doskonaoci[121] zarwno technicznej[221], jak[9] i artystycznej[221]. Malarstwo[111] przeywa wwczas swj[241] zoty[241] wiek[141]. Staje[501] si ono w[66] peni[161] samodzieln[251] gazi sztuki[121], gdy w[66] poprzednich[262] okresach, z[65] maymi wyjtkami (na[64] przykad[141] w[66] Beni[+] Hassan[/][161], byo[57] ono ograniczone[211] prawie[8] wycznie do[62] podkrelania[121] walorw paskorzeby[121], do[62] polichromii[121] reliefw[122] i posgw). 
1833~Margul T.~Mity z piciu czci wiata~WP~1966~41~12
Wiele[31] jeszcze, bardzo wiele[31] podobnych[222] opowieci[122] kryo wrd[62] mieszkacw[122] wysp polinezyjskich[222]. Podane[212] tu historie[112] pierwszej[221] kochajcej[+] si[221] pary[121] Rangi-Watea[/] i Papy-Papatua[/], ich[42] dzieci[122], zwaszcza Tangoroy[/] i Tane[/], wnuka[121] Oro[/], zaoyciela[121] misteriw na[66] Raiatei[/], tysickrotnego[221] czarodzieja[121] Mauia[/], wszystkie[212] przytoczone[212] wtki[112] narracyjne[212] stanowi jedynie przewodni[241] ni[141] mitologii[121] polinezyjskiej[21]. Trzeba byo nieraz z[65] alem opuci liczne[242] odchylenia[142] i odmiany[142] lokalne[242]. 
1834~Margul T.~Mity z piciu czci wiata~WP~1966~195~21
Niniejszy[211] zarys[111] mitologii[121] fiskiej[221] wykazuje pewne[242] odchylenia[142] od[62] tekstu Ldieresis onnrota[/][121], stara[501] si bowiem uwzgldni bogaty[241] dorobek[141] naukowej[221] krytyki[121] folklorystycznej[221] Kalewali[/][121], jaki[211] nars od[62] stu[32] lat ycia[121] epopei[121]. Uwypuklony[211] w[66] nim[46] zostanie[57] najstarszy[211] przedchrzecijaski[211], autentycznie fiski[211] podkad[111] mitologiczny[211]. Pniejsze[212] nawarstwienia[112] katolickie[212] (do[62] luteranizacji[121] Finlandii[/][121] przez[64] ucznia[141] Lutra[/][121] biskupa[141] Mikaela[/][141] Agricol[/] w[66] latach tysic piset dwadziecia trzy  tysic piset szedziesit i historyczne[212] zostan[57] pominite[212]). 
1835~Sawicki J.~Tajniki dyscypliny~Iskry~1965~81~3
Kulisy[112] cyrku[121] ukazuj te, jak[9] wspgraj reguy[112] dyscypliny[121], obowizujce[212] w[66] tym[261] zawodzie, z[65] zasad umiarkowanego[221] ryzyka[121], ktrego[221] margines[111] jest tu wyjtkowo szeroki[211]. Spoeczestwo[111] bowiem toleruje do powane[241] niebezpieczestwo[141] groce[241] zdrowiu[131] i yciu[131] aktorw[122]. Ci[212] z[62] kolei[121] podejmujc[501] si takiej[221] pracy[121], wyranie je[44] akceptuj. Dopuszczalne[211] ryzyko[111], okrelajce[211] granice[142] niebezpieczestwa[121] dla[62] widzw[122], jest tu rwnie znacznie wiksze[211], [&] 
1836~Sawicki J.~Tajniki dyscypliny~Iskry~1965~106~16
Zobowizujc z[62] kolei[121] kierowc do[62] tak dalece posunitej[221] ostronoci[121] i dyscypliny[121], zatamowalibymy cay[241] ruch[141] pojazdw mechanicznych[222]. Kierowca byby[57] w[66] rezultacie zmuszony[211] porusza[501] si w[66] tempie wia[121] nawet po[66] pustych[262] i najlepszych[262] drogach. Musiaby si bowiem pod[65] rygorem sankcji[122] prawnych[222] liczy[501] zawsze z[65] tym[45], e wszyscy przechodnie i podrnicy to[41] potencjalni szalecy, [&] 
1837~Kowalski S.~Spr o religi pierwotn~Iskry~1966~6~5
Etnografia pomaga w[66] interpretacji[161] i we[66] waciwym[21] rozumieniu[161] materiau zebranego[221] przez[64] archeologw[142]. Malowida[112] jaskiniowe[212], dziea[112] plemion zamieszkujcych[222] jeszcze dzi Australi[/] Zachodni[241] i inne[242] czci[142] wiata, pomogy ustali magiczno-religijny[241] charakter[141] rysunkw pochodzcych[222] z[62] epoki[121] prehistorycznej[221]. Badanie[111] wierze religijnych[222] ludw, ktre[212] yj nadal w[66] ustroju[161] plemienno-rodowym[261], ma due[241] znaczenie[141] dla[62] studiw nad[65] genez religii[121], [&] 
1838~Kowalski S.~Spr o religi pierwotn~Iskry~1966~131{?}~5
Pozostaoci[142] animalizmu odnajdujemy take w[66] religii[161] dawnego[221] Izraela[/][121], midzy[+] innymi w[66] postaci[161] zakazw spoywania[121] misa[121] pochodzcego[221] z[62] pewnych[222] gatunkw zwierzt, w[66] obrzdzie jedzenia[121] baranka[121] w[66] czasie Paschy[/]. Przedstawienie[111] Chrystusa[/][121] jako[62] baranka[121], Ducha[/][121] witego[/][221] za jako[62] gobicy pozwala przypuszcza, e i w[66] chrzecijastwie pozostay[5] jakie[212] nike[212] lady[112] tej[221] formy[121] religii[121], [&] 
1839~Kowalski S.~Spr o religi pierwotn~Iskry~1966~225~1
Jeli bogowie przez[64] dugi[241] okres[141] nie chc zesa na[64] ziemi deszczu[121], wwczas mieszkacy Syjamu[/] usuwaj ich[42] posgi[142] ze[62] wity i ustawiaj je[44] w[66] promieniach piekcego[221] soca[121], sdzc, e w[64] ten[241] sposb[141] bogowie najlepiej zrozumiej, i ludziom potrzebny[211] jest deszcz[111]. Jeli za pragn przerwania[121] dugotrwaego[221] deszczu[121] zrywaj dachy[142] wity, pragnc, by[9] strumienie[112] wody[121] spaday na[64] gowy[142] posgw. 
1840~Cyprian T., Sawicki J.~Nie oszczdza Polski~Iskry~1965~457~13
Trzy[31] wyej wymienione[212] dokumenty[112] wskazuj, e termin[111] zniszczenia[121] Polski[/][121], postanowiony[211] i planowany[211] przed[65] rokiem, zosta[57] w[64] definitywny[241] sposb[141] ustalony[211] przez[64] Hitlera[/][141] dopiero na[+] krtko przed[65] dniem dwudziestego[221] drugiego[221] sierpnia tysic dziewiset trzydziestego[221] dziewitego[221] roku[121]. Z[62] dokumentw tych[222] wynika rwnie, e chocia Hitler[/] ywi nadziej uniknicia[121] konfliktu z[65] Wielk[/][251] Brytani[/] i Francj[/], dokadnie wiedzia, i grozi mu to[211] niebezpieczestwo[111], lecz mimo[64] to[44] zdecydowa[501] si je[44] przyj. 
1841~Kleer J.~ZSRR - p wieku przemian gospodarczych~PWN~1967~44~13
Ten[241] zabieg[141] porwnawczy[241] mona zastosowa w[66] odniesieniu[161] do[62] republik radzieckich[222]. Jest to[41] o[+] tyle istotne[211], e w[66] przeszoci[161] istniay midzy[65] poszczeglnymi terenami rnice[112] bardzo due[212]; jest rzecz przy[66] tym[46] zrozumia[251], e mimo[62] polityki[121] zmierzajcej[221] do[62] wyrwnania[121] rnic, nie udao[501] si jeszcze zlikwidowa dysproporcji[122], a cakowita ich[42] likwidacja jest, chyba, w[+] ogle niemoliwa. 
1842~Kleer J.~ZSRR - p wieku przemian gospodarczych~PWN~1967~113~30
Jeeli spojrzymy na[64] proces[141] kolektywizacji[121] z[62] punktu widzenia[121] produkcji[121] zb, to[9] stwierdzimy, e wprawdzie w[66] okresie przedwojennym[261] produkcja ta nie wzrosa w[66] stosunku[161] do[62] okresu przed[65] kolektywizacj, ale zwikszyy[501] si znacznie zakupy[112] pastwowe[212]. wiadcz o[66] tym[46] dane[112] z[62] tablicy[121] dwudziestej[221] dziewitej[221] obrazujce[212] globalne[242] zbiory[142] zb, wydajno[141] zb z[62] hektara i zakupy[142] pastwowe[242] zboa[121]. 
1843~Kleer J.~ZSRR - p wieku przemian gospodarczych~PWN~1967~148~30
Szybki[211] wzrost[111] spoycia[121] jako[61] czynnik[111] okrelajcy[211] rozwj[14] jest[57] uwarunkowany[211] podwjnie: zwizek[111] midzy[65] wzrostem produkcji[121] a odpowiednim[251] wzrostem stopy[121] yciowej[221] powinien by wytyczn[151] gospodarki[121] socjalistycznej[221] i rwnoczenie przyczyni[501] si do[62] efektywniejszego[221] gospodarowania[121] przez[64] materialne[241] zainteresowanie[141] pracownikw[122] wynikami produkcji[121]. 
1844~Wallis A.~Socjologia wielkiego miasta~PWN~1967~10~9
Wspczesna cywilizacja sabo panuje nad[65] rozwojem miasta[121], a jego[42] ywioowy[211] rozrost[111] i codzienne[212] przemiany[112] stale[8] nas[44] zaskakuj i zastanawiaj. C[8] dopiero rozwj[111] miast dalekich[222], egzotycznych[222], znanych[222] nam z[62] drugiej[221] rki[121] lub z[62] przelotnej[221] bytnoci[121]. Mimo[+] e wiadomoci[112] o[66] nich[46] docieraj do[62] nas[42] niezliczonymi kanaami, informacji[122] tych[222] nigdy nie jest za[+] duo. 
1845~Wallis A.~Socjologia wielkiego miasta~PWN~1967~52~16
Z[65] chwil, gdy na[66] obszarze miasta[121] powstaje kilka[31] lub wiele[31] dzielnic narodowociowych[222] (Nowy[/][211] Jork[/][111] i Chicago[/][111]), ich[42] wzajemn[241] hierarchi wyznacza presti[111] poszczeglnych[222] zbiorowoci[122] narodowociowych[222] lub etnicznych[222]. W[66] miastach europejskich[262] przewaaj w[66] tej[261] chwili[161] nie getta[112], lecz dzielnice[112] o[66] wysokim[261] procencie cudzoziemcw[122], ktrzy ksztatuj charakter[141] i presti[141] poszczeglnych[222] ulic. Pary[/][111] ma takie[242] skupiska[142] arabskie[242], hiszpaskie[242], woskie[242], Londyn[/][111]  liczne[242] skupiska[142] azjatyckie[242] i afrykaskie[242]. 
1846~Wallis A.~Socjologia wielkiego miasta~PWN~1967~169~29
Jak[9] wspominalimy, mimo[62] znacznych[222] wysikw spoeczestwo[111] nie panuje nad[65] rozwojem wielkich[222] miast. W[66] najbardziej kapitalistycznych[262] krajach pastwo[111] i wadze[112] lokalne[212] zmuszone[212] s[57] ingerowa w[64] procesy[142], ktre[212] gro miastom katastrof. Zbliaj[501] si one jednak z[62] roku[121] na[64] rok[141] coraz bliej do[62] stanu krytycznego[221]. Jest to[41] perspektywa sygnalizowana od[+] dawna, zarwno w[66] artykuach publicystycznych[262], jak[9] i w[66] opasych[262] tomach miejskich[222] statystyk[122]. 
1847~Kuderowicz Z.~Dilthey~WP~1967~178~18
wiadomo[111] przeycia[121] i jego[42] waciwoci[112], jego[42] istnienie[111] dla[62] mnie[42] i to[41], co[41] w[66] nim[46] istnieje dla[62] mnie[42], stanowi jedno[141]. Przeycie[111] nie jawi[501] mi si jako[61] przedmiot[111], ale jego[42] istnienie[111] dla[62] mnie[42] jest identyczne[211] z[65] tym[45], co[41] w[66] nim[46] istnieje dla[62] mnie[42]. Tego[42], co[41] obecne[211], w[66] przeyciu[161], nie mona oglda z[62] rnych[222] pozycji[122] w[66] przestrzeni[161]. 
1848~Kuderowicz Z.~Dilthey~WP~1967~181~18
Takie[211] fundamentalne[211] dowiadczanie[111] wsplnoty[121] przenika cae[241] pojmowanie[141] wiata duchowego[221]. W[66] nim[46] czy[501] si wiadomo[111] swoistoci[121] jani[121] i zarazem podobiestwa[121] do[62] innych[222] ludzi[122], indywidualnoci[121] i tosamoci[121] natury[121] ludzkiej[221]. Stanowi[5] ono warunek[141] rozumienia[121]. Poczynajc od[62] elementarnej[221] interpretacji[121], wymagajcej[221] jedynie znajomoci[121] znaczenia[121] sw i regu, zgodnie z[65] ktrymi wi[501] si one w[64] sensowne[242] zdania[142], poczynajc zatem od[62] wsplnoty[121] mowy[121] i mylenia[121], [&] 
1849~Leniak K.~Franciszek Bacon~WP~1964~77~25
I w[66] tej[261] wanie postawie[161] wyraa[501] si rzeczywista rnica midzy[65] filozofi staroytn[251] i redniowieczn[251] z[62] jednej[221], a nowoytn[251] z[62] drugiej[221] strony[121]. Bacon[/][111] jako[61] reprezentatywny[211] myliciel[111] renesansowy[211] koncentruje wszystkie[242] wysiki[142] na[66] obmylaniu[161] sposobw opanowania[121] przyrody[121]. Wzrok[141] swj[241] kieruje nie w[64] zawiaty[142], lecz na[64] fizyczne[242] procesy[142] przyrody[121], chcc podpatrzy wszystkie[242] jej[42] tajemnice[142], przebiegi[142], ukady[142], aby[9] tym[9] bezwzgldniej zawadn jej[42] mechanizmem. 
1850~Puaski T.~Mounier~WP~1967~61~1
Personalizm[111] jest filozofi, a nie tylko postaw. Jest on filozofi, ale nie systemem  powiada Emmanuel[/] Mounier[/]. Personalizm[111] nie unika systematyzacji[121], ale nie dy do[62] konstruowania[121] zesztywniaych[222] schematw. Jest wyrazem rzeczywistoci[121] zmiennej[221] i dynamicznej[221], bowiem sam[211] jest ruchem personalizacji[121], nieustann[251] zmiennoci ycia[121] osobowego[221]. Dlatego historia osoby[121] jest rwnolega z[65] histori personalizmu. 
1851~Puaski T.~Mounier~WP~1967~211~10
wiadomo[111] osobowa najpierw potwierdza[501] si, przyjmujc swoje[241] rodowisko[141] naturalne[241]. Pierwszym[251] zabiegiem kadego[221] ycia[121] twrczego[221] jest akceptacja rzeczywistoci[121]. Ten, kto j odrzuca, postpuje nierozsdnie, a jego[42] dziaalno[111] wykoleja[501] si. Jednake ta akceptacja jest jedynie pierwszym[251] krokiem. Przystosowa[501] si za[+] bardzo  to[41] znaczy odda[501] si w[64] niewol rzeczy[122]. Czowiek komfortu jest niewolnikiem przedmiotw swojego[221] upodobania[121], [&] 
1852~Kryszczukajtis W.~Jego ekscelencja miasto~WP~1967~58~12
Za[65] ostatnim[251] cigna[501] si fosa. Jeden[211] z[62] murw wzmocniony[211] by[57] wieami, rozstawionymi co[64] czterdzieci[34] cztery[34] metry[142]. Archeologowie ktrzy dokopali[501] si resztek pitnastu[32] takich[222] wie, uwaaj, e wzdu[62] caego[221] muru osadzonych[222] byo ponad[8] trzysta[31] wie. Skomplikowany[211] system[111] urzdze hydrotechnicznych[222] pozwala ponadto  w[66] razie najcia[121] wrogw[122] zatopi ca[241] nizin otaczajc[241] miasto[141]. 
1853~Kryszczukajtis W.~Jego ekscelencja miasto~WP~1967~60~19
Z[62] zapiskw wynika, e Nebokadnezar[/] pokry wie glazurowymi cegami, by[9] odbijay blaski[142] soca[121]. Odbudowana przez[64] niego[44] wiea bya[5] monumentalna: dziewidziesit metrw szerokoci[121], dziewidziesit metrw dugoci[121] i rwnie na[64] dziewidziesit[34] metrw wysoka. By moe[5], i Babiloczycy budowali wie na[64] wzr[141] ksztatu ziemi[121], ktra wedug[62] ich[42] pojcia[121] miaa form piramidy[121] o[66] siedmiu[36] potnych[262] stopniach. Na[66] najwyszym[261] jej[42] tarasie lea... Babilon[/][111]. 
1854~Kryszczukajtis W.~Jego ekscelencja miasto~WP~1967~227~1
Tokio[/][211] zwane[211] jest[57] miastem poarw i trzsie ziemi[121]. W[66] swej[261] pisetletniej[261] historii[161] niszczone[211] ono byo[57] sto[34] czterdzieci[34] cztery[34] razy[142], w[66] tym[46] dwadziecia[34] pi[34] razy[122] cakowicie. Przecitnie notuje si[41] tu sto[34] dwadziecia[34] sze[34] trzsie ziemi[121] w[66] roku[161], a jak[9] podaje japoski[211] dziennik[111] []Jomiuri[/][], w[66] cigu[161] trzech[32] pierwszych[222] miesicy tysic dziewiset szedziesitego[221] trzeciego[221] roku[121] wybucho w[66] Tokio[/][161] trzy[31] tysice[112] dziewiset[31] poarw. 
1855~Koberdowa I.~Polska Wiosna Ludw~WP~1967~151~1
Po[66] wybuchu[161] w[66] lutym i w[66] marcu tysic osiemset czterdziestym[261] smym[261] roku[161] rewolucji[122] w[66] caej[261] niemal Europie[/][161] nikt nie wierzy, e fala wydarze zatrzyma[501] si u[62] granic Rosji[/][121] i e Krlestwo[/][111] Polskie[/][211], teren[111] oywionej[221] dziaalnoci[121] spiskowej[221], zachowa[501] si zupenie biernie. Emigranci polscy, ktrych[222] ogromna wikszo[111] pochodzia z[62] Krlestwa[/][121], oczekiwali z[62] dnia na[64] dzie[141] wieci[121] o[66] wybuchu[161] powstania[121] i szykowali[501] si do[62] powrotu. 
1856~Koberdowa I.~Polska Wiosna Ludw~WP~1967~175~19
Wzywa do[62] jak[+] najwikszej[221] frekwencji[121] w[66] wyborach, aby[9] Polacy zdobyli wikszo[141] mandatw, co[41] byoby powanym[251] argumentem na[64] rzecz[141] polskoci[121] Poznaskiego[/][121] i mogoby pomc w[66] walce[161] przeciwko[63] podziaowi prowincji[121]. Akcj wyborcz[241] prowadzono wic pod[65] hasami narodowymi. Duchowiestwo[111] doczyo do[62] tego[42] haso[141]: wybiera katolikw[142]; poniewa w[66] wikszoci[161] Niemcy byli ewangelikami, propaganda ta miaa zapewni gosy[142] kandydatom polskim[232]. 
1857~Lenodorski B.~Rozmowy z przeszoci~WP~1967~18~13
Co[41] wicej, zainteresowania[112] historykw[122] i socjologw[122] szczliwie skupiaj[501] si coraz czciej na[66] tej[261] sferze[161] ludzkiej[221] mentalnoci[121], przez[64] ktr[241] i w[66] przeszoci[161] przechodziy, i dzi biegn niezwykle istotne[212] powizania[112] pomidzy[65] ekonomik, polityk i yciem umysowym[251]. Krzyuj[501] si one i cz  uywajc jzyka cybernetyki[121] w[66] sprzeniach elementw dziaajcych[222]. Wszystko[41] bowiem, czym[45] jestemy, i wszystko[41], co[44] tworzymy, [&] 
1858~Lenodorski B.~Rozmowy z przeszoci~WP~1967~48~8
Tworzenie[111] biskupstw i arcybiskupstw w[66] wczesnych[262] granicach pastwowych[262], czyli na[66] obszarach narodowych[262], sprzyjao w[66] klimacie jednolitej[221] ideologii[121] i przy[66] zwizku[161] z[65] wadz pastwow[251] zwartoci[121] tych[222] terytoriw, z[62] czego skorzystaa take najstarsza Polska[/][111]. Przyczyniao[501] si to[41] skutecznie do[62] oporu przeciw[63] niemieckiemu parciu[131] na[64] wschd[141], i do[62] rozwinicia[121] idei[121] suwerennoci[121] pastwowej[221]. 
1859~Stankiewicz Z.~Dzieje wielkoci i upadku Aleksandra Wielopolskiego~WP~1967~141~30
W[66] Warszawie[/][161], a potem[8] w[66] caym[261] kraju[161] zawrzao. Swoj[251] otwartoci margrabia przyczyni przeciwnikw[142] i sobie[43], i samej[231] idei[131] ugody[121]. Podchwycono ostro[141] i niezrczno[14] przemwienia[121], utosamiono przy[66] tym[46] atak[141] na[64] koci[141] z[65] atakiem na[64] polsko[141]. Oburzyli[501] si ksia i klerykaowie. Czerwoni[112] wykorzystali moment[141] dogodny[241] do[62] zdyskredytowania[121] nielubianego[221] arystokraty. 
1860~Zahorski A.~Warszawa w powstaniu kociuszkowskim~WP~1967~87~21
Sawa wydarze warszawskich[222] szerokim[251] echem rozbrzmiaa po[66] Francji[/][161] i Niemczech[/]. A tymczasem w[66] zwyciskiej[261] stolicy[161] krztano[501] si wok[62] zebrania[121] owocw zwycistwa[121]. Pierwszy[211] rozdzia[111] dziejw powstaczej[221] stolicy[121]  wyparcie[111] wrogw[122] z[62] miasta[121]  zosta[57] zamknity[211]. Teraz naleao utworzy wadze[142], zbroi[501] si i nagrodzi zwyciski[241] lud[141]. Jest to[41] ju jednak nastpny[211] etap[111] w[66] dziejach miasta[121], peen dramatycznych[222] spi i walk wewntrznych[222] o[64] charakter[141] powstania[121], o[64] jego[42] spoeczn[241] tre[141]. 
1861~Spieralski Z.~Awantury modawskie~WP~1967~82~29
Ale ambicje[112] Grittiego[/][121] sigay dalej. Nosi[501] si z[65] zamiarem opanowania[121] dla[62] siebie[42] Wooszczyzny[/][121] i Modawii[/][121], a nastpnie Wgier[/][122], w[66] czym[46] liczy na[64] zgod sutana[121]. Od[62] niego[42] to[8] przyszo do[62] Polski[/][121] ostrzeenie[111], by[9] nie wystpowa przeciwko[63] hospodarowi[131] modawskiemu bez[62] porozumienia[121] z[65] Sulejmanem[/]. Ostrzeenie[14] to[241] przyjto z[65] wdzicznoci i na[66] pocztku[161] lutego tysic piset trzydziestego[221] pierwszego[221] roku[121] wyjecha do[62] Stambuu[/] Jan[/] Ocieski[/][111], [&] 
1862~Spieralski Z.~Awantury modawskie~WP~1967~168~15
Trudno byo Polsce[/][131] utrzyma w[64] ryzach Kozakw[142], a i Turcy byli czsto bezsilni wobec[62] samowoli[121] Tatarw[122]. Mimo[62] zawartych[222] porozumie najazdy[112] jednych[222] i drugich[222] trway[5] nieprzerwanie[8]. Turcy coraz natarczywiej domagali[501] si od[62] sutana[121], by[9] skoczy wojn z[65] Persj[/], a zwrci[501] si przeciwko[63] Kozakom i Polsce[/][131]. Jednak niepowodzenia[112] w[66] wojnie[161] perskiej[261] i zamieszki[112] zwizane[212] z[65] wstpieniem na[64] tron[141] pitnastoletniego[221] Osmana[/][121] Drugiego[/][221], [&] 
1863~ukasiewicz J.~Krach na giedzie~WP~1967~122~7
Kryzys[111] skaza miliony[142] ludzi[122] na[64] gd[141] i ndz. Liczba zatrudnionych[222] robotnikw[122] przemysowych[222] znacznie zmalaa. Zatrudnienie[111] w[66] przemyle przetwrczym[261] zmniejszyo[501] si a o[64] blisko[8] czterdzieci[34] procent[122], czyli czterdzieci[34] procent[122] robotnikw[122] wyrzucono na[64] bruk[141]! Tylko cz[111] z[62] nich[42] moga znale prac w[66] innych[262] dziedzinach. Najwiksze[211] zmniejszenie[111] zatrudnienia[121] nastpio w[66] metalurgii[161] i przemyle budowy[121] maszyn, gdzie zwolniono z[62] pracy[121] ponad[8] poow robotnikw[122]. 
1864~Glaster B.~Mikoaj Gogol~WP~1967~10~28
Gogol[/] mieszka na[66] prowincji[161]. Pierwsze[242] nauki[142] otrzyma w[66] domu[161], potem[8], od[62] sierpnia tysic osiemset osiemnastego[221] roku[121], przebywa kilkanacie[34] miesicy w[66] szkole[161] powiatowej[261] w[66] Potawie[/][161]. Nie by jednak w[66] sytuacji[161] tak szczliwej[261] jak[9] Puszkin[/], ktry[211] w[66] liceum[161] w[66] Carskim[/][261] Siole[/][161], tu pod[65] Petersburgiem[/], nie tylko zdobywa niemay[241] zasb[141] wiedzy[121] w[66] dobrze prowadzonej[261], niejako wzorowej[261] uczelni[161], [&] 
1865~Glaster B.~Mikoaj Gogol~WP~1967~207~27
Bowiem w[66] wiecznym[261] miecie pisarz znalaz wreszcie to[44], czego prno szuka w[66] Petersburgu[/][161]: harmonijn[241] i spoist[241] spoeczno[141], nie zdewaluowane[242] podstawowe[242] wartoci[142] moralne[242], brak[141] zgubnych[222] namitnoci[122] zwaszcza dzy[121] zota[121], ad[141] ducha[121], trwao[141] poczucia[121] godnoci[121] ludzkiej[221], gbokie[241] zamiowanie[141] do[62] sztuk piknych[222]. Po[66] absurdalnym[261] Petersburgu[/][161] i odraajcym[261] Paryu[/][161] Rzym[/][111] wyda[501] si Gogolowi[/] jedynym[251] miejscem wytchnienia[121] dla[62] udrczonego[221] bolesnymi problemami czowieka[121] dziewitnastego[221] wieku[121]. 
1866~Moejko E.~Iwan Wazow~WP~1967~76~14
We[66] wspomnianym[261] ju artykule o[66] Botewie[/][161], drukowanym[261] pniej, Wazow[/][111] powouje[501] si na[64] nazwisko[141] Mickiewicza[/][121] po[64] to[44], aby[9] broni swego[221] pogldu, e poezja wycznie patriotyczna, nie pogbiona o[64] motywy[142] oglnoludzkie[242], posiada warto[141] przemijajc[241], historyczn[241], bowiem z[65] upywem czasu zmieniaj[501] si upodobania[112], poszerzaj[501] si horyzonty[112] potrzeb i spoeczne[212] ideay[112] czowieka[121]. 
1867~Rytel J.~Jan Kochanowski~WP~1967~120~15
Program[141] ksztatowania[121] jzyka narodowego[221] i rozwoju[121] literatury[121] piknej[221] w[66] tym[261] jzyku budowa Kochanowski[/] wraz z[65] wieloma innymi pisarzami wspczesnymi. Wsplnie z[65] nimi przyswaja obce[242] wzory[142] pimiennictwa[121] staroytnego[221] i renesansowego[221]. Mg znale poprzednikw[142] w[66] ksztatowaniu[161] tego[221] czy innego[221] gatunku[121] literackiego[221]. Ale ten[211] rodzaj[111] wyniesienia[121] stanowiska[121] poety ponad[64] wszystkie[242] inne[242] funkcje[142] i sytuacje[142] czowieka[121], [&] 
1868~Gerstman S.~Uczucia w naszym yciu~WP~1963~218~20
ycie[111] nie moe[5] zapewni tylko sukcesw. Aby[9] osign powodzenie[141] dobrze jest przej[5] przez[64] poraki[142]. Zebrane[212] wwczas dowiadczenia[112] stanowi zazwyczaj warunek[141] pniejszych[222] pozytywnych[222] osigni. Wykorzystujc je[44], lepiej organizuje si[41] nowe[242] dziaania[142], umiejtniej usuwa przeszkody[142] i unika trudnoci[122]. Z[62] drugiej[221] jednak strony[121] niepokj[111] nie moe[5] zbytnio panoszy[501] si w[66] wewntrznych[262] doznaniach osobowoci[121], bo przecie nie same[212] klski[112] s udziaem czowieka[121]. 
1869~Morawiecki W.~Narody Zjednoczne~WP~1967~327~20
Dalszy[211] nieuchronny[211] rozwj[111] rewolucji[121] socjalistycznej[221] rozsadza jednak na[66] naszych[262] oczach ramy[142] jednego[221] regionu i powstaj pastwa[112] socjalistyczne[212] w[66] Azji[/][161] i w[66] Ameryce[/][161] aciskiej[/][261]. Sam[211] zreszt podzia[111] Europy[/] na[64] Zachodni[/][241] i Wschodni[/][241] podyktowany[211] zosta[57] nie[+] tyle wzgldami geograficznymi, co[9] wanie ustrojowymi i politycznymi. 
1870~Sodaczuk J.~Handel midzynarodowy~WP~1967~45~3
Rozrachunek[111] typu clearingowego[221] stosowany[211] jest[57] przede[+] wszystkim przez[64] kraje[142] o[66] powanych[262] trudnociach patniczych[262]. Jest to[41] typowy[211] rozrachunek[111] dwustronny[211], to[41] znaczy, e poszczeglne[212] kraje[112] musz mie wyrwnane[242] swoje[242] bilanse[142] patnicze[242] z[65] kadym[251] krajem oddzielnie i nie mog uy[5] ewentualnych[222] nadwyek w[66] jednych[262] krajach na[64] wyrwnanie[141] deficytw w[66] stosunku[161] do[62] innych[222] krajw, [&] 
1871~Sodaczuk J.~Handel midzynarodowy~WP~1967~194~16
Polega on na[66] tym[46], e kraje[112] RWPG[=] w[64] sposb[141] wielostronny[241] okrelaj tak zwan[241] baz cen to[41] jest przyjmuj ceny[142] na[66] rynku[161] kapitalistycznym[261] z[62] okrelonego[221] okresu czasu (na[64] przykad[141] roku[121] lub kilku[32] lat) jako[64] podstaw do[62] ustalenia[121] cen kontraktowych[222] w[66] krajach socjalistycznych[262]. Na[66] podstawie[161] cen z[62] okresu bazowego[221] negocjowane[212] s[57] w[66] dwustronnych[262] kontraktach poszczeglnych[222] krajw socjalistycznych[222] ceny[112] kontraktowe[212]. 
1872~Koakowski L.~Filozofia pozytywistyczna~PWN~1966~18~3
Tak tedy zarwno materialistyczne[212], jak[9] spirytualistyczne[212] interpretacje[112] wiata korzystaj, wedle[62] pozytywistw[122], ze[62] sw, ktrym[232] adne[211] dowiadczenie[111] nie odpowiada: jako nie wiadomo, czym[45] rniby[50] si wiat[111] naszego[221] dowiadczenia[121] od[62] obecnego[221] stanu, gdyby przypuci, e nie jest, jak[9] sdz materialici, objawem istnienia[121] i ruchu[121] materii[121], [&] 
1873~Koakowski L.~Filozofia pozytywistyczna~PWN~1966~79~15
Comte[/] i w[66] tym[261] punkcie nie lka[501] si konsekwencji[122]. Organiczne[211] rozumienie[111] spoeczestwa[121], skrajny[211] antyindywidualizm[111], derealizacja jednostki[121] ludzkiej[221] i kult[111] ludzkoci[121] jako[62] jedynego[221] indywiduum[121] rzeczywistego[221]  wszystko[41] to[211] zostao[57] w[66] jego[42] tekstach sformuowane[211]. Pod[65] tym[251] wzgldem[151] przypomina si zdaje[501] niektre[242] utopie[142] totalitarne[242] owieceniowych[22] marzycieli[122]. 
1874~Szostakowski S.~Na obcej ziemi~PZWS~1966~11~4{?}
Rwnoczenie w[66] ogniu niekoczcych[+] si[222] dyskusji[122] nad[65] przyczynami upadku[121] powstania[121] ksztatoway[501] si wrd[62] emigrantw[122] dwa[31] przeciwstawne[212] sobie[43] obozy[112]. Jeden[211] z[62] nich[42]  demokratyczny[211]  wysuwa program[141] przebudowy[121] Polski[/][121] w[66] duchu postpowym[261], wskazujc na[64] konieczno[141] uwaszczenia[121] chopw[122] i wcignicia[121] ich[42] do[62] walki[121] o[64] niepodlego[141]. Drugi[211]  konserwatywny[211], ktrego[221] przywdc by Adam[/] Czartoryski[/]  zakada utrzymanie[141] w[66] Polsce[/][161] dotychczasowych[222] stosunkw spoecznych[222]. 
1875~Rostkowski S., Szejgis F.~Jak fabryki stay si wasnoci narodu~PZWS~1966~28~10
Czsto przybywali z[62] zagranicy lub przysyali swych[242] agentw[142], by[9] na[66] miejscu[161] pilnowa swoich[222] zagroonych[222] interesw. Usiowali przechwyci w[64] swoje[242] rce[142] kierowanie[141] zakadami, postpujc wbrew[63] postanowieniom wadzy[121] ludowej[221], amic umowy[142] zbiorowe[242] zawarte[242] przez[64] robotnikw[142] z[65] przedstawicielami wadz pastwowych[222], lekcewac uprawnienia[142] robotniczych[222] Rad[122] Zakadowych[222] i Komitetw Fabrycznych[222]. Jednoczenie korzystali z[62] wszystkich[222] nadarzajcych[+] si[222] okazji[122], by[9] napenia wasne[242] kieszenie[142]. 
1876~Cienkowski W. P.~Sekrety imion wasnych~PZWS~1965~103~8
Takie[241] latynizowane[241] nazwisko[141] mia te pastor mazurski[211] Gizewiusz[/] (tysic osiemset dziesi  tysic osiemset czterdzieci osiem) lub Gisevius[/], bo i tak si pisa[501], dziaacz narodowy[211] i zbieracz pieni[122] ludowych[222], nazwisko[111] jego[42] jest latynizacj nazwiska[121] Giyckich[/][122] herbu Gozdawa[/]. Dla[62] uczczenia[121] jego[42] pamici[122] nazwano Giyckiem[/][151] miasto[141] powiatowe[241] na[66] Mazurach[/]. 
1877~Katz H.~Karol Marks i jego epoka~KiW~1965~336~17
W[66] nowo powstaej[261] Partii[161] Robotniczej[261] Francji[/][121] walczyli z[65] sob marksici pod[65] kierunkiem Lafargue'a[/][121] i Guesde'a[/][121] z[65] antymarksistami na[66] czele z[65] Malonem[/][151], ktry[211] tylko na[+] krtko i poowiczne opowiedzia[501] si dwa[34] lata[142] temu[8] za[65] niemieckim[251] socjalizmem naukowym[251]. Marksa[/][141] mogo raczej bawi ni irytowa to[41], e antymarksici w[66] walce[161] z[65] przeciwnikami posugiwali[501] si argumentami, i Marks[/], wystpujcy przecie stale[8] przeciw[63] prusactwu i wszelkiemu nacjonalizmowi, jest Niemcem i Prusakiem. 
1878~Miso J.~Ludwik Krzywicki~PZWS~1964~27~30
W[66] czasach wsppracy[121] Krzywickiego[/][121] z[65] []Prawd[] tygodnik[111] ten[211] odgrywa wan[241] rol owiatow[241]. Stanowi on swego[221] rodzaju[121] przewodnik[141] dla[62] modziey[121] studenckiej[221] i szkolnej[221], z[62] ktrego[221] czerpaa ona rzeteln[241] prawd naukow[21] zawart[241] w[66] niezliczonych[262] artykuach i przyczynkach naukowych[262] ogaszanych[262] w[66] tym[261] pimie przez[64] Krzywickiego[/][141]. 
1879~Miso J.~Ludwik Krzywicki~PZWS~1964~82~2
Nard[111], dowodzi wwczas, ma prawo[141] wymaga od[62] przedstawicieli[122] nauki[121] czynnego[221] uczestnictwa[121] w[66] yciu[161] spoecznym[261] i pracy[121] dla[62] dobra[121] ogu. Podkrela, i uczeni[112] jedynie dlatego mog zajmowa[501] si badaniami naukowymi, e w[66] spoeczestwie istnieje podzia[111] pracy[121], w[66] wyniku[161] ktrego[221] jedni s robotnikami, a tylko nieliczna grupa moe[5] si powica[501] pracy[131] naukowej[231]. 
1880~apiska R.~Psychologia wieku dorastania~PZWS~1966~61~8
Rodzina stanowi[5] najblisze[21] rodowisko[141] dziecka, w[66] ktrym[261] przebywa ono od[62] chwili[121] urodzenia[121] do[62] momentu opuszczenia[121] domu[121] rodzinnego[221]. W[66] tym[261] okresie rodzina zaspokaja podstawowe[242] potrzeby[142] dziecka: materialne[242], uczuciowe[242], spoeczne[242] oraz stanowi[5] dla[62] niego[42] rdo[141] nieustannych[222] dowiadcze i wiedzy[121] o[66] yciu[161]. rodowisko[111] rodzinne[211] w[66] olbrzymiej[261] mierze[161] ksztatuje osobowo[141] jednostki[121], jej[42] zainteresowania[142], upodobania[142], nawyki[142] i przyzwyczajenia[142], postawy[142] spoeczne[242], moralne[242], i horyzont[141] wiatopogldowy[241]. 
1881~apiska R.~Psychologia wieku dorastania~PZWS~1966~116~25
Uleganie[111] wpywom paczki[121] powoduje bowiem osabienie[141] wpyww domu[121] rodzinnego[221], gdy zalecenia[112] grupy[121] waniejsze[212] s w[66] przekonaniu[161] modziey[121] od[62] zalece rodzicw[122] czy wychowawcw[122]. Konformistyczna ulego[111] wobec[62] wymaga grupy[121] tumi swobodny[241] rozwj[141] indywidualnoci[121] jednostek, ograniczajc jej[42] postpowanie[141] do[62] ram oglnie przyjtej[221] sztampy[121]. 
1882~Sivert T.~Niemcy' Leona kruczkowskiego~PZWS~1965~36~21
Ugrzecznienie[111] Senatora[/][121] wobec[62] ugrzecznionych[222] dam czy[501] si przecie z[65] brutalnoci i bezwzgldnoci w[66] stosunku[161] do[62] swoich[222] podwadnych[122]. Zacytujemy jeszcze na[64] zakoczenie[11] sowa[142] pani[121] Rollison[/] skierowane[242] do[62] Senatora[/][121], gdy dowiedziaa[501] si o[66] nieszczciu[161] i przekonaa[501] si, e wiara w[64] czowieczestwo[141] Senatora[/][121] j zawioda: [&] 
1883~Zaworska H.~Granica' Zofii Nakowskiej~PZWS~1965~70~3
Nie znaczy to[41], e autorka popada w[64] inn[241] skrajno[141] i w[+] ogle odmawia jednostce[131] prawa[121] do[62] totalnego[221] osdu siebie[42] i wiata. Nakowska[/] pragnie tylko pokaza, e widzenie[111] siebie[42] oczyma innych[222], uwzgldnienie[111] opinii[121] zbiorowoci[121]  jest elementem nieodzownym[251] moralnoci[121] czowieka[121], yjcego[221] w[66] okrelonych[262] zwizkach spoecznych[262] i nie mogcego[221] wyzwoli[501] si od[62] spoeczestwa[121] przez[64] totalny[241] protest[141] przeciwko[63] niemu. 
1884~Drewnowski T.~Noce i dnie' Marii Dbrowskiej~PZWS~1965~89~3
Dlatego nie tylko obrona ducha[121] narodowego[221], jego[42] stan[111] posiadania[121], jego sytuacja cywilizacyjna s treci []Nocy[122] i dni[122][]. Postp[141] spoeczny[241] pisarka ujmuje w[64] sposb[141] organicznikowski[241], zbliony[241] do[62] pozytywistw[122]. Ale rwnoczenie  przy[66] tych[262] istotnych[262] i cennych[262] pokrewiestwach z[65] pozytywizmem  nie mniej widoczne[212] s zwizki []Nocy[122] i dni[122][] z[65] tradycj romantyczn[251]. 
1885~Wierzchowski M.~Kartki z dziejw Rosji. cz.1~KiW~1965~5~18
A przez[64] rozlege[242] stepy[142] rozcignite[242] po[66] obu[36] stronach rwcego[221] wrd[62] skalnych[222] wysepek Dniepru[/], szy coraz to[8] nowe[212] ludy[112], wyaniajce[+] si[212] coraz to[8] z[62] nowych[222] przestrzeni[122] kontynentu azjatyckiego[221]. Szli Sarmaci, ktrych[222] na[+] poy bajeczne[212] dzieje[112] po[66] wielu[36] wiekach znalazy odgos[141] w[66] strofach []Lilii[121] Wenedy[121][] Sowackiego[/][121], szli straszliwi Hunowie, o[66] ktrych[222] wadcy[161] Attyli[/][161] mwiono, e gdzie stanie[5], tam[8] trawa dugo nie poronie. 
1886~Wierzchowski M.~Kartki z dziejw Rosji. cz.1~KiW~1965~94~4
Jako[64] swj[241] herb[141] przybra dwugowego[241] ora[141] na[64] podobiestwo[141] goda cesarza[121] bizantyjskiego[221]. By to[41] symbol[111] de Moskwy[/] do[62] przejcia[121] tradycji[121] dawnego[221] pastwa[121] wschodniorzymskiego[221], a zwaszcza jego[42] roli[121] w[66] wiecie prawosawnym[261]. Wprowadzono pyszny[241] ceremonia[141] dworski[241], rwnie wedug[62] wzorw bizantyjskich[222]. Potne[212] mury[112] Kremla[/] wznoszonego[221] pod[65] kierunkiem woskiego[221] architekta Arystotelesa[/][121] Fioravanti[/], rwnie byy[5] penym[251] ekspresji[121] symbolem nowych[222] prdw. 
1887~Wierzchowski M.~Kartki z dziejw Rosji. cz.1~KiW~1965~149~4
Na[66] czele garnizonu polskiego[221] w[66] Moskwie[/][161] pozosta hetman Polski[/][121] Gosiewski[/]. Rokowania[112] z[65] Zygmuntem[/] dowiody, i krl polski[211] zamierza zasi osobicie na[66] tronie moskiewskim[261]. Odmwi wysania[121] Wadysawa[/][121] do[62] Moskwy[/] pod[65] pretekstem, e zbyt[8] mody[211]. Posom rosyjskim[232] postawi nowe[242] warunki[142]  poddanie[141] Smoleska[/][121], czego ci[212] zdecydowanie[8] odmwili. Gdy perswazje[112] nie pomogy, Zygmunt[/] kaza posw[142] aresztowa i odesa do[62] twierdzy[121] w[66] Malborku[/][161]. 
1888~Wesoowski W.~Przemiany spoeczne w Polsce Ludowej~KiW~1965~62~27
O[66] wdrwce[161] narzdzi[122] z[62] jednej[221] kultury[121] do[62] innej[221] pisze midzy[+] innymi [~] Czarnowski[/] w[66] swej[261] []Kulturze[161][]. Analizuje on tam[8] kilka[34] przykadw takich[222] wdrwek, jednego[221] z[62] nich[42] dostarcza historia koowrotka w[66] czternastym[261] wieku[161]. W[66] postaci[161] czarki[121] przenika on ze[62] wschodu do[62] Europy[/] zachodniej[221]; tutaj zostaje[57] ulepszony[211] i upowszechniony[211]. 
1889~Kosman M.~Wielki ksie Witold~KiW~1967~61~7
Witold[/] tymczasem kierowa oczy[142] na[64] wschd[141]: jego[42] marzeniem bya[5] realizacja wielkich[222] planw Olgierdowych[222]: Caa Ru[/][111] winna[5] do[62] Litwinw[122] nalee! Moskwa[/]  dotd jego[42] sprzymierzeniec  podczas[62] pobytu ksicia[121] u[62] krzyakw[122] zdoaa zagarn szereg[141] ziem dotd zawisych[222] od[62] Litwy[/]. Teraz chcia przywrci dawny[241] stan[141] rzeczy[121]. Ponadto zacz rwnie przeprowadza powane[242] zmiany[142] wewntrzne[242]: likwidacj drobnych[222] ksit[122] dzielnicowych[222], ktrych[222] miejsc[141] zajmowali ksicy[212] urzdnicy. 
1890~Kosman M.~Wielki ksie Witold~KiW~1967~205~7
Ju po[66] zakoczeniu[161] zasadniczych[222] debat zjazdowych[222] Zygmunt[/] odwiedzi wielkiego[241] ksicia[141], ktry[211] znajdowa[501] si w[66] komnacie[161] w[66] towarzystwie wiernego[221] Mikoaja[/][121] Sepiskiego[/][121] i zaproponowa mu  jako[61] krl rzymski[211]  koron litewsk[241]. Ksi odesa go[44] z[65] t spraw do[62] krla[121] Wadysawa[/][121]. Rozmowa z[65] krlem nastpia wkrtce, aby[9] nie dopuci do[62] porozumienia[+] si[121] Jagiey[/] z[65] doradcami koronnymi. 
1891~Bartnicki A.~Traktat wersalski~PZWS~1967~6~26
Osiemnastego[221] lipca do[62] ofensywy[121] weszy wojska[112] sprzymierzone[212]. Gwne[241] uderzenie[141] skierowano na[64] lesisty[241] odcinek[141] Villers[/]  Cottererets[/], na[66] czterdziestym[261] pitym[261] kilometrze frontu. Przeciwko[63] Niemcom rzucono setki[142] czogw i samoloty[142]. smego[221] sierpnia front[111] drgn. Linia niemieckich[222] umocnie zostaa[57] przerwana. Atakujce[212] wojska[112] wdary[501] si wiele[34] kilometrw w[64] gb[141] zajtego[221] przez[64] nieprzyjaciela[141] terytorium[121]. 
1892~Bartnicki A.~Traktat wersalski~PZWS~1967~76~22
Picot[/] z[65] podziwem myla, e przecie w[66] tym[261] samym[261] czasie, na[+] zimno, bez[62] cienia wtpliwoci[121] czy wygraj wojn, toczyli z[65] nim[45], jako[65] penomocnikiem rzdu Francji[/][121] spory[142] na[64] temat[141] spodziewanych[222] zdobyczy[122], Francuz by jednak z[62] siebie[42] zadowolony[211]. Wydawao[501] mu si, e zmusi swoich[242] kontrahentw[142] do[62] maksymalnych[222] ustpstw. 
1893~Kurdubacha .~Tysiclecie poskiej owiaty~NK~1967~23~19
Zapewniaa zoonemu niemal wycznie z[62] wybieranych[222] przez[64] ni[44] posw[122] sejmowi[131] decydujcy[241] wpyw[141] na[64] rzdy[142], upowszechnia folwarki[142] paszczyniane[242], zwikszya ilo[141] dni[122] paszczyzny[121] chopw[122], narzucia im[43] wasne[241] sdownictwo[141], wywalczya dla[62] siebie[42] wyjtkowe[242] uprawnienia[142]. Stworzya dla[62] siebie[42] oddzielny[241] system[141] wychowania[121], niedostpny[241] ani dla[62] synw[122] mieszczaskich[222], ani chopskich[222]. Pierwsz[251] szko przeznaczon[251] wycznie dla[62] szlachty z[65] programem dostosowanym[251] cile do[62] jej[42] potrzeb bya[5] wanie Akademia Zamojska[/][211]. 
1894~Keller J.~Szkice o moralnoci katolickiej~NK~1967~173~25
W[66] pierwszym[261] przypadku[161] mamy do[62] czynienia[121] z[65] wyran[251] i otwart[251] opozycj wobec[62] reguy[121], ktrej[221] groba kary[121] nie potrafia zama, w[66] drugim[261] za widzimy postaw czowieka[121], ktry[211] tylko z[62] lku[121] decyduje[501] si postpi zgodnie z[65] regu. Zachowuje wic regu nie dlatego, e j uznaje i szanuje, lecz tylko z[65] obawy[121] przed[65] karami. 
1895~Witz I.~Oko i do malarza~NK~1966~29~11
Po[+] pierwsze. Posta[111] Tutenchamona[/][121] jest wiksza anieli wszystkie[212] pozostae[212] figury[112]. Czy faraon by wikszy[211] w[66] rzeczywistoci[161]? Skde. Czy by on dla[62] malarza[121] osob najwaniejsz[251]? Oczywicie. Czy zatem panuje tu logika? Niewtpliwie. I znowu mamy do[62] czynienia[121] z[65] rzecz zasadnicz[251]. Mwiem: w[66] malarstwie niekoniecznie wszystko[41] musi by[57] wyobraone[211] tak jak[9] widzi oko[111]. 
1896~Witz I.~Oko i do malarza~NK~1966~210~6
Rubens[/] by malarzem ktry[211] kocha ycie[141]. Wida to[44] z[62] jego[42] obrazw, wida, jak[9] chonie on ycie[141], jak[9] si nim[45] upaja[501], jak[9] ono zawsze go[44] zachwyca, jak[9] zmusza by[9] o nim[46] opowiada szeroko, barwnie, w[64] sposb[141] urozmaicony[241]. Wchania w[64] siebie[44] wiat[141], ktry[211] by wiatem kolorowym[251] i opowiada kolorowo o[66] tym[261] wiecie. 
1897~Witz I.~Oko i do malarza~NK~1966~262~31
Wpyw[111] dobry[211] i zy[211]. Zy[211] dlatego, e by to[41] malarz, pragncy[211] narzuci schematy[142], prawida[142] i zasady[142] w[64] sposb[141] apodyktyczny[241], czyli nie znoszcy[241] sprzeciwu. A narzucenie[111] schematw, prawide, zasad w[64] sposb[141] nie znoszcy[241] sprzeciwu przynosi nie tylko osobiste[242] niepowodzenia[142] artycie[131], ale rwnie  oglnie biorc, jakie[242] konkretne[242], powszechniejsze[242] szkody[142]. 
1898~Kozakiewicz M.~Nowa modzie~NK~1965~64~30
cznie marzenia[112] spoecznikowskie[212] stanowiy okoo[62] trzech[32] procent[122] odpowiedzi[122] chopcw[122] i cztery[34] procent[122] odpowiedzi[122] dziewczt, czyli u[62] dziewczt znalazyby[501] si nawet na[66] sidmym[261] miejscu[161], wyprzedzajc marzenie[141] o[66] wasnym[261] fotoaparacie, meblach, o[66] internacie i maszynach rolniczych[262]. C[44] mona powiedzie o[66] listach towarzyszcych[262] tym[232] odpowiedziom? Jak[9] informuje Jagieo-ysiowa[/], byy[5] to[41] listy[112] bardzo konkretne[212], bardzo odmierzone[212], bardzo chodzce[212] po[66] ziemi[161]. 
1899~Wierzbowska J., Piwowarczyk A.~Jarmark znaczkw polskich~NK~1966~95~{brak}
W[64] ten[241] sposb[141] powstay[5] dwa[31] typy[112] znaczka z[65] Jadwig[/] i Jagie[/]. Obydwa[31] miay wielkie[242] nakady[142]. A ten[241] z[65] mieczami krzyackimi, po[66] chwilowym[261] wstrzymaniu[161] sprzeday[121], przekazano w[66] roku[161] tysic dziewiset trzydziestym[261] dziewitym[261] znowu do[62] okienek pocztowych[222]. Warto tu wspomnie i pierwotny[211] projekt[111] znaczka serii[121] historycznej[221] za[64] pitnacie[34] groszy  by jeszcze ostrzejszy[211]. Przedstawia mianowicie krla[141] Wadysawa[/][141] Jagie[/], jak[9] razi kopi krzyaka[141]. 
1900~Wierzbowska J., Piwowarczyk A.~Jarmark znaczkw polskich~NK~1966~153~{brak}
Inaczej wygldaj ju nasze[212] znaczki[112] Planu Szecioletniego[221] z[62] lat tysic dziewiset pidziesit  tysic dziewiset pidziesit pi. (Nosi on rwnie nazw Planu Rozwoju[121] Gospodarki[121] Krajowej[221] i Budowy[121] Podstaw[122] Socjalizmu). Poprzedza jego[42] edycj troch jakby sloganowata seria  zoona z[62] trzech[32] sztuk  wydana ku[63] upamitnieniu[131] Drugiego[221] Kongresu Zwizkw Zawodowych[222] w[66] roku[161] tysic dziewiset czterdziestym[261] dziewitym[261]. 
1901~Arct B.~Skrzyda nad Warszaw~NK~1965~76~7
Porucznik Stefan[/] Stec[/][111], sucy[211] pocztkowo w[66] lotnictwie austriackim[261], wymalowa na[66] swej[261] maszynie[161] biao-czerwon[241] szachownic, uywajc jej[42] jako[62] wasnej[221] prywatnej[221] odznaki[121]. Gdy w[66] listopadzie tysic dziewiset osiemnastego[221] roku[121] przylecia ze[62] Lwowa[/] do[62] Warszawy[/][121], odznaka tak spodobaa[501] si podpukownikowi ossowskiemu[/], e pierwszego[221] grudnia tysic dziewiset osiemnastego[221] roku[121] rozkazem numer trzydzieci osiem Sztabu Generalnego[221] Wojska[121] Polskiego[221] nakazano zaopatrzy w[64] szachownic wszystkie[242] maszyny[142] wojskowe[242], [&] 
1902~Arct B.~Skrzyda nad Warszaw~NK~1965~186~12
Sidmego[221] wrzenia uszkodzony[211] zosta[57] z[62] powietrza szpital[111] Przemienienia[/][121] Paskiego[/][221] i Szpital[111] Okrgowy[211]. Zrujnowano dziesitki[142] domw w[66] okolicach mostu Poniatowskiego[/][121], w[66] centrum[161], na[66] Powilu[/][161], spalono Teatr[141] Letni[/][241]. Polska[211] dziaalno[111] lotnicza nad[65] Warszaw[/] bya[57] w[66] tym[261] czasie bardzo ju ograniczona. Bojowo dziaaa dnia dziewitego[221] wrzenia z[62] lotniska[121] Zielonka[/] sto pidziesita druga eskadra myliwska. 
1903~Arct B.~Skrzyda nad Warszaw~NK~1965~275~11
Potem[8] zacza[501] si wytona, intensywna praca w[66] jednostkach, prowadzona ju w[66] warunkach pokojowych[262] w[66] roku[161] za tysic dziewiset czterdziestym[261] sidmym[261] lotnicy wojskowi[212] mieli okazj, by[9] suy spoeczestwu[131] w[64] sposb[141] nieprzewidziany[241] w[66] instrukcjach bojowych[262]. W[66] marcu tego[221] roku[121] samoloty[112] rnych[222] pukw wziy udzia[141] w[66] akcji[161] przeciwpowodziowej[261]. 
1904~Kumat S.~Niech si stan bogowie~NK~1963~143~14
Pretendent na[64] wodza[141] potrafi przekona, e dysponuje niezwyk[251] si, e moe[5] sprowadza deszcz[141] i soce[141], wiatry[142] pomylne[242] i wiatry[142] przeciwne[242], zdrowie[141] i chorob, zwycistwo[141] i klsk w[66] walce[161]. Oprcz[62] moliwoci[121] osignicia[121] stanowiska[121] wodza-kla[121], czarodziej jest[57] predystynowany[211] do[62] zrobienia[121] jeszcze bardziej zawrotnej[221] kariery[121]. Jest ono nosicielem Mana  wielkiej[221] siy[121], dziki[63] ktrej[231] moe[5] wykonywa swoj[241] funkcj. 
1905~Kuliczkowska K.~Wielcy pisarze - dzieciom~NK~1964~88~1
Uprzywilejowanie[111] tematyki dziecicej[221] w[66] literaturze[161] doby[121] pozytywizmu to[41] zjawisko[111] znane[211] i wielokrotnie komentowane[211] przez[64] badaczy[142] okresu. Temat[111] ten[211], ktry[211] dotychczas gra rol marginesow[241] i pojawia[501] si na[66] kartach utworw literackich[222] sporadycznie, przewanie w[66] formach liryczno-wspomnieniowych[262], poczwszy od[62] lat siedemdziesitych[222] autonomizuje[501] si, nabiera wagi[121] problemu na[64] wag spoeczn[241]. 
1906~zbiorowa~Wychowanie przez dziaanie w nauczaniu pocztkowym~PZWS~1963~177~13
Na[64] drugi[241] dzie[141], gdy si upomniaam[501] o[64] rysunek[141], Antek[/] odpowiedzia, e rysunek[141] podar i rzuci do[62] kosza. Po[66] zbadaniu[161] sprawy[121] okazao[501] si, e podar rysunek[141] zraony[211] krytyk matki[121]. Tak wic matka znowu popsua niewiadomie ca[241] moj[241] prac i bya[5] mimowoln[251] przyczyn zniechcenia[121] Antka[/][121] i osabienia[121] wiary[121] w[64] jego[42] wasne[242] siy[142]. 
1907~zbiorowa~Jak wychowywa dziecko wiejskie~PZWS~1964~33~3
Oprcz[62] kartonu i kredek warto dostarczy dzieciom plastelin (albo glin), papier[141] do[62] wydzieranek[122], kolorowe[242] zeszyt[142] do[62] wycinanek, gaganki[142], som, kor, drzewo[141], wosie[141], klej[141]  jednym[251] sowem wszystko[44] co[41] potrzebne[211] jest maemu twrcy[131]. Wiele[34] tych[222] rzeczy[122] znajdzie sam[211], ale te[242] niezbdne[242] jak[9] kredki[142], czy owki[142], trzeba kupi. Czynnoci[112] takie[212] usprawniaj ruchy[142] rk a zwaszcza palcw przygotowujc je[44] do[62] przyszych[222] prac szkolnych[222]. 
1908~zbiorowa~Jak wychowywa dziecko wiejskie~PZWS~1964~122~20
Zwykle tak bywa, e przed[65] otwarciem placwki[121] zawiadamia si[41] Powiatow[241] Stacj Sanitarno-Epidemiologiczn[241], ktra nierzadko po[66] zlustrowaniu[161] obiektu dyskwalifikuje go[44] lub daje zalecenia[142] poprawy[121] dostrzeonych[222] niedomogw. Otwarcie[141] odkada si[41]. Dlatego te oddzia[111] powiatowy[211] Towarzystwa[121] Przyjaci[122] Dzieci[122] czy inny[211] organizator placwki[121] powinien par[34] miesicy wczeniej zwraca[501] si do[62] Stacji[121] Sanitarno-Epidemiologicznej[221] z[65] prob o[64] zwizytowanie[141] i udzielenie[141] yczliwych[222] rad[122] instruktorskich[222]. 
1909~Meran I.~Przedszkolaki w Domu Dziecka~PZWS~1964~15~9
A w[66] domu[161] przecie dobrzy rodzice zawsze tak urzdzaj swe[241]  nawet ciasne[241]  mieszkanie[141], aby[9] niemowl[111] miao zapewnione[241] miejsce[141] przy[66] oknie, przedszkolak kawa[141] miejsca[121] na[66] pododze[161] do[62] zabawy[121], a dziecko[11] szkolne[211] st[141] do[62] odrabiania[121] lekcji[122], szuflad lub pk na[64] ksiki[142] i pomoce[142] szkolne[242]. Tym[9] bardziej w[66] domu[161] dziecka, mimo[62] nawet bardzo trudnych[222] warunkw lokalowych[222], mona i naley poczyni starania[142], by[9] dzieciom najmodszym[232] zapewni soce[141], powietrze[141] i miejsce[141] do[62] zabawy[121]. 
1910~Sztautynger S.~Wesele' Stanisawa Wyspiaskiego~PZWS~1968 [?]~28~18
Jednym[251] z[62] goci[122] Wodzimierzostwa[/][121] Tetmajerw[/][122] by poeta Lucjan[/] Rydel[/], ktry[211] pozna tu sw[241] przysz[241] on, Jagusi[/] Mikoajczykwn[/], siostr ony[121] Tetmajera[/][121]. Wesele[111] Lucjana[/][121] Rydla[/][121] stao[501] si bezporednim[251] rdem koncepcji[121] []Wesela[121][] Stanisawa[/][121] Wyspiaskiego[/][121], uczestnika[121] tej[221] gonej[221] w[66] caym[261] Krakowie[/] uroczystoci[121]. lub[111] ten[211] odby[501] si dwudziestego[221] listopada (we[64] wtorek[141]) tysic dziewisetnego[221] roku[121]. 
1911~Sztautynger S.~Wesele' Stanisawa Wyspiaskiego~PZWS~1968 [?]~47~26
W[66] dialogach z[65] Rachel[/] zwrmy jednak uwag na[64] inny[241] przedmiot[141] rozmowy[121]  poezj. Jak[9] Poeta[/] odnosi[501] si do[62] wrae estetycznych[222] Racheli[/][121]? Przypomnijmy sobie[43] pogawdk Poety[/] z[65] Panem[/] Modym[/][251], ktry[211] mwi o[66] swojej[261] przyszej[261] poezji[161] jako[66] odbiciu[161] swoich[222] wasnych[222] przey[122] zwizanych[22] z[65] uczuciem do[62] ony[121]. Czy Poeta[/] aprobuje to[241] powizanie[141] poezji[121] z[65] yciem? 
1912~Rudniaski J.~Jak si uczy?~PZWS~1963~20~11
Historia mwi o[66] zwyczajach ludzi[122], o[66] ich[42] pracy[161], zabawach i rozrywkach; o[66] strojach i domach, o[66] rozwoju[161] nauki[121] i sztuki[121] w[66] dawnych[262] czasach i tylu[36], tylu[36] rzeczach, ktre[212] naprawd niewiele[8] wsplnego[221] maj z[65] bitw. Czy wic ci[212], ktrzy nie lubi bitew, nie mog spojrze na[64] histori wanie od[62] tej[221] niebitewnej[221] strony[121] i zainteresowa[501] si ni[45]? 
1913~Rudniaski J.~Jak si uczy?~PZWS~1963~93~21
W[64] ten[241] sposb[141] nauka przecitnie dugiego[221] wiersza nawet jeli uczenie[+] si[111] na[64] pami[141] nie przychodzi ci[43] zbyt[8] atwo (czyli: trudno ci[43] skupi uwag)  nie zajmie ci[43] wicej ni p godziny[121]. A wiersz[141] bdziesz[56] umia[52] dobrze i bdziesz[56] go[44] duej pamita[52]. Jeli skupienie[111] uwagi[121] przychodzi ci[43] atwiej, a co[41] za[65] tym[45] idzie atwiej i szybciej zapamitujesz  wszystkie[212] siedem[31] punktw razem[8] wzite[212] nie zajm ci[43] wicej ni kwadrans[141]. 
1914~Pcherski M., A.Tato~Wi szkoy z yciem w krajach socjalistycznych~PZWS~1965~12~29
W[66] przemyle lenym[261] na[64] miejsce[141] drwali[122] przychodz motorniczowie pi[122] elektrycznych[222] i mechanicznych[222], a zamiast wozakw[122]  traktorzyci i szoferzy. W[66] zwizku[161] z[65] automatyzacj pojawiaj[501] si takie[212] nowe[212] zawody[112], jak[9] nastawiacze urzdze, w[66] przedsibiorstwach w[66] peni[161] zautomatyzowanych[262] potrzebni s matematycy  programowcy[112], wysoko wykwalifikowani narzdziowcy. Zmienia[501] si proporcja midzy[65] pracownikami typu umysowego[221] i fizycznego[221]. 
1915~Pcherski M., A.Tato~Wi szkoy z yciem w krajach socjalistycznych~PZWS~1965~156~7
Gdy badano stosunek[141] uczniw[122] tych[222] trzech[32] szk do[62] ksztacenia[121] produkcyjnego[221] w[66] wybranych[262] przez[64] nich[44] specjalnociach, to[9] okazao[501] si, e uczniowie w[66] przypadku[161] drugim[261] (oddzia[111] szkoleniowy[211] w[66] zakadzie pracy[121]) znacznie bardziej odczuwali atrakcyjno[141] swojej[221] pracy[121] ni uczniowie ksztaccy[+] si[212] w[66] warsztacie szkolnym[261]. Zdaniem badajcych[122] przyczyna tego[221] zjawiska[121] tkwia w[66] tym[46], e w[66] warunkach warsztatu szkolnego[221] wystpuje pewna izolacja od[62] ycia[121], [&] 
1916~Pcherski M., A.Tato~Wi szkoy z yciem w krajach socjalistycznych~PZWS~1965~245~21
Podjto kolektywne[242] badania[142] z[62] dziedziny[121] wychowania[121] moralnego[221] uczniw[122] podczas[62] zaj praktycznych[222] w[66] produkcji[161]. Oddzia[111] Instytutu w[66] Klu[/][161] bada problematyk psychologiczn[241], zwizan[241] z[65] udziaem uczniw[122] w[66] pracy[161] produkcyjnej[261] zwaszcza proces[141] ksztatowania[+] si[121] nawykw praktycznych[222]. Rumuski[211] Instytut[111] Nauk Pedagogicznych[222] bada rwnie  na[66] podstawie[161] specjalnych[222] planw nauczania[121]  moliwo[141] uzyskania[121] kwalifikacji[122] zawodowych[222] w[66] oglnoksztaccej[261] szkole[161] redniej[261]. 
1917~Wjcik-Gralska D.~Wadztwo ksinej Izabeli~KiW~1967~46~26
W[66] okresie gdy Czartoryski[/] zajmowa[501] si sprawami politycznymi, powadzi oywion[241] korespondencj w[66] kraju[161] i za[65] granic. Utrzymywa rwnie kontakty[142] z[65] wybitnymi osobistociami Europy[/], dyplomatami i poetami. W[66] swej[261] prywatnej[261] kancelarii[161] zatrudnia kilku[34] sekretarzy[142], a kady[211] mia powierzony[241] jaki[241] dzia[141]. Skowroski[/] prowadzi korespondencj zagraniczn[241], Witoszyski[/]  sprawy[142] podolskie[242], Zdzitowiecki[/]  litewskie[242], Karpiski[/]  potoczne[242], a Zalewski[/]  mazowieckie[242]. 
1918~Wjcik-Gralska D.~Wadztwo ksinej Izabeli~KiW~1967~135~1
W[66] okresie Sejmu Wielkiego[221] ksi Czartoryski[/] by jednym[251] z[62] filarw Stronnictwa[121] Patriotycznego[221]. Gwni wsptwrcy[112] reform tego[221] sejmu  dwaj bracia Potoccy[/]: Stanisaw[/] i Ignacy[/]  rwnie byli[57] zwizani blisko[8] z[65] Czartoryskim[/]. Z[62] modszej[221] generacji[121] wywodzcej[+] si[221] ze[62] szk zreformowanych[222] przez[64] Komisj Edukacji[121] Narodowej[221], do[62] grupy[121] tej[221] naleeli: Matuszewicz[/], Weyssenhoff[/], Niemcewicz[/], Mostowski[/] i szereg[111] innych[22]. 
1919~Wjcik-Gralska D.~Wadztwo ksinej Izabeli~KiW~1967~190~2
Zamiowania[142] kolekcjonerskie[242] ony[121] podziela Mikoaj[/] Hieronim[/] Radziwi[/]. W[66] Nieborowie[/][161], Arkadii[/][161] i Krlikarni[/][161] znajdoway[501] si najwspanialsze[212] kolekcje[112] obrazw, ksiek, starych[222] monet i medali. Radziwiowa[/][111] zbieraa marmury[142] antyczne[242] i wszystko[44], co[41] byo obce[211], egzotyczne[211], romantyczne[211], w[66] swym[261] wypielgnowanym[261] gaju[161] bogw[122] arkadyjskich[222], kazaa umieszcza obcojzyczne[242] napisy[142] na[66] gazach. 
1920~Wjcicki J.~Tysic lat Polski nad Batykiem~KiW~1967~224~18
mier[111] ostatniego[221] ksicia[121] pomorskiego[221] Bogusawa[/][121] Czternastego[/][221] w[66] roku[161] tysic szeset trzydziestym[261] czwartym[261] dopenia ogromu nieszcz, jakie[212] spady[5] na[64] Pomorze[/][141] Zachodnie[/][241]. Wymarcie[111] piastowskiej[221] dynastii[121] pomorskiej[221] zbiego[501] si z[65] wtargniciem Szwedw[122], ktrzy w[66] roku[161] tysic szeset czterdziestym[261] smym[261] na[66] mocy[161] pokoju[121] westfalskiego[221] uzyskali wiksz[241] cz[141] Pomorza[/] ze[65] Szczecinem[/] i caym[251] wybrzeem, natomiast reszt  tak zwane[241] tylne[241] Pomorze[/][141]  otrzymaa Brandenburgia[/]. 
1921~Kossak J.~Humanizm skrpowany~KiW~1963~25~11
Mounier[/] odgradza[501] si od[62] takiego[221] personalizmu. Obcy[211] mu jest jego[42] skrajny[211] spirytualizm[111] i obojtno[111] dla[62] wiata realnych[222] spraw[122] ludzkich[222]. Mounier[/] wprowadza take dalsze[242] cezury[142]. A wic ukazuje, jako[64] obcy[241] swej[231] postawie[131], taki[241] personalizm[141], ktry[211] pod[65] hasem obrony[121] osoby[121] ludzkiej[221] ukrywa najbardziej ciasny[241] konserwatyzm[141] spoeczny[241]. W[66] istocie[161] swej[261] jest to[41]  twierdzi Mounier[/] antykomunizm[111] nie przyznajcy[+] si[211] do[62] swej[221] prawdziwej[221] nazwy[121] i szukajcy[211] dla[62] siebie[42] filozoficznej[221] genealogii[121]. 
1922~Kossak J.~Humanizm skrpowany~KiW~1963~114~19
Prba zrozumienia[121] losu czowieka[121] wspczesnego[221], prba ukazania[121] nowych[222] perspektyw  przy[66] abstrahowaniu[161] od[62] metod mylenia[121] i wynikw bada materialistycznie zorientowanej[221] nowoczesnej[221] socjologii[121]  skazana jest[57] niejako z[62] gry[121] na[64] niepowodzenie[141]. Musi si ona skoczy[501] ugrzniciem w[66] idealistycznych[262] konstrukcjach. Musi prowadzi do[62] wnioskw dalekich[222] od[62] konkretnoci[121], klarownoci[121], udokumentowania[121]. Owe[212] konstrukcje[112] i wnioski[112] symbolizuj raczej pewne[242] sytuacje[142] i konflikty[142] rzeczywiste[242]. 
1923~Ciamaga L.~Od wsppracy do integracji~KiW~1965~203~32
Wsppraca w[66] dziedzinie[161] nauki[121] i techniki[121] midzy[65] Polsk[/][151] i NRD[=] zostaa[57] nawizana jeszcze przed[65] podpisaniem oficjalnej[221] umowy[121] w[66] tej[261] sprawie[161] w[66] roku[161] tysic dziewiset pidziesitym[261]. Pocztkowo wsppraca ta obejmowaa tylko wymian dokumentacji[122] naukowo-technicznej[221]. W[66] tysic dziewiset pidziesitym[261] szstym[261] roku[161] na[66] czternastym[261] posiedzeniu[161] Polsko-NRD-owskiego[221] Komitetu Wsppracy[121] Naukowo-Technicznej[221] postanowiono j rozszerzy i na[64] inne[242] dziedziny[142], urozmaici pod[65] wzgldem[151] form. 
1924~Gadysz A.~Skarby ciemnoci~KiW~1965~105~30
Ilo[111] danin, ktre[212] obciay bezporednich[242] wydobywcw[142]  gwarkw[142]  nieustannie rosa. Z[62] takiego[221] Ordunku[121] grniczego[221], czyli ustawy[121] grniczej[221] wydanej[221] w[66] tysic piset dwudziestym[261] smym[261] roku[161] przez[64] ksicia[141] opolskiego[241] Jana[/][141], dowiadujemy[501] si o[66] nastpujcych[262] opatach, poza[65] dziesicin: nieckowe[111], miechowe[111], groszowe[111], od[62] frystu[121] (zezwolenia[121] na[64] otwarcie[141] nowego[221] szybu), od[62] piecz[121], od[62] marszydy[121] (urzdowego[221] pomiaru), wagowe[111], [&] 
1925~Gadysz A.~Skarby ciemnoci~KiW~1965~148{?}~30
W[66] tysic osiemset trzydziestym[261] dziewitym[261] roku[161] przenis Winkler[/] zarzd[141] swych[222] dbr z[62] Miechowic[/][122] do[62] wsi[121] Katowice[/] zaoonej[221] niegdy przez[64] wolnych[242] polskich[242] kunikw[142] nad[65] rzeczk Raw[/]. Rzd[111] pruski[211] szed chtnie na[64] rk Winklerowi[/][131], gdy jego[42] rozmach[111] gospodarczy[211] sprzyja nasyceniu[131] terenw grnolskich[222] elementem niemieckim[251]. W[66] chwili[161] mierci[121] posiada Winkler[/] czternacie[34] kopalni[122] galmanu, szedziesit[34] dziewi[34] kopal wgla, siedem[34] hut cynkowych[222], pi[34] wielkich[222] piecw, walcowni i fryszerk. 
1926~Warneska M.~U podna Gr Diamentowych~KiW~1966~93~1
Zbytkiem[151] byo budowanie[111] wygodniejszych[222] domw i gromadzenie[111] piknych[222] przedmiotw. Uwaano, e przy[66] tych[262] ograniczeniach kraj[111] uniknie natrctwa[121] i upieczej[221] podliwoci[121] ssiadw[122]. Lud[111], wylky[211] i zgnbiony[211] dugotrwaymi wojnami, godzi[501] si na[64] wszystko[44], byle tylko y w[66] spokoju[161], byle unikn pog wojennych[222], rzezi[121] z[62] rk najedcw[122] i... chciwoci[121] rodzimych[222] egzekutorw[122] tego[221] prawa[121]. 
1927~Warneska M.~U podna Gr Diamentowych~KiW~1966~237~5
Czhongdzin[/] ley u[62] ujcia[121] rzeki[121] Susongczhon[/], w[66] krajobrazie nadmorskim[261] a zarazem grzystym[261]. Przepikny[211] pejza[111], rado[111] dla[62] oczu turysty i malarza[121]! Lecz urbanici i architekci mieli ciki[241] orzech[141] do[62] zgryzienia[121]: naleao tak zaplanowa miasto[141], aby[9] nie zatracajc i nie niszczc walorw malowniczoci[121], przewidzie kierunek[141] jego[42] przyszego[221] wzrostu. 
1928~Zajczkowska M.E.~Kemel Pasza~KiW~1966~38~8
Spotkania[112] te[212] wzbudziy podejrzenia[142] czujnych[222] szpiegw[122] sutana[121]. Caa grupa zostaa[57] aresztowana. Poniewa trudno im[43] byo cokolwiek[44] udowodni, po[66] kilku[36] miesicach zwolniono ich[44] z[62] wizienia[121]. Mustafa[/] Kemal[/] pozosta jednak postaci podejrzan[251] i dlatego zrezygnowano z[62] poprzednich[222] planw wysania[121] go[42] do[62] Adrianopola[/] (Edirne[/]) czy Salonik[/][122]; skierowano go[44] do[62] stacjonujcego[221] w[66] Damaszku[/][161] trzydziestego[221] regimentu kawalerii[121], ktry[211] wchodzi w[64] skad[141] pitej[221] armii[121]. 
1929~Zajczkowska M.E.~Kemel Pasza~KiW~1966~182~21
Rokowania[112] miay si odby[501] w[66] Mudanii[/][161], bd[9] w[66] Izmicie[/][161]. Kemal[/] odpowiedzia, e si zgadza[501] na[64] rozpoczcie[141] rokowa pod[65] warunkiem, e Tracja[/] zostanie[57] natychmiast oddana Turcji[/][131] i e przewodniczcym[151] delegacji[121] tureckiej[221], ktra wemie udzia[141] w[66] tych[26] rokowaniach bdzie Ismet[/]. Konferencja w[66] Mudanii[/][161] rozpocza[501] si trzeciego[221] padziernika. 
1930~Ruszczyc M.~Pierwszy prezydent Gabriel Narutowicz~KiW~1967~127~25
egnaj[501] si z[65] Narutowiczem[/] przyjaciele i znajomi lat najdawniejszych[222]. Wezwany[211] przez[64] rzd[141] Moraczewskiego[/][121] do[62] pracy[121] w[66] Ministerstwie Spraw[122] Zagranicznych[222], przychodzi si poegna[501] Wojciech[/] Baranowski[/]. Namawia gorco Narutowicza[/][141] do[62] powrotu.  Na[64] wezwanie[141] rzdu polskiego[221]  odpowiada profesor  w[66] kadej[261] chwili[161] rzuc wszystko[44] i poegnam na[+] zawsze sw[241] przybran[241] ojczyzn. Gdy jednak przyjdzie do[62] upragnionego[221] wezwania[121], charakter[111] pierwszych[222] propozycji[122] nie bdzie[56] mu odpowiada[52]. 
1931~Targalski J.~Pierwsi buntownicy~KiW~1967~17~4
Niektrzy spord[62] aresztowanych[122] zaamali[501] si i zaczli sypa. Wadze[112] dowiedziay[501] si, e spiskowcy zamierzali nie tylko przeprowadzi powstanie[141] zbrojne[241], ale rwnie zamach[141] na[64] cara[141] w[66] czasie jego[42] wizyty[121] w[66] Warszawie[/][161] oraz na[64] namiestnika[141] Paskiewicza[/][141]. Gwnych[242] przywdcw[142] spisku[121]  Gzowskiego[/][141], Wickowskiego[/][141], Karpiskiego[/][141] i Grossa[/][141] skazano na[64] mier[141], ktr[241] zamieniono na[64] doywotni[241] katorg w[66] kopalniach nerczyskich[262]. 
1932~Wodarski Z.~Czym jest pami~PZWS~1967~35~8
Sprawa komplikuje[501] si znacznie. Jak[8] bowiem traktowa owe[242] cechy[142] pamici[121], o[66] ktrych[262] ju mwilimy, skoro ta sama osoba moe[5] zyskiwa w[66] zakresie z[62] kadej[221] z[62] nich[42] rne[242] oceny[142], zalenie od[62] zapamitywanego[221] materiau. Kto osiga na[64] przykad[141] wysokie[242] wyniki[142] (wysze[242] od[62] przecitnych[222]) w[66] przypadku[161] podniet wzrokowych[222], a zupenie niskie[242] (nisze[242] od[62] przecitnych[222]), gdy wchodz w[64] gr podniety[112] suchowe[212]. Co[44] mona powiedzie wwczas o[66] cechach [||] jego[42] pamici[121]? 
1933~Klubwna A.~Kazimierz Wielki~KiW~1967~106~4od dou
W[66] majtkach klasztoru tynieckiego[221] czsto sotysami byli mieszczanie krakowscy. Krl zabrania wykupywania[121] soectw przez[64] koci[141] i klasztory[142]. Korzystay one bowiem z[62] przywileju[121] zwalniajcego[221] od[62] udziau w[66] wojnie[161]. Z[65] chwil nabycia[121] soectwa[121] koci[111] usiowa rozcign na[64] nie[44] swe[242] przywileje[142] ze[65] szkod dla[62] pastwa[121]. A sotysi wanie zwikszali siy[142] wojskowe[242]. 
1934~Klubwna A.~Kazimierz Wielki~KiW~1967~123~17
W[66] puszczach mazowieckich[262] powstaa nieco podobna do[62] osadnictwa[121] na[66] prawie[161] niemieckim[261] organizacja bartna, by moe[5], na[66] tamtym[261] wzorowana. Byli to[41] czciowo osadnicy dobrowolni, ktrzy zamiast uprawia rol woleli y z[62] tego[42], co[44] przyniesie las[111], a czciowo zbiegowie. Czynsz[141] pacili ksitom mazowieckim[232] pienidzmi lub miodem na[66] ich[42] czele sta starosta  [&] 
1935~Wawrzykowska-Wierciochowa D.~Maria Boguszewiczwna~KiW~1967~51~13
Nie znajdziemy tylko w[66] sprawozdaniu[161] biblioteki[121] ksiek trzech[32] wieszczw[122], polskich[222] podrcznikw historii[121] czy literatury[121] polskiej[221], powieci[122] historycznych[222] Bolesawity[/][121] (Kraszewskiego[/][121]), wydawanych[222] w[66] Krakowie[/] lub we[66] Lwowie[/] i przemycanych[222] do[62] Krlestwa[/][121]. Takie[212] czytelnictwo[111] byo[57] przecie zakonspirowane[211] [#] 
1936~Wodarski Z.~Czym jest pami~PZWS~1967~64~12
Do[62] metod dotyczcych[222] rozpoznawania[121] naley take znana ju nam z[62] bada zwierzt metoda reakcji[122] odroczonych[222]. Metoda ta stosowana jest[57] zarwno przez[64] psychologw[142], jak[9] i fizjologw[142]. Poznalimy dwie[34] wersje[142] tej[221] metody[121]: metod jednostopniow[241], czyli bezporedni[241], oraz metod dwustopniow[241], zwan[241] inaczej poredni[251]. W[66] badaniach zwierzt z[62] reguy[121] chowany[211] jest[57] pokarm[111], w[66] badaniach dzieci[122] czsto chowa si[41] zabawki[142]. Wskaniki[112] s analogiczne[212]. 
1937~Wodarski Z.~Czym jest pami~PZWS~1967~77~22
Grupowanie[111] tego[221] rodzaju[121] odgrywa du[241] rol w[66] procesach pamici[121]. U[62] modszych[222] dzieci[122] nastpuje ono zazwyczaj dopiero wtedy, gdy trzeba sobie[43] przypomnie materia[141], starsi dokonuj owego[221] grupowania[121] ju w[66] trakcie zapamitywania[121]. Prawdopodobnie wykorzystuj oni posiadane[241] dowiadczenie[141], informujce[241], e grupowanie[111] takie[211] jest pomocne[211]. W[66] wyniku[161] grupowania[121] materiau tworz[501] si silniejsze[212] zwizki[112] sensowne[212], [&] 
1938~Klubwna A.~Kazimierz Wielki~KiW~1967~284~16
Dlatego Klemens[/] Szsty[/][211] potpi ich[44] jako[64] heretykw[142] i nakaza ostro ciga. Do[62] Polski[/][121] biczownicy napynli z[62] Wgier[/][122] przeczami i tu doczya[501] si do[62] nich[42] ludno[111] miejscowa. Najywiej ruch[111] ten[211] rozwija[501] si na[66] lsku[/], ale dotar i w[64] gb[141] ziem polskich[222], na[64] przykad[141] na[64] Kujawy[/][142]. Gdy epidemia wygasa, o[66] biczownikach na[66] naszej[261] ziemi[161] ucicho. 
1939~Ciepieko-Zieliska D.~Emilia Plater~KiW~1966~30~3
Cechuje go[44] bowiem osobliwa, wyjtkowa pasja do[62] wojska[121] i onierki[121], tym[9] szczeglniejsza, e przecie jest to[41] czas[111] pokoju[121] i nic[41] zgoa nie zapowiada wojennego[221] zgieku[121] i zatrudnie. Kade[211] wiksze[211] miasto[111] Krlestwa[/][121] posiada swj[241] obz[141] wojskowy[241], ma go[44] oczywicie (i przede[+] wszystkim) Warszawa[/]; znajduje[501] si poza[65] obrbem stolicy[121] i chtnie jest[57] odwiedzany[211] przez[64] towarzystwo[141] warszawskie[241]. 
1940~Grzybowski S.~Marcin Luter~KiW~1966~208~13
Doktryny[112] te[212] cho pocztkowo goszone[212] do ostronie i dopiero powoli zamieniajce[+] si[212] w[64] konsekwentny[241] system[141] raczej filozoficzny[241] ni religijny[241], wzbudziy due[241] poruszenie[141] w[66] Wirtenberdze[/][161]. Melanchton[/] nie bardzo wiedzia, jak[9] si do[62] nich[42] ustosunkowa[501]. Nie dostrzegajc radykalnego[221] charakteru spoecznego[221] tez Mnzera[/][121], skonny[211] by uzna niektre[242] radykalne[242] twierdzenia[142] doktrynalne[242]: wiele[34] z[62] nich[42] mona byo wszak uzna za[64] rozwinicie[141] do niemiao rzucanych[222] sugestii[122] Erazma[/][121] z[/][62] Rotterdamu[/][121], [&] 
1941~Grzybowski S.~Marcin Luter~KiW~1966~261~1
Uwikany[211] w[64] sprawy[142] tego[221] wiata, pene[242] sprzecznoci[122], zbyt[8] skomplikowanych[222] na[64] jego[42] gow zajt[241] tylko kwestiami teologii[121], moralnoci[121], wiary[121], i zbawienia[121], znalaz[501] si nagle Luter[/] w[66] rzeczywistoci[161] zupenie sobie[43] obcej[261], cho w[66] znacznej[261] czci[161] przez[64] niego[44] samego[241] stworzonej[261]. Dugi[241] czas[141] stara[501] si nie dostrzega jej[42] i nie przyj tego[42] do[62] wiadomoci[121]. 
1942~czyska A.~Infuy i szyszaki~KiW~1966~9~5
I jeszcze jeden[211] akcent[111] kocowy[211] zbiega[501] si z[65] zamkniciem epoki[121] Grkw[/][122]. Jest nim[45] chwilowa, ale cika klska stronnictwa[121] prohabsburgskiego[22] w[66] Polsce[/][161] ktrego[221] wybitnymi przedstawicielami byli Grkwie[/][112]. Ostatecznie nie dopuszczono dynastii[121] habsburskiej[221] do[62] tronu polskiego[221]. Jakkolwiek mona ocenia klsk Grkw[/][122] w[66] zmaganiach o[64] wpywy[142] polityczne[242] w[66] kraju[161] i szerzeniu[161] idei[121] reformacji[121] to[211] ostatnie[211] niepowodzenie[111] stao[501] si bezsprzecznie triumfem polskiej[221] wiadomoci[121] narodowej[221]. 
1943~czyska A.~Infuy i szyszaki~KiW~1966~64~29
Dlatego dochd[111] z[62] krlewszczyzn posiada szczeglne[241] znaczenie[141]. Ale dobra[112] krlewskie[212] si kurczyy[501], gdy krlowie nadawali je[44] hojn[251] rk na[+] stae lub w[64] zastaw[141] za[5] poyczk magnatom, ktrzy  jak[9] to[44] na[66] przykadzie[161] Grkw[/][122] widzielimy  bywali chtnymi wierzycielami. Uchwaa piotrkowska uderzya w[64] podstawy[142] potgi[121] magnatw[122]. W[66] roku[161] nastpnym[261] zbiera[501] si sejm[111] w[66] Radomiu[/][161], gdzie uchwalono konstytucj Nihil[+] Novi  nic[41] nowego[221]. 
1944~Mrawski K.~Czerwona rewolucja i biay regent~KiW~1966~242~21
Na[66] przeomie stycznia i lutego ruszyy wielkie[212] zakady[112] Manfred[+] Weiss[/] i MAVAG[=], rozpocz prac metalurgiczny[211] kombinat[111] w[66] Disgyor[/][161] i tekstylne[212] fabryki[112] Budapesztu[/]. Jeszcze w[66] zachodnich[262] rejonach Wgier[/][122] trway[5] zacite[212] walki[112], gdy ze[62] Zwizku[/][121] Radzieciego[/][221] przybyy[5] pierwsze[212] transporty[112] ywnoci[121] i lekw. 
1945~Grski J.~Zarys historii ekonomii politycznej~KiW~1967~98~27
Na[66] tym[261] tle rozwija[501] si teoria ekonomiczna Adama[/][121] Smitha[/][121], zakrela on, ramy[142] w[66] ktrych[262] bdzie[56] si rozwija[511] ekonomia polityczna. Smith[/] wykorzystuje koncepcje[142] swych[222] poprzednikw[122], porzdkujc je[44], rozwija i tworzy nowy[241], drugi[241] po[66] (fizjokratach) system[141] ekonomii[121] politycznej[221], system[141] odpowiadajcy[241] interesom rozwijajcej[+] si[221] buruazji[121], do[62] ktrego[221] przede[+] wszystkim nawie ekonomia w[66] swym[261] dalszym[261] rozwoju[161]. 
1946~Grski J.~Zarys historii ekonomii politycznej~KiW~1967~187~17
Sey[/] reprezentuje interesy[142] francuskich[222] klas posiadajcych[222] w[66] okresie, kiedy we[66] Francji[/][161], o[66] czym[46] ju wiemy, ujawniy[501] si sprzecznoci[112] kapitalizmu i rozwina[501] si krytyka[111] kapitalizmu zarwno ze[62] strony[121] ekonomii[121] drobnomieszczaskiej[221], jak[9] i socjalizmu utopijnego[221]. Stara[501] si wic on przedstawi kapitalizm[141] jako[64] system[141] harmonijny[241], pozbawiony[241] sprzecznoci[122], zapewniajcy[241] optymalne[242] warunki[142] rozwoju[121] ekonomicznego[221]. 
1947~Grski J.~Zarys historii ekonomii politycznej~KiW~1967~331~16
Z[62] nierealistycznego[221] charakteru goszonych[222] rozwiza zdaa sobie[43] spraw take cz[111] ekonomistw[122] buruazyjnych[222]; wysunli oni jednak tez, e zwizek[111] z[65] praktyk nie jest koniecznym[251] zadaniem ekonomii[121], e tworzy ona logicznie poprawne[242] konstrukcje[142] teoretyczne[242], a jeli nie s one zgodne[212] z[65] przebiegiem rzeczywistych[222] procesw gospodarczych[222], to[9] winna[111] ley nie po[66] stronie[161] logicznej[221] teorii[121], lecz po[66] stronie[161] nielogicznej[221] rzeczywistoci[121]. 
1948~Grski J.~Zarys historii ekonomii politycznej~KiW~1967~420~1
Ot trzeba stwierdzi, e nie[+] ma adnej[221] koniecznoci[121], aby[9] domarowska stopa wzrostu dochodu bya rwna stopie[131] [~]. Moe[5] si tak przypadkowo zdarzy[501], ale normaln[251] sytuacj bdzie raczej nierwno[111] tych[222] stp, oznaczajca powstawanie[141] w[66] gospodarce[161] albo bezrobocia[121] technologicznego[221], albo braku[121] siy[121] roboczej[221]. Przy[66] szybkim[261] tempie postpu technicznego[221] bdzie[56] si realizowa[511] raczej pierwsza moliwo[111]. 
1949~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom X~KiW~1966~43~3
Konieczno[111] zgrania[121] interesw ujawnia[501] si szczeglnie silnie[8] w[66] sytuacji[161], gdy szedziesit[34] pi[34] procent[122] obrotw handlowych[222] krajw RWPG[=] stanowi obroty[112] wzajemne[212] (analogiczny[241] wskanik[141] posiada rwnie Polska[/][111]). Zblieniu[131] celw rozwojowych[222], zrnicowaniu[131] asortymentw produkcji, przyspieszeniu wzrostu gospodarczego poprzez[64] wymian  su konsultacje[112] Komisji[121] Planowania[121] poszczeglnych[222] krajw dziaalno[111] komisji[121] (komitetw) wsppracy[121] dwustronnej[221] oraz organw RWPG[=]. 
1950~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom X~KiW~1966~221~5
Mona zatem stwierdzi, e Polska[/][111], majc na[66] uwadze[161] jako[64] ogln[241] przesank uatwienie[141] krajom trzeciego[221] wiata wyjcie[141] z[62] zacofania[121] ekonomicznego[221], kieruje[501] si w[66] swym[261] postpowaniu[161] koniecznoci uwzgldnienia[121] potrzeb i interesw swej[221] wasnej[221] gospodarki[121] i rozwija kontakty[142] z[65] trzecim[251] wiatem w[66] oparciu[161] o[64] wzajemne[242] korzyci[142]. 
1951~Mrawski K.~Jzef Bem~PZWS~1964~12~16
Osignicia[112] naukowe[212] Bema[/][121], do[62] ktrych[222] i Wielki[211] Ksi Konstanty[/] przywizywa wag znalazy praktyczne[241] zastosowanie[141] ju w[66] latach tysic osiemset osiemnacie  tysic osiemset dziewitnacie, gdy zaczto produkowa pierwsze[242] pociski[142] rakietowe[242]. Umoliwio to[41] utworzenie[141] pierwszej[221] w[66] Polsce[/][161] formacji[121] posugujcej[+] si[221] wycznie broni[151] rakietow[251], tak zwanego[221] Korpusu Rakietnikw[122], na[66] czele ktrego[221] stan Bontemps[/]  wwczas ju genera. 
1952~Buczma L.~Rewolucja w Niemczech 1918-1919~PZWS~1965~64~1
Rzd[111] Eberta[/][121] postanawia szybko rozprawi[501] si ze[65] zrewolucjonizowanym[251] Berliem[/]. Bez[62] adnych[222] skrupuw rzuca wojsko[141] przeciwko[63] robotnikom. Rozpoczynaj[501] si zacite[212] walki[112] uliczne[212]. Komendantem rzdowych[222] si zostaje[57] mianowany[211] Noske[/][111]. Alarmuje on Kwater Gwn[241], domagajc[501] si posikw. Pocztkowo unika ostrzejszych[222] star, gdy nie dysponuje odpowiednimi siami. Pooenie[111] rzdu jest cikie[211]. Uzbrojeni onierze i marynarze wzmocnili oddziay[142] policji[121]. 
1953~Spionek H.~Rozwj i wychowanie maego dziecka~NK~1963~22~4
Badania[112] prowadzone[212] na[66] liczniejszych[262] grupach dzieci[122] w[66] tym[261] samym[261] wieku[161] bywaj[57] czsto nazywane[212] poprzecznymi podczas[+] gdy badania[112] prowadzone[212] przez[64] czas[141] duszy[241] na[66] tym[261] samym[261] dziecku[161] lub na[66] tych[262] samych[262] dzieciach okrelane[212] s[57] mianem podunych[222]. Chcc jednak zebra na[66] wikszej[261] liczbie[161] dzieci[122] taki[241] materia[141] obserwacyjny[241], ktry[211] nadawaby[501] si do[62] porwna, trzeba byo zrezygnowa z[62] rejestrowania[121] wszystkich[222] faktw z[62] ycia[121] dzieci[122], [&] 
1954~Spionek H.~Rozwj i wychowanie maego dziecka~NK~1963~255~3
Widzimy zatem, e wyej omwiona skala rozwojowa moe[5] suy nie tylko jako[61] podstawa oceny[121] oglnego[221] poziomu psychoruchowego[221] dziecka, ale rwnie moe[5] by[57] wykorzystana do[62] scharakteryzowania[121] jego[42] rytmu rozwojowego[221]. Podkreli jednak naley, e aby[9] oceni prawidowo poziom[141] i rytm[141] prozy[241] dziecka, trzeba mie due[241] dowiadczenie[141] psychologiczne[241] [&] 
1955~Samotyhowa N.~Malarstwo zachodnioeuropejskie~NK~1964~111~{brak}
Mwi o[66] nich[46], jak[9] i w[+] ogle o[66] van[+] der[+] Goesie[/][161]  czowieku[161] wicej ni o[66] innych[262] artystach, gdy tragiczny[211] fina[111] jego[42] ycia[121] pozostawa bez[62] wtpienia[121] w[66] zwizku[161] z[65] jego[42] bujn[251] niespokojn[251] a genialn[251], jak[9] okrelaj niektrzy, twrczoci. Poznamy []Pokon[141] pasterzy[122][], inaczej otarz[141] Portinarich[/][122], znajdujcy[+] si[241] obecnie we[66] florenckich[262] Uffiziach[/][162]. 
1956~Samotyhowa N.~Malarstwo zachodnioeuropejskie~NK~1964~344~{brak}
Zdumiewa w[66] nim[46] miao[111] artysty, nie szukajcego[221] zmikcze dla[62] tego[221] zbiorowiska[121] wad. W[66] obrazie figuruje zreszt i sam[211] Goya[/] przy[66] wielkim[261] ptnie. Krlowa Mari[/] Luiza[/] od[62] dziecka bya dna wadzy[121]. Halina[/] odczua j trafnie. Jako[61] ona Karola[/][121] Czwartego[/][221] obja ponownie rzdy[142] nad[65] krajem, gdy saby[211] m da jej[43] gos[141] i miejsce[141] w[66] radzie[161] pastwa[121]. 
1957~Pieter J.~Psychologiczne problemy samoksztacenia~NK~1963~200~7
Ludzie wiele[8] czytajcy[212], dobrze tre[141] rozumiejcy[212] i majcy[212] wiele[8] dowiadczenia[121] yciowego[221] miewaj te wiele[34] zahamowa czy wtpliwoci[122], co[41] do[62] wysnuwania[121] praktycznych[222] konsekwencji[122] z[62] treci[121] lektury[121]. Czytanie[111] jest dla[62] nich[42] prawie[8] wycznie przygod umysow[251] a nie umysowo-praktyczn[251]. Wyczy z[62] tej[221] reguy[121] mona czytanie[141] literatury[121] fachowej[221] ze[65] wskazwkami praktycznymi. Co[+] prawda z[65] zastrzeeniem. 
1958~Skorubska-Sobaska J.~Modzie i doroli~PZWS~1967~56~3
Konserwatyzm[111] rodzicw[122], ich[42] przywizanie[111] do[62] tradycyjnych[222] form postpowania[121] w[+] ogle, do[62] tego[42] co[41] stare[211] i znane[211], do[62] utartych[222] pogldw na[64] sprawy[142] rnej[221] wagi[121]  od[62] zagadnie mody[121] w[66] ubiorze, do[62] aspiracji[122] i perspektyw yciowych[222] wasnych[222] dzieci[122] wcznie  to[41] nastpna cecha rodzicw[122], ktra zdaniem dorastajcych[222] dzieci[122], gwnie dziewczt odgrywa du[241] rol w[66] ksztatowaniu[161] wzajemnych[222] stosunkw. 
1959~Skowronek J.~Legiony polskie we Woszech~PZWS~1967~20~5
Nie bray one udziau w[66] zasadniczych[262] dziaaniach wojennych[262], lecz uywane[212] byy[57] do[62] zada drugorzdnych[222]: osaniay linie[142] komunikacyjne[242] i utrzymyway spokj[141] w[66] wyzwolonych[262] przez[64] Francuzw[142] Woszech[/] pnocnych[262]. Bonaparte[/] przerwa niespodziewanie wietn[241] kampani i dwudziestego[221] czwartego[221] kwietnia w[66] Loeben[/][161] zawar rozejm[141] i rozpocz rokowania[142] pokojowe[242] z[65] Austri[/]. 
1960~Schaff A.~Marksizm a jednostka ludzka~PWN~1965~90~21
Kady[211] wiadomy[211] wybr[111], a to[41] jest istotny[211] sens[111] wolnoci[121] jednostki[121] dokonuje[501] si na[66] gruncie okrelonego[221] systemu wartoci[122], ktry[211] ustala skal tego[42], co[41] godne[211], dobre[211], szlachetne[211], suszne[211], spoecznie uyteczne[211] i tym[232] podobne[212]. Oraz skal przeciwiestw tych[222] okrele. Taki[211] system wartoci[122] ksztatuje[501] si spoecznie i jest[57] wpajany[211] jednostce[131] przez[64] rnoksztatne[241] wychowanie[141] spoeczne[241]. T drog[151] midzy[+] innymi realizuje[501] si spoeczne[211] uwarunkowanie[111] jednostki[121] ludzkiej[221]. 
1961~Podhorecki L.~Jan Sobieski~KiW~1964~90~17
Nawet stronnicy francuscy publicznie demonstrowali sw[241] rado[141]. Prymas posa krlowi w[66] podarunku[161] wspania[241] szeciokonn[241] karet, a referendarz koronny Andrzej[/] Morsztyn[/]  serwis[141] wartoci[121] stu[32] tysicy zotych[122]. Nie przeszkadzao to[41] oponentom snu projektw detronizacji[121] nowego[221] krla[121]. Sidmego[221] lipca tysic szeset szedziesitego[221] dziewitego[221] roku[121] w[66] katedrze[161] witego[/][221] Jana[/][121] w[66] Warszawie[/][161] odbyo[501] si uroczyste[211] naboestwo[111], [&] 
1962~Podhorecki L.~Jan Sobieski~KiW~1964~145~8
Sobieski[/] postanowi wykorzysta sytuacj i wej[5] Turkom na[64] tyy[142]. Zwizani od[62] przodu armi rosyjsk[251], zaatakowani z[62] tyu przez[64] Polakw[142], niechybnie ponieliby klsk.  Przyrzekam, i z[65] kocem wyprawy[121] poka im[43], gdzie raki[112] zimuj!  mwi krl. Wojska[112] krlewskie[212] ruszyy na[64] Ukrain[/]. Ale Turcy nie dali si zaskoczy[501] i aby[9] unikn osaczenia[121], wycofali[501] si pospiesznie za[64] Dniestr[/][141]. 
1963~Podhorecki L.~Jan Sobieski~KiW~1964~234~29
Szach przyj Polaka[141] z[65] honorami, wraz z[65] ca[251] rad upi[501] si na[64] cze[141] krla[121] polskiego[221], ale do[62] ligi[121] nie przystpi. Dziesi[34] razy[122] jedzili Polacy do[62] Persji[/][121]. Wielkie[242] usugi[142] odda krlowi pewien[211] Syryjczyk (zwany[211] u[62] nas[42] hrabia de[+] Siri[/]), ktry[211] trzykrotnie jedzi do[62] Sulejmana[/][121]. Jedynym[251] owocem tych[222] wypraw[122] byo nawizanie[111] polsko-perskich[222] stosunkw kulturalnych[222]. 
1964~Kuczyski J.~Porzdek nadchodzcego wiata~KiW~1964~34~38
W[66] synnym[261] odczycie []Nietzsche[/] im[+] Lichte unserer[+] Erfahrung[], bez[62] znajomoci[121] ktrego[221], jak[9] i bez[62] znajomoci[121] autobiograficznej[221] pracy[121] o[66] powstaniu[161] []Doktora[121] Faustusa[/][121][] niepodobna[8] waciwie zrozumie caej[221] koncepcji[121] mannowskiej[221], mwi  referujc Nietzschego[/][141]  e to[41], co[41] gbokie[211], jest ze[211]; ycie[111] za nie zostao[57] zrodzone[211] przez[64] prawd ani moralno[141]. 
1965~Kuczyski J.~Porzdek nadchodzcego wiata~KiW~1964~179~17
Wszelkie[212] dotychczasowe[212] teodycee[112], okrelajce[212] ten[241] wiat[141] jako[64] najlepszy[241] z[62] moliwych[222], bo jedynie istniejcy[241], byy[5] tylko pierwszym[251] wysikiem w[66] deniu[161] do[62] rzeczywistego[221] istnienia[121] czowieka[121]. Okreliy ramy[142] prawdziwe[242], lecz zbyt[8] oglne[242], zostawiajc wiele[8] jeszcze miejsca[121] na[64] rne[242] urojenia[142]. Trzeba zacieni i pogbi, a moe[8]  w[66] pewnym[261] sensie  urzeczywistni czy ukonkretni pojcie[141] istnienia[121]. 
1966~adosz J.~Wspczesne formy walki materializmu z idealizmem~KiW~1965~19~3
Gdy przed[65] kilkunastu[35] laty zapoznaem[501] si z[65] tekstem referatu wygoszonego[221] przez[64] Iren[/] Joliot-Curie[/][141], w[66] ktrym[261] zawarta bya[57] prba materialistycznej[221] interpretacji[121] teorii[121] eksplodujcego[221] wszechwiata, byem[57], jak[9] pamitam, bardzo zaszokowany[211]. Uwaaem to[44] za[64] nieprawdopodobne[241] przedsiwzicie[141] wydobywania[121] czego racjonalnego[221] z[62] najbardziej jawnego[221] fideizmu[121]. 
1967~adosz J.~Wspczesne formy walki materializmu z idealizmem~KiW~1965~67~7
Widzimy wic, e ten[211] pozytywistyczny[211] materializm[111] jest zjawiskiem dosy rozpowszechnionym[251]. Nie stanowi[5] on po[+] prostu powtrzenia[121] mechanistycznego[221] materializmu osiemnastego[221] czy dziewitnastego[221] wieku[121] bd[9] wulgarnego[221] materializmu dziewitnastego[221] wieku[121], chocia jego[42] reprezentanci do[62] tych[222] tradycji[122] nawizuj. Nie stanowi[5] powtrzenia[121], bowiem na[64] rozmaite[242] sposoby[142] przystosowuj oni t tradycj do[62] zdobyczy[122] dwudziestowiecznego[221] przyrodoznawstwa[121], w[66] pierwszym[261] rzdzie fizyki[121], oraz do[62] zdobyczy[121] logiki[121] matematycznej[221]. 
1968~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom IX~KiW~1965~124~30
Plan[111] na[64] lata[42] tysic dziewiset szedziesit sze  tysic dziewiset siedemdziesit zakada, e zwikszenie[111] liczby[121] traktorw o[64] sto[34] tysicy sztuk umoliwi dalsze[241] zmniejszenie[141] liczby[121] koni przynajmniej o[64] trzysta[34] tysicy, co[41] oznacza zaoszczdzenie[141] znacznej[221] iloci[121] paszy[121]. Natomiast przede[+] wszystkim zaley nam obecnie na[66] szybkim[261] rozwoju[161] hodowli[121] byda[121]. 
1969~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom IX~KiW~1965~213~29
Nie powinnimy wic narzeka (jak to[41] si niekiedy zdarza[501]), e musimy zwiksza inwestycje[142], aby[9] wszystkim[232] da prac. Przecie gdyby celem[151] inwestowania[121] byo jedynie zapewnienie[111] zajcia[121] nowym[232] pracownikom. To[9] nie miaoby sensu tworzenie[111] miejsc pracy[121] nieraz bardzo drogich[222], kosztujcych[222] na[64] przykad[141] po[64] kilkaset[34] tysicy zotych[122]. 
1970~zbiorowa~Rozmowy o gospodarce. Tom IX~KiW~1965~358~8
Wszystko[41] czym[45] dysponujemy w[66] dniu[161] dzisiejszym[261], stanowi[5] skondensowany[241] rezultat[141] wysiku[121] setek tysicy ludzi[122] w[66] najtrudniejszym[261] okresie, rezultat[141] osigni i potkni. Bya[5] to[41] wielka szkoa ycia[121] dla[62] caego[221] spoeczestwa[121], szkoa, ktra dobrze przygotowuje swych[242] wychowankw[142] do[62] dalszej[221] pracy[121] i daje gwarancje[142], e potrafi oni wykona trudne[242] zadania[142]. 
1971~Strumph-Wojtkiewicz S.~Powstanie styczniowe~NK~1963~14~5
cznikiem midzy[65] europejsk[251] lewic i spraw polsk[251] byli[5] pionierzy polskiej[221] myli[121] demokratycznej[221]  Adam[/] Mickiewicz[/], Stanisaw[/] Worcell[/], Joachim[/] Lelewel[/], a take genera Ludwik[/] Mierosawski[/]. Tak czy inaczej, arystokraci polscy opierali swoje[242] nadzieje[142] na[66] moliwoci[161] zatargw pomidzy[65] mocarstwami, za w[66] polskim[261] obozie postpowym[261] ywiono pewno[141], e pomoc[111] nadejdzie od[62] ludw Europy[/]. 
1972~Bartnicki A.~Agresja woska w Abisynii~PZWS~1964~66~3
W[66] sierpniu tysic dziewiset trzydziestego[221] pitego[221] roku[121] ogosiy one tak zwan[241] ustaw o[66] neutralnoci[161], ktra stwierdzia, e prezydent ma prawo[141] zakaza eksportu broni[121] do[62] krajw bdcych[222] z[65] sob w[66] stanie[161] wojny[121] niezalenie od[62] tego[42], ktra ze[62] stron bya[5] agresorem, a ktra ofiar agresji[121]. 
1973~Rudniaski J.~Sprawno umysowa~WP~1967~111~28
Naley zaznaczy, i na[64] tego[221] rodzaju[121] sposb[141] przygotowywania[121] odczytu mg sobie[43] pozwoli czowiek o[63] duym[261] przygotowaniu[161] oglnym[261] oraz wietny[211] mwca. Niemniej jednak pewne[212] elementy[112] przedstawionego[221] wyej sposobu przygotowania[121] wykadu zasuguj na[64] baczn[241] uwag take ze[62] strony[121] tych[222], ktrzy owego[221] przygotowania[121] nie posiadaj lub posiadaj je[44] w[66] niewielkim[261] stopniu. 
1974~Rudniaski J.~Sprawno umysowa~WP~1967~311~4
O[+] wiele gorzej bowiem nie dopuci do[62] powiedzenia[121] pewnych[222] rzeczy[122] do[62] ujawnienia[121] pogldw sprzecznych[222] ze[65] stanowiskiem wykadowcy[121], ni by[57] zmuszonym[251] do[62] walki[121]. Zostao[57] to[41] zreszt powyej zaznaczone[211]. Niemniej jednak raz[8] jeszcze powtarzam, i jeli czowiek, ktry[211] wysucha odczytu, bdzie[56] w[66] czasie dyskusji[121] milcza[52], nikt nie bdzie[56] wiedzia[52], co[44] myli[5] on o[66] tym[46], co[44] usysza, na[66] jakich[262] stoi pozycjach. 
1975~zbiorowa~Podstawowe wiadomoci o prawie wojskowym~MON~1964~194~5
Przestpstwa[142] te[242] mona podzieli na[64] dwie[34] grupy[142]. Pierwsza grupa obejmuje przestpstwa[142], ktre[212] mog by[57] popenione[212] wycznie przez[64] osoby[142] zajmujce[242] okrelone[242] stanowiska[142] w[66] systemie organizacyjnym[261] wojska[121]. Druga grupa obejmuje przestpstwa[142], ktre[212] mog by[57] popenione[212] przez[64] onierzy[142], ktrym[232] doranie powierzono pewne[242] funkcje[142] o[66] charakterze szczeglnym[261]. Pierwsza grupa tych[222] przestpstw nosi nieraz nazw wojskowych[222] przestpstw subowych[222] lub wojskowych[222] przestpstw urzdniczych[222]. 
1976~Sadurska A.~W cieniu Panteonu~WP~1965~115~19
uk[111] monumentalny[211] by bram w[66] nieistniejcym[261] murze, kolumna-pomnik za nie wspieraa adnego[221] dachu[121] i nie zdobia adnej[221] ciany[121]. Podobnie jak[9] uk[111] staa sama dla[62] siebie[42], a raczej dla[62] brzowego[221] posgu[121], ktry[211] wznosi[501] si wysoko, wysoko na[66] jej[42] szczycie. Bya[5] wic take pamitk czyjej[221] chway[121], ktr[251] gosi napis[111] na[66] bazie[161], paskorzeba owijajca trzon[141] spiraln[251] wstg oraz posg[111]. Nad[66] jej[42] pochodzeniem biedzili[501] si i biedz[501] archeolodzy od[62] wielu[32] dziesitkw lat wyszukujc zblione[242] formy[142] egipskie[242], wschodnie[242] lub greckie[242]. 
1977~Nowak-Duewski J.~Ignacy Krasicki~PZWS~1964~77~10
Niezmiernie za wanym[251] byo usunicie[111] ze[62] szk Konarskiego[/][121] scholastyki[121], ktra wicia dotychczas istne[242] orgie[142] w[66] szkoach zakonnych[262], a wprowadzenie[111] na[64] jej[42] miejsce[141] nauki[121] o[66] wiecie. Religia i teologia pozostay[5], ale czym[45] innym[251] jest religia i teologia, a czym[45] innym[251]  dociekanie[111] scholastyczne[211]. Przewaga humaniorw[122] pozostaa[5], ale i w[64] humaniora[142] wstpi nowy[211] duch. 
1978~Strumph-Wojtkiewicz S.~Powstanie styczniowe~NK~1963~163~3
Dopiero jesieni, z[65] nastaniem dyktatury[121] Traugutta[/][121], w[66] Krakowskiem[/][161], jak[9] i w[66] Sandomierskiem[/][161], zacz organizowa regularne[241] wojsko[141] genera Jzef[/] Bosak[+] Hauke[/][111]. I tutaj, podobnie jak[9] w[66] innych[262] czciach kraju[121], wadza cywilna zacza przechodzi z[62] rk szlachty[121] w[64] rce[142] mieszczan[122] i wocian[122], daleko bardziej gorliwych[222] i szczerych[222] wykonawcw[122] rozkazw Rzdu Narodowego[221]. 
1979~Wasilewska W.~Wiedza o ksice~PZWS~1966~111~17
Studiowanie[111] ksiki[121], zwaszcza naukowej[221], na[+] og nie moe[5] ograniczy[501] si do[62] jednego[221] uwanego[221] przeczytania[121], gdy czytelnik zapoznaje[501] si wtedy tylko z[65] konstrukcj mylow[251] dziea[121], zdobywa pogld[141] na[64] cao[141] i rol, jak[241] odgrywaj w[66] niej[46] poszczeglne[212] czci[112]. W[63] czytaniu[161] orientacyjnym[261] czytelnik jakby mierzy[501] si z[65] dzieem, przygotowuje do[62] zgruntowania[12] go[42], przewidujc rwnoczenie pomoce[142], do[62] jakich[222] musi si uciec[501], aby[9] w[66] peni[161] zrozumie i przyswoi sobie[43] wykad[141] autora[121]. 
1980~Cienkowski W. P.~Z tajemnic jzyka~NK~1963~16~1
Na[66] wiecie istniej setki[112] jzykw, ale nie wszystkie[212] narody[112] mwice[212] odrbnymi jzykami posuguj[501] si rwnie pismem. W[64] miar jednak rozszerzania[+] si[121] kultury[121] i cywilizacji[121] a do[62] najdalszych[222] zaktkw globu ziemskiego[221] powstaje take wrd[62] ludw zacofanych[222] konieczno[111] zapisywania[121] jzyka mwionego[221], czyli uoenia[121] dla[62] alfabetu. 
1981~Cienkowski W. P.~Z tajemnic jzyka~NK~1963~56~29
Gdzie szuka tajemnicy[121] narodzin mowy[121] ludzkiej[21]? Wikszo[111] teorii[122] wyej wspomnianych[222] to[41] teorie[112] indywidualistyczne[212], czyli zakadajce[212] powstanie[141] jzyka w[66] oderwaniu[161] od[62] spoeczestwa[121], od[62] zbiorowoci[121]. Tymczasem wyjanienia[121] zagadki[121] pochodzenia[121] jzyka naley szuka wanie w[66] rozwoju[161] spoecznym[261] czowieka[121]. Problem[111] ten[211] nie zosta[57] jeszcze rozstrzygnity[211], ale przysze[212] badania[112] na[+] pewno przybli nas[44] do[62] jego[42] rozwizania[121]. 
1982~Cienkowski W. P.~Z tajemnic jzyka~NK~1963~85~20
Co[41] w[66] takim[261] razie spowodowao rozpowszechnianie[+] si[141] tylu[32] przysw o[66] pogodzie[161], i to[8] nie tylko w[66] Polsce[/][161], ale i w[66] innych[262] krajach  przysw o[66] niewielkiej[261] przewanie wartoci[161] praktycznej[261]? Ot najczciej decydowaa tu forma  lapidarno[111] ujcia[121] czy zrczny[211] rym[111], dopasowany[211] do[62] imienia witego[121] lub witej[121]. 
1983~Cienkowski W. P.~Z tajemnic jzyka~NK~1963~273~20
Jzykoznawcy[112] nie poprzestaj na[66] okreleniu[161] terenu, na[66] ktrym[261] wystpuje dany[211] wyraz[111], ale badaj histori, ledz wdrwk wyrazu. Takiemu wyrazowi  czasem[8] dopiero w[66] wyniku[161] mudnych[222] i dugotrwaych[222] bada  wypisuj jak[+] gdyby ankiet personaln[241] i szczegowy[241] yciorys[141]. Gdzie mieszka (wystpuje), skd przyby (skd go[44] zapoyczono) i tak dalej, [&] 
1984~Lewicka J., Czajkowski S.~Zajcia plastyczne z dziemi klas pocztkowych~NK~1964~33~30
A wic niezmiernie wan[251] spraw jest sposb[111] robienia[121] uwag i ich[42] forma. Nie mog one by[57] wygaszane[212] imperatywnym[251] tonem, narzucone[212] bezwzgldnie, nie mog podporzdkowywa woli[121] dziecka woli[131] dorosego[121]. Lepiej jest tak przeprowadza korekt, aby[9] dziecko[111] samo[211] spostrzego dziki[63] pytaniom nauczyciela[121], co[44] ma zmieni, doda czy poprawi. 
1985~Schaff A.~Marksizm a jednostka ludzka~PWN~1965~142~25
W[66] literaturze[161] antykomunistycznej[261] pisze si[41] w[66] zwizku[161] z[65] tymi zjawiskami o[66] nowej[261] klasie[161], o[66] czerwonej[261] buruazji[161]pcudz i tym[232] podobne[242]. Z[62] teoretycznego[221] punktu widzenia[121] rzecz[141] biorc s to[41] bzdury[112]: ksztatujca[+] si w[66] spoeczestwach socjalistycznych[262] elita nie jest klas ex[+] definitione, a mwienie[111] w[66] tym[261] wypadku[161] o[66] buruazji[161] moe[5] by zrozumiae[211] tylko jako[61] tani[211] chwyt[111] propagandowy[211] przeciwnika[121]. Ale to[41] nie powinno nas[44] uspakaja: atwiej bowiem odrzuci naduywanie[141] sprawy[121] przez[64] przeciwnika[141] ni sam[241] problem[141], [&] 
1986~Kozielecki J.~Strategia psychologiczna~NK~1963~67~19
Ale najbardziej rzucajc[+] si[251] w[64] oczy[142] cech tej[221] strategii[121] jest brak[111] ryzyka. Z[62] gry[121] wiadomo, e do[62] rozwizania[121] zadania[121] potrzeba wybra cztery[34] kartki[142], nigdy na[64] przykad[141] nie wystarcz dwa[31] wybory[112]. Dlatego te mwimy, e jest to[41] strategia konserwatywna. W[66] zwizku[161] z[65] tym[45] mimo[62] duej[221] iloci[121] zalet, jakie[242] ma ta strategia, stosowanie[111] jej[42] nie zawsze si opaca[501]. 
1987~Kozielecki J.~Strategia psychologiczna~NK~1963~108~1
Twrcy[112] teorii[121] gier udowodnili, e w[66] kadej[261] grze dwuosobowej[261] o[66] sumie[161] zero wystpuje taka strategia (czysta lub mieszana) dla[62] gracza[121] pierwszego[221], ktra gwarantuje mu najwysz[241] z[62] moliwych[222] wygranych[122] (lub najnisz[241] z[62] moliwych[222] przegranych[122]), i taka strategia (czysta lub mieszana) dla[62] gracza[121] drugiego[221], ktra zapewnia mu najnisz[241] przegran[141] (lub najwysz[241] wygran[141]). Ta para strategii[122] nazywa[501] si par rwnowanych[222] strategii[122] optymalnych[222]. 
1988~Strelau J.~O temperamencie i jego poznaniu~NK~1965~27~14
Stanowi one fizjologiczne[241] podoe[142] czterech[32] znanych[222] nam typw temperamentu Hipokratesa[/][121]  Galenusa[/][121]. Zanim przejdziemy do[62] bliszej[221] charakterystyki[121] typu ukadu nerwowego[221], musimy wyjani, czym[45] s waciwie te[212] trzy[31] podstawowe[212] cechy[112] systemu nerwowego[221], ktrych[222] odpowiednia kombinacja wedug[62] Pawowa[/][121] skada[501] si na[64] pojcie[141] typu. 
1989~Strelau J.~O temperamencie i jego poznaniu~NK~1965~70~9
Oprcz[62] trzech[32] wyej wymienionych[222] waciwoci[122] ukadu nerwowego[22], to[41] jest siy[121], rwnowagi i ruchliwoci[121] procesw nerwowych[222], Pawow[/] wymienia[5] jeszcze jedn[241], ktr[241] uwaa za[64] najwaniejsz[241]  jest to[41] tak zwana plastyczno[111]. Istota plastycznoci[121] w[66] rozumieniu[161] Pawowa[/][121] polega na[66] tym[46], e wszystko[41] moe[5] by[57] osignite[211] (chodzi tu o[64] funkcjonaln[241] stron ukadu nerwowego[221]), byleby byy[54] odpowiednie[212] warunki[112] ku[63] temu[43]. 
1990~Zaborowski Z.~Psychologia spoeczna a wychowanie~PZWS~1963~33~19
Zasadniczym[251] bdem jest narzucanie[111] grupom prac i zada obcych[222] modziey[131], do[62] ktrych[222] jest[57] ona ustosunkowana negatywnie lub obojtnie. Wany[251] zadaniem nauczyciela[121] jest rozbudzenie[111] u[62] uczniw[122] wartociowych[222] potrzeb i zainteresowa, szczeglnie w[66] zakresie aktywnoci[121] spoecznej[221], pomocy[121] koleeskiej[221]. S bowiem klasy[112] bierne[212], mao dojrzae[212] spoecznie, ktre[212] w[66] pocztkowej[261] fazie[161] pracy[121] wychowawczej[221] nie przejawiaj jakich[222] skrystalizowanych[222] zainteresowa, [#] 
1991~Zaborowski Z.~Psychologia spoeczna a wychowanie~PZWS~1963~94~19
Przywdca grupy[121] moe[5] wykonywa dwie[34] zasadnicze[242] funkcje[142] rzeczowe[242], na[64] przykad[141] planowanie[141] pracy[121], okrelanie[141] sposobw jej[42] wykonania[121], utrzymywanie[141] kontaktw z[65] otoczeniem i tym[232] podobne[242], oraz funkcje[142] spoeczne[242], na[64] przykad[141] koordynacja rl w[66] grupie[161], doskonalenie[111] cznoci[121] midzy[65] grupami, zachcanie[111] ich[42] do[62] pracy[121] i tym[232] podobne[242]. Funkcje mog by[57] rozdzielone[212] rwnie midzy[64] rne[242] osoby[142] w[66] grupie[161], co[41] jest szczeglnie podane[211] wtedy, gdy w[66] grupie[161] dyscyplina jest saba, [#] 
1992~Zaborowski Z.~Psychologia spoeczna a wychowanie~PZWS~1963~105~11
W[66] toku[161] selekcji[121] przywdcw[122] naley wnikliwie organizowa w[66] klasie[161] rnego[221] rodzaju[121] wybory[142], na[64] przykad[141] do[62] rady[121] klasowej[221], na[64] odpowiedzialne[242] funkcje[142] w[66] kkach zainteresowa. Bdem jest reyserowanie[111] wyborw i arbitralne[211] typowanie[111] przez[64] nauczyciela[141] wygodnych[222] mu uczniw[122]. Z[62] drugiej[221] strony[121] zdanie[+] si[111] na[64] spontaniczny[241] osd[141] grupy[121], szczeglnie gdy istniej w[66] niej[46] destruktywne[212] normy[112] i niezdrowe[212] wzajemne[212] stosunki[112] moe[5] doprowadzi do[62] wytypowania[121] uczniw[122], [#] 
1993~Gaski B.~Socjologia wsi. Pojcia podstawowe~PWN~1966~48~9
Proces[111] profesjonalizacji[121] pracy[121] rolnika[121] analizowany[211] by[57] moe[5] w[66] bardzo szerokim[261] zakresie, ze[62] wzgldu bowiem na[64] charakter[141] gospodarstwa[121] wiejskiego[221], znajduje swj[241] wyraz[141] tak w[66] przemianach gospodarstw, jak[9] i rodziny[121], w[66] sposobie wykonania[121] przez[64] rolnika[141] pracy[121], w[66] zakresie czynnoci[122] na[64] ni[44] skadajcych[+] si[222], w[66] sposobie mylenia[121] rolnika[121] o[66] gospodarstwie i jego[42] postawie[161] wobec[62] pracy[121]. 
1994~Gaski B.~Socjologia wsi. Pojcia podstawowe~PWN~1966~72~6
W[66] istocie[161], powstanie[111] nowej[221] rodziny[121] pociga za[65] sob problem[141] zapewnienia[121] podstaw[122] jej[42] istnienia[121]. W[66] systemie ycia[121] wiejskiego[221] oznacza to[41], e powstajca rodzina musi mie zagwarantowan[241] ziemi. A zatem powstanie[111] rodziny[121] narzuca konieczno[141] rozwizania[121] problemu gospodarczego[221]: kto z[62] rodzicw[122] i ile[8] ma ze[62] swej[221] ziemi[121] wydzieli, aby[9] modzi[112] uzyskali podstaw utrzymania[121]. 
1995~Kosiski L.~Obraz demograficzny Europy~PWN~1966~38~16
W[66] przypadku[161] Francji[/][121], saby[211] od[62] stu[32] lat przyrost[111] naturalny[211] zamienia[501] si na[64] ubytek[141] nie tylko w[66] okresach wojen. Rwnie ostatnie[212] lata[112] midzywojenne[212] przyniosy nieznaczn[241] przewag zgonw. Co[41] zaalarmowao opini spoeczn[241]. Na[66] zaczonym[261] wykresie wida rwnie inne[241] zjawisko[141] bdce[241] konsekwencj wojny[121]. Jest nim[45] mianowicie powojenna kompensacja urodzin, [&] 
1996~Kosiski L.~Obraz demograficzny Europy~PWN~1966~84~29
Lata[112] drugiej[221] wojny[121] wiatowej[221] byy[5] okresem wielkich[222] przesuni ludnoci[121], ktre[212] odbyway[501] si w[66] zasadzie[161] w[66] ramach kontynentu europejskiego[221]. Pewn[251] kontynuacj tych[222] wdrwek, majcych[222] zreszt w[66] wikszoci[161] charakter[141] wdrwek politycznych[222], byo rozmieszczenie[111] na[66] wiecie uchodcw[122], pozostajcych[222] po[66] wojnie[161] w[66] obozach administrowanych[262] przez[64] Midzynarodow[241] Organizacj Przesiedlecw[122] oraz napyw[111] ludnoci[121] ydowskiej[221] do[62] nowo utworzonego[221] pastwa[121] Izraela[/]. 
1997~Berna F.~Na podbj wiata~LSW~1963~30~25
Myleli rwnie z[65] ironi o[66] tym[46], i ten[211] sam[211] czowiek, ktry[211] dzi zarzuca im[43] niemal otwarcie[8] tchrzostwo[141], zapowiadajc z[65] takim[251] entuzjazmem ryche[241] uderzenie[141] na[64] zachd[141], jeszcze przed[65] kilku[35] dniami sam[211] traci czasem[8] pewno[141] siebie[42], bojc[501] si ofensywy[121] francuskiej[221], ktra wobec[62] zaangaowania[121] jego[42] gwnych[222] si w[66] Polsce[/][161], musiaa nieuchronnie doprowadzi do[62] szybkiego[221] zaamania[+] si[121] reimu brunatnej[221] dyktatury[121]. 
1998~Berna F.~Na podbj wiata~LSW~1963~144~1
W[66] chwili[161] wkroczenia[121] do[62] Oslo[/][121] pierwszych[222] oddziaw Wermachtu uzbrojeni czonkowie quislingowskiej[221] Nasional[+] Samling[/] zaczli zajmowa gmachy[142] ministerstw i innych[222] waniejszych[222] instytucji[122], opanowanych[222] ju zreszt czciowo przez[6] grupy[142] volksdeutschw[122] z[62] miejscowej[221] organizacji[121] partii[121] hitlerowskiej[221], kierowanej[221] przez[64] osobistego[241] wysannika[141] Rosenberga[/][121], SA-Standartenfhrera[141] Scheidta[/][141] oraz fhrera[141] mniejszoci[121] niemieckiej[221] w[66] Norwegii[/][161] Spanausa[/][141], ktry[211] ju wieczorem smego[221] kwietnia zarzdzi alarm[141] bojowy[241] czonkw[122] swej[421] organizacji[121], [&] 
1999~Berna F.~Na podbj wiata~LSW~1963~249~22
Dla[62] duej[221] bowiem czci[121] spoeczestwa[121] francuskiego[221], a zwaszcza drobnomieszczastwa[121] i wielkiej[221] buruazji[121], do[62] ktrych[222] skierowany[211] by[57] przede[+] wszystkim apel[111] de[+] Gaullea[/][121], spoeczestwa[121] sytego[221] i zadowolonego[221] z[62] dotychczasowego[221] ycia[121], wojna bya[5] czym[45] tak strasznym[251], i wie[111] o[66] kapitulacji[161] nie wzbudzia w[66] nim[46] rozpaczy[121], a raczej rado[141] i uspokojenie[141], z[62] ktrego[221] wyrwa je[44] miay dopiero lata[112] okupacji[121]. 
2000~Brodzki S.~Postacie i cienie~KiW~1965~122~15
Podobnie niewielkie[242] rezultaty[142] da udzia[111] Dullesa[/][121] w[66] komisjach badajcych[262] stan[141] finansw polskich[222] w[66] okresie midzywojennym[261]. Nieze[242] natomiast interesy[142] zrobiy poprzez[64] wspomnian[241] firm wielkie[212] trusty[112] niemieckie[212]. Jak[9] stwierdziy pniej komisje[112] Senatu USA[=], powany[211] procent[111] zasobw wojennych[222] Trzeciej[/][221] Rzeszy[/][121] pochodzi ze[62] Stanw[/] Zjednoczonych[/][122], przy[66] czym[46] gwnymi dostawcami byy[5] firmy[112] zwizane[212]  niekoniecznie ideowymi wizami  z[65] kapitaem niemieckim[251].
